សម្បទា
(ម.ព. សម្ប័ទ)។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
(ម.ព. សម្ប័ទ)។
[ស័ម-ប៉ៈ-ទា] smobaktea≈
(ម.ព. សម្ប័ទ)។
(ម.ព. សម្បទានសាធន)។
[ស័ម-ប៉ៈ-ទាន] sombotean
ការប្រគល់ឱ្យ, ការឱ្យដល់ដៃ; ការឱ្យដាច់; ការទទួលអំណោយ :
[ស័ម-ប៉ៈ-ទាន] sombotean
ឈ្មោះវិភត្តិនាមលំដាប់ទី ៤ដែលហៅថា ចតុត្ថីវិភត្តិ, ប្រាប់សេចក្ដីទទួល ..., សម្រាប់ប្រើក្នុងភាសាសំស្ក្រឹតនិងបាលី ប្រើពាក្យអាយតនិបាតថា ដល់, ដើម្បី, បម្រុង, ចំពោះ, នឹង (ព.វ.)។
[ស័ម-ប៉ៈ-ទា-នៈ-សា-ធន់] sombotean
សាធនៈប្រាប់សេចក្ដីទទួលអំណោយ (ចតុត្ថីវិភត្តិស្ទុះចេញជាអញ្ញបទ), ប្រើក្នុងភាសាសំស្ក្រឹតនិងបាលី (ព.វ.)។
[ស័ម-ប៉ៈ-ទា-នៈ-សា-ធៈ-នៈ] sombotean
(ម.ព. សម្បទានសាធន)។
អ្នកទទួលសម្បទាន។
[ស័ម-ប៉ៈ-ទា-និក] smobakteanik≈
អ្នកទទួលសម្បទាន។
ការពិចារណា, ការគិតឈ្លេចឈ្លីរកឱ្យឃើញ :
[ស័ម-ប៉ៈ-ធាន] sambothean
ការពិចារណា, ការគិតឈ្លេចឈ្លីរកឱ្យឃើញ :
ប្រកប, ផ្សំ; ដែលប្រកប, ដែលផ្សំហើយ, ដែលលាយច្រឡំ, ដែលរួមចូលគ្នា :
[ស័ម-ប៉ៈ-យុត] samboyutt
ប្រកប, ផ្សំ; ដែលប្រកប, ដែលផ្សំហើយ, ដែលលាយច្រឡំ, ដែលរួមចូលគ្នា :
ការប្រកប, ការផ្សំចូលគ្នា; ការរួបរួមគ្នា; សមាគម។
[ស័ម-ប៉ៈ-យោក] somboyouk
ការប្រកប, ការផ្សំចូលគ្នា; ការរួបរួមគ្នា; សមាគម។
អនាគតកាល; បរលោក :
[ស័ម-ប៉ៈ-រ៉ាយ] somboreay
អនាគតកាល; បរលោក :
សុខដែលនឹងបានទៅក្នុងអនាគតកាលឬបរលោកនាយ។
[ស័ម-ប៉ៈ-រ៉ា-យិ-កៈ] ឬ [ស័ម-ប៉ៈ-រ៉ា-យិក] somboreayik
ដែលនឹងមានទៅក្នុងអនាគតកាល ឬទៅក្នុងបរលោកនាយ, ខាងអនាគតកាល, ខាងបរលោកនាយ។
[ស័ម-ប៉ៈ-រ៉ា-យិ-កៈ-ប្រ-យ៉ោច] somboreayik
ប្រយោជន៍ទៅខាងមុខ។
[ស័ម-ប៉ៈ-រ៉ា-យិ-កៈ-សុក] somboreayik
សុខដែលនឹងបានទៅក្នុងអនាគតកាលឬបរលោកនាយ។
(ម.ព. សម្បរិវត្តន៍)។
[ស័ម-ប៉ៈ-រ៉ិ-វ័ត-តៈ-ណៈ-ភាប] smobakrevtataknakpheab≈
(ម.ព. សម្បរិវត្តន៍)។
អាការៈនៃសម្បរិវត្តន៍។
[ស័ម-ប៉ៈ-រ៉ិ-វ័ត] samborivttan
ការប្រែត្រឡប់, ការប្រែប្រួល, ប្រែខ្វែ; ការរើរុះពាក្យសម្ដី; ការផ្លាស់ប្ដូរ។
[ស័ម-ប៉ៈ-រ៉ិ-វ័ត-តៈ-ណា-កា] samborivttan
