ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

សុង្កទាយក នាម

[សុង-កៈ-ទា-យក់] songkakteayk≈

អ្នកផ្ដល់សួយសារអាករ ឬ អ្នកត្រូវបង់អាករ (អ្នកជាប់ពន្ធ)។

សុច

សុខុមសត្វមួយប្រភេទ ពួកក្អាត តែរូបតូចជាងក្អាត ជាសត្វលោហិតភក្ស ច្រើនកើតមានក្នុងរដូវភ្លៀង។

សុច នាម

[សុច] soch

សុខុមសត្វមួយប្រភេទ ពួកក្អាត តែរូបតូចជាងក្អាត ជាសត្វលោហិតភក្ស ច្រើនកើតមានក្នុងរដូវភ្លៀង។

សុចនីយ៍ នាម

[សុ-ចៈ-នី] sochniy

(រ.ស.) កម្រាល, កម្រាលដេក :

សុចរិត

សុចរិតនិងយុត្តិធម៌; យុត្តិធម៌មានសុចរិតជាប្រមុខ, ជាប្រធាន។

សុចរិត នាម

[សុ-ចៈ-រ៉ិត] socharit

ការប្រព្រឹត្តល្អ :

សុចរិត នាម

[សុ-ចៈ-រ៉ិត-យុត-តិ-ធ័រ] socharit

សុចរិតនិងយុត្តិធម៌; យុត្តិធម៌មានសុចរិតជាប្រមុខ, ជាប្រធាន។

សុចិ

មារយាទត្រឹមត្រូវ; អ្នកដែលមានមារយាទល្អ។

សុចិ គុណនាម ១)

[សុ-ចិ] soche

ស្អាត, បរិសុទ្ធ, ហ្មត់ហ្មង, ឥតមន្ទិល, សុទ្ធ, ជ្រះ; សមរម្យ; ស; ថ្លា; ភ្លឺ, រុងរឿង, ត្រចះ, ត្រចង់; ល្អ; ស្លូតត្រង់។

សុចិ នាម ២)

[សុ-ចិ] soche

សេចក្ដីស្អាត, បរិសុទ្ធិ, ...។

សុចិ នាម

[សុ-ចិ-កាំ] soche

អំពើបរិសុទ្ធ; អ្នកដែលមានអំពើស្អាត។

សុចិ នាម

[សុ-ចិ-ចៈ-រ៉ិត] soche

ចរិតល្អ; អ្នកដែលមានចរិតល្អ។

សុចិ នាម

[សុ-ចិ-ចៈ-រិ-យ៉ា] soche

ចរិយាល្អ; ការប្រព្រឹត្តស្លូតត្រង់។

សុចិ នាម

[សុ-ចិ-ទ័ន] soche

ធ្មេញស; អ្នកដែលមានធ្មេញស; របស់ដែលធ្វើដោយភ្លុកសុទ្ធ។

សុចិ នាម

[សុ-ចិ-ធ័រ] soche

ធម៌បរិសុទ្ធ។

សុចិ នាម

[សុ-ចិ-ភាប] soche

ភាវៈស្អាត; ដែលមានភាពល្អ។

សុចិ នាម

[សុ-ចិ-ភូម] soche

ទីស្អាត។

សុចិ នាម

[សុ-ចិ-រ័ង-សី] soche

រស្មីត្រចះ។

សុចិ នាម

[សុ-ចិ-វង់] soche

ពូជពង្សល្អ; អ្នកដែលមានវង្សត្រកូលល្អ។

សុចិ គុណនាម

[សុ-ចិ-សន់-ឋាន] soche

ទ្រង់ទ្រាយល្អ; ដែលមានទ្រង់ទ្រាយសមរម្យ។

សុចិ នាម

[សុ-ចិ-សៈ-ភាប] soche

សភាពល្អ; អ្នកដែលមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ។

សុចិ នាម

[សុ-ចិ-សៈ-ម៉ា-ចា] soche

មារយាទត្រឹមត្រូវ; អ្នកដែលមានមារយាទល្អ។

សុចិត គុណនាម

[សុ-ចិត] sochet

ដែលសន្សំដោយល្អ, ដោយប្រពៃ :

