សាប់
ហូតសន្លឹកបៀខ្លះពីក្នុងហ៊ូ រួចដាក់ពីលើវិញ ដើម្បីកុំឱ្យវាស្ថិតតាមលំដាប់លំដោយតទៅទៀត :
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
ហូតសន្លឹកបៀខ្លះពីក្នុងហ៊ូ រួចដាក់ពីលើវិញ ដើម្បីកុំឱ្យវាស្ថិតតាមលំដាប់លំដោយតទៅទៀត :
[សាប់] sab
កាប់ចិញ្ច្រាំស្រាលៗញាប់ៗឱ្យដាច់ជាចំណិតតូចៗស្ដើងៗ :
[សាប់] sab
អុំទូកញាប់ៗ :
[សាប់] sab
(ព.ប្រ.) ស្ដីបន្ទោសញាប់មាត់ :
[សាប់] sab
សូត្រសេចក្ដីឬសូត្រធម៌យ៉ាងញាប់ស្អេក :
[សាប់] sab
ហូតសន្លឹកបៀខ្លះពីក្នុងហ៊ូ រួចដាក់ពីលើវិញ ដើម្បីកុំឱ្យវាស្ថិតតាមលំដាប់លំដោយតទៅទៀត :
ដំណើរត្រឡប់សះសានឹងគ្នា ហើយទំនុកបម្រុងរក្សាគ្នាតទៅ :
[សា-ពិ-ភ័ក] sapiphka≈
ដំណើរត្រឡប់សះសានឹងគ្នា ហើយទំនុកបម្រុងរក្សាគ្នាតទៅ :
អានិសង្សនៃសាមគ្គីរស។
[សា-មុ័ក-គី] samkki
សេចក្ដីព្រមព្រៀង, សេចក្ដីព្រមព្រឹសជាមួយគ្នា, ដំណើរស្រុះគ្នា :
[សា-មុ័ក-គី-ធ័រ] samkki
ធម៌ព្រមព្រៀង, សេចក្ដីព្រមព្រៀងដែលទុកជាធម៌ (ដ៏សំខាន់) ; វិធីឬរបៀប, បែបបទដែលបង្វឹកគ្នាឱ្យមានសាមគ្គី។
[សា-ម៉័ក-គី-ភាប] samkki
ភាពនៃសាមគ្គី; បែបបទ, ចរិយាសណ្ដាប់ធ្នាប់នៃសាមគ្គី (ដែលកើតអំពីសាមគ្គីធម៌)។
[សា-ម៉័ក-គី-មិត] samkki
មិត្រមានសាមគ្គី។
[សា-ម៉័ក-គី-មិត] samkki
(ម.ព. សាមគ្គីមិត្ត)។
[សា-ម៉័ក-គី-រស់] samkki
រសនៃសាមគ្គី។
[សា-ម៉័ក-គី-រៈ-សា-និ-សង់] samkki
អានិសង្សនៃសាមគ្គីរស។
ការបែកសាមគ្គី; សាមគ្គីភេទកើតពីមានះ គឺការប្រកាន់រៀងរាល់ខ្លួនជាប្រភពឬជាមូលដ្ឋាន មានត្រឹមតែសេចក្ដីវិនាសជាលទ្ធផលផ្ដល់សេចក្ដីទុក្ខឱ្យជាដរាប :
[សា-មុ័ក-គី-ភេត] samkkiphet
ការបែកសាមគ្គី; សាមគ្គីភេទកើតពីមានះ គឺការប្រកាន់រៀងរាល់ខ្លួនជាប្រភពឬជាមូលដ្ឋាន មានត្រឹមតែសេចក្ដីវិនាសជាលទ្ធផលផ្ដល់សេចក្ដីទុក្ខឱ្យជាដរាប :
ឈ្មោះបបរគ្រឿងមានលាយសាច់ច្រើនប្រភេទ ថែមខ្ញី និងគ្រឿងផ្សំដទៃទៀត។
[សាម-ចូក] samchouk≈
ឈ្មោះបបរគ្រឿងមានលាយសាច់ច្រើនប្រភេទ ថែមខ្ញី និងគ្រឿងផ្សំដទៃទៀត។
សាសនារបស់ព្រះពុទ្ធដែលមានភាពជាសមណៈពិត, សាសនាស្រោចស្រង់សត្វ (ពុទ្ធសាសនា)។
[សា-មុ័ញ] samanh
សាធារណៈ; ដែលជាធម្មតា; ដែលស្មើៗតែគ្នា; ដែលរាប់រយរាប់ពាន់ :
[មៈ-នុស-សា-ម៉័ញ] samanh
មនុស្សសាធារណៈ, មនុស្សរយ។
[រ-បស់-សា-ម៉័ញ] samanh
