ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

សិចមម៉ិច គុណនាម

[សិច-ម-ម៉ិច] sechmomech

តិចតួច, ស្ដើងស្ដួច; ដែលរេចរិលស្ដួចស្ដើង :

សិចស៊ី

ដែលទាក់ទាញផ្លូវភេទ, ដែលទាក់ទាញអារម្មណ៍ផ្លូវភេទ :

សិចស៊ី គុ., គុ.កិ.

[សិច-ស៊ី] sechsi≈

ដែលទាក់ទាញផ្លូវភេទ, ដែលទាក់ទាញអារម្មណ៍ផ្លូវភេទ :

សិញ

ដែលញាប់ញឹករទេញ :

សិញ គុណនាម

[សិញ] senh

ដែលញឹកស្អេក :

សិញ គុណកិរិយា

[សិញ] senh

ដែលញាប់ញឹករទេញ :

សិញសុញ

ត្រេះត្រុះ, ច្រិមច្រុម; ទើសមុខទើសក្រោយ :

សិញសុញ កិ., គុ.

[សិញ-សុញ] senhsonh≈

ត្រេះត្រុះ, ច្រិមច្រុម; ទើសមុខទើសក្រោយ :

សិត

ចូកជូតរឿយៗ ដោយប្រែងលាបបាយជូរជាដើម :

សិត កិរិយាសព្ទ ១)

[សិត] set

ផ្អៀងក្អមឬឆ្នាំងឱ្យទឹកហូរចេញស្រួលមិនឱ្យខ្ចាយ :

សិត កិរិយាសព្ទ ២)

[សិត] set

ចាក់លោហជាតិឬក្រមួនជាដើម ដែលរលាយរាវក្នុងពុម្ពឱ្យកើតបានជារូបរាងអ្វីៗឡើង :

សិត កិរិយាសព្ទ ៣)

[សិត] set

ឈូសរំលីងឬលញ់ឱ្យស្អាត :

សិត កិរិយាសព្ទ ៤)

[សិត] set

យកក្រាសឬស្និតចូកសក់ :

សិត កិរិយាសព្ទ ៥)

[សិត] set

ចូកជូតរឿយៗ ដោយប្រែងលាបបាយជូរជាដើម :

សិតការណ៍ នាម

[សិ-តៈ-កា] setkaron

ហេតុនៃការញញឹម, ដំណើរញញឹម; (រ.ស.) :

សិតអន្លិត គុណនាម ១)

[សិត-អន់-ឡិត] setanlet≈

តិចតួចស្ដួចឆ្មារ :

សិតអន្លិត គុណនាម ២)

[សិត-អន់-ឡិត] setanlet≈

ដែលស្ដើងទន់សឹកប៉ប្លឹក ទាំងតិចផង :

សិត្តាបៃ

(ប.ព.) ខ្នាតនៃបន្ទុកព័ត៌មានឬទិន្នន័យកុំព្យូទ័រ ដែលស្មើនឹង១ ០២៤អ៊ិចសាបៃ។ ជាទូទៅ ក្នុងការនិយាយគេកំណត់យក១សិត្តាបៃស្មើនឹង១ ០០០អ៊ិចសាបៃ ហើយអក្សរកាត់គឺZb។

សិត្តាបៃ នាម

[សិត-តា-បៃ] settabai≈

(ប.ព.) ខ្នាតនៃបន្ទុកព័ត៌មានឬទិន្នន័យកុំព្យូទ័រ ដែលស្មើនឹង១ ០២៤អ៊ិចសាបៃ។ ជាទូទៅ ក្នុងការនិយាយគេកំណត់យក១សិត្តាបៃស្មើនឹង១ ០០០អ៊ិចសាបៃ ហើយអក្សរកាត់គឺZb។

សិត្តាប៊ីត

(ប.ព.) ខ្នាតនៃបន្ទុកព័ត៌មានឬទិន្នន័យកុំព្យូទ័រដែលស្មើនឹង១​ ០២៤អ៊ិចសាប៊ីត។ ជាទូទៅ ក្នុងការនិយាយគេកំណត់យក១សិត្តាប៊ីតស្មើនឹង១ ០០០អ៊ិចសាប៊ីត ហើយអក្សរកាត់គឺ Zb ឬ Zbit។

