សាមីចិ នាម
[សា-ម៉ី-សា-ស្នា] samiche
(ម.ព. សាមីចិសាសន៍)។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[សា-ម៉ី-សា-ស្នា] samiche
(ម.ព. សាមីចិសាសន៍)។
ជនជាម្ចាស់របស់អ្វីមួយ; ជនដែលបាននូវមុខតំណែង, នូវយសសក្ដិជាដើម ដោយមានលិខិតជាសំអាង។
[សា-ម៉ី-ជន់] sameichno≈
ជនជាម្ចាស់របស់អ្វីមួយ; ជនដែលបាននូវមុខតំណែង, នូវយសសក្ដិជាដើម ដោយមានលិខិតជាសំអាង។
សេចក្ដីស្រឡាញ់ស្មោះត្រង់ចំពោះម្ចាស់, ចំពោះចៅហ្វាយនាយ ឬចំពោះប្ដី។
[សា-ម៉ី-ភ័ក] sameiphka≈
សេចក្ដីស្រឡាញ់ស្មោះត្រង់ចំពោះម្ចាស់, ចំពោះចៅហ្វាយនាយ ឬចំពោះប្ដី។
ម្ចាស់ខ្លួន, ខ្លួនរបស់ម្ចាស់ផ្ទាល់។
[សា-ម៉ី-រូប] samirub
ម្ចាស់ខ្លួន, ខ្លួនរបស់ម្ចាស់ផ្ទាល់។
(ម.ព. សាមី{¥¥}២{££})។
[សា-ម៉ី-សំ-ព័ន] samismponthor
(ម.ព. សាមី២)។
ដូចគ្នានឹង សាមុទ្ទៈ ឬ សាមុទ្រៈ ដែរ។
[សា-ម៉ុត-ទិក] samuttik
ដូចគ្នានឹង សាមុទ្ទៈ ឬ សាមុទ្រៈ ដែរ។
អំបិលដែលបានពីក្នុងទីជិតសមុទ្រឬដែលកើតពីទឹកសមុទ្រ (ហៅ សាមុទ្ទិក ឬ សាមុទ្រិកក៏បាន)។
[សា-ម៉ុត-ទៈ] samutteak
អ្វីៗដែលកើតក្នុងសមុទ្រ។
[សា-ម៉ុត-ទៈ] samutteak
អំបិលដែលបានពីក្នុងទីជិតសមុទ្រឬដែលកើតពីទឹកសមុទ្រ (ហៅ សាមុទ្ទិក ឬ សាមុទ្រិកក៏បាន)។
(ម.ព. សាមុទ្ទៈ)។
[សា-ម៉ុត-ទ្រិក] samottrik≈
(ម.ព. សាមុទ្ទៈ)។
(ម.ព. សាមុទ្ទៈ)។
[សា-ម៉ុត-ទ្រៈ] samottreak≈
(ម.ព. សាមុទ្ទៈ)។
(ម.ព. វេទ)។
[សា-ម៉ៈ] sameak
(ម.ព. វេទ)។
សំណុំសរសៃសូត្រតូច ដែលចងតពីក្បាលស្លាបឯកភ្ជាប់នឹងចុងដង :
[សាយ] say
រាច, រាយ; ខ្ចរខ្ចាយ, ផ្សាយចេញ :
[សាយ] say
ដែលខ្ចរខ្ចាយ, ដែលផ្សាយចេញ; ដែលលាន់ឮចេញឆ្ងាយ; ដែលរីកចេញទៅខាង :
[សាយ-សុស] say
លេចឮខ្ចរខ្ចាយសុសសព្វគ្រប់ទិសទី។
[សាយ] say
សំណុំសរសៃសូត្រតូច ដែលចងតពីក្បាលស្លាបឯកភ្ជាប់នឹងចុងដង :
(ម.ព. សាដៀវ)។
[សាយ-ដៀវ] sayodiev
(ម.ព. សាដៀវ)។
(ម.ព. សាយណ្ហៈសុវត្ថិ!)។
[សា-យុ័ន-ហៈ] saynhak
វេលារសៀល, ពេលល្ងាច :
[សា-យ៉័ន-ហា-ភិ-វាត] saynhak
ការពោលពាក្យគំនាប់គ្នាក្នុងវេលាសាយ័ណ្ហថា :
[សា-យ៉័ន-ហៈ-សុ-វ័ត-ថិ] ឬ [សា-យ៉័ន-សុ-វ័ត] saynhak
សួស្ដីក្នុងវេលារសៀលឬក្នុងវេលាល្ងាច, ពាក្យសម្រាប់ឱ្យពរគ្នាឬគំនាប់គ្នាក្នុងវេលាតាំងអំពីថ្ងៃជ្រេពីត្រង់ រហូតដល់ថ្ងៃអស្ដង្គត (ប្រើតាមសម័យនិយម), បានសេចក្ដីថា សូមឱ្យមានសួស្ដីក្នុងវេលារសៀល ឬ ក្នុងវេលាល្ងាច!; សរសេរជា សាយ័ណ្ហសុវត្ថិ! ឬ សាយ័ណ្ហសួស្ដី! ក៏បាន (ព.ផ្ទ.) អរុ
