សិទ្ធិការ្យ នាម ២)
[សិត-ធិ-កា] setthika≈
ខ្មែរបុរាណប្រើជាពាក្យផ្ដើមក្នុងក្បួនតម្រា, ជាពាក្យអធិដ្ឋានប្រសិទ្ធីសូមឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍បានតាមប្រាថ្នា :
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[សិត-ធិ-កា] setthika≈
ខ្មែរបុរាណប្រើជាពាក្យផ្ដើមក្នុងក្បួនតម្រា, ជាពាក្យអធិដ្ឋានប្រសិទ្ធីសូមឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍បានតាមប្រាថ្នា :
សិទ្ធិម្ចាស់បំណុលដែលជាអ្នកផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានពាក់ព័ន្ធនឹងទ្រព្យដែលបានយកមកធ្វើជាប្រាតិភោគ ក្នុងការគ្រប់គ្រងលើតម្លៃដោះដូរវាជាសាច់ប្រាក់។
[សិត-ធិ-ប្រា-តិ-ភោក-ប្រ-ត្យ័ក] setthibreatephokbrotayk≈
សិទ្ធិម្ចាស់បំណុលដែលជាអ្នកផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានពាក់ព័ន្ធនឹងទ្រព្យដែលបានយកមកធ្វើជាប្រាតិភោគ ក្នុងការគ្រប់គ្រងលើតម្លៃដោះដូរវាជាសាច់ប្រាក់។
ស្តង់ដានានាដែលទទួលស្គាល់និងការពារសេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សជាតិ :
[សិត-ធិ-មៈ-នុស] setthimeaknus≈
ស្តង់ដានានាដែលទទួលស្គាល់និងការពារសេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សជាតិ :
អ្នកមានសិទ្ធិលើវត្ថុណាមួយ។
[សិត-ធិ-វ័ន] setthivno≈
អ្នកមានសិទ្ធិលើវត្ថុណាមួយ។
(ម.ព. សិទ្ធិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[សិត-ធិ—] setthi—≈
(ម.ព. សិទ្ធិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. សិទ្ធិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[សិត-ធី—] setthi—≈
(ម.ព. សិទ្ធិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. សិទ្ធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[សិត-ធៈ—] settheak—≈
(ម.ព. សិទ្ធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ពាក្យសម្រាប់ប្រើផ្សំពីខាងចុងពាក្យដទៃ (ច្រើនតែប្រើជាជំនួយកិរិយាសព្ទ) ប្រាប់សេចក្ដីកំណត់កាលថា "មុន; បន្តិច; មួយរំពេច, មួយស្របក់" :
[សិន] sin
មាត្រារង្វាស់ឬចម្ងាយប្រវែង ២០ព្យាម។
[សិន] sin
ខ្លះ, ចួន, ជួនកាល :
[សិន] sin
ពាក្យសម្រាប់ប្រើផ្សំពីខាងចុងពាក្យដទៃ (ច្រើនតែប្រើជាជំនួយកិរិយាសព្ទ) ប្រាប់សេចក្ដីកំណត់កាលថា "មុន; បន្តិច; មួយរំពេច, មួយស្របក់" :
សិនណា៎! ឬ សិនទៅ! :
