សាំ នាម
[សុក-ទុក-សាំ-ទាំ] sam
សុខនិងទុក្ខដែលទាំនៅផ្លាស់ប្ដូរគ្នាដដែលៗ (អ្នកខ្លះនិយាយតាមទម្លាប់ថា ស៊ាំទាំ)។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[សុក-ទុក-សាំ-ទាំ] sam
សុខនិងទុក្ខដែលទាំនៅផ្លាស់ប្ដូរគ្នាដដែលៗ (អ្នកខ្លះនិយាយតាមទម្លាប់ថា ស៊ាំទាំ)។
សារធាតុរាវ ងាយហួត ដែលអាចដុតឆេះ ប្រើសម្រាប់ចាក់ម៉ាស៊ីនឱ្យដំណើរការ :
[សាំង] sang
ដែលមិនផ្លាង, មិនផ្អើល, ដែលងាយឱ្យចាប់ឱ្យកាន់ (ចំពោះតែសត្វ) :
[សាំង] sang
សារធាតុរាវ ងាយហួត ដែលអាចដុតឆេះ ប្រើសម្រាប់ចាក់ម៉ាស៊ីនឱ្យដំណើរការ :
(ម.ព. សាន់វិច)។
[សាំង-វិច] saamngvich≈
(ម.ព. សាន់វិច)។
(ម.ព. ស័ង្កសី)។
[សាំង-កៈ-សី] sangkosei
(ម.ព. ស័ង្កសី)។
ដែលសាំរញ៉ាំ, ដែលរញ៉ិមរញ៉ាំរសេមរសាម :
[សាំ-ញ៉ាំ] samnhoam
ដែលសាំរញ៉ាំ, ដែលរញ៉ិមរញ៉ាំរសេមរសាម :
ដែលផ្ទួនដដែលៗ, ច្រំដែល :
[សាំ-ដែល] samdael
ដែលផ្ទួនដដែលៗ, ច្រំដែល :
[សាំ-ទាំ] samtoam
ទាំនៅដដែលៗ, ដែលថ្នឹកទាំដដែលៗ។
ឈ្មោះបទភ្លេងនិងចង្វាក់រាំមួយបែបមានដើមកំណើតនៅប្រទេសប្រេស៊ីល។
[សាំ-បា] saamba≈
ឈ្មោះបទភ្លេងនិងចង្វាក់រាំមួយបែបមានដើមកំណើតនៅប្រទេសប្រេស៊ីល។
សមគំនិតប្រសិបប្រសុបជាមួយគ្នា; លបលាក់រួមរ័កស្នេហាគ្នា, ខូចកាចនឹងគ្នា :
[សាំ-ប៉ៃ-សាំ-ម៉ា] sambaisammea
សមគំនិតប្រសិបប្រសុបជាមួយគ្នា; លបលាក់រួមរ័កស្នេហាគ្នា, ខូចកាចនឹងគ្នា :
(ម.ព. សមណោគ្រួ)។
[សាំ-ម៉ៈ-ណោ-គ្រួ] sammonaokruo
(ម.ព. សមណោគ្រួ)។
ដែលរសេមរសាមមិនដាច់ស្រេច មិនស្រឡះ :
[សាំ-រ-ញ៉ាំ] saamronhaam≈
ដែលរសេមរសាមមិនដាច់ស្រេច មិនស្រឡះ :
(ប.ព.) ផ្នែកតូចបំផុតនៃឧបករណ៍ផ្ទុកទិន្នន័យ។
[សិច-ទ័រ] sechtro≈
(ប.ព.) ផ្នែកតូចបំផុតនៃឧបករណ៍ផ្ទុកទិន្នន័យ។
(ម.ព. ឧបាសិកា)។
[សិ-កា] seka≈
(ម.ព. ឧបាសិកា)។
(ម.ព. សឹក{¥¥}២{££})។
[សឹក] sekkhor
(ម.ព. សឹក២)។
ពេលឬកាលនៃការហាត់រៀន។
[សិក-ខៈ-ម៉ា-ណៈ-កាល] sekkhakmanakkal≈
ពេលឬកាលនៃការហាត់រៀន។
បែបបទឬលំនាំនៃការហាត់រៀន។
[សិក-ខៈ-ម៉ា-ណៈ-ភាប] sekkhakmanakpheab≈
បែបបទឬលំនាំនៃការហាត់រៀន។
សាមណេរីមានអាយុ ១៨ឆ្នាំ ដែលបានទទួលសិក្ខាសម្មតិ ដើម្បីសិក្សាគរុធម៌ ៨យ៉ាង គ្រប់ ២ឆ្នាំហើយ និងបំពេញឧបសម្បទាជាភិក្ខុនី (ព.វិ.)។
[សិក-ខៈ-ម៉ា-ណា] sekkhmeanea
សាមណេរីមានអាយុ ១៨ឆ្នាំ ដែលបានទទួលសិក្ខាសម្មតិ ដើម្បីសិក្សាគរុធម៌ ៨យ៉ាង គ្រប់ ២ឆ្នាំហើយ និងបំពេញឧបសម្បទាជាភិក្ខុនី (ព.វិ.)។
ការសន្មតិសាមណេរីដែលមានអាយុគ្រប់ ១៨ឆ្នាំឱ្យសិក្សាគរុធម៌ ៨យ៉ាង។
[សិក-ខា] sekkha
