ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

សាវ៉ា គុណនាម

[សា-វ៉ា] sava≈

(ម.ព. សាវា)។

សាវ័ក នាម

[សា-វ័ក] savka≈

(ម.ព. សាវក)។

សាសង

ដែលឆ្លើយឆ្លងសាត្រឡប់តបវិញ :

សាសង គុ.កិ., គុ.

[សា-សង] sasang

ដែលឆ្លើយឆ្លងសាត្រឡប់តបវិញ :

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ] sason

ពាក្យបណ្ដាំ, ពាក្យផ្ដាំផ្ញើ; ពាក្យប្រៀនប្រដៅ, ការប្រៀនប្រដៅ; សាសនា, លទ្ធិ; ពាក្យបង្គាប់, ការបង្គាប់បញ្ជា; ដំណឹង; សំបុត្រ; ពាក្យប្រកាស, ការប្រកាសប្រាប់; ការជឿស្ដាប់; ការដាក់ទណ្ឌកម្ម, ការផ្ចាលទោស; ការកែសម្រួល; ការគ្រប់គ្រង; ការត្រួតត្រា។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-កាល] sason

កាលឬសម័យដែលឥតអំពីសាស្ដាដើមទៅហើយ នៅសល់តែសាសនា។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-កិច] sason

កិច្ចឬក្រឹត្យក្នុងសាសនាឬរបស់សាសនា។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-ក្រឹត] sason

(ម.ព. សាសនកិច្ច)។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-ទូត] sason

អ្នកនាំសំបុត្រ, អ្នកនាំដំណឹងឬពាក្យបណ្ដាំ។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-ទូ-តី] sason

(ម.ព. សាសនទូត)។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-ទូ-សៈ-កៈ] sason

អ្នកប្រទូស្ដសាសនា។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-ទូ-សិ-កា] sason

(ម.ព. សាសនទូសកៈ)។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-ធ័រ] sason

ធម៌ជាពាក្យប្រៀនប្រដៅ ក៏គឺសាសនានុះឯង។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-ប័ត] sason

សំបុត្របញ្ជាក់ការយ៉ាងដាច់ខាត។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណ័ប-ប៉ៈ-ដិ-ប័ត] sason

ការប្រតិបត្តិតាមសាសនា។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណ័ប-ប៉ៈ-វ័ត] sason

ដំណឹងសាសនា, ពង្សាវតារសាសនា។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-ប្រៈ-តិ-ប័ត] sason

(ម.ព. សាសនប្បដិបត្តិ)។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-ប្រ-វ័ត] sason

(ម.ព. សាសនប្បវត្តិ)។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-មន់-ឌល់] sason

មណ្ឌលសាសនា, សាសនាទាំងមូល។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-មូល] sason

ទីតាំងឬឫសគល់នៃសាសនា។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-វិត] sason

អ្នកប្រាជ្ញខាងការប្រកាសសាសនា។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-វិ-ទូ] sason

(ម.ព. សាសនវិទ)។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-វោ-ហា] sason

វោហារបស់សាសនា, ពាក្យប្រើក្នុងសាសនា។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-សំ-ប័ត] sason

សម្បត្តិសម្រាប់ទំនុកចម្រុងសាសនា។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-សៈ-ម៉ៃ] sason

(ម.ព. សាសនកាល)។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណៈ-ហា-រ៉ី] sason

(ម.ព. សាសនហារិន)។

សាសន នាម

[សា-ស្នា-យុ] sason

អាយុសាសនា គឺការឋិតនៅនៃសាសនា។

សាសន នាម

[សា-សៈ-នូ-ប៉័ត-ថ័ម] sason

ការទំនុកបម្រុងសាសនា។

សាសន នាម

[សា-សៈ-នូ-ប៉័ត-ថ័ម] sason

អ្នកទំនុកបម្រុងសាសនា។

សាសន នាម

[សា-សៈ-នូ-ប៉័ត-ថ័ម-ភិ-កា] sason

(ម.ព. សាសនូបត្ថម្ភក៏)។

សាសន នាម

[សា-សៈ-ណោ-វ៉ាត] sason

ដំបូន្មានក្នុងសាសនា។

សាសនា

ពាក្យប្រើក្លាយមកពី សាសន :