[សា-យ៉័ន-សួ-ស្ដី] saynhak
(ម.ព. សាយណ្ហៈសុវត្ថិ!)។
[សា-យ៉័ន-ហៈ—] saynhak—≈
(ម.ព. សាយណ្ហៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(វិ.ន.) អនុសញ្ញាស្ដីពីពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិលើប្រភេទសត្វនិងរុក្ខជាតិព្រៃដែលកំពុងរងគ្រោះថ្នាក់។
[សាយ-តេស] saytes≈
(វិ.ន.) អនុសញ្ញាស្ដីពីពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិលើប្រភេទសត្វនិងរុក្ខជាតិព្រៃដែលកំពុងរងគ្រោះថ្នាក់។
វេលាល្ងាចនិងវេលាព្រឹក :
[សា-យ៉ៈ-បាត] sayobat
វេលាល្ងាចនិងវេលាព្រឹក :
អាហារពេលល្ងាច (ម.ព. សាយមាស ផង)។
[សា-យ៉ៈ-ភ័ត] sayakphta≈
អាហារពេលល្ងាច (ម.ព. សាយមាស ផង)។
(ព.ប្រ.) សាយដំណឹងឬកេរ្តិ៍ឈ្មោះសព្វអន្លើ។
[សាយ-ភាយ] saypheay≈
សាយក្លិនធុំភាយ។
[សាយ-ភាយ] saypheay≈
(ព.ប្រ.) សាយដំណឹងឬកេរ្តិ៍ឈ្មោះសព្វអន្លើ។
ដូចគ្នានឹង សាយមាស ដែរ។
[សា-យ៉ៈ-ភោ-ជន់] sayphouchon
ដូចគ្នានឹង សាយមាស ដែរ។
ភោជនដែលត្រូវបរិភោគក្នុងវេលាល្ងាច, ភោជនល្ងាច (បាយល្ងាច) :
[សា-យ៉ៈ-មាស] sayomeas
ភោជនដែលត្រូវបរិភោគក្នុងវេលាល្ងាច, ភោជនល្ងាច (បាយល្ងាច) :
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ដើមរឹង ស្ទើរជាវល្លិស្រដៀងនឹងត្រៀលស្វា ស្លឹកស្រដៀងនឹងគគីរ តែទ្រើសជាងផ្កាសណ្ឋានស្រដៀងនឹងក្ដាំងងា មានក្លិនស្រដៀងនឹងផ្លែព្នៅទុំក្រអូបខ្លាំងតែក្នុងវេលាយប់ជិតភ្លឺមកទល់នឹងពេលថ្ងៃរះអស់ក្លិន។
[សា-យ៉ៈ-យុត] sayoyut
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ដើមរឹង ស្ទើរជាវល្លិស្រដៀងនឹងត្រៀលស្វា ស្លឹកស្រដៀងនឹងគគីរ តែទ្រើសជាងផ្កាសណ្ឋានស្រដៀងនឹងក្ដាំងងា មានក្លិនស្រដៀងនឹងផ្លែព្នៅទុំក្រអូបខ្លាំងតែក្នុងវេលាយប់ជិតភ្លឺមកទល់នឹងពេលថ្ងៃរះអស់ក្លិន។
(ម.ព. សៃយឺន)។
[សាយ-យ៉ឺន] sayueun
(ម.ព. សៃយឺន)។
(ម.ព. សាយណ្ហៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[សា-យុ័ន-ហៈ—] sayunhak—≈
(ម.ព. សាយណ្ហៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[សា] sar
ខ្លឹម; សេចក្ដីខ្ជាប់ខ្ជួន, មាំមួន, រឹងប៉ឹង; ការសំខាន់, របស់សំខាន់; គោល, គោលចារឹក, ហ្ល័កឋាន; កម្លាំង; អំណាច, សេចក្ដីអង់អាច, សេចក្ដីក្លាហាន; សំណាង, បុណ្យភ័ព្វ; តម្លៃ, ទ្រព្យ, សម្បត្តិ; របស់សុទ្ធ; សេចក្ដីពិត; ប្រយោជន៍, ផលប្រយោជន៍; ធាតុសុទ្ធឬធាតុផ្សំណាមួយ; សំបុត្រ