[សិន-រ៉ា] senra≈
សិនណា៎! ឬ សិនទៅ! :
បបរខាប់; បបរឆ្ងាញ់។
[សិ-និត] ឬ [សិ-ណិត-ធៈ] senitthor
ស្និទ្ធ; ស្អិត; ខាប់; ឆ្ងាញ់; ល្អ, ល្អិតល្អ; ដែលជាទីស្រឡាញ់, ជាទីពេញចិត្ត។
[សិ-និត-ធៈ-មិត] senitthor
មិត្តស្និទ្ធ, មិត្តទំនុកទុកចិត្ត។
[សិ-ណិត-ធៈ-យា-គូ] senitthor
បបរខាប់; បបរឆ្ងាញ់។
កម្លាំងនៃភាពជាប់ឬស្អិត។
[សិ-ណិត-ធៈ-ពល់] senettheakplo≈
កម្លាំងនៃភាពជាប់ឬស្អិត។
(សេ.ហិ.) ភាពផ្សារភ្ជាប់គ្នា ភាពអាចរួមរស់ជាមួយគ្នា និងសាមគ្គីភាពក្នុងចំណោមប្រទេស ស្ថាប័ន ឬបុគ្គល។
[សិ-ណិត-ធៈ-ភាប] senettheakpheab≈
ភាពជិតស្និទ្ធ, សេចក្ដីស្និទ្ធស្នាល, ការជិតដិតនឹងគ្នា :
[សិ-ណិត-ធៈ-ភាប] senettheakpheab≈
(សេ.ហិ.) ភាពផ្សារភ្ជាប់គ្នា ភាពអាចរួមរស់ជាមួយគ្នា និងសាមគ្គីភាពក្នុងចំណោមប្រទេស ស្ថាប័ន ឬបុគ្គល។
ភ្នំព្រះសុមេរុ៍ (ហៅ សិនេរុរាជ "ស្ដេចភ្នំឈ្មោះសិនេរុ" ក៏បាន)។
[សិ-ណេ-រុ] seneru
ភ្នំព្រះសុមេរុ៍ (ហៅ សិនេរុរាជ "ស្ដេចភ្នំឈ្មោះសិនេរុ" ក៏បាន)។
(ម.ព. សិនេហវន្ត)។
[សិ-ណេ-ហៈ] seneh
ជ័រ, ជ័រស្អិត, របស់ស្អិត, ប្រេងស្អិត; សេចក្ដីស្រឡាញ់ជាប់ចិត្ត (ស្នេហា)។
[សិ-ណេ-ហៈ-កៈ] seneh
(ម.ព. សិនេហមិត្ត)។
[សិ-ណេ-ហៈ-គៈ-រុ] seneh
ដែលធ្ងន់ដោយស្នេហា; អ្នកដែលមានចិត្តជ្រប់ព្រោះក្ដីស្នេហា។
[សិ-ណេ-ហៈ-ចិត] seneh
ចិត្តស្នេហា។
[សិ-ណេ-ហ័ប-ប៉ៈ-ដិ-ព័ត] seneh
ដែលជាប់ជំពាក់ដោយស្នេហា; អ្នកដែលជាប់ជំពាក់ដោយស្នេហា។
[សិ-ណេ-ហ័ប-ប៉ៈ-ហាន] seneh
ការលះក្ដីស្នេហា។
[សិ-ណេ-ហៈ-ប្រ-តិ-ព័ត] seneh
(ម.ព. សិនេហប្បដិព័ទ្ធ)។
[សិ-ណេ-ហៈ-ប្រ-ហាន] seneh
(ម.ព. សិនេហប្បហាន)។
[សិ-ណេ-ហៈ-មិត] seneh
មិត្រកម្សត់កម្រ។
[សិ-ណេ-ហៈ-វៈ-តី] seneh
(ម.ព. សិនេហវន្ត)។
[សិ-ណេ-ហៈ-វ័ន] seneh
ដែលមានស្នេហា; អ្នកដែលមានក្ដីស្នេហា។
(ម.ព. សិនេហ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[សិ-ណេ-ហៈ—] senehak—≈
(ម.ព. សិនេហ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[សិន] sentor
(ម.ព. សិន្ធុ)។
[សិន] sen≈
(ម.ព. សិន្ទ)។
សេះសិន្ធពយ៉ាងលឿន។
[សិន-ធប់] senthop
សេះដែលកើតក្នុងដែនសិន្ធវៈ, សេះដែលមានពូជពីដែនសិន្ទវៈ (សេះទេស) :
[សិន-ធប់-ពា-ជី] senthop
សេះសិន្ធព។
[សិន-ធប់-មៈ-នោ-មៃ] senthop
សេះសិន្ធពដែលមានល្បឿនឆាប់ទាន់ចិត្ត។
[សិន-ធប់-អ័ស-សៈ-ដ] senthop
(ម.ព. សិន្ធពពាជី)។
[សិន-ធប់-អា-ជា-នៃ] senthop
