ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

សិប្បី នាម

[សិប-ប៉ី] sebbei

(ម.ព. សិប្បិកៈ)។

សិប្បីសត្វ

ពពួកសត្វមានសាច់ទន់ គ្មានឆ្អឹងខ្នង ហើយមានសំបកដែលមានជាតិកំបោរ ដូចជាខ្យង, លៀស, ខ្ចៅ, គ្រំជាដើម :

សិប្បីសត្វ នាម

[សិប-ប៉ី-ស័ត] sebbeista≈

ពពួកសត្វមានសាច់ទន់ គ្មានឆ្អឹងខ្នង ហើយមានសំបកដែលមានជាតិកំបោរ ដូចជាខ្យង, លៀស, ខ្ចៅ, គ្រំជាដើម :

សិប្បៈ នាម

[សិប-ប៉ៈ] sebbak≈

(ម.ព.សិប្ប)។

សិប្ប—

(ម.ព. សិប្ប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិប្ប— នាម

[សិប-ប៉ៈ—] sebbak—≈

(ម.ព. សិប្ប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិព្វន នាម

[សិប-ពៈ-នៈ] sepvon

ការដេរ (ហៅ សិព្វកម្ម ឬ សិព្វនកម្ម ក៏បាន)។

សិព្វន នាម

[សិប-ពៈ-កា-រ៉ី] sepvon

(ម.ព. សិព្វនការក)។

សិព្វន នាម

[សិប-ពៈ-នៈ-កា-រ៉ៈ-កៈ] sepvon

អ្នកធ្វើការដេរ, អ្នកដេរ, ជាងដេរ។

សិព្វន នាម

[សិប-ពៈ-នៈ-កា-រ៉ិ-កា] sepvon

(ម.ព.សិព្វនការក)។

សិព្វនី

តណ្ហា (តណ្ហាបានជាហៅ សិព្វនី ព្រោះជាគ្រឿងដេរចាក់ស្រែះចិត្តសត្វលោក)។

សិព្វនី នាម

[សិប-ពៈ-នី] sepvoni

តណ្ហា (តណ្ហាបានជាហៅ សិព្វនី ព្រោះជាគ្រឿងដេរចាក់ស្រែះចិត្តសត្វលោក)។

សិព្វយន្ត នាម

[សិប-ពៈ-យន់] sebpeakyn≈

ម៉ាស៊ីនដេរ, យន្តដេរ។

សិម្ពលី នាម

[សិម-ពៈ-លី] sempoli

ឈើរកា, ដើមរកា។

សិម្ពលី នាម

[ឋាន-សិម-ពៈ-លី] sempoli

ឋានគ្រុឌ។

សិម្ពិកូល នាម

[សិម-ពិ-កូល] sempikoul≈

ពពួកបន្លែជាលតាជាតិមានផ្លែជាកួរ។

សិរ នាម ១)

[សេ] ser

ក្បាល; (រ.ស.) :

សិរ នាម ២)

[សេ] ser

កំពូល, ចុងខ្ពស់, ចុងប៉ូច។

សិរ នាម ៣)

[សេ] ser

ខ្មែរហៅសាច់ដែលដុះ (តាមសញ្ជាតិ) ជាពកឬជាបន្ទះលើក្បាលសត្វពួកខ្លះមានមាន់ជាដើមថា សិរ ដែរ :

សិរ នាម

[សិ-រ៉ៈ-កៈ-ប៉ាល] ser

អំបែងក្បាល, លលាដ៍ក្បាល។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ៈ-តាន] ser

គ្រឿងការពារក្បាល គឺ ដួន, មួក។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ៈ-ត្រាន] ser

(ម.ព. សិរតាណ)។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ៈ-ប៉ី-ឌា] ser

ដំណើរឈឺក្បាល។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ៈ-ប៉ី-ឡា] ser

(ម.ព. សិរបីឌា)។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ៈ-ប្រ-ណាម] ser

ការឱនក្បាលសំពះ, ការក្រាបថ្វាយបង្គំ, ការងក់ក្បាលគំនាប់។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ៈ-ប័ត] ser

ឈ្នួតក្បាល។

សិរ គុ.កិ., កិ.

[សិ-រ៉ៈ-សា] ser

ដោយត្បូង (ដោយក្បាល គឺឱនក្បាលគោរព)។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ៈ-សា-ប្រ-ណិ-ប័ត] ser

(ម.ព. សិរប្រណាម)។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ោ-ឃាត] ser

ការវាយឬសំពងក្បាល។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ោ-ធៈ-រា] ser

សរីរាវយវៈដែលទ្រក្បាល (ក)។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ោ-ប្រ-ហា] ser

(ម.ព. សិរោឃាត)។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ោ-មៈ-នី] ser

ចូឡាមណី, ស្នៀតសក់ដាំពេជ្រ។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ោ-រ័ត] ser

(ម.ព. សិរោមណី)។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ោ-វេត] ser

(ម.ព. សិរប័ដ)។

សិរមាន់

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ដើមស្ទើរជាតិណជាតិ ផ្កាក្រហមស្រដៀងនឹងផ្កាច្បា។

សិរមាន់ នាម

[សេ-មាន់] sermean

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ ផ្លែស្រដៀងនឹងគូលែន តែតូចជាងគូលែន បរិភោគបាន (សរសេរជា សេរមាន់ ក៏មាន)។

សិរមាន់ នាម

[សេ-មាន់] sermean

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ដើមស្ទើរជាតិណជាតិ ផ្កាក្រហមស្រដៀងនឹងផ្កាច្បា។