ការសិក្សាគឺការរៀន, ការរៀនទន្ទេញ, ការសូត្ររៀន; ការហ្វឹក, ហាត់; ការប្រុងប្រយ័ត្នរក្សាមារយាទឱ្យល្អ; ខំប្រតិបត្តិ។
[ត្រៃ-សិក-ខា] sekkha
ខប្រតិបត្តិ ៣យ៉ាងគឺសីល, សមាធិ, បញ្ញា :
[សិក-ខា-ស័ម-ម៉ៈ-តិ] sekkha
ការសន្មតិសាមណេរីដែលមានអាយុគ្រប់ ១៨ឆ្នាំឱ្យសិក្សាគរុធម៌ ៨យ៉ាង។
អ្នកដែលចូលរួមសិក្សាក្នុងវគ្គសិក្ខាសាលា វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជា ឬ ជំនាញអ្វីមួយ :
[សិក-ខា-កាម] sekkhakam≈
អ្នកដែលពេញចិត្តកាន់តាមសិក្ខា; អ្នកស្រឡាញ់ការសិក្សា។
[សិក-ខា-កាម] sekkhakam≈
អ្នកដែលចូលរួមសិក្សាក្នុងវគ្គសិក្ខាសាលា វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជា ឬ ជំនាញអ្វីមួយ :
ចំណែក, មាត្រារបស់សីលឬរបស់វិន័យ។
[សិក-ខា-បត់] sekkhabta≈
ចំណែក, មាត្រារបស់សីលឬរបស់វិន័យ។
ការជួបជុំរវាងអ្នកស្រាវជ្រាវ អ្នកជំនាញ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធដើម្បីពិភាក្សា បង្ហាញរបកគំហើញណាមួយ។
[សិក-ខា-សា-ឡា] sekkhasala≈
ការជួបជុំរវាងអ្នកស្រាវជ្រាវ អ្នកជំនាញ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធដើម្បីពិភាក្សា បង្ហាញរបកគំហើញណាមួយ។
ការគ្រប់គ្រងឬត្រួតត្រាលើការសិក្សា :
[សិក-សា] serksa
សិក្ខា គឺការរៀន, ការរៀនទន្ទេញ, ការសូត្ររៀន; ការហ្វឹក, ការហ្វឹកហាត់; ការប្រុងប្រយ័ត្នរក្សាមារយាទឱ្យល្អ; ខប្រតិបត្តិ; វិជ្ជា; ការស្ទាត់ជំនាញ, ...។
[សិក-សា] serksa
រៀន, រៀនទន្ទេញ, សូត្ររៀន :
[សិក-សា-កា] serksa
ការសិក្សា។
[សិក-សា-កា] serksa
(ម.ព. សិក្សាការ)។
[សិក-សា-ចៈ-តុ-រ៉ាង] serksa
អង្គ ៤នៃការសិក្សាគឺ សុ. ចិ. បុ. លិ.។
[សិក-សា-ត្រៃ] serksa
ប្រជុំ ៣នៃខប្រតិបត្តិគឺ សីល, សមាធិ, បញ្ញា ហៅ ត្រ័យសិក្ខា ក៏បាន (ព.ពុ.)។
[សិក-សា-ធិ-កា] serksa
ការគ្រប់គ្រងឬត្រួតត្រាលើការសិក្សា :
សត្វមានកំប៉ោយ (ក្ងោក) ; សត្វមានសិរ (មាន់) ; ព្រួញ។
[សិ-ខ័ន-ឌិន] sekhnden
សត្វមានកំប៉ោយ (ក្ងោក) ; សត្វមានសិរ (មាន់) ; ព្រួញ។
(ម.ព. សិខណ្ឌិន)។
[សិ-ខ័ន-ឌី] sekhnodi≈
(ម.ព. សិខណ្ឌិន)។
ភ្នំ; ដើមឈើ, ដង្គុំឈើ។
[សិ-ខៈ-រ៉ិន] sekharin
ភ្នំ; ដើមឈើ, ដង្គុំឈើ។
(ម.ព. សិខរិន)។
[សិ-ខៈ-រ៉ី] sekhakrei≈
(ម.ព. សិខរិន)។
កំប៉ោយ, ជុក; សិរ; អណ្ដាតភ្លើង; កំពូល; ទីបំផុត, ចុង។
[សិ-ខា] sekha
កំប៉ោយ, ជុក; សិរ; អណ្ដាតភ្លើង; កំពូល; ទីបំផុត, ចុង។
ភ្លើង; ក្ងោក; ក្មេងទុកជុក។
[សិ-ខិន] sekhen
ភ្លើង; ក្ងោក; ក្មេងទុកជុក។
(ម.ព.សិខិន)។
[សិ-ខី] sekhei≈
