ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-ប្រ-ទេស] sorireak

សព៌ាង្គកាយ គឺរូបរាងកាយទាំងមូល។

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-ប្រ-ភា] sorireak

(ម.ព. សរីរប្បភា)។

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-ព័រ] sorireak

សម្បុរសរីរៈ។

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-ភេត] sorireak

ការបែកធ្លាយសរីរៈ, ដំណើររំលាងខន្ធ, មរណភាព :

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-យន់] sorireak

យន្តគឺសរីរៈ, សរីរកាយដែលទុកដូចជាគ្រឿងយន្ត។

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-យន់] sorireak

(ម.ព. សរីរយន្ត)។

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-យា-ត្រា] sorireak

ការចិញ្ចឹមជិវីត, ការរស់នៅ។

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-រ័ក-សា] sorireak

(ម.ព. សរីរព្យាបាល)។

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រៈ-រូ-ប៉ៈ-ធាត] sorireak

រូបធាតុក្នុងសរីរៈ គឺធាតុដែលមានរូបផ្សេងៗក្នុងសរីរកាយ។

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-វ័ន] sorireak

(ម.ព. សរីរព័ណ៌)។

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-វិច-ជា] sorireak

វិជ្ជាឬក្បួនសម្រាប់រៀនសង្កេតចំណាំអាការៈក្នុងខ្លួន ឱ្យដឹងដោយការវះកាត់ជាដើម។

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-វិ-មោក] sorireak

ការរួចផុតចាកសរីរៈ (មរណភាព)។

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-សន់-ឋាន] sorireak

ទ្រង់ទ្រាយសរីរៈ, បែបភាពឬរាងរៅរបស់រូបកាយ។

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-សន់-ធិ] sorireak

តំណសរីរៈ, សន្លាក់ឆ្អឹង។

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-សាស] sorireak

(ម.ព. សរីរវិទ្យា)។

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-សោ-សៈ-ណៈ] ឬ [សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-សោ-សន់] sorireak

ការបង្អត់ខ្លួនឱ្យស្គាំងស្គម។

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ-សំ-ស្កា] sorireak

ការរម្លាយរូប, ឈាបនកិច្ច។

សរីរៈ នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ា-កា] sorireak

អាការៈក្នុងខ្លួន (មានសក់, រោមជាដើម)។

សរីរៈ—

(ម.ព. សរីរៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សរីរៈ— នាម

[សៈ-រ៉ី-រ៉ៈ—] sakreirak—≈

(ម.ព. សរីរៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សរីស្រឹប នាម

[សៈ-រ៉ី-ស្រឹប] sorisroeb

សត្វលូន, ឧរគសត្វ :

សរុប

រួបរួម, ប្រមូលរួមគ្នា; រួមសេចក្ដី, ប្រមូលសេចក្ដីដោយសង្ខេប (ច្រើនប្រើ សរូប ជាង) :

សរុប កិរិយាសព្ទ

[សៈ-រ៉ុប] srub

រួបរួម, ប្រមូលរួមគ្នា; រួមសេចក្ដី, ប្រមូលសេចក្ដីដោយសង្ខេប (ច្រើនប្រើ សរូប ជាង) :

សរូប កិរិយាសព្ទ

[សៈ-រ៉ូប] sakroub≈

(ម.ព. សរុប)។

សរូប នាម

[សៈ-រ៉ូ-ប៉ៈ-កៈ-ថា] sakroubakkaktha≈

ពាក្យរួបរួម។

សរូប នាម

[សៈ-រ៉ូ-ប៉ៈ-និ-ទេស] sakroubaknites≈

ការសម្ដែងចេញដោយសរុប, ការញែកសេចក្ដីដោយសង្ខេប។

សរូប នាម

[សៈ-រ៉ូ-ប៉ៈ-នៃ] sakroubakney≈

ន័យសង្ខេប, សេចក្ដីពន្យល់ដោយរួបរួម។

សរូប—

(ម.ព. សរុប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សរូប— នាម

[សៈ-រ៉ូ-ប៉ៈ—] sakroubak—≈

(ម.ព. សរុប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សរោជ

ផ្កាឈូក; ប្រើជា សរោជបុប្ផា ក៏បាន (សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ) :