សិត្តាប៊ីត នាម

[សិត-តា-ប៊ីត] settabit≈

(ប.ព.) ខ្នាតនៃបន្ទុកព័ត៌មានឬទិន្នន័យកុំព្យូទ័រដែលស្មើនឹង១​ ០២៤អ៊ិចសាប៊ីត។ ជាទូទៅ ក្នុងការនិយាយគេកំណត់យក១សិត្តាប៊ីតស្មើនឹង១ ០០០អ៊ិចសាប៊ីត ហើយអក្សរកាត់គឺ Zb ឬ Zbit។

សិថិល

(ភាសា.) ព្យញ្ជនៈដែលមិនមានសូរ [h] ផ្សំជាមួយ។ ក្នុងភាសាបាលី សំស្ក្រឹត ព្យញ្ជនៈសិថិលជាព្យញ្ជនៈទី១និងទី៣ក្នុងវគ្គទាំង៥រួមមាន១០តួ គឺ ក[k], គ[g], ច[c] ជ[j], ដ[t], ឌ[d̩], ត[t], ទ[d], ប[p], ព[b]។

សិថិល គុណនាម

[សិ-ថិល] sethel

ធូរ; រលុង; ស្រាល។

សិថិល នាម

[សិ-ថិ-ឡៈ-កាំ] sethel

ការធូរថយឬការបន្ធូរបន្ថយ។

សិថិល នាម

[សិ-ថិ-ឡៈ-គា-រៈ-វៈ] sethel

សេចក្ដីគោរពយ៉ាងស្បើយ, យ៉ាងតោះតើយ។

សិថិល នាម

[សិ-ថិ-ឡៈ-គោ-រប់] sethel

(ម.ព. សិថិលគារវៈ)។

សិថិល នាម

[សិ-ថិ-ឡៈ-ភាប] sethel

ដំណើរធូរថយឬដំណើរបន្ទូរបន្ថយ។

សិថិល នាម

[សិ-ថិ-ឡៈ-មិត] sethel

មិត្តដែលរាប់អានគ្នាបន្តិចបន្តួច។

សិថិល នាម

[សិ-ថិ-ឡៈ-មិត] sethel

(ម.ព. សិថិលមិត្ត)។

សិថិល នាម

[សិ-ថិ-ឡៈ-ស័ប] sethel

សំឡេងធូរ; សូរស្រាល។

សិថិល នាម

[សិ-ថិ-ឡា-នុ-សា-សៈ-ណី] sethel

(ម.ព. សិថិលានុសាសន៍)។

សិថិល នាម

[សិ-ថិ-ឡា-នុ-សាស] sethel

ការប្រៀបប្រដៅ ឬពាក្យស្ដីប្រដៅ យ៉ាងធូរៗ, យ៉ាងស្រាលៗ, ព្រួលៗ។

សិថិល នាម

[សិ-ថិ-ឡា-ភិ-វ៉ាត] sethel

ការថ្វាយបង្គំ, សំពះសួរ, គំនាប់យ៉ាងស្បើយឬយ៉ាងតោះតើយ, យ៉ាងសោះអង្គើយ។

សិថិល នាម

[សិ-ថិ-ឡោ-វ៉ាត] sethel

ឱវាទយ៉ាងធូរៗ, យ៉ាងច្បោលៗ។

សិថិល នាម

[សិ-ថិល] sethel

(ភាសា.) ព្យញ្ជនៈដែលមិនមានសូរ [h] ផ្សំជាមួយ។ ក្នុងភាសាបាលី សំស្ក្រឹត ព្យញ្ជនៈសិថិលជាព្យញ្ជនៈទី១និងទី៣ក្នុងវគ្គទាំង៥រួមមាន១០តួ គឺ ក[k], គ[g], ច[c] ជ[j], ដ[t], ឌ[d̩], ត[t], ទ[d], ប[p], ព[b]។

សិថិលោ—

(ម.ព. សិថិល{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិថិលោ— នាម

[សិ-ថិ-ឡោ—] sethelao—≈

(ម.ព. សិថិល១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិថិល—

(ម.ព. សិថិល{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិថិល— នាម

[សិ-ថិ-ឡៈ—] sethelak—≈

(ម.ព. សិថិល១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិទ្ធ

អនុញ្ញាតដែលសម្រេចតាមច្បាប់បញ្ញត្ត។

សិទ្ធ គុណនាម

[សិត] setthor

ដែលសម្រេចហើយ; ដែលស្រេចហើយ; ដែលសម្រេចតាមមាត្រាច្បាប់; ដែលស័ក្ដិសិទ្ធិ; សម្បូណ៌; ពូកែ, ខ្លាំងពូកែ; ជំនាញ, មានប្រាជ្ញាវាងវៃ។