សាសនា នាម

[សា-ស្នា] sasonea

ពាក្យប្រើក្លាយមកពី សាសន :

សាសនិក

អ្នកកាន់សាសនា តាមតែជឿកាន់តាមសាសនាណាក៏ដោយ ហៅថា សាសនិក, សាសនិកា បានដូចគ្នា។

សាសនិក នាម

[សា-សៈ-និក] sasanik

អ្នកកាន់សាសនា តាមតែជឿកាន់តាមសាសនាណាក៏ដោយ ហៅថា សាសនិក, សាសនិកា បានដូចគ្នា។

សាសនិកា នាម

[សា-សៈ-និក-កា] sasaknikka≈

(ម.ព. សាសនិក)។

សាសនោ—

(ម.ព. សាសន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សាសនោ— នាម

[សា-សៈ-ណោ—] sasaknao—≈

(ម.ព. សាសន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សាសន៍ នាម

[សាស] sasan

សាសន, សាសនា :

សាសន—

(ម.ព. សាសន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សាសន— នាម

[សា-សៈ-ណៈ—] sasaknak—≈

(ម.ព. សាសន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សាសព្ទ កិរិយាសព្ទ

[សា-ស័ប] sasaptor

និយាយបូរបាច់, និយាយរៀបរាប់ប្រាប់ តាំងពីខាងដើមដល់ខាងចុង :

សាស័ព្ទ កិរិយាសព្ទ

[សា-ស័ប] sasba≈

(ម.ព. សាសព្ទ)។

សាស្ដា

អាចារ្យជាគ្រូប្រៀនប្រដៅ (ខ្មែរហៅចំពោះព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធថា ព្រះសាស្ដាចារ្យ)។

សាស្ដា នាម

[សា-ស្ដា] sasda

គ្រូ, គ្រូប្រៀនប្រដៅ, គ្រូប្រដៅសាសនា; ព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធ។

សាស្ដា នាម

[សា-ស្ដា-ចា] sasda

អាចារ្យជាគ្រូប្រៀនប្រដៅ (ខ្មែរហៅចំពោះព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធថា ព្រះសាស្ដាចារ្យ)។

សាស្ត្រ

ពាក្យក្លាយមកពី សស្ត្រ សស្ត្រា; ប្រើចំពោះតែ មុខសាស្ត្រ មុខរបួសដែលមុតដោយគ្រឿងសស្ត្រា។

សាស្ត្រ នាម

[សាស] sastra

គម្ពីរ, គម្ពីរប្រាប់វិទ្យា, គម្ពីរសាសនា; ច្បាប់, ច្បាប់ប្រដៅ ក្បួន, តម្រា; វិជ្ជា; ការសិក្សា; ពាក្យណែនាំ, ពាក្យពន្យល់; ពាក្យបង្គាប់។

សាស្ត្រ នាម

[សាស-ស្ត្រៈ-ក្រឹត] sastra

អ្នកតែងគម្ពីរ, អ្នកតែងច្បាប់។

សាស្ត្រ នាម

[សាស-ស្ត្រៈ-ច័ក-ក្សុ] sastra

ភ្នែករបស់សាស្ត្រ (វេយ្យាករណ៍)។

សាស្ត្រ នាម

[សាស-ស្ត្រៈ-នេត] sastra

(ម.ព. សាស្ត្រចក្សុ)។

សាស្ត្រ នាម

[សាស] sastra

ពាក្យក្លាយមកពី សស្ត្រ សស្ត្រា; ប្រើចំពោះតែ មុខសាស្ត្រ មុខរបួសដែលមុតដោយគ្រឿងសស្ត្រា។

