ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

សម្បទា នាម

[ស័ម-ប៉ៈ-ទា] smobaktea≈

(ម.ព. សម្ប័ទ)។

សម្បទាន នាម ១)

[ស័ម-ប៉ៈ-ទាន] sombotean

ការប្រគល់ឱ្យ, ការឱ្យដល់ដៃ; ការឱ្យដាច់; ការទទួលអំណោយ :

សម្បទាន នាម ២)

[ស័ម-ប៉ៈ-ទាន] sombotean

ឈ្មោះវិភត្តិនាមលំដាប់ទី ៤ដែលហៅថា ចតុត្ថីវិភត្តិ, ប្រាប់សេចក្ដីទទួល ..., សម្រាប់ប្រើក្នុងភាសាសំស្ក្រឹតនិងបាលី ប្រើពាក្យអាយតនិបាតថា ដល់, ដើម្បី, បម្រុង, ចំពោះ, នឹង (ព.វ.)។

សម្បទាន នាម

[ស័ម-ប៉ៈ-ទា-នៈ-សា-ធន់] sombotean

សាធនៈប្រាប់សេចក្ដីទទួលអំណោយ (ចតុត្ថីវិភត្តិស្ទុះចេញជាអញ្ញបទ), ប្រើក្នុងភាសាសំស្ក្រឹតនិងបាលី (ព.វ.)។

សម្បទាន នាម

[ស័ម-ប៉ៈ-ទា-នៈ-សា-ធៈ-នៈ] sombotean

(ម.ព. សម្បទានសាធន)។

សម្បទានិក នាម

[ស័ម-ប៉ៈ-ទា-និក] smobakteanik≈

អ្នកទទួលសម្បទាន។

សម្បធាន

ការពិចារណា, ការគិតឈ្លេចឈ្លីរកឱ្យឃើញ :

សម្បធាន នាម

[ស័ម-ប៉ៈ-ធាន] sambothean

ការពិចារណា, ការគិតឈ្លេចឈ្លីរកឱ្យឃើញ :

សម្បយុត្ត

ប្រកប, ផ្សំ; ដែលប្រកប, ដែលផ្សំហើយ, ដែលលាយច្រឡំ, ដែលរួមចូលគ្នា :

សម្បយុត្ត កិ., គុ.

[ស័ម-ប៉ៈ-យុត] samboyutt

ប្រកប, ផ្សំ; ដែលប្រកប, ដែលផ្សំហើយ, ដែលលាយច្រឡំ, ដែលរួមចូលគ្នា :

សម្បយោគ

ការប្រកប, ការផ្សំចូលគ្នា; ការរួបរួមគ្នា; សមាគម។

សម្បយោគ នាម

[ស័ម-ប៉ៈ-យោក] somboyouk

ការប្រកប, ការផ្សំចូលគ្នា; ការរួបរួមគ្នា; សមាគម។

សម្បរាយ នាម

[ស័ម-ប៉ៈ-រ៉ាយ] somboreay

អនាគតកាល; បរលោក :

សម្បរាយិក

សុខដែលនឹងបានទៅក្នុងអនាគតកាលឬបរលោកនាយ។

សម្បរាយិក គុណនាម

[ស័ម-ប៉ៈ-រ៉ា-យិ-កៈ] ឬ [ស័ម-ប៉ៈ-រ៉ា-យិក] somboreayik

ដែលនឹងមានទៅក្នុងអនាគតកាល ឬទៅក្នុងបរលោកនាយ, ខាងអនាគតកាល, ខាងបរលោកនាយ។

សម្បរាយិក នាម

[ស័ម-ប៉ៈ-រ៉ា-យិ-កៈ-ប្រ-យ៉ោច] somboreayik

ប្រយោជន៍ទៅខាងមុខ។

សម្បរាយិក នាម

[ស័ម-ប៉ៈ-រ៉ា-យិ-កៈ-សុក] somboreayik

សុខដែលនឹងបានទៅក្នុងអនាគតកាលឬបរលោកនាយ។

សម្បរិវត្តន៍ នាម

[ស័ម-ប៉ៈ-រ៉ិ-វ័ត] samborivttan

ការប្រែត្រឡប់, ការប្រែប្រួល, ប្រែខ្វែ; ការរើរុះពាក្យសម្ដី; ការផ្លាស់ប្ដូរ។

សម្បរិវត្តន៍ នាម

[ស័ម-ប៉ៈ-រ៉ិ-វ័ត-តៈ-ណា-កា] samborivttan

អាការៈនៃសម្បរិវត្តន៍។

សម្បសាទ

សេចក្ដីជ្រះថ្លាខ្លាំង; សេចក្ដីជឿទុកចិត្តឥតរង្កៀស :

សម្បសាទ នាម

[ស័ម-ប៉ៈ-សាត] sombosat

សេចក្ដីជ្រះថ្លាខ្លាំង; សេចក្ដីជឿទុកចិត្តឥតរង្កៀស :

សម្បហារ នាម

[ស័ម-ប៉ៈ-ហា] sambohar

ការតយុទ្ធគ្នា, ការចូលប្រឡូកកាប់សម្លាប់គ្នា; សង្គ្រាម។

សម្បហារ នាម

[ស័ម-ប៉ៈ-ហា-រៈ-ភូម] sambohar

សមរភូមិ។

សម្បហារ នាម

[ស្រុក-កើត-ស័ម-ប៉ៈ-ហា] sambohar

ស្រុកកើតចម្បាំង។

សម្បា

ពាក្យប្រើផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ខឹង :

សម្បា គុណកិរិយា ១)

[ស័ម-បា] sambea

ដែលឆាប់បាត់, ឆាប់រសាយ។

សម្បា គុណកិរិយា ២)

[ស័ម-បា] sambea

ពាក្យប្រើផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ខឹង :

សម្បាច់

ទ្រព្យកេរ្តិ៍, របស់ជាដំណែល, មរតក :

សម្បាច់ គុណនាម

[ស័ម-បាច់] sombeach

ដែលជាកេរ្តិ៍, ជាដំណែល, ជាមរតក :

សម្បាច់ នាម

[ស័ម-បាច់] sombeach

ទ្រព្យកេរ្តិ៍, របស់ជាដំណែល, មរតក :

សម្បារ

ចម្រៀកស្រទបចេក ដែលច្រៀកធ្វើជាចំណងចងអ្វីៗ, ច្រើនហៅពេញថា សម្បារចេក។

សម្បារ នាម

[សំ-បា] sambear

ចម្រៀកស្រទបចេក ដែលច្រៀកធ្វើជាចំណងចងអ្វីៗ, ច្រើនហៅពេញថា សម្បារចេក។

សម្បុក

ឈ្មោះខេត្តមួយក្នុងកម្ពុជរដ្ឋភាគឦសាន, សព្វថ្ងៃនេះ រួមចូលក្នុងស្រុកសម្បូណ៌នៅក្នុងអាណាខេត្តក្រចេះ។

សម្បុក នាម

[សំ-បុក] sombuk

លំនៅរបស់សត្វតិរច្ឆានពួកខ្លះ (ដែលកធ្វើឡើង) សម្រាប់ដាក់ស៊ុត, ដាក់កូនឬសម្រាប់ជ្រកអាស្រ័យ :

សម្បុក នាម

[កូន-មួយ-សំ-បុក] sombuk

កូនច្រើនដែលកើតអំពីមេមួយឬអំពីមាតាមួយ ហើយនៅរួមតែក្នុងសម្បុកមួយឬតែក្នុងបន្ទុកមួយ, កូនមួយគ្រក។

សម្បុក នាម

[ពង-ចាំ-សំ-បុក] sombuk

ពងសត្វដែលរួនមិនញាស់ (ព.ខ្ព. ថា ស៊ុតចាំសម្បុក)។

សម្បុក នាម

[សំ-បុក-កាត់] sombuk

សម្បុកដង្កូវនាងដែលវាចោះកាត់ចេញមកជាមេអំបៅហើយ។

សម្បុក នាម

[សំ-បុក-ពោះ] sombuk

(ព.ប្រ.) ទំហំឬសម្រុងថ្នក់ពោះ :

សម្បុក នាម

[សំ-បុក-សំ-ប័ត] sombuk

សម្បត្តិដែលទុកក្នុងទីកំបាំង, សម្បត្តិក្នុងផ្ទះ។

សម្បុក នាម

[សំ-បុក] sombuk

ឈ្មោះខេត្តមួយក្នុងកម្ពុជរដ្ឋភាគឦសាន, សព្វថ្ងៃនេះ រួមចូលក្នុងស្រុកសម្បូណ៌នៅក្នុងអាណាខេត្តក្រចេះ។

សម្បុកចាប

ឈ្មោះនំក្រៀមមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានសុកមម៉ុករហោសៗស្រដៀងនឹងសំបុកចាប, មានស្នូលក្នុង :

សម្បុកចាប នាម

[សំ-បុក-ចាប] sambukachab

ឈ្មោះនំក្រៀមមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានសុកមម៉ុករហោសៗស្រដៀងនឹងសំបុកចាប, មានស្នូលក្នុង :

សម្បុកទ្រយុក នាម

[សំ-បុក-ទ្រ-យុក] sombuktroyuk

សណ្ដាប់ធ្នាប់ទ្រព្យធនក្នុងផ្ទះមួយគ្រួ :

សម្បុដ នាម

[សំ-បុត] sombud

(ម.ព. សំបុត្រ)។

សម្បុរ

ព័ណ៌ (សម្រាប់ប្រើចំពោះមនុស្សនិងសត្តនិករទាំងពួង) :

សម្បុរ នាម

[សំ-បុល] sombur

ព័ណ៌ (សម្រាប់ប្រើចំពោះមនុស្សនិងសត្តនិករទាំងពួង) :

សម្បុរថ្ងៃ

សម្បុរស្បែកខាងក្រៅ, ឆវិ (និយាយចំពោះបានតែមនុស្ស) :

សម្បុរថ្ងៃ នាម

[សំ-បុល-ថ្ងៃ] samburthngai

សម្បុរស្បែកខាងក្រៅ, ឆវិ (និយាយចំពោះបានតែមនុស្ស) :

សម្បុរល្វែង

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ សំបកមានក្លិនក្រអូបប្រហើរសម្រាប់ប្រើជាថ្នាំក្ដៅ, ជាគូគ្នានឹងសំបកទេពទារូ :

សម្បុរល្វែង នាម

[សំ-បុល-ល្វែង] samburlveaeng

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ សំបកមានក្លិនក្រអូបប្រហើរសម្រាប់ប្រើជាថ្នាំក្ដៅ, ជាគូគ្នានឹងសំបកទេពទារូ :

សម្បូណ៌

ឈ្មោះខេត្តមួយក្នុងកម្ពុជរដ្ឋភាគឦសាន, សព្វថ្ងៃនេះតាំងជាស្រុក, រួមខេត្តសម្បុកចូលមកផង, ហៅ ស្រុកសម្បូណ៌ នៅក្នុងខេត្តក្រចេះ។

សម្បូណ៌ គុណនាម

[សំ-បូ] sambunr

ដែលពេញពាស, បរិបូណ៌ណាស់, ច្រើនលើសលន់។

សម្បូណ៌ គុណនាម

[ស្រុក-សំ-បូ] sambunr

ស្រុកដែលមានស្បៀងអាហារឬភោគផលសល់ច្រើន។

សម្បូណ៌ នាម

[សំ-បូ] sambunr

ឈ្មោះខេត្តមួយក្នុងកម្ពុជរដ្ឋភាគឦសាន, សព្វថ្ងៃនេះតាំងជាស្រុក, រួមខេត្តសម្បុកចូលមកផង, ហៅ ស្រុកសម្បូណ៌ នៅក្នុងខេត្តក្រចេះ។

សម្បូណ៌ាជ្ញាសិទ្ធិរាជ្យ នាម

[សំ-បូ-ណាច-ញ៉ា-សិត-ធិ-រាច] sambounachnhasetthireach≈

អំណាចព្រះមហាក្សត្រដែលសម្រេចកិច្ចការតាមព្រះតម្រិះដោយអង្គឯង។

សម្បូរ កិ., គុ.

[សំ-បូ] sbo

ពេញពាស; បរិបូរក្រៃពេក, គរគោក :

សម្បូរ គុណនាម

[សំ-បូ-ពោ-ពាស] sbo

សម្បូរសល់ផល។

សម្បូរ គុណនាម

[សំ-បូ-ហូ-ហៀ] sbo

សម្បូរគរគោក។

សម្បូរណ៍

ការគ្រប់គ្រាន់, ការគ្រប់ក្រៃពេក, គរគោក, ពាសពេញ។

សម្បូរណ៍ នាម

[សំ-បូ] samburon

ការគ្រប់គ្រាន់, ការគ្រប់ក្រៃពេក, គរគោក, ពាសពេញ។

សម្បួរ

ឈ្មោះឈើពួកមួយ មាន ៣ប្រភេទ គឺ ១សម្បួរកក់ សម្បួរដើមស្ទើរជាវល្លិមានបន្លា ផ្លែមានរសជូរ, ប្រើជាគ្រឿងកក់សក់ឬលាងជម្រះ, គេច្រើនយកផ្លែទុំក្រៀមមកដាក់ត្រាំក្នុងទឹកផ្តិល លាយជាមួយនឹងចំណិតផ្លែក្រូចសើច ហៅថា ទឹកសម្បួរ ប្រើជាទឹកមង្គលសម្រាប់ជជុះរលាស់ប្រោះព្រំជម្រះចង្រៃ (តាមលទ្ធ

សម្បួរ នាម

[សំ-បួ] sambuor

ឈ្មោះឈើពួកមួយ មាន ៣ប្រភេទ គឺ ១សម្បួរកក់ សម្បួរដើមស្ទើរជាវល្លិមានបន្លា ផ្លែមានរសជូរ, ប្រើជាគ្រឿងកក់សក់ឬលាងជម្រះ, គេច្រើនយកផ្លែទុំក្រៀមមកដាក់ត្រាំក្នុងទឹកផ្តិល លាយជាមួយនឹងចំណិតផ្លែក្រូចសើច ហៅថា ទឹកសម្បួរ ប្រើជាទឹកមង្គលសម្រាប់ជជុះរលាស់ប្រោះព្រំជម្រះចង្រៃ (តាមលទ្ធ

សម្បើម គុ.កិ., គុ.

[សំ-បើម] sombaum

ដែលគួរស្បើម :

សម្បែង បុព្វបទ

[សំ-បែង] sombeaeng

(ម.ព. សំបែង)។

សម្បោរ

រំអិលដែលធ្លាក់មកតាមឧច្ចារមគ្គ :

សម្បោរ នាម a

[សំ-បោ] sombour

ធាតុទឹករាវឬខាប់ដែលហូរចេញមកតាមរន្ធច្រមុះ ដោយមានរោគផ្ដាសាយឬកើតឫសដូងច្រមុះ, ត្រូវចំហាយក្ដៅជាដើម :

សម្បោរ នាម b

[សំ-បោ] sombour

រំអិលដែលធ្លាក់មកតាមឧច្ចារមគ្គ :

សម្ប័ទ នាម

[សំ-ប័ត] somboat

ការដល់ព្រម, ការគ្រប់ព្រមឬគ្រប់គ្រាន់, ការបរិបូណ៌; ការសមប្រកប; គុណជាតិជាគ្រឿងសម្រេចប្រយោជន៍; សម្បត្តិ :

សម្ប័ទ នាម

[គុ-ណៈ-សំ-ប័ត] somboat

(ម.ព. គុណសម្បត្តិ)។

សម្ផប្បលាប

សម្ដីបង្ខូចប្រយោជន៍, សម្ដីឥតប្រយោជន៍, ពាក្យរោយរាយ, សម្ដីឥតសព្ទឥតសារ (រាប់ចូលក្នុងវចីទុច្ចរិត)។

សម្ផប្បលាប នាម

[ស័ម-ផ័ប-ប៉ៈ-ឡាប] samphobbaleab

សម្ដីបង្ខូចប្រយោជន៍, សម្ដីឥតប្រយោជន៍, ពាក្យរោយរាយ, សម្ដីឥតសព្ទឥតសារ (រាប់ចូលក្នុងវចីទុច្ចរិត)។

សម្ផស្ស នាម

[ស័ម-ផ័ស-សៈ] ឬ [សំ-ផស់] somphors

ការប៉ះពាល់ត្រូវព្រម ឬការប៉ះពាល់ត្រូវពេញ គឺការប៉ះប្រសព្វចួបគ្នានៃអាយតនៈខាងក្នុងនិងអាយតនៈខាងក្រៅក៏កើតសេចក្ដីដឹងឡើង ដូចយ៉ាងភ្នែក (ជាអាយតនៈខាងក្នុង) ឃើញរូប (ដែលជាអាយតនៈខាងក្រៅ) ក៏កើតចក្ខុវិញ្ញាណគឺសេចក្ដីដឹងតាមភ្នែក ថារូបនេះ រូបនោះជាដើម; សម្ផស្សមាន ៦យ៉ាងគឺ ចក្ខុសម្

សម្ផស្ស នាម

[ស័ម-ផ័ស-សៈ] ឬ [សំ-ផស់] somphors

ខ្មែរហៅពាក្យចួនក្នុងពាក្យដែលទទួលគ្នាឬដែលមានសូរសព្ទធ្ងន់ស្រាល តាមកំណត់មាត្រាកាព្យថា សម្ផស្ស ដែរ :

សម្ផស្ស នាម

[ស័ម-ផ័ស-សៈ] ឬ [សំ-ផស់] somphors

សម្រស់, សោភណភាព :

សម្ផុល គុណនាម

[សំ-ផុល] samphol≈

(ម.ព. សម្ផុល្ល)។

សម្ផុល្ល គុណនាម

[សំ-ផុល] somphull

ដែលរីក, ដែលរីកស្គុសស្គាយ :