របស់រយ។
[សា-ម៉័ញ-ញ៉ៈ-នាម] samanh
សាធារណនាម (ព. ផ្ទ វិសាមញ្ញនាម)។
[សា-ម៉័ញ-ញ៉ៈ-ល័ក-ខៈ-ណៈ] samanh
សេចក្ដីកំណត់ឃើញស្មើ គឺឃើញថា អនិច្ចំ, ទុក្ខំ អនត្តា ជាសភាពប្រព្រឹត្តទៅស្មើគ្នាទូទៅគ្រប់រូបសត្វលោក។
[សា-មុ័ញ-ញ៉ៈ] samanh
សមណភាព។
[សា-ម៉័ញ-ញ៉ៈ-គុន] samanh
គុណនៃសមណភាព។
[សា-ម៉័ញ-ញ៉័ប-ប៉ៈ-ដិ-ប័ត] samanh
បដិបត្តិតាមសមណភាព។
[សា-ម៉័ញ-ញ៉ៈ-សា-ស្នា] samanh
សាសនារបស់ព្រះពុទ្ធដែលមានភាពជាសមណៈពិត, សាសនាស្រោចស្រង់សត្វ (ពុទ្ធសាសនា)។
(សេ.ហិ.) ការធ្វើឱ្យសាមញ្ញ :
[សា-ម៉័ញ-ញ៉ៈ-កាំ] samnhonhakkaam≈
(សេ.ហិ.) ការធ្វើឱ្យសាមញ្ញ :
ភាសានិយាយតាមធម្មតាតាមទម្លាប់របស់អ្នកស្រុកនីមួយៗ ដែលភាសានេះនិយាយត្រូវតាមក្បួនវេយ្យាករណ៍ខ្លះ មិនត្រូវខ្លះ។
[សា-ម៉័ញ-ញ៉ៈ-ភា-សា] samnhonhakpheasa≈
ភាសានិយាយតាមធម្មតាតាមទម្លាប់របស់អ្នកស្រុកនីមួយៗ ដែលភាសានេះនិយាយត្រូវតាមក្បួនវេយ្យាករណ៍ខ្លះ មិនត្រូវខ្លះ។
(ម.ព. សាមញ្ញ{¥¥}១{££}និងសាមញ្ញ{¥¥}២{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[សាម-មុ័ញ-ញ៉ៈ—] sammunhnhak—≈
(ម.ព. សាមញ្ញ១និងសាមញ្ញ២) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
សិក្ខាសម្រាប់សាមណេរ (ព.វិ.)។
[សា-ម៉ៈ-ណេ] ឬ [សាម-ម៉ៈ-ណែ] samoner
បព្វជិតពុទ្ធសាសនិកអ្នកកាន់សីល ១០... (លោកនេន)។
[សា-ម៉ៈ-ណេ-គ្រោង] samoner
សាមណេរធំ, សាមណេរបួសឯចាស់។
[សា-ម៉ៈ-ណេ-រ៉ៈ-សិក-ខា] samoner
សិក្ខាសម្រាប់សាមណេរ (ព.វិ.)។
(ម.ព. សាមណេរ)។
[សា-ម៉ៈ-ណេ-រ៉ី] samneri
(ម.ព. សាមណេរ)។
ប្រទេសជិតគ្នា, ប្រទេសជិតខាង។
[សា-ម៉ន់] samontor
ជិត, ដែលនៅជិតគ្នា :
[សា-ម៉ន់-តៈ-គ្រាម] samontor
ស្រុកជិតគ្នា។
[សា-ម៉ន់-តៈ-ប្រ-ទេស] samontor
ប្រទេសជិតគ្នា, ប្រទេសជិតខាង។
(ប្រវត្តិ.) រដ្ឋនានាដែលចំណុះឱ្យចក្រភពណាមួយមានអំណាចខ្លាំង :
[សា-ម៉ន់-តៈ-រ័ត] samnotakrta≈
ដែនជិតខាង, ដែនដែលមានព្រំប្រទល់គ្នា។
[សា-ម៉ន់-តៈ-រ័ត] samnotakrta≈
(ប្រវត្តិ.) រដ្ឋនានាដែលចំណុះឱ្យចក្រភពណាមួយមានអំណាចខ្លាំង :
(ប្រវត្តិ.) ស្តេចចំណុះដែលស្ថិតនៅក្រោមអំណាចអធិរាជ។ សាមន្តរាជត្រូវនាំសួយសារអាករទៅថ្វាយអធិរាជជាប្រចាំ :
[សា-ម៉ន់-តៈ-រាជ] samnotakreach≈
ព្រះរាជាក្នុងប្រទេសជិតខាង; ប្រទេសរាជ (ស្ដេចចំណុះគេ)។