សរោជ នាម

[សៈ-រ៉ោច] ឬ [សៈ-រ៉ោ-ជៈ] sorouch

ឈូក។

សរោជ នាម

[សៈ-រ៉ោ-ជៈ-បុស] sorouch

ផ្កាឈូក; ប្រើជា សរោជបុប្ផា ក៏បាន (សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ) :

សរៈ

ស្រៈមានសំឡេងខ្លី (ព.វ.)។

សរៈ នាម

[សៈ-រ៉ៈ] soreak

សំឡេង; ស្រៈ។

សរៈ នាម

[ទី-ឃៈ-សៈ-រ៉ៈ] soreak

ស្រៈមានសំឡេងវែង (ព.វ.)។

សរៈ នាម

[រ័ស-សៈ-សៈ-រ៉ៈ] soreak

ស្រៈមានសំឡេងខ្លី (ព.វ.)។

សលាក

អនុវត្តន៍តាមឆ្នោត។

សលាក នាម

[សៈ-ឡា-កៈ] ឬ [សៈ-ឡាក] saleak

ស្លាក; ឆ្នោត។

សលាក នាម

[សៈ-ឡា-កៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-វ័ត] saleak

ការផ្លាស់ឬប្ដូរស្លាក; ការផ្លាស់ឬប្ដូរឆ្នោត។

សលាក នាម

[សៈ-ឡា-កៈ-ភ័ត] saleak

ភត្តដែលទាយកប្រគេនភិក្ខុសង្ឃតាមស្លាក ដែលខ្លួនចាប់ត្រូវត្រង់នាមរបស់លោក :

សលាក នាម

[សៈ-ឡា-កៈ-វិ-ចា] saleak

ការចាប់ស្លាក; ការបោះឆ្នោត។

សលាក នាម

[សៈ-ឡា-កា-នុ-វ័ត] saleak

អនុវត្តន៍តាមឆ្នោត។

សលាកបត្រ នាម

[សៈ-ឡា-កៈ-បាត់] saklakakbat≈

ក្រដាសឬប័ណ្ណសម្គាល់។

សលាដុផល នាម

[សៈ-ឡា-ដុ-ផល់] soleadophol

ផ្លែខ្ចី។

សលៀង នាម

[សៈ-លៀង] salieng

គ្រែស្នែងលាត (រ.ស.) :

សល់

សល់រាប់សែន, ច្រើនក្រៃ :

សល់ កិរិយាសព្ទ

[សល់] sol

សេស, នៅមាន, នៅមិនទាន់អស់, លើស, លើសពីចំនួនដែលត្រូវការ :

សល់ គុណនាម

[ប្រ-សើ-សល់-ស្រី] sol

ប្រសើរលើសឬជាងស្រីទាំងពួង :

សល់ គុណនាម

[សល់-ផល់] sol

សល់ច្រើន, បរិបូណ៌ :

សល់ គុណនាម

[សល់-សែន] sol

សល់រាប់សែន, ច្រើនក្រៃ :

សល់វ៉ល់

ដែលទទាក់ទទាម, វិលវល់, មិនជាក់លាក់, សាំញ៉ាំ, សាន់វុ័ណ្ឌ; រាយមាយ :

សល់វ៉ល់ គុណនាម

[សល់-វ៉ល់] solovol

ដែលទទាក់ទទាម, វិលវល់, មិនជាក់លាក់, សាំញ៉ាំ, សាន់វុ័ណ្ឌ; រាយមាយ :