សុចិត គុណនាម

[សុ-ចិ-តៈ-ចិន-ដា] sochet

(ម.ព. សុចិតម័តិ)។

សុចិត នាម

[សុ-ចិ-តៈ-ធន់] sochet

ទ្រព្យដែលសន្សំទុកដោយល្អ។

សុចិត នាម

[សុ-ចិ-តៈ-មៈ-តិ] sochet

គំនិតដែលបានគិតទុកមកដោយត្រឹមត្រូវ។

សុចិត នាម

[សុ-ចិ-តៈ-មុ័ត] sochet

(ម.ព. សុចិតមតិ)។

សុចិត នាម

[សុ-ចិ-តៈ-វិច-ជា] sochet

ចំណេះដែលចេះដោយប្រឹងរៀនមិនឈប់។

សុចិត នាម

[សុ-ចិ-តៈ-វិត-ទ្យា] sochet

(ម.ព. សុចិតវិជ្ជា)។

សុចិត្តា នាម

[សុ-ចិត-តា] sochetta

នាមជាយាម្នាក់របស់ព្រះឥន្ទ្រ។

សុចិត្រ

ដែលវិចិត្រល្អ, ដែលរចនាដោយប្រពៃ :

សុចិត្រ គុណនាម

[សុ-ចិត] sochetrar

ដែលវិចិត្រល្អ, ដែលរចនាដោយប្រពៃ :

សុចិ—

(ម.ព. សុចិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុចិ— គុណនាម

[សុ-ចិ—] soche—≈

(ម.ព. សុចិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុច្ឆន្ទៈ

ឆន្ទៈល្អ, បំណងប្រពៃ; បំណងត្រឹមត្រង់, បំណងត្រឹមត្រូវ គឺបំណងដែលត្រឹមត្រង់តាមគតិធម៌និងគតិច្បាប់ អាចញ៉ាំងសេចក្ដីសុខ ចម្រើនឱ្យកើតមាន :

សុច្ឆន្ទៈ នាម

[សុច-ឆ័ន-ទៈ] sochchhnteak

ឆន្ទៈល្អ, បំណងប្រពៃ; បំណងត្រឹមត្រង់, បំណងត្រឹមត្រូវ គឺបំណងដែលត្រឹមត្រង់តាមគតិធម៌និងគតិច្បាប់ អាចញ៉ាំងសេចក្ដីសុខ ចម្រើនឱ្យកើតមាន :