សិរស៍

ដូចគ្នានឹង សិរឬ សិរ្ស, សិរ្ស៍។

សិរស៍ នាម

[សេ] seros

ដូចគ្នានឹង សិរឬ សិរ្ស, សិរ្ស៍។

សិរិ

រួម, រួបរួម, ផ្សំ, បូកផ្សំ :

សិរិ កិរិយាសព្ទ

[សិ-រ៉ិ] seri

រួម, រួបរួម, ផ្សំ, បូកផ្សំ :

សិរី

សេចក្ដីចម្រើនដោយសិរី ឬសិរីដ៏ចម្រើន :

សិរី នាម

[សិ-រ៉ី] seri

លម្អដែលគួរឱ្យស្រឡាញ់; សួស្ដី, ស្រីសួស្ដី, មង្គល; ជោគ; សេចក្ដីសុខ, សេចក្ដីចម្រើន; បុណ្យ, បុណភ័ព្យ, ភ័ព្យព្រេង, សំណាងល្អ; ព្រេងសំណាងល្អ; ទ្រព្យ; ការមានបាន, លាភ; ឥស្សរភាព, តេជះ អំណាច; រាជស័ក្ដិ; ទិព្យស័ក្ដិ; ភគវតី; លក្ស្មី។ល។ :

សិរី នាម

[សិ-រ៉ី-ម៉ៈ-តី] seri

(ម.ព. សិរីមន្ត)។

សិរី គុ., ន.

[សិ-រ៉ី-ម៉ន់] seri

ដែលមានសិរី; អ្នកមានសិរី។

សិរី នាម

[សិ-រ៉ី-វិ-លាស] seri

វិលាសដ៏មានសិរី។

សិរី នាម

[សិ-រ៉ី-ស័ក-ក្យ៉ៈ-មុ-នី] seri

ព្រះសក្យមុនីមានសិរី, ព្រះមានបុណ្យ។

សិរី នាម

[សិ-រ៉ី-សំ-ប័ត] seri

សម្បត្តិមានសិរី។

សិរី នាម

[សិ-រ៉ី-សៈ-យ៉ៈ-ណា] seri

ដំណេកដ៏មានសិរី; ក្រឡាបន្ទំ។

សិរី នាម

[សិ-រ៉ី-សោ-ភា] seri

លំអនៃសិរី។

សិរី នាម

[សិ-រ៉ី-ភ័ត] seri

សេចក្ដីចម្រើនដោយសិរី ឬសិរីដ៏ចម្រើន :

សិរីវុឌ្ឍិ នាម

[សិ-រ៉ី-វុត-ឍិ] sereivutthi≈

សេចក្ដីចម្រើនដោយសិរី។

សិរីសោភ័ណ នាម

[សិ-រ៉ី-សោ-ភ័ន] sereisaophno≈

ឈ្មោះក្រុងមួយនៃខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។

សិរី—

(ម.ព. សិរី) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិរី— នាម

[សិ-រ៉ី—] serei—≈

(ម.ព. សិរី) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិរឹសបសត្ត នាម

[សិ-រ៉ឹង-សៈ-ប៉ៈ-ស័ត] seroengsakbaksta≈

(ម.ព. សរីស្រឹប)។

សិរោ—

(ម.ព. សិរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិរោ— នាម

[សិ-រ៉ោ—] serao—≈

(ម.ព. សិរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិរ្ស នាម

[សេ] sersor

ដូចគ្នានឹង សិរ។

សិរ—

(ម.ព. សិរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិរ— នាម

[សិ-រ៉ៈ—] serak—≈

(ម.ព. សិរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិលា នាម

[សិ-ឡាំង-គា] selea

(ម.ព. សិលាង្គារ)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-គ្រឹះ] selea

ផ្ទះថ្ម; គុហាក្នុងភ្នំ។

សិលា នាម

[សិ-ឡាង-គា] selea

ថ្មដែលទៅជាធ្យូង (ធ្យូងថ្ម)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ចា-រឹក] selea

អក្សរថ្ម។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ចុន] selea

ផង់ថ្ម (ស៊ីម៉ងត៍)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ជៈ-តែល] selea

ប្រេងដែលមានប្រភពចេញពីក្នុងថ្ម (ដូចយ៉ាងប្រេងកាតជាដើម)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ធាត] selea

ធាតុថ្ម, ដី សថ្ម។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-បាត់] selea

បន្ទះថ្ម, ផែនថ្ម។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ប្រា-សាត] selea

ប្រាសាទថ្ម។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-បាត់] selea

(ម.ព. សិលាបដ្ដ)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ព័រ] selea

ព័ណ៌ថ្ម។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ព័រ] selea

ភ្លៀងធ្លាក់ដុំថ្ម (ជាអព្ភូតហេតុដែលកើតមានព្រោះអំពើទុច្ចរិតដែលមានតំណាលក្នុងបុរាណសម័យ)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ភាប] selea

កំណើតថ្ម, កំណើតអំពីថ្ម; ភាពថ្ម, បែបដូចថ្ម :

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ម៉ៃ] selea

ដែលធ្វើដោយថ្ម, ដែលយកថ្មធ្វើ :

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ឡេក] selea

(ម.ព.សិលាចារឹក)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-វ៉ាន់] selea

(ម.ព. សិលាព័ណ៌)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-វេ-ស្មាន់] selea

ផ្ទះថ្ម; កំពែងថ្ម។