សិទ្ធ នាម

[សិត] setthor

អ្នកសម្រេចការ; សេចក្ដីសម្រេចតាមមាត្រាច្បាប់; អ្នកប្រាជ្ញ; ទេវតាពួកមួយ; ឫសីពួកមួយ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-កាំ] setthor

អំពើឬការដែលសម្រេចហើយ។

សិទ្ធ គុណនាម

[សិត-ធៈ-កាម] setthor

ដែលមានសេចក្ដីប្រាថ្នាឬមានបំណងសម្រេចហើយ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-កា] setthor

ការងារដែលសម្រេចហើយ; ដែលមានការងារសម្រេចហើយ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-ជន់] setthor

មនុស្សខ្លាំងពូកែ, មនុស្សជំនាញ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធ័ញ-ញាន] setthor

ញាណដែលអាចសម្រេចសេចក្ដីដឹងបានងាយៗ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-ធាត] setthor

ធាតុរ៉ែដែលរម្លាយស្រេចហើយ; បារទ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធ័ន] setthor

ការយល់ព្រមដាច់ស្រេច។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-មន់] setthor

មន្តស័ក្ដិសិទ្ធ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-មន់] setthor

(ម.ព. សិទ្ធមន្ត)។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-យោក] setthor

គ្រឿងប្រកប ឬរបស់ស័ក្ដិសិទ្ធ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-រស់] setthor

ទឹកបារទ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-វិច-ជា] setthor

ចំណេះដែលសម្រេចហើយ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-វិត-ទ្យា] setthor

(ម.ព. សិទ្ធវិជ្ជា)។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធា-ចា] setthor

គ្រូអ្នកមានចំណេះយ៉ាងពូកែ, ត្រូវជំនាញ។

សិទ្ធ កិ., ន.

[សិត-ធា-នុញ-ញ៉ាត] setthor

អនុញ្ញាតដែលសម្រេចតាមច្បាប់បញ្ញត្ត។

សិទ្ធត្ថ

ព្រះនាមដើមរបស់ព្រះសក្យមុនីគោតម; ខ្មែរច្រើនហៅ ព្រះសិទ្ធាថ៌ (សំ. សិទ្ធាថ៌ ឬ សវ៌ាថ៌សិទ្ធ)។

សិទ្ធត្ថ នាម

[សិត-ធ័ត] ឬ [សិត-ធ័ត-ថៈ] setthotthor

អ្នកដែលមានប្រយោជន៍ឬមានបំណងសម្រេចហើយ, អ្នកសម្រេចប្រយោជន៍បានតាមបំណង; អ្នកមានស្រីសួស្ដី; គ្រាប់ស្ពៃស។

សិទ្ធត្ថ នាម

[សិត-ធ័ត] ឬ [សិត-ធ័ត-ថៈ] setthotthor

ព្រះនាមដើមរបស់ព្រះសក្យមុនីគោតម; ខ្មែរច្រើនហៅ ព្រះសិទ្ធាថ៌ (សំ. សិទ្ធាថ៌ ឬ សវ៌ាថ៌សិទ្ធ)។

សិទ្ធាន្ត

ការចូលចិត្តអះអាងថាពិតនូវជំនឿសាសនារបស់ខ្លួន។

សិទ្ធាន្ត នាម

[សិត-ធាន] setthean≈

គោលសំខាន់នៃលទ្ធិឬទ្រឹស្ដីនៃសាសនា, ការគោរពនូវសេចក្ដីពិតផ្នែកសាសនាប្រកែកមិនបាន។

សិទ្ធាន្ត នាម ១)

[សិត-ធាន-តៈ-និ-យំ] settheantakniyum≈

ការអនុលោមតាមកិច្ចព្រមព្រៀងណាមួយ។

សិទ្ធាន្ត នាម ២)

[សិត-ធាន-តៈ-និ-យំ] settheantakniyum≈

ការចូលចិត្តអះអាងថាពិតនូវជំនឿសាសនារបស់ខ្លួន។

សិទ្ធា—

(ម.ព. សិទ្ធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិទ្ធា— នាម

[សិត-ធា—] setthea—≈

(ម.ព. សិទ្ធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិទ្ធិ

អ្នកដែលជាធំក្នុងការធ្វើឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍; សិវៈ (ព្រះឥសូរ)។

សិទ្ធិ នាម ១)