[សា] sar
រឹង, រ៉ឹងប៉ឹង, ខ្ជាប់ខ្ជួន, មាំមួន; ខ្លាំង, ដែលមានកម្លាំង; ដែលក្លាហាន, អង់អាច, អាចហាន; ដែលពិត, ប្រាកដ; មានតម្លៃ; ថ្លៃ, ថ្លៃថ្លា, ប្រសើរ, ខ្ពង់ខ្ពស់; សំខាន់; គ្រប់, គ្រប់សព្វ; ...។
[ខ្លឹម-សា] sar
ខ្លឹមរឹង, ខ្លឹមសំខាន់; ប្រយោជន៍ថ្លៃថ្លា។
[មាន-សា-មក-ដល់] sar
មានសំបុត្រមកដល់។
[សា-រ៉ៈ-កៈ-តិ-កា] sar
សេចក្ដីប្ដេជ្ញាមានហ្ល័កឋាន។
[សា-រ៉ៈ-កាំ-ម៉ៈ-ទ័ន] sar
សំបុត្រដែលសាមីខ្លួនអ្នកទ័លក្រធ្វើដាក់ដៃអ្នកម្ចាស់ប្រាក់ ប្រគល់ខ្លួនជាទាសៈឬទាសីនៅបម្រើគេ (ប្រើតែក្នុងសម័យពីដើម)។
[សា-រ៉ៈ-គៈ-តិ] sar
គតិខ្ជាប់ខ្ជួន។
[សា-រ៉ៈ-គន់-ធ] ឬ [សា-រ៉ៈ-គន់] sar
ក្លិនខ្លឹម (មានខ្លឹមចន្ទន៍ជាដើម)។
[សា-រ៉ៈ-ជាត] sar
ឈើមានខ្លឹម (ព.ផ្ទ.) អសារជាតិ ឬ អសារព្រឹក្ស។
[សា-រ៉ៈ-ទ័ស-សិ-នី] sar
(ម.ព. សារទស្សី)។
[សា-រ៉ៈ-ទ័ស-សី] sar
អ្នកដែលយល់ឃើញធម៌ឬអ្វីមួយថាជាសារៈ។
[សា-រ៉ៈ-ទិស] sar
គ្រប់ទិស។
[សា-រ៉ៈ-ទុក] sar
ទុក្ខគ្រប់សព្វ, ទុក្ខទាំងពួង។
[សា-រ៉ៈ-ទ្រ័ប] sar
ទ្រព្យមានតម្លៃ។
[សា-រ៉ៈ-ធន់] sar
(ម.ព. សារទ្រព្យ)។
[សា-រ៉ៈ-ធ័រ] sar
(ម.ព. សារធម្ម)។
[សា-រ៉ៈ-ធ័ម] sar
ធម៌ជាសារៈ, ធម៌ជាគោល។
[សា-រ៉ៈ-ប័ញ-ជី] sar
(ម.ព. សារប័ព្វ)។
[សា-រ៉ៈ-ប័ន] sar
សន្លឹកប្រាប់បញ្ជីមាតិកាឬសន្លឹកប្រាប់បញ្ជីរឿង, បញ្ជីមាតិកា, បញ្ជីរឿង។
[សា-រ៉័ប-ប៉ៈ-វាត់] sar
ដំណឹងពិត; កាសែត។
[សា-រ៉ៈ-បាប់] sar
(ម.ព. សារបណ្ណ)។
[សា-រ៉ៈ-ព្រឹក] sar
ដូចគ្នានឹង សារជាត។
[សា-រ៉ៈ-ព័ស] (ជើង ត)] sar
វត្ថុជាសារៈ, របស់មានតម្លៃ។
[សា-រ៉ៈ-ភ័ន] sar
ភណ្ឌៈមានតម្លៃ; ទំនិញមានតម្លៃ។
[សា-រ៉ៈ-ភូត] sar
ដែលជាសារៈ, ដើមចម, ជាគោល, ជាហ្ល័កឋាន។
[សា-រ៉ៈ-ម៉ៈ-តិ] sar
គំនិតដែលយល់ធម៌ឬអ្វីមួយថាជាសារៈ។
[សា-រ៉ៈ-ម៉ៈ-តិ-នី] sar
(ម.ព. សារមតី)។
[សា-រ៉ៈ-ម៉ៈ-តី] sar
អ្នកដែលមានគំនិតយល់ថាជាសារៈ។
[សា-រ៉ៈ-វិត] sar
អ្នកដឹងអ្វីៗដែលជាប្រយោជន៍ឬដែលមានតម្លៃ។
[សា-រ៉ៈ-វិ-ទូ] sar
(ម.ព. សារវិទ)។
[សា-សូន] sar
ដែលសូន្យចាកតម្លៃ; ដំណើរសូន្យចាកប្រយោជន៍ឬសូន្យចាកតម្លៃ, ការខូចប្រយោជន៍, ការអស់តម្លៃ។
[សា-រ៉ា-សា-រ៉ៈ] sar
សារៈ និងអសារៈ; ខ្លាំងនិងខ្សោយ; កម្លាំងនិងកម្សោយ។ល។