សេះសិន្ធពយ៉ាងលឿន។
ព្រះនាមក្សត្រិយ៍អង្គមួយ ជាតិរាស្ត្រសុទ្ធបានសោយរាជ្យក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ ពីក្នុងព្រះជន្ម ៧ឆ្នាំ ក្នុងខាងចុងសតវត្ស៍រទី ១២នៃពុទ្ធសករាជ (ព. ស. ១១៨១; ឆ្នាំរកានព្វស័ក គ. ស. ៦៣៧) :
[សិន-ធប់-អៈ-មៈ-រិន] senthpoaomorintor
ព្រះនាមក្សត្រិយ៍អង្គមួយ ជាតិរាស្ត្រសុទ្ធបានសោយរាជ្យក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ ពីក្នុងព្រះជន្ម ៧ឆ្នាំ ក្នុងខាងចុងសតវត្ស៍រទី ១២នៃពុទ្ធសករាជ (ព. ស. ១១៨១; ឆ្នាំរកានព្វស័ក គ. ស. ៦៣៧) :
[សិន-ធៈ-វៈ] senthov
ដែលជាប់ទាក់ទងដោយទន្លេ, ដោយសមុទ្រ, ដោយទន្លេសិន្ធុ; ដែលកើតក្នុងទន្លេ, ក្នុងសមុទ្រ, ក្នុងដែនសិន្ធវៈ។
[សិន-ធៈ-វៈ] senthov
ឈ្មោះដែនឬប្រទេសនៅត្រើយខាងស្ដាំទន្លេសិន្ធុ។
[សិន-ធៈ-វៈ] senthov
សេះសិន្ធព។
[សិន-ធៈ-វៈ] senthov
ឈ្មោះអំបិលមួយប្រភេទ ដែលគេដងទឹកអណ្ដូងប្រៃមករំងាស់ ឬអំបិលដែលកើតឯង (ខ្មែរច្រើនហៅ អំបិលសិន្ធៅវ៍)។
(ម.ព. សិន្ធវ)។
[សិន-ធៈ-វៈ] sentheakveak≈
(ម.ព. សិន្ធវ)។
ម្ចាស់សមុទ្រ; នាមទេវតាជាម្ចាស់សមុទ្រ (វរុណ)។
[សិន-ធុ] senthu
នទី, ទន្លេ; មហាសមុទ្រ; ទឹក, ធ្នារទឹក។
[សិន-ធុ] senthu
ឈ្មោះទន្លេមួយ, សម័យសព្វថ្ងៃហៅ ស៊ិន្ទ, ស៊ិន្ធ ឬ ឥណ្ឌុស (Sind, Sindh ឬ Indus), មានក្បាលចេញមកពីប្រទេសហិមពាន្តប៉ែកខាងលិច ហូរមកខាងត្បូង កាត់ដែនគន្ធារៈ (បញ្ជ័ប) ឱបប្រទេសឥណ្ឌាពីខាងលិចចូលមកក្នុងមហាសមុទ្រឥណ្ឌាប៉ែកខាងលិច ត្រង់លំហសមុទ្រដែលហៅថា សមុទ្រអូម៉ង់ (Mer d'Oman) :
[សិន-ធុ] senthu
ខ្មែរបុរាណហៅ គូ ឬ ស្រះធំវែង ដែលជីកព័ទ្ធជុំវិញកំពែងបន្ទាយឬវាំងប្រាសាទថា សិន្ទ ឬ សិន្ធ (សិន) ដែរ, ដូចយ៉ាង សិន្ធ ព័ទ្ធជុំវិញនគរវត្តជាដើម, សព្វថ្ងៃនេះហៅក្លាយជា កសិណ ឬ ក្រសិណ។
[សិន-ធុ-ប៉ៈ-ដី] senthu
ម្ចាស់សមុទ្រ; នាមទេវតាជាម្ចាស់សមុទ្រ (វរុណ)។
ទន្លេប្រសព្វមុខ; មាត់ពាម។
[សិន-ធុ-សង់-គំ] senthusngkom
ទន្លេប្រសព្វមុខ; មាត់ពាម។
ពាក្យក្លាយមកពី សិន្ធវ។
[សិន-ធៅ] senthovv
ពាក្យក្លាយមកពី សិន្ធវ។
ចំនួន ១០០០សិចទីលាន ១ពាន់កោដិបកោដិតាមបកតិសំខ្យាខ្មែរបុរាណ (មានសូន្យ២៤)។
[សិប-ទី-លាន] sebtilean≈
ចំនួន ១០០០សិចទីលាន ១ពាន់កោដិបកោដិតាមបកតិសំខ្យាខ្មែរបុរាណ (មានសូន្យ២៤)។
[សិប-ប៉ៈ] sebb