សុជន

ជនល្អ, មនុស្សអ្នកប្រព្រឹត្តល្អ, អ្នកកាន់ត្រឹមត្រូវ; មនុស្សចិត្តល្អ។

សុជន នាម

[សុ-ជន់] sochon

ជនល្អ, មនុស្សអ្នកប្រព្រឹត្តល្អ, អ្នកកាន់ត្រឹមត្រូវ; មនុស្សចិត្តល្អ។

សុជនភាព

ភាពនៃបុគ្គលដែលជាអ្នកប្រព្រឹត្តល្អ។

សុជនភាព នាម

[សុ-ជន់-នៈ-ភាប] sochnoneakpheab≈

ភាពនៃបុគ្គលដែលជាអ្នកប្រព្រឹត្តល្អ។

សុជម្បតី នាម

[សុ-ជ័ម-ប៉ៈ-ដី] sochmbotei

ស្វាមីនាងសុជាតា (ព្រះឥន្ទ្រ)។

សុជាត គុណនាម

[សុ-ជាត] socheat

ដែលកើតល្អ; ដែលដុះល្អ; ដែលលូតលាស់ល្អ។

សុជាត នាម

[សុ-ជា-តៈ-បុត] socheat

(ម.ព. សុជាតបុត្រ)។

សុជាត នាម

[សុ-ជា-តៈ-បុត] socheat

កូនដែលសម្រាលមកស្រួល។

សុជាត នាម

[សុ-ជា-តៈ-ផល់] socheat

ផ្លែដែលមានសាច់ពេញលេញ, ផ្លែថ្លោស។

សុជាត នាម

[សុ-ជា-តៈ-ព្រឹក] socheat

ឈើដែលដុះល្អ។

សុជាតា

នាមជាយាម្នាក់របស់ព្រះឥន្ទ្រ។

សុជាតា នាម

[សុ-ជា-តា] socheata

នាមជាយាម្នាក់របស់ព្រះឥន្ទ្រ។

សុជាតិវិទូ

អ្នកមានជំនាញខាងបង្កើតកូនបានល្អ, អ្នកបង្កើតទ្រឹស្ដីសុខុមាលភាពដល់សង្គម។

សុជាតិវិទូ នាម

[សុ-ជាត-វិ-ទូ] socheatvitu≈

អ្នកមានជំនាញខាងបង្កើតកូនបានល្អ, អ្នកបង្កើតទ្រឹស្ដីសុខុមាលភាពដល់សង្គម។

សុជាតិវិទ្យា

វិធីសាស្ត្រជួយដល់សង្គមមនុស្សជាតិដើម្បីកាត់បន្ថយនូវអំពើឧក្រិដ្ឋនិងកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ។

សុជាតិវិទ្យា នាម ១)

[សុ-ជាត-វិត-ទ្យា] socheatvittyea≈

វិធីសាស្ត្រជួយសម្រួលក្នុងការបង្កើតកូនបានល្អ ព្រមទាំងផ្ដល់ការថែទាំបីបាច់រក្សា អាហារូបត្ថម្ភ។

សុជាតិវិទ្យា នាម ២)

[សុ-ជាត-វិត-ទ្យា] socheatvittyea≈

វិធីសាស្ត្រជួយដល់សង្គមមនុស្សជាតិដើម្បីកាត់បន្ថយនូវអំពើឧក្រិដ្ឋនិងកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ។

សុជាត—

(ម.ព. សុជាត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុជាត— នាម

[សុ-ជា-តៈ—] socheatak—≈

(ម.ព. សុជាត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុជីវធម៌

ការរស់នៅដោយល្អ គឺចំណេះ, សណ្ដាប់ធ្នាប់, ការដឹងប្រមាណ គួរសមក្នុងកិច្ចការប្រាស្រ័យជាមួយនឹងអ្នកដទៃ :

សុជីវធម៌ នាម

[សុ-ជី-វៈ-ធ័រ] sochivothomr

ការរស់នៅដោយល្អ គឺចំណេះ, សណ្ដាប់ធ្នាប់, ការដឹងប្រមាណ គួរសមក្នុងកិច្ចការប្រាស្រ័យជាមួយនឹងអ្នកដទៃ :

សុញ

សុញផងសាញផងឬសាញដោយទាល់គំនិត។

សុញ កិ., គុ.

[សុញ] sonh

សូន្យ, ទទេ, ឃែត។ ទាល់, ទញ់ទាល់, ទាល់គំនិត ឬទាល់ផ្លូវសេចក្ដី, ទាល់ដំណើរ :

សុញ កិរិយាសព្ទ

[សុញ-សាញ] sonh

សុញផងសាញផងឬសាញដោយទាល់គំនិត។

សុញ្ញ

ផ្ទះទំនេរ; ផ្ទះស្ងាត់។

សុញ្ញ គុណនាម

[សុញ-ញ៉ៈ] sonhnh

សូន្យ, សោះសូន្យ, ទទេ; ទំនេរ; ស្ងាត់; ឥតប្រយោជន៍; ដែលបាត់សោះ។

សុញ្ញ នាម

[សុញ-ញ៉ៈ] sonhnh

ដំណើរទទេ; អាកាស; ពិន្ទុ (°) នេះ ឬ ក្បិល (°) នេះ។

សុញ្ញ នាម

[សុញ-ញ៉ៈ-កាំ] sonhnh

ការឬអំពើឥតប្រយោជន៍។

សុញ្ញ នាម

[សុញ-ញ៉ៈ-ភាប] sonhnh

ភាពសូន្យ, ដំណើរទទេ។

សុញ្ញ នាម

[សុញ-ញ៉ៈ-វៈ-ចៈ-ណា] sonhnh

(ម.ព. សុញ្ញវចនៈ)។

សុញ្ញ នាម

[សុញ-ញ៉ៈ-វៈ-ចៈ-ណៈ] sonhnh

មនុស្សសូន្យសម្ដី (មនុស្សគ)។

សុញ្ញ នាម

[សុញ-ញ៉ៈ-វាត] sonhnh

លទ្ធិដែលប្រកាន់ថា ស្លាប់ទៅសូន្យមិនកើតទៀត ឬលទ្ធិដែលប្រកាន់ថាគ្មានព្រះ។

សុញ្ញ នាម

[សុញ-ញ៉ៈ-វា-ទី] sonhnh

អ្នកប្រកាន់សុញ្ញវាទ :