[សា-រ៉ា-សា-រ៉ៈ] sar
(ម.ព. សារាសារ)។
[អិត-ស័ប-អិត-សា] sar
ដែលឥតផលប្រយោជន៍, មិនបានការ :
[អិត-សា] sar
ដែលឥតខ្លឹម; ឥតតម្លៃ; ឥតប្រយោជន៍។
[សា] sar
ដំរីស្ដរឬដំរីមានភ្លុកដែលធំអស់ទំហំហើយ :
[សា] sar
(ព.ទ.បុ.) ការអាក្រក់យ៉ាងធំ ខំប្រឹងបិទបាំងដោយហេតុឬដោយឧបាយបន្តិចបន្តួច ធ្វើម្ដេចនឹងកំបាំង។ អ្នកខ្លះប្រើថា ដំរីស្លាប់ យកចង្អេរបាំង។
(អ.សិ.) សន្ទស្សន៍អក្សរសិល្ប៍មួយប្រភេទ ដែលកវី អ្នកនិពន្ធសរសេរជាលក្ខណៈសំបុត្រឆ្លងឆ្លើយ (ក្នុងគ្រួសារ មិត្តភក្ដិ អ្នកដទៃ) ដើម្បីលាតត្រដាង បង្ហាញនូវបញ្ហាអ្វីមួយទាក់ទងនឹងការរស់នៅ ពិធីអ្វីមួយ មនោសញ្ចេតនា... របស់មនុស្ស :
[សា-រ៉ៈ-កៈ-ថា] sarakkaktha≈
(អ.សិ.) សន្ទស្សន៍អក្សរសិល្ប៍មួយប្រភេទ ដែលកវី អ្នកនិពន្ធសរសេរជាលក្ខណៈសំបុត្រឆ្លងឆ្លើយ (ក្នុងគ្រួសារ មិត្តភក្ដិ អ្នកដទៃ) ដើម្បីលាតត្រដាង បង្ហាញនូវបញ្ហាអ្វីមួយទាក់ទងនឹងការរស់នៅ ពិធីអ្វីមួយ មនោសញ្ចេតនា... របស់មនុស្ស :
មន្ត្រីសាធារណៈដែលមានមុខងារធ្វើលិខិតយថាភូតបញ្ជាក់អំពីលក្ខណៈពិតប្រាកដ ត្រឹមត្រូវ ធានារ៉ាប់រងអំពីកាលបរិច្ឆេទតម្កល់ រក្សាទុក និងចេញសេចក្ដីចម្លងយថាភូតនៃលិខិតទាំងឡាយដែលតម្រូវឱ្យមានការបញ្ជាក់។
[សា-កា-រ៉ី] sakarei≈
មន្ត្រីសាធារណៈដែលមានមុខងារធ្វើលិខិតយថាភូតបញ្ជាក់អំពីលក្ខណៈពិតប្រាកដ ត្រឹមត្រូវ ធានារ៉ាប់រងអំពីកាលបរិច្ឆេទតម្កល់ រក្សាទុក និងចេញសេចក្ដីចម្លងយថាភូតនៃលិខិតទាំងឡាយដែលតម្រូវឱ្យមានការបញ្ជាក់។
ចរិតលក្ខណៈដើមរបស់មនុស្ស :
[សា-រ៉ៈ-ជាត] sarcheate
រសជាតិដើម; រសជាតិជូរ ចត់ ផ្អែម ប្រៃ ជាដើម ដែលមាននៅក្នុងវត្ថុនីមួយៗ :
[សា-រ៉ៈ-ជាត] sarcheate
ចរិតលក្ខណៈដើមរបស់មនុស្ស :
សញ្ញារំឭក, សញ្ញាជំនួយក្នុងការចំណាំ។
[សា-រ៉ៈ-ណៈ-ស័ញ-ញ៉ា] saraknaksnhonha≈
សញ្ញារំឭក, សញ្ញាជំនួយក្នុងការចំណាំ។
លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវលើប្រធានបទណាមួយដែលមានលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រដើម្បីបំពេញលក្ខណៈគុណវុឌ្ឍិ។
[សា-រ៉ៈ-ណា] sarakna≈
អត្ថបទវិទ្យាសាស្ត្រដែលគេសរសេរអំពីប្រធានបទមួយច្បាស់លាស់ ហើយត្រូវយកទៅការពារនៅចំពោះមុខក្រុមប្រឹក្សាបណ្ឌិត ឬគណៈកម្មការវាយតម្លៃដើម្បីទទួលបាននូវកម្រិតសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រមួយ។