សាស្ត្រា នាម

[សាស-ស្ត្រា] sasstrea≈

សាត្រា (ម.ព. សាស្ត្រ១) :

សាស្ត្រាក្បួន

(អ.សិ.) សាស្ត្រាដែលជាកម្រងក្បួនខ្នាតនានាមានក្បួនទាយមន្តអាគម ក្បួនឱសថ និងចំណេះវិជ្ជាផ្សេងៗទៀត។

សាស្ត្រាក្បួន នាម

[សាស-ស្ត្រា-ក្បួន] sasstreakbuon≈

(អ.សិ.) សាស្ត្រាដែលជាកម្រងក្បួនខ្នាតនានាមានក្បួនទាយមន្តអាគម ក្បួនឱសថ និងចំណេះវិជ្ជាផ្សេងៗទៀត។

សាស្ត្រាច្បាប់

(អ.សិ.) សាស្ត្រាដែលជាកម្រងសីលធម៌នានាសម្រាប់ប្រៀនប្រដៅមនុស្សឱ្យសាងអំពើល្អនិងយល់ត្រូវ :

សាស្ត្រាច្បាប់ នាម

[សាស-ស្ត្រា-ច្បាប់] sasstreachbab≈

(អ.សិ.) សាស្ត្រាដែលជាកម្រងសីលធម៌នានាសម្រាប់ប្រៀនប្រដៅមនុស្សឱ្យសាងអំពើល្អនិងយល់ត្រូវ :

សាស្ត្រាទេសន៍

ឈ្មោះសាត្រាស្លឹករឹត ដែលចារធម៌ទេសនាផ្សេងៗ ដូចជាមហាវេសន្សន្តរជាតក, ទសជាតក ជាដើម។

សាស្ត្រាទេសន៍ នាម

[សាស-ស្ត្រា-ទេស] sastrateson

ឈ្មោះសាត្រាស្លឹករឹត ដែលចារធម៌ទេសនាផ្សេងៗ ដូចជាមហាវេសន្សន្តរជាតក, ទសជាតក ជាដើម។

សាស្ត្រាល្បែង

(អ.សិ.) សាស្ត្រាដែលជាកម្រងអត្ថបទរឿងរ៉ាវទាំងឡាយសម្រាប់អានកម្សាន្ត បំពេអារម្មណ៍ឱ្យរីករាយ :

សាស្ត្រាល្បែង នាម

[សាស-ស្ត្រា-ល្បែង] sasstrealbaeng≈

(អ.សិ.) សាស្ត្រាដែលជាកម្រងអត្ថបទរឿងរ៉ាវទាំងឡាយសម្រាប់អានកម្សាន្ត បំពេអារម្មណ៍ឱ្យរីករាយ :

សាស្ត្រាស្លឹករឹត

គម្ពីរ តម្រា ក្បួនច្បាប់ផ្សេងៗដែលគេយកស្លឹកសំឡាញឬទ្រាំង កំពូលស្លឹកត្នោតជាដើម មកចៀរតម្រឹមគាបរឹតឱ្យស្លាប់សាច់ ទើបគេចារចងក្រងឱ្យទៅជាសាស្ត្រា :

សាស្ត្រាស្លឹករឹត នាម

[សាស-ស្ត្រា-ស្លឹក-រឹត] sasstreasloekroet≈

គម្ពីរ តម្រា ក្បួនច្បាប់ផ្សេងៗដែលគេយកស្លឹកសំឡាញឬទ្រាំង កំពូលស្លឹកត្នោតជាដើម មកចៀរតម្រឹមគាបរឹតឱ្យស្លាប់សាច់ ទើបគេចារចងក្រងឱ្យទៅជាសាស្ត្រា :