(ម.ព.សិខិន)។
ចចក (ឈ្មោល) ; ចចកញីជា សិគាលី ឬ សិង្គាលី (ព.កា.)។
[សិ-គាល] sekeal
ចចក (ឈ្មោល) ; ចចកញីជា សិគាលី ឬ សិង្គាលី (ព.កា.)។
(ម.ព. សិគាល)។
[សិ-គាល-លី] sekeali
(ម.ព. សិគាល)។
(ស.ស.) ដេក :
[សឹង] seng
(ស.ស.) ដេក :
(ម.ព. សិគាល)។
[សិង-គាល] sengkeal
(ម.ព. សិគាល)។
(ម.ព. សិង្គាល)។
[សិង-គាល-លី] sengkealli≈
(ម.ព. សិង្គាល)។
ផ្លែក្រចាប់; អ្វីៗដែលមានសណ្ឋានដូចផ្លែក្រចាប់។ ខ្មែរហៅបាយដែលចាប់បន្តិចៗ ដាក់លើស្លឹកចេកពាសពីលើមាត់ឆ្នាំងថ្នាំថា បាយសិង្ឃាដ ឬ បាយសិង្ឃាដក៍។
[សិង-ឃាត] sengkhead
ផ្លែក្រចាប់; អ្វីៗដែលមានសណ្ឋានដូចផ្លែក្រចាប់។ ខ្មែរហៅបាយដែលចាប់បន្តិចៗ ដាក់លើស្លឹកចេកពាសពីលើមាត់ឆ្នាំងថ្នាំថា បាយសិង្ឃាដ ឬ បាយសិង្ឃាដក៍។
ផ្លូវបែកបី, ផ្លូវត្រឡែងកែងបី ឬផ្លូវបែកបួន, ផ្លូវត្រឡែងកែងបួន។
[សិង-ឃា-ដក់] sengkheadak
ផ្លូវបែកបី, ផ្លូវត្រឡែងកែងបី ឬផ្លូវបែកបួន, ផ្លូវត្រឡែងកែងបួន។
សំបោរ, ទឹកសំបោរ; (រ.ស.) :
[សិង-ឃា-និក] sengkheanik
សំបោរ, ទឹកសំបោរ; (រ.ស.) :
[សឹង] serng
សីហៈ ឬ តោ។ អ្នកខ្លះយល់ថា សិង្ហ ដោយខ្លួន តោ ដោយខ្លួន, ជួនកាលហៅរួមថា សិង្ហតោ យល់ថា សិង្ហ និង តោ; តាមសេចក្ដីពិត សិង្ហ ឬ សីហៈ ប្រែថា តោ មិនមែនទីទៃពីគ្នាទេ, ប៉ុន្តែជាងរាល់ប្រទេសច្រើនធ្វើរូបក្លាយផ្សេងៗពីគ្នា ក៏នាំឱ្យមានអ្នកយល់ថា សិង្ហ ឬ សីហៈ ទីទៃពី តោ។
(ម.ព. សិង្ហៈ)។
[សិង-ហៈ-រា-សី] senghakreasei≈
(ម.ព. សិង្ហៈ)។
ភាសាអ្នកសិង្ហល (សម្ដីអ្នកលង្កាទ្វីប)។
[សិង-ហល់] senghol
លង្កា; ជាតិមនុស្សអ្នកនៅក្នុងកោះលង្កា :
[សិង-ហៈ-ឡៈ-ទ្វីប] senghol
កោះសិង្ហល (កោះលង្កា) សព្វថ្ងៃនេះហៅ ឝ្រីលង្កា (ស្រីលង្កា)។
[សិង-ហៈ-ឡៈ-ភា-សា] senghol
ភាសាអ្នកសិង្ហល (សម្ដីអ្នកលង្កាទ្វីប)។
(ម.ព. សិង្ហល) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[សិង-ហៈ-ឡៈ—] senghaklak—≈
(ម.ព. សិង្ហល) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឈ្មោះរាសីទី ៥(សីហៈ) នៃសុរិយគតិ។
[សិង-ហៈ] sengheak
ឈ្មោះរាសីទី ៥(សីហៈ) នៃសុរិយគតិ។
ដែលទាក់ទងទៅនឹងផ្លូវភេទ :
[សិច] sech≈
ដែលទាក់ទងទៅនឹងផ្លូវភេទ :
ចំនួន ១០០០គ្វីនទីលាន ស្មើនឹង ១កោដិបកោដិតាមបកតិសំខ្យាខ្មែរបុរាណ (មានសូន្យ២១)។
[សិច-ទី-លាន] sechtilean≈
ចំនួន ១០០០គ្វីនទីលាន ស្មើនឹង ១កោដិបកោដិតាមបកតិសំខ្យាខ្មែរបុរាណ (មានសូន្យ២១)។
(ម.ព. សិចមម៉ិច)។
[សិច-ប៉-ប្រិច] sechbobrech
(ម.ព. សិចមម៉ិច)។
តិចតួច, ស្ដើងស្ដួច; ដែលរេចរិលស្ដួចស្ដើង :