[សា-ម៉ន់-តៈ-រាជ] samnotakreach≈
(ប្រវត្តិ.) ស្តេចចំណុះដែលស្ថិតនៅក្រោមអំណាចអធិរាជ។ សាមន្តរាជត្រូវនាំសួយសារអាករទៅថ្វាយអធិរាជជាប្រចាំ :
ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ដើមតូចរឹង មានបន្លា ស្លឹកមូលល្អិតៗស្រួចៗ មើមមូលៗតូចៗ ក្លិនក្រពុលបន្តិចៗ ដុះជាចង្កោម, បើបន្សាបឱ្យអស់រសជាតិក្រពុលហើយប្រកបការធ្វើជាបង្អែមបាន រាប់អានទុកជាចំណីមានតម្លៃមួយយ៉ាងរបស់ខ្មែរ :
[សាម-សិប] samoseb
ដប់បីដង (៣០)។
[សាម-សិប] samoseb
ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ដើមតូចរឹង មានបន្លា ស្លឹកមូលល្អិតៗស្រួចៗ មើមមូលៗតូចៗ ក្លិនក្រពុលបន្តិចៗ ដុះជាចង្កោម, បើបន្សាបឱ្យអស់រសជាតិក្រពុលហើយប្រកបការធ្វើជាបង្អែមបាន រាប់អានទុកជាចំណីមានតម្លៃមួយយ៉ាងរបស់ខ្មែរ :
ភោជនាហារបង្អែមចម្អាបបីអម្រែក ដែលបុរសបីនាក់រែកដើរក្រឡឹងជើងថ្ករពោលពាក្យស្រែកហៅឆ្លើយគ្នា… ហើយប្រគេនភិក្ខុបីរូបឬប្រគេនសង្ឃ ឧទ្ទិសចំណែកបុណ្យឆ្ពោះទៅមតកបុគ្គល ..., ធ្វើក្នុងវេលាព្រឹកដែលប្រជុំគ្នារើសអដ្ឋិ (ទំនៀមសៀម; ហៅជាខ្មែរថា បីអម្រែក)។
[សាម-ហាប] samohab
ភោជនាហារបង្អែមចម្អាបបីអម្រែក ដែលបុរសបីនាក់រែកដើរក្រឡឹងជើងថ្ករពោលពាក្យស្រែកហៅឆ្លើយគ្នា… ហើយប្រគេនភិក្ខុបីរូបឬប្រគេនសង្ឃ ឧទ្ទិសចំណែកបុណ្យឆ្ពោះទៅមតកបុគ្គល ..., ធ្វើក្នុងវេលាព្រឹកដែលប្រជុំគ្នារើសអដ្ឋិ (ទំនៀមសៀម; ហៅជាខ្មែរថា បីអម្រែក)។
សាធារណៈ; ដែលជាធម្មតា; ដែលស្មើៗតែគ្នា; ដែលរាប់រយរាប់ពាន់ :
[សា-ម៉ាន] sameanyor
សាធារណៈ; ដែលជាធម្មតា; ដែលស្មើៗតែគ្នា; ដែលរាប់រយរាប់ពាន់ :
(ម.ព. សាមាយិករោគ)។
[សា-ម៉ា-យិ-ក] sameayik
ដែលកើតឬមានតាមសម័យ; ដែលត្រូវឬសមតាមសម័យ។
[សៈ-ម៉ា-យិ-កៈ-ភ័ន] sameayik
របស់ឬអ្វីៗដែលកើតតាមសម័យ, ដែលសមតាមសម័យ។
[សៈ-ម៉ា-យិ-កៈ-វ័ត-ថុ] sameayik
(ម.ព. សមាយិកភណ្ឌ)។
[សា-ម៉ា-យិ-កៈ-ភាប] sameayik
ភាពដែលកើតឡើងត្រូវតាមពេលកំណត់ ឬសមតាមពេលណាមួយ។
[សា-ម៉ា-យិ-កៈ-រោគ] sameayik
ជំងឺដែលកើតតាមកាល តាមសម័យ។
[សា-ម៉ា-យិ-កៈ-លាប] sameayik
លាភកើតក្នុងសម័យ គឺលាភដែលកើតមានតាមកាលសម័យម្ដងៗ។
[សា-ម៉ា-យិ-កា-ពាត] sameayik
(ម.ព. សាមាយិករោគ)។
ទស្សនាវដ្ដី ឬកាសែតដែលចេញផ្សាយក្នុងពេលកំណត់ណាមួយ។
[សា-ម៉ា-យិ-កៈ-បាត់] samayikakbat≈
ទស្សនាវដ្ដី ឬកាសែតដែលចេញផ្សាយក្នុងពេលកំណត់ណាមួយ។
ភាពជាសាមិក។
[សា-មិក] samik
ម្ចាស់, ម្ចាស់របស់; ប្ដី; ចៅហ្វាយ, នាយ :
[សា-មិ-កៈ-ភាប] samik
ភាពជាសាមិក។
(ម.ព. គេហសាមិនី)។
[សា-មិ-នី] samini
ស្ត្រីជាម្ចាស់, ស្ត្រីម្ចាស់របស់។
[គេ-ហៈ-សា-មិ-នី] samini
ស្ត្រីជាម្ចាស់ផ្ទះ; ប្រពន្ធ (អ្នកផ្ទះ)។
[គេ-ហ័ស-សា-មិ-នី] samini
(ម.ព. គេហសាមិនី)។
ឈ្មោះអាយតនិបាត (ធ្នាក់) ពួកទី ៦មានពាក្យប្រើថា នៃ, របស់, ផង… ដូចជា ផ្ទះនៃខ្ញុំ, សេះរបស់ខ្ញុំ, គោផងប្អូនខ្ញុំ; ហៅ សាមីសម្ពន្ធ ក៏បាន (ព.វ.)។
[សា-ម៉ី] sami
ម្ចាស់, ម្ចាស់របស់; ប្ដី; ចៅហ្វាយ, នាយ។
[សា-ម៉ី-ទាន] sami
ទានដែលជាម្ចាស់លើអស់ទ្រព្យ, ទានដ៏ឧត្តម។
[សា-ម៉ី-ប-រ៉ិ-ភោក] sami
ការបរិភោគចតុប្បច្ច័យ ដោយបានពិចារណាតាមលំអានបច្ចយសន្និស្សិតសីលឥតខ្វះចន្លោះ (ព.វិ.)។
[សា-ម៉ី-បុន] sami
ម្ចាស់បុណ្យ, អ្នកដើមបុណ្យ។
[សា-ម៉ី-ភៈ-គិ-នី] sami
បងស្រីឬប្អូនស្រីរបស់ប្ដី។
[សា-ម៉ី] sami
ឈ្មោះអាយតនិបាត (ធ្នាក់) ពួកទី ៦មានពាក្យប្រើថា នៃ, របស់, ផង… ដូចជា ផ្ទះនៃខ្ញុំ, សេះរបស់ខ្ញុំ, គោផងប្អូនខ្ញុំ; ហៅ សាមីសម្ពន្ធ ក៏បាន (ព.វ.)។
ម្ចាស់ការ, អ្នកដើមការ។
[សា-ម៉ី-កា] sameika≈
ម្ចាស់ការ, អ្នកដើមការ។
ម្ចាស់ខ្លួន, ខ្លួនគេ។
[សា-ម៉ី-ខ្លួន] sameikhluon≈
ម្ចាស់ខ្លួន, ខ្លួនគេ។
(ម.ព. សាមីចិសាសន៍)។
[សា-ម៉ី-ចិ] samiche
ដែលត្រឹមត្រូវ, ប្រពៃ, សមគួរ, គួរគាប់, មិនឆ្គង។
[សា-ម៉ី-ចិ-កាំ] samiche
កិច្ចការត្រឹមត្រូវ; ការគោរព, ការគប្បី។
[សា-ម៉ី-ចិ-ប៉ៈ-ដិ-ប័ត] samiche
បដិបត្តិត្រឹមត្រូវ។
[សា-ម៉ី-ចិ-ប៉ៈ-ដិ-ប៉ៈ-ទា] samiche
បដិបទាប្រពៃ។
[សា-ម៉ី-ចិ-ប៉ៈ-ដិ-ប័ន] samiche
អ្នកបដិបត្តិត្រឹមត្រូវ។
[សា-ម៉ី-ចិ-ប៉ៈ-ដិ-ប័ន-ណា] samiche
(ម.ព. សាមីចិបដិបន្ន)។
[សា-ម៉ី-ចិ-វ័ត] samiche
វត្តបដិបត្តិត្រឹមត្រូវ។
[សា-ម៉ី-ចិ-វា-ចា] samiche
សម្ដីត្រឹមត្រូវ, ពាក្យគោរព, ពាក្យគួរសម។
[សា-ម៉ី-ចិ-វាត] samiche
(ម.ព. សាមីចិវាចា)។
[សា-ម៉ី-ចិ-វា-ទិ-នី] samiche
(ម.ព. សាមីចិវាទី)។
[សា-ម៉ី-ចិ-វា-ទី] samiche
អ្នកដែលប្រើសម្ដីគួរសមជានិច្ច។
[សា-ម៉ី-ចិ-សាស] samiche
ពាក្យប្រៀនប្រដៅដែលគួរគោរព, ពាក្យប្រៀនប្រដៅត្រឹមត្រូវ។