សុញ្ញ នាម

[សុញ-ញ៉ា-គា] sonhnh

ផ្ទះទំនេរ; ផ្ទះស្ងាត់។

សុញ្ញាកាស នាម

[សុញ-ញ៉ា-កាស] sonhnhakas≈

ភាពទទេឬគ្មានរូបធាតុ :

សុញ្ញោ

(ព.សា.) សូន្យ, ទទេ; ទាល់គំនិត; ទាល់ប៉ុច; ស្រុញត្រឹមប៉ុណ្ណោះ, ទៅទៀតពុំរួច :

សុញ្ញោ កិ., គុ.

[សុញ-ញ៉ោ] sonhnhou

(ព.សា.) សូន្យ, ទទេ; ទាល់គំនិត; ទាល់ប៉ុច; ស្រុញត្រឹមប៉ុណ្ណោះ, ទៅទៀតពុំរួច :

សុញ្ញ—

(ម.ព. សុញ្ញ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុញ្ញ— កិ., គុ.

[សុញ-ញ៉ៈ—] sonhnhak—≈

(ម.ព. សុញ្ញ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុដន់

ពាក្យនិយាយក្លាយមកពី ស្ដន “ដោះ”។

សុដន់ នាម

[សុ-ដន់] sodan

ពាក្យនិយាយក្លាយមកពី ស្ដន “ដោះ”។

សុណិសា នាម

[សុ-ណិ-សា] sonesa

(រ.ស.) កូនប្រសាស្រី :

សុណ្ហា នាម

[សុន-ហា] sonha≈

(ម.ព. សុណិសា)។

សុតៈ គុណនាម

[សុ-តៈ] sotak

ដែលបានឮ, ដែលបានស្ដាប់។

សុតៈ នាម

[សុ-តៈ] sotak

ការឮ, ការស្ដាប់។

សុតៈ នាម

[សុ-តៈ-កិច] sotak

កិច្ចឬការស្ដាប់។

សុតៈ នាម

[សុ-តៈ-ធន់] sotak

ទ្រព្យគឺការស្ដាប់, ការស្ដាប់ដែលទុកថាជាទ្រព្យ (របស់មនុស្ស)។

សុតៈ នាម

[សុ-តៈ-មៈ-យ័ប-បុ័ញ-ញ៉ា] sotak

ប្រាជ្ញាដែលកើតអំពីការស្ដាប់; ការយល់ឃើញព្រោះការស្ដាប់។

សុតៈ នាម

[សុ-តៈ-មៈ-យៈ-វិច-ជា] sotak

វិជ្ជាកើតពីការស្ដាប់។

សុតៈ គុណនាម

[សុ-តៈ-ម៉ៃ] sotak

ដែលកើតអំពីការស្ដាប់។

សុត្តន្តបិដក

ឈ្មោះគម្ពីរព្រះពុទ្ធសាសនាមួយប៉ែក ក្នុងបិដកទាំងបីផ្នែក គឺព្រះវិន័យ, ព្រះសូត្រ, ព្រះអភិធម្ម។

សុត្តន្តបិដក នាម

[សុត-តន់-តៈ-បិ-ដក់] sottntobedak

ឈ្មោះគម្ពីរព្រះពុទ្ធសាសនាមួយប៉ែក ក្នុងបិដកទាំងបីផ្នែក គឺព្រះវិន័យ, ព្រះសូត្រ, ព្រះអភិធម្ម។

សុត្តីយភាព នាម ១)

[សុត-តី-យ៉ៈ-ភាប] sotteiyakpheab≈

ភាពយឺតឬទន់អាចហូតជាសរសៃបាន លក្ខណៈវត្ថុដែលអាចហូតជាសរសៃបាន។