ជំនាង, ការជាងផ្សេងៗ, ហត្ថកម្មគ្រប់យ៉ាង; ចំណេះដែលត្រូវសិក្សា មានការជាងឈើ, ការឆ្លាក់គូរ, រៀបឥដ្ឋ, បូកបាយអ រហូតដល់ការបង្ហាត់សេះ, បង្ហាត់ដំរី; ចំណេះភ្លេងតន្ត្រី, ច្រៀង, រាំ ជាដើម ឬការប្រដាប់តាក់តែង, ការរចនាវិចិត្រផ្សេងៗ (ហៅ សិប្បៈ ឬ សិល្បៈ ទាំងអស់)។
[សិប-ប៉ៈ-កាំ] sebb
ការជាង។
[សិប-ប៉ៈ-ក] sebb
ជាង, អ្នកធ្វើជាង។
[សិប-ប៉ៈ-កា] sebb
(ម.ព. សិប្បករ)។
[សិប-ប៉ៈ-ជី-វិ-កា] sebb
ការចិញ្ចឹមជីវិតដោយសិប្បកម្ម។
[សិប-ប៉ៈ-ជី-វិ-នី] sebb
(ម.ព. សិប្បជីវី)។
[សិប-ប៉ៈ-ជី-វី] sebb
អ្នកចិញ្ចឹមជីវិតដោយសិប្បកម្ម។
[សិប-ប៉ៈ-វៈ-តី] sebb
(ម.ព. សិប្បវន្ត)។
[សិប-ប៉ៈ-វ័ន] sebb
អ្នកមានសិប្បៈ។
[សិប-ប៉ៈ-វិ-ទូ] sebb
អ្នកចេះសិប្បៈ។
ការបង្កើតឡើងមិនតាមធម្មជាតិ, របស់ឬអ្វីៗដែលមិនមែនជាធម្មជាតិពិត។
[សិប-ប៉ៈ-និម-មិត] sebbaknimmit≈
ដែលមិនមែនកើតឡើងតាមធម្មជាតិ ដែលកែច្នៃឬចម្លងយកតាមលំនាំធម្មជាតិ :
[សិប-ប៉ៈ-និម-មិត] sebbaknimmit≈
ការបង្កើតឡើងមិនតាមធម្មជាតិ, របស់ឬអ្វីៗដែលមិនមែនជាធម្មជាតិពិត។
កិច្ចប្រជុំដើម្បីពិភាក្សានិងអនុវត្តការងារជាក់ស្ដែងណាមួយ។
[សិប-ប៉ៈ-សា-ឡា] sebbaksala≈
សាលារៀនសិប្បៈ, រោងការ។
[សិប-ប៉ៈ-សា-ឡា] sebbaksala≈
កិច្ចប្រជុំដើម្បីពិភាក្សានិងអនុវត្តការងារជាក់ស្ដែងណាមួយ។
គ្រូបង្រៀនចំណេះផ្នែកខាងការងារហត្ថកម្ម មានជាងផ្ទះ, ជាងគំនូរ, ជាងឡាន, ម៉ាញ៉េ, ទូរទស្សន៍, ទូរសព្ទជាដើម។
[សិប-ប៉ា-ចា] sebbacha≈
គ្រូបង្រៀនចំណេះផ្នែកខាងការងារហត្ថកម្ម មានជាងផ្ទះ, ជាងគំនូរ, ជាងឡាន, ម៉ាញ៉េ, ទូរទស្សន៍, ទូរសព្ទជាដើម។
(ម.ព. សិប្បិកៈ)។
[សិប-ប៉ិ-កា] sebbeka
(ម.ព. សិប្បិកៈ)។
អ្នកមានសិប្បៈ, អ្នកធ្វើសិប្បកម្ម; សិប្បិកា ឬ សិប្បិនី។
[សិប-ប៉ិ-កៈ] sebbekak
អ្នកមានសិប្បៈ, អ្នកធ្វើសិប្បកម្ម; សិប្បិកា ឬ សិប្បិនី។
(ម.ព. សិប្បិកៈ)។
[សិប-ប៉ិ-នី] sebbeni≈
(ម.ព. សិប្បិកៈ)។
មុខការដែលជាកំណើតនៃសិប្បៈ, កន្លែងបង្កើតសិប្បៈ។ ពាក្យនេះខ្មែរសន្មតប្រើជាឈ្មោះក្រសួងសេនាបតី ដែលត្រូវគ្រប់គ្រងត្រួតត្រាលើការបង្កើតសិប្បៈផ្សេង (សម័យមុន)។
[សិប-ប៉ិ-យ៉ៈ-កា] sebbeyokar
មុខការដែលជាកំណើតនៃសិប្បៈ, កន្លែងបង្កើតសិប្បៈ។ ពាក្យនេះខ្មែរសន្មតប្រើជាឈ្មោះក្រសួងសេនាបតី ដែលត្រូវគ្រប់គ្រងត្រួតត្រាលើការបង្កើតសិប្បៈផ្សេង (សម័យមុន)។
របរចិញ្ចឹមសិប្បីជាតិប្រកបដោយបច្ចេកទេស។
[សិប-ប៉ិ-វ័ប-ប៉ៈ-កាំ] sebbevbabakkaam≈
របរចិញ្ចឹមសិប្បីជាតិប្រកបដោយបច្ចេកទេស។
អ្នកចិញ្ចឹមសិប្បីជាតិ។