សល្យកម្ម

ការវះកាត់ដើម្បីព្យាបាលជំងឺ, ការវះកាត់ដើម្បីកែសម្ផស្សជាដើម។

សល្យកម្ម នាម

[សល់-ល្យ៉ៈ-កាំ] sloloyakkaam≈

ការវះកាត់ដើម្បីព្យាបាលជំងឺ, ការវះកាត់ដើម្បីកែសម្ផស្សជាដើម។

សល្យត័ច

អម្បូរសត្វសមុទ្រឥតឆ្អឹងកងម្យ៉ាងមានស្បែករឹងមុត។ ពួកផ្កាយសមុទ្រ។

សល្យត័ច នាម

[សល់-ល្យ៉ៈ-ត័ច] sloloyaktcha≈

អម្បូរសត្វសមុទ្រឥតឆ្អឹងកងម្យ៉ាងមានស្បែករឹងមុត។ ពួកផ្កាយសមុទ្រ។

សល្យពេទ្យ នាម

[សល់-ល្យ៉ៈ-ពែត] sloloyakpet≈

គ្រូពេទ្យផ្នែកវះកាត់។

សល្យព្យាបាល

វិធីសាស្ត្រព្យាបាលជំងឺដោយការវះកាត់ ការចាក់នឹងម្ជុល ឬការទាញតម្រង់ដោយដៃ។

សល្យព្យាបាល នាម

[សល់-ល្យ៉ៈ-ព្យា-បាល] sloloyakpyeabal≈

វិធីសាស្ត្រព្យាបាលជំងឺដោយការវះកាត់ ការចាក់នឹងម្ជុល ឬការទាញតម្រង់ដោយដៃ។

សល្យវិទូ នាម

[សល់-ល្យ៉ៈ-វិ-ទូ] sloloyakvitu≈

ពេទ្យជំនាញខាងវះកាត់។

សល្យវិទ្យា

វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីវិធីព្យាបាលជំងឺដោយវះកាត់ ចាក់នឹងម្ជុល ឬទាញតម្រង់។

សល្យវិទ្យា នាម

[សល់-ល្យ៉ៈ-វិត-ទ្យា] sloloyakvittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីវិធីព្យាបាលជំងឺដោយវះកាត់ ចាក់នឹងម្ជុល ឬទាញតម្រង់។

សល្យសាល

បន្ទប់មានអនាម័យសម្លាប់មេរោគត្រឹមត្រូវនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ បំពាក់បរិក្ខារសម្រាប់ការវះកាត់តូចធំនិងការព្យាបាលផ្សេងៗ។

សល្យសាល នាម

[សល់-ល្យ៉ៈ-សាល] sloloyaksal≈

បន្ទប់មានអនាម័យសម្លាប់មេរោគត្រឹមត្រូវនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ បំពាក់បរិក្ខារសម្រាប់ការវះកាត់តូចធំនិងការព្យាបាលផ្សេងៗ។

សល្លាប

ពាក្យចរចា; សម្ដីរួសរាយឬរាក់ទាក់។

សល្លាប នាម

[សល់-ឡា-ប៉ៈ] ឬ [សល់-ឡាប] solleab

ការចរចារកគ្នា, ការពោលពាក្យរួសរាយឬរាក់ទាក់រកគ្នា។

សល្លាប នាម

[សល់-ឡា-ប៉ៈ-កៈ-ថា] solleab

ពាក្យចរចា; សម្ដីរួសរាយឬរាក់ទាក់។

សវ

អ្នកសែងសព, អ្នកសែងខ្មោច។

សវ នាម

[សៈ-វ៉ៈ] sav

សព, សាកសព។

សវ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-កាំ] sav

ការរម្លាយសព, ឈាបនកិច្ច។

សវ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-កិច] sav

(ម.ព. សវកម្ម)។

សវ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ទា-ហិក] sav

អ្នករម្លាយសព, អ្នកដុតខ្មោច។

សវ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ទា-ហិ-កា] sav

(ម.ព. សវទាហិក)។

សវ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-មន់-ទី] sav

មន្ទីរ, ផ្ទះ, រោង, សាលា តម្កល់សព; មេរុ (មេន)។

សវ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-រត់] sav

រថដឹកនាំសព។

សវ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-វា-ហៈ] sav

អ្នកសែងសព, អ្នកសែងខ្មោច។

សវនកតា នាម ១)

[សៈ-វ៉ៈ-ណៈ-កៈ-តា] sakvaknakkakta≈

អ្នកស្ដាប់ ក្រុមអ្នកស្ដាប់។

សវនកតា នាម ២)

[សៈ-វ៉ៈ-ណៈ-កៈ-តា] sakvaknakkakta≈

អ្នកធ្វើសវនកម្ម។

សវនកម្ម

សកម្មភាពត្រួតពិនិត្យ ផ្ទៀងផ្ទាត់ដំណើរការឬប្រព័ន្ធគុណភាពនៅនឹងកន្លែង ដើម្បីធានាប្រសិទ្ធភាព តម្លាភាព នៃការប្រើប្រាស់ធនធាន :

សវនកម្ម នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណៈ-កាំ] sovonokomm

សកម្មភាពត្រួតពិនិត្យ ផ្ទៀងផ្ទាត់ដំណើរការឬប្រព័ន្ធគុណភាពនៅនឹងកន្លែង ដើម្បីធានាប្រសិទ្ធភាព តម្លាភាព នៃការប្រើប្រាស់ធនធាន :

សវនករ

រូបវន្តបុគ្គលឬនីតិបុគ្គលដែលអនុវត្តការងារសវនកម្មដោយអនុលោមតាមច្បាប់ស្ដីពីគណនេយ្យនិងសវនកម្ម។

សវនករ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណៈ-ក] sakvaknakka≈

រូបវន្តបុគ្គលឬនីតិបុគ្គលដែលអនុវត្តការងារសវនកម្មដោយអនុលោមតាមច្បាប់ស្ដីពីគណនេយ្យនិងសវនកម្ម។

សវនដ្ឋាន

ផ្នែកមួយនៃរោងល្ខោនឬសាលមហោស្រពដែលទស្សនិកជនអង្គុយ, សាលសហសិក្សា ដែលទីនោះពួកនិស្សិតអង្គុយស្ដាប់សាស្ត្រាចារ្យធ្វើបទឧទ្ទេសនាម។

សវនដ្ឋាន នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណាត់-ឋាន] sakvaknatthan≈

ផ្នែកមួយនៃរោងល្ខោនឬសាលមហោស្រពដែលទស្សនិកជនអង្គុយ, សាលសហសិក្សា ដែលទីនោះពួកនិស្សិតអង្គុយស្ដាប់សាស្ត្រាចារ្យធ្វើបទឧទ្ទេសនាម។

សវនមាត្រ

ឧបករណ៍ ឬម៉ាស៊ីនវាស់កម្រិតនៃការឮ។

សវនមាត្រ នាម

[សៈ-វៈ-ណៈ-មាត] sakveaknakmeat≈

ឧបករណ៍ ឬម៉ាស៊ីនវាស់កម្រិតនៃការឮ។

សវនាការ

ការជំនុំជម្រះដែលអវត្តមានរបស់ភាគីទាំងពីរឬភាគីណាមួយ។

សវនាការ កិរិយាសព្ទ ១)

[សៈ-វ៉ៈ-ណា-កា] sakvaknaka≈

(រ.ស.) ស្ដាប់ :

សវនាការ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណា-កា] sakvaknaka≈

អាការៈនៃការស្ដាប់, អាការៈស្ដាប់។

សវនាការ នាម ២)

[សៈ-វ៉ៈ-ណា-កា] sakvaknaka≈

កិច្ចជំនុំជម្រះរឿងក្ដីដែលក្នុងឱកាសនោះចៅក្រមសួរដេញដោលនិងស្ដាប់ការអះអាងរបស់គូភាគីហើយវិនិច្ឆ័យសេចក្ដី។

សវនាការ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណា-កា-កំ-បាំង-មុក] sakvaknakakambaamngmuk≈

ការជំនុំជម្រះដែលអវត្តមានរបស់ភាគីទាំងពីរឬភាគីណាមួយ។

សវនា—

(ម.ព. សវនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សវនា— នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណា—] sakvakna—≈

(ម.ព. សវនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។