សាស្ត្រ–

(ម.ព. សាស្ត្រ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ។

សាស្ត្រ– នាម

[—សាស] —sas≈

(ម.ព. សាស្ត្រ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ។

សាស្ត្រ—

(ម.ព. សាស្ត្រ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សាស្ត្រ— នាម

[សាស-ស្ត្រៈ—] sasstreak—≈

(ម.ព. សាស្ត្រ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សាហត្ថ

អំពើឬការដែលធ្វើដោយដៃខ្លួនឯង, ដែលកើតពីស្នាដៃរបស់ខ្លួន (ហៅ សាហត្ថិកកម្ម ក៏បាន)។

សាហត្ថ នាម

[សា-ហ័ត] sahatthar

អំពើឬការដែលធ្វើដោយដៃខ្លួនឯង, ដែលកើតពីស្នាដៃរបស់ខ្លួន (ហៅ សាហត្ថិកកម្ម ក៏បាន)។

សាហារ គុណនាម

[សា-ហា] sahar

(ម.ព. សហារ)។

សាហាវ

កាច, កាចមោះមុតឥតញញើត :

សាហាវ គុណនាម

[សា-ហាវ] sahav

កាច, កាចមោះមុតឥតញញើត :

សាហុ!

ប្រពៃហើយ!, ល្អហើយ!, ស្រួលហើយ!; សាធុ!; ពាក្យសម្រាប់ព្រះថេរៈជាឧបជ្ឈាយ៍ឬអាចារ្យទទួលព្រមក្នុងវេលាដែលភិក្ខុឬសាមណេរ សូមនិស្ស័យ (ព.វិ.)។

សាហុ! ឧទានសព្ទ

[សា-ហុ] saho≈

ប្រពៃហើយ!, ល្អហើយ!, ស្រួលហើយ!; សាធុ!; ពាក្យសម្រាប់ព្រះថេរៈជាឧបជ្ឈាយ៍ឬអាចារ្យទទួលព្រមក្នុងវេលាដែលភិក្ខុឬសាមណេរ សូមនិស្ស័យ (ព.វិ.)។

សាហេតុ

ដើមហេតុ, ដំណើរដើម; ការទាស់ដំណើរគ្នា; អធិករណ៍ :

សាហេតុ នាម

[សា-ហែត] saheto

ដើមហេតុ, ដំណើរដើម; ការទាស់ដំណើរគ្នា; អធិករណ៍ :

សាហ័ស នាម a

[សា-ហ័ស] sahoas

សេចក្ដីក្លាហាន; អាជ្ញា; ពលក្ការ; ការបៀតបៀន, ភាវៈកាច។

សាហ័ស គុណនាម b

[សា-ហ័ស] sahoas

(ម.ព. សហ័ស)។

សាឡន

ហាងកែសម្ផស្សឬតុបតែងខ្លួន :

សាឡន នាម

[សា-ឡន] salno≈

ហាងកែសម្ផស្សឬតុបតែងខ្លួន :

សាឡុង

កៅអីវែងម្យ៉ាងធ្វើពីឈើឬក្រាលពូកមានបង្អែក ច្រើនដាក់ក្នុងបន្ទប់ទទួលភ្ញៀវ :

សាឡុង នាម

[សា-ឡុង] salong≈

កៅអីវែងម្យ៉ាងធ្វើពីឈើឬក្រាលពូកមានបង្អែក ច្រើនដាក់ក្នុងបន្ទប់ទទួលភ្ញៀវ :

សាឡុំ

ឧបោសថាគារឬរោងឧបោសថ ដែលជាទូទៅមានទំហំតូចជាងវិហារ ច្រើនតាំងនៅលើទីទួលឬភ្នំឆ្ងាយពីភូមិករ :

សាឡុំ នាម

[សា-ឡុំ] saloam≈

ឧបោសថាគារឬរោងឧបោសថ ដែលជាទូទៅមានទំហំតូចជាងវិហារ ច្រើនតាំងនៅលើទីទួលឬភ្នំឆ្ងាយពីភូមិករ :

សាំ គុ.កិ., គុ.

[សាំ] sam

ដែលផ្ទួនឬថែមដដែលៗ, ដែលដូចគ្នាដដែលៗ :