[សិត] seth

សេចក្ដីសម្រេច; សេចក្ដីសម្រេចផល ឬផលសម្រេច, ការសម្រេចប្រយោជន៍; ការដាច់ស្រេច; ការសមប្រកប, ការសមតាមបំណង; សេចក្ដីសុខ; សេចក្ដីចម្រើន; សេចក្ដីស័ក្ដិសិទ្ធិ; សេចក្ដីខ្លាំងពូកែ; សេចក្ដីសម្បូណ៌; សេចក្ដីសម្រេចតាមអំណាចច្បាប់; អំណាច, សេចក្ដីអង់អាច; មុខការដែលត្រូវសម្រេចលើខ្ល

សិទ្ធិ នាម ២)

[សិត] seth

លទ្ធភាពទទួលស្គាល់តាមផ្លូវច្បាប់ដែលអាចទទួលបានតាមការការពារឬទាមទារនូវផលប្រយោជន៍ណាមួយ។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-កាំ-ម៉ៈ-សិត] seth

(ភូមិ.) សិទ្ធិដែលកម្មសិទ្ធិករអាចប្រើប្រាស់អាស្រ័យផលនិងចាត់ចែងវត្ថុដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនដោយសេរីបានក្នុងទំហំដែលច្បាប់កំហិត។

សិទ្ធិ គុណនាម

[សិត-ធិ-ក] seth

ដែលធ្វើឱ្យសម្រេច, ដែលឱ្យសម្រេចផលប្រយោជន៍។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-កា-រ៉ក់] ឬ [សិត-ធិ-កា-រ៉ៈ-កៈ] seth

អ្នកធ្វើឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-កា-រ៉ិ-កា] seth

(ម.ព. សិទ្ធិការក)។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ក្សេត] seth

ទីកើតនៃសេចក្ដីសុខសេចក្ដីចម្រើន។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-គុន] seth

គុណដែលនាំឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ជោក] seth

ឫក្សពារពេលាល្អដែលអាចញ៉ាំងប្រយោជន៍ឱ្យសម្រេចតាមបំណង។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ជៃ] seth

ជម្នះដាច់ស្រេច។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ដែច] seth

តេជះនៃសិទ្ធិ។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ដែ-ជៈ] seth

(ម.ព. សិទ្ធិតេជ)។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ទ័ស-សិ-នី] seth

(ម.ព. សិទ្ធិទស្សី)។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ទ័ស-សី] seth

អ្នកដែលប្រមើលឃើញសេចក្ដីចម្រើនទៅខាងមុខ។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-បុប-ពៈ-ក្រៃ] seth

(ច្ប.) សិទ្ធិដែលមានចែងក្នុងច្បាប់ឬកិច្ចសន្យាដោយស្ម័គ្រចិត្តក្នុងការផ្ដល់ឱ្យទៅនីតិបុគ្គលសាធារណៈឬនីតិបុគ្គលឯកជនទទួលបាននូវសិទ្ធិដំបូងគេក្នុងការទិញអចលនទ្រព្យបម្រើឱ្យផលប្រយោជន៍សាធារណៈក្នុងលក្ខខណ្ឌដែលម្ចាស់កម្មសិទ្ធិយល់ព្រម។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ប៉ុ-រ៉ៈ-ម៉ា] seth

(ច្ប.) សិទ្ធិដែលផ្ដល់ឱ្យជនណាម្នាក់ទទួលបានផលប្រយោជន៍អ្វីមួយមុនជនដទៃទៀត។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ពល] seth

កម្លាំងនៃសេចក្ដីអង់អាច។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ភូម] seth

(ម.ព. សិទ្ធិក្សេត្រ)។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ម័ក] seth

ផ្លូវនៃសេចក្ដីចម្រើន។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-មន់] seth

មន្តស័ក្ដិសិទ្ធិ។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-មា-គា] seth

(ម.ព. សិទ្ធិមគ្គ)។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-យោគ] seth

ការប្រើគ្រឿងស័ក្ដិសិទ្ធិ។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-សួស] seth

សិទ្ធិនិងសួស្ដី; សួស្ដីនៃសិទ្ធិ :

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ស័ក] seth

អំណាចនៃការសម្រេចប្រយោជន៍។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធី-ស្វៈ-រៈ] seth

អ្នកដែលជាធំក្នុងការធ្វើឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍; សិវៈ (ព្រះឥសូរ)។

សិទ្ធិការ្យ

ខ្មែរបុរាណប្រើជាពាក្យផ្ដើមក្នុងក្បួនតម្រា, ជាពាក្យអធិដ្ឋានប្រសិទ្ធីសូមឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍បានតាមប្រាថ្នា :

សិទ្ធិការ្យ នាម ១)

[សិត-ធិ-កា] setthika≈

ដំណើរធ្វើឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍។