សហាយ នាម
[សៈ-ហាយ] sohay
សម្លាញ់, មិត្តសម្លាញ់; អ្នកដែលទៅឬមកជាមួយ, អ្នកជូន, អ្នកកំដរ, គ្នា, អ្នកដែលជាគ្នា។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[សៈ-ហាយ] sohay
សម្លាញ់, មិត្តសម្លាញ់; អ្នកដែលទៅឬមកជាមួយ, អ្នកជូន, អ្នកកំដរ, គ្នា, អ្នកដែលជាគ្នា។
[សៈ-ហាយ] sohay
បុរសស្ត្រីដែលដើរហើរឬដែលខូចកាចនឹងគ្នា :
[សៈ-ហាយ] sohay
ដើរហើរឬខូចកាចនឹងគ្នា :
[សៈ-ហាយ-កំ-ណាន់] sohay
សហាយដែលជាកំណាន់ចិត្ត។
[សៈ-ហាយ-ស្មន់] sohay
សហាយដែលខូចកាចនឹងគ្នាដល់បែកការត្រូវបង់ប្រាក់ពិន័យមុខស្មន់។
(ម.ព. សហាយ)។
[សៈ-ហា-យិ-កា] sohayika
(ម.ព. សហាយ)។
កាច, សាហាវ, ព្រហើន; ដែលច្រណែន, ឫស្សា; រហ័សខឹង, ហៃខឹង :
[សៈ-ហា] sahar
កាច, សាហាវ, ព្រហើន; ដែលច្រណែន, ឫស្សា; រហ័សខឹង, ហៃខឹង :
ដែលសង្វាត, វាតអាទ្យ, ដែលស្រវាស្រទេញ; ដែលរវះរវាមកាម :
[សៈ-ហិច-សៈ-ហា] sahechsahar
ដែលសង្វាត, វាតអាទ្យ, ដែលស្រវាស្រទេញ; ដែលរវះរវាមកាម :
(ម.ព. សាហេតុ)។
[សៈ-ហែត] sakhaet≈
(ម.ព. សាហេតុ)។
ធម៌ដែលប្រកបដោយហេតុ។
[សៈ-ហេ-តុ-ធ័រ] sakhetothro≈
ធម៌ដែលប្រកបដោយហេតុ។
បងឬប្អូនរួមឧទរជាមួយ, បងឬប្អូនរួមមាតាមួយ។
[សៈ-ហោ-ទ] sahaotor
បងឬប្អូនរួមឧទរជាមួយ, បងឬប្អូនរួមមាតាមួយ។
អំពើក្លាខ្លាំង, អំពើអាក្រក់ក្រៃពេក។
[សៈ-ហ័ស] sahoas
ខ្លាំង, ដែលអង់អាច, មានអំណាច; ដែលក្លាហាន, ក្លាខ្លាំង :
[សៈ-ហ័ស] sahoas
កម្លាំង; ពលស័ក្ដិ; អំណាច, សេចក្ដីអង់អាច; សេចក្ដីក្លាហាន។
[ត្រូវ-រ-បួស-សៈ-ហ័ស] sahoas
ត្រូវរបួសខ្លាំង។
[អំ-ពើ-សៈ-ហ័ស] sahoas
អំពើក្លាខ្លាំង, អំពើអាក្រក់ក្រៃពេក។
(ម.ព. សហ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[សៈ-ហៈ—] sakhak—≈
(ម.ព. សហ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. ឧបាទិសេសនិញ្វន)។
[សៈ-អ៊ុ-ប៉ា-ទិ-សេ-សៈ-និប-ពាន] sakaubatisesaknibpean≈
(ម.ព. ឧបាទិសេសនិញ្វន)។
[សា] sa
មូរឡើងវិញ :
[សា] sa
កើបឡើងវិញ :
[សា] sa
ត្រឡប់វិញ :
[សា] sa
រើឈឺឡើងវិញ :
[សា] sa
និយាយថ្លែងពីទុក្ខឬថ្លែងពីទុក្ខទោសដែលកន្លងហួសទៅហើយ, មានដំណើរគួរឱ្យរង្កៀសចិត្ត, ដើម្បីអ្នកស្ដាប់ដឹងច្បាស់; និយាយសើរើពីទុក្ខឬទោសរបស់ខ្លួន :
[សា] sa
និយាយជាថ្មីទៀតឬនិយាយសើរើថែមទៀត :
[សា] sa
រើធ្វើជាថ្មីទៀត :
[សា] sa
ស្រូវឬដំណាំពួកខ្លះ ដែលដុះលូតលាស់តពីគល់ចាស់ឬពីជញ្ជ្រាំងស្រស់ :
[សា] sa
ដែលដុះលូតលាស់តពីគល់ចាស់ឬពីជញ្ជ្រាំងស្រស់ :
[សា] sa
ឈ្មោះជំងឺខ្យល់ពួកមួយ ចាប់សត្វចតុប្បាទមានគោក្របីជាដើម :
[សា] sa
ឈ្មោះម្ហូបមួយប្រភេទ ជាគូគ្នានឹងភ្លា :
[សា] sa
ក្រពះមូត្រសត្វពួកខ្លះ មានសំពោច, ឆ្លកជាដើម :
[បែក-សា] sa
បែកក្រពះមូត្រ។
[បែក-សា] sa
បែកការខ្ចរខ្ចាយសាយសុស :
[ឈ្លោះ-បែក-សា] sa
ឈ្លោះប្រកែកជជែកបូរបាច់ឮខ្លាំងៗដណ្ដើមយកផ្លូវត្រូវតែរៀងខ្លួន។
[និ-យាយ-បែក-សា] sa
(ព.ប្រ.) និយាយបែកពីនេះហើយពីនោះទៀត ល្ហល្ហាចស្ទើររកទីចប់គ្មាន។
[បែក-សា-យា-មោ] sa
(ម.ព. និយាយបែកសា)។
[សា] sa
ពាក្យរនាប់ដែលសំដៅដល់ដំណើរត្រឡប់ទៅមកឬចុះឡើង; ដង, គ្រា, ត្រឡប់; បក :
[សា] sa
ជំងឺផ្លូវដង្ហើមធ្ងន់ធ្ងរ ដែលឆ្លងរាលដាលជាសាកល ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ២០០៣ដោយវីរុសឈ្មោះ កូរ៉ូណា :
[សាក] sark
ចម្លងយកបែបឱ្យដូចភាពដើម :
[សាក] sark
ល្បងមើលឱ្យដឹង, ពិសោធមើល :
[សាក] sark
កាត់សំបកមែកឈើក្រឡឹងជុំវិញប្រវែងប្រហែល១ធ្នាប់ឬយ៉ាងវែងត្រឹម ២ធ្នាប់ (លៃតាមទំហំមែកឈើ) ហើយយកស្រកីដូងខ្ចោបដីក្ដោបរុំព័ទ្ធជុំវិញ ចងរឹតចុងរបុំខាងក្រោមខាងលើឱ្យតឹងណែន, ចោះគូទបំពង់ស៊កកំណាត់សំពត់ដែលត្របាញ់ឱ្យចូល ដាក់ទឹកក្នុងបំពង់ចងបន្តោកពីលើ ឱ្យទឹកស្រក់មកលើរបុំដី ឱ្យដីសើ
[សាក] sark
រូប, រាង, រូបរាង នៃមនុស្សសត្វដែលស្លាប់ហើយ។
[សាក-ខ្មោច] sark
រូបបុគ្គលស្លាប់។
[សាក-ឆ្អឹង] sark
រាងឆ្អឹង។
[សាក-អ-សុ-ភៈ] sark
រូបអសុភ (រូបមនុស្សសត្វដែលស្លាប់ស្អុយ)។
[សាក] sark
បញ្ចូលថាមពលអគ្គិសនីទៅក្នុងជនិតា :
ការសន្ទនាគ្នា; ការជជែកពិគ្រោះគ្នារកខុសរកត្រូវ, រកសេចក្ដីពិត; ការប្រឹក្សាពិគ្រោះគ្នាពីធម៌អាថ៌ :
[សា-ក័ច-ឆា] sakchchha
ការសន្ទនាគ្នា; ការជជែកពិគ្រោះគ្នារកខុសរកត្រូវ, រកសេចក្ដីពិត; ការប្រឹក្សាពិគ្រោះគ្នាពីធម៌អាថ៌ :
ដែលធ្លាក់ ឬយុលកន្ត្រាក ឬក៏រយាកចុះក្រោម :
[សាក-ត្រាក] saktrak
ដែលធ្លាក់ ឬយុលកន្ត្រាក ឬក៏រយាកចុះក្រោម :
ឈ្មោះបទភ្លេងខ្មែរបុរាណមួយមេសម្រាប់លេងនៅពេលបញ្ចប់ពិធីមង្គលការអាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬបញ្ចប់ពិធីបុណ្យធំៗដែលគេធ្វើយូរថ្ងៃ, លុះលេងភ្លេងនេះចប់ហើយ គេសាកម្រាលមានកន្ទេលជាដើម :
[សា-កន់-ទេល] sakntel
ឈ្មោះបទភ្លេងខ្មែរបុរាណមួយមេសម្រាប់លេងនៅពេលបញ្ចប់ពិធីមង្គលការអាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬបញ្ចប់ពិធីបុណ្យធំៗដែលគេធ្វើយូរថ្ងៃ, លុះលេងភ្លេងនេះចប់ហើយ គេសាកម្រាលមានកន្ទេលជាដើម :
(ម.ព. សាកត្រាក)។
[សាក-ប៉-ត្រាក] sakbatrak
(ម.ព. សាកត្រាក)។
ហើរពណ៌ :
[សាក-ព័រ] sakpro≈
ហើរពណ៌ :
ដែលមានសូរសំនៀងស្អារនរយាបៗ :
[សាក-ម៉្ញាក] sakmnheak≈
ដែលមានសូរសំនៀងស្អារនរយាបៗ :
(ម.ព. សកល)។
[សា-កល់] sakol
(ម.ព. សកល)។
(វិ.ន.) ការរីកចម្រើននៃទំនាក់ទំនងជាសាកលលើវិស័យ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច វប្បធម៌ និងនយោបាយ ដោយសារការរីកចម្រើននៃប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ទូរគមនាគមន៍ និងការអនុវត្តនូវសេរីភាវូបនីយកម្មសេដ្ឋកិច្ចនិងពាណិជ្ជកម្ម។ ការណ៍នេះស្ដែងឡើងតាមរយៈពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគបរទេស ការផ្ទេរបច្ចេ
[សា-កល់-ភា-វូ-ប៉ៈ-នី-យៈ-កាំ] saklopheavubakniyeakkaam≈
(វិ.ន.) ការរីកចម្រើននៃទំនាក់ទំនងជាសាកលលើវិស័យ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច វប្បធម៌ និងនយោបាយ ដោយសារការរីកចម្រើននៃប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ទូរគមនាគមន៍ និងការអនុវត្តនូវសេរីភាវូបនីយកម្មសេដ្ឋកិច្ចនិងពាណិជ្ជកម្ម។ ការណ៍នេះស្ដែងឡើងតាមរយៈពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគបរទេស ការផ្ទេរបច្ចេ
(ទស្សនៈ.) បច្ចេកសព្ទមួយដែលបង្ហាញដោយហេគែល (Hegel) ដើម្បីកែតម្រូវទស្សនៈបុរាណដែលថា សាកលគឺអរូបីដោយផ្អែកទៅលើធម្មជាតិទូទៅនៃប្រភេទភាវៈមួយតាមរយៈអរូបីកម្ម។ ហេគែលជឿថាសាកលគឺជាទម្រង់រូបីជាជាងអរូបី។
[សា-កល់-រូ-ប៉ី] saklorubei≈
(ទស្សនៈ.) បច្ចេកសព្ទមួយដែលបង្ហាញដោយហេគែល (Hegel) ដើម្បីកែតម្រូវទស្សនៈបុរាណដែលថា សាកលគឺអរូបីដោយផ្អែកទៅលើធម្មជាតិទូទៅនៃប្រភេទភាវៈមួយតាមរយៈអរូបីកម្ម។ ហេគែលជឿថាសាកលគឺជាទម្រង់រូបីជាជាងអរូបី។
គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាដែលបណ្ដុះបណ្ដាលនិស្សិតទៅតាមជំនាញឯកទេសចាប់ពីកម្រិតបរិញ្ញាបត្រឡើងទៅ :
[សា-កល់-វិត-ទ្យា-ឡៃ] saklovittyealai≈
គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាដែលបណ្ដុះបណ្ដាលនិស្សិតទៅតាមជំនាញឯកទេសចាប់ពីកម្រិតបរិញ្ញាបត្រឡើងទៅ :
(ក.សិ.) ការដាំដំណាំច្បារ (បន្លែ ផ្លែ ផ្កា)។
[សា-កៈ-វ៉ាប់-ប៉ៈ-កាំ] sakakvabbakkaam≈
(ក.សិ.) ការដាំដំណាំច្បារ (បន្លែ ផ្លែ ផ្កា)។
អ្នកសាបព្រោះ, អ្នកដាំបន្លែ, អ្នកថែសួន។
[សា-កៈ-វ័ប-ប៉ៈ-ក] sakakvbabakka≈
អ្នកសាបព្រោះ, អ្នកដាំបន្លែ, អ្នកថែសួន។
រូបរាងបុគ្គលស្លាប់, រូបរាងសព។
[សាក-សប់] sakosop
រូបរាងបុគ្គលស្លាប់, រូបរាងសព។
សួរសាកមើលឱ្យជាក់, សួរសង្កេតពីមួយទៅមួយឬពីនេះទៅនោះឱ្យជាក់សេចក្ដី :
[សាក-សួរ] sakosuor
សួរសាកមើលឱ្យជាក់, សួរសង្កេតពីមួយទៅមួយឬពីនេះទៅនោះឱ្យជាក់សេចក្ដី :
អ្នកហូបបន្លែជាអាហារ, អ្នកហូបអាហារបួស។
[សា-កា-ហា-រ៉ី] sakaharei≈
អ្នកហូបបន្លែជាអាហារ, អ្នកហូបអាហារបួស។
ស្ត្រីជាតិសក្យៈ :
[សា-កិ-យ៉ា-ណី] sakeyeani
ស្ត្រីជាតិសក្យៈ :
ជនជាតិសក្យៈ។
[សា-កិ-យ៉ៈ] sakeyeak
ជនជាតិសក្យៈ។
ព្រានបក្សី, ព្រានសត្វស្លាប (ប្រមាញ់បក្សី) :
[សា-កុ-ណិក] sakonek
ព្រានបក្សី, ព្រានសត្វស្លាប (ប្រមាញ់បក្សី) :
(ម.ព. សាកុណិក)។
[សា-កុ-ណិ-កា] sakoneka≈
(ម.ព. សាកុណិក)។
ឈ្មោះឈើដំណាំមួយប្រភេទ ដើម, ស្លឹក, ផ្លែចាប់ច្រឡំនឹងខ្នុរសម្ល ផ្លែប្រើប្រកបការជាបង្អែមឬជាម្ហូបក៏បាន មានឱជារសពិសា ជនានុជនរាប់អានណាស់ :
[សា-កេ] sake
ឈ្មោះឈើដំណាំមួយប្រភេទ ដើម, ស្លឹក, ផ្លែចាប់ច្រឡំនឹងខ្នុរសម្ល ផ្លែប្រើប្រកបការជាបង្អែមឬជាម្ហូបក៏បាន មានឱជារសពិសា ជនានុជនរាប់អានណាស់ :
[សា-កៈ] sakak
អន្លក់; បន្លែ។
[សា-កៈ-ជាត] sakak
ជាតិអន្លក់ឬបន្លែ, អន្លក់ឬបន្លែទាំងពួង :
[សា-កៈ-ភ័ក] sakak
អ្នកដែលបរិភោគតែបន្លែ (តមមិនបរិភោគត្រីសាច់) ; សរសេរជា សាកភក្ស ឬ ភ័ក្សក៏បាន។
[សា-កៈ-ភ័ក] sakak
(ម.ព. សាកភក្ខ)។
[សា-កៈ-ភោ-ជន់] sakak
ម្ហូបដែលមានសុទ្ធតែបន្លែ (ឥតត្រីសាច់)។
[សា-កា-ហា] sakak
(ម.ព. សាកភោជន)។
ស្នាមក្បាច់ក្បូរឬរូប, យ័ន្ត, អក្សរដែលចាក់នឹងម្ជុលឬដែកស្រួច បញ្ចូលទឹកខ្មៅឬទឹកក្រហមដិតជាប់នៅក្នុងសាច់ :