អាការៈនៃសម្បរិវត្តន៍។
សេចក្ដីជ្រះថ្លាខ្លាំង; សេចក្ដីជឿទុកចិត្តឥតរង្កៀស :
[ស័ម-ប៉ៈ-សាត] sombosat
សេចក្ដីជ្រះថ្លាខ្លាំង; សេចក្ដីជឿទុកចិត្តឥតរង្កៀស :
(ម.ព. សម្បសាទ)។
[ស័ម-ប៉ៈ-សាត] smobaksat≈
(ម.ព. សម្បសាទ)។
ស្រុកកើតចម្បាំង។
[ស័ម-ប៉ៈ-ហា] sambohar
ការតយុទ្ធគ្នា, ការចូលប្រឡូកកាប់សម្លាប់គ្នា; សង្គ្រាម។
[ស័ម-ប៉ៈ-ហា-រៈ-ភូម] sambohar
សមរភូមិ។
[ស្រុក-កើត-ស័ម-ប៉ៈ-ហា] sambohar
ស្រុកកើតចម្បាំង។
ពាក្យប្រើផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ខឹង :
[ស័ម-បា] sambea
ដែលឆាប់បាត់, ឆាប់រសាយ។
[ស័ម-បា] sambea
ពាក្យប្រើផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ខឹង :
ទ្រព្យកេរ្តិ៍, របស់ជាដំណែល, មរតក :
[ស័ម-បាច់] sombeach
ដែលជាកេរ្តិ៍, ជាដំណែល, ជាមរតក :
[ស័ម-បាច់] sombeach
ទ្រព្យកេរ្តិ៍, របស់ជាដំណែល, មរតក :
ចម្រៀកស្រទបចេក ដែលច្រៀកធ្វើជាចំណងចងអ្វីៗ, ច្រើនហៅពេញថា សម្បារចេក។
[សំ-បា] sambear
ចម្រៀកស្រទបចេក ដែលច្រៀកធ្វើជាចំណងចងអ្វីៗ, ច្រើនហៅពេញថា សម្បារចេក។
ឈ្មោះខេត្តមួយក្នុងកម្ពុជរដ្ឋភាគឦសាន, សព្វថ្ងៃនេះ រួមចូលក្នុងស្រុកសម្បូណ៌នៅក្នុងអាណាខេត្តក្រចេះ។
[សំ-បុក] sombuk
លំនៅរបស់សត្វតិរច្ឆានពួកខ្លះ (ដែលកធ្វើឡើង) សម្រាប់ដាក់ស៊ុត, ដាក់កូនឬសម្រាប់ជ្រកអាស្រ័យ :
[កូន-មួយ-សំ-បុក] sombuk
កូនច្រើនដែលកើតអំពីមេមួយឬអំពីមាតាមួយ ហើយនៅរួមតែក្នុងសម្បុកមួយឬតែក្នុងបន្ទុកមួយ, កូនមួយគ្រក។
[ពង-ចាំ-សំ-បុក] sombuk
ពងសត្វដែលរួនមិនញាស់ (ព.ខ្ព. ថា ស៊ុតចាំសម្បុក)។
[សំ-បុក-កាត់] sombuk
សម្បុកដង្កូវនាងដែលវាចោះកាត់ចេញមកជាមេអំបៅហើយ។
[សំ-បុក-ពោះ] sombuk
(ព.ប្រ.) ទំហំឬសម្រុងថ្នក់ពោះ :
[សំ-បុក-សំ-ប័ត] sombuk
សម្បត្តិដែលទុកក្នុងទីកំបាំង, សម្បត្តិក្នុងផ្ទះ។
[សំ-បុក] sombuk
ឈ្មោះខេត្តមួយក្នុងកម្ពុជរដ្ឋភាគឦសាន, សព្វថ្ងៃនេះ រួមចូលក្នុងស្រុកសម្បូណ៌នៅក្នុងអាណាខេត្តក្រចេះ។
ឈ្មោះនំក្រៀមមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានសុកមម៉ុករហោសៗស្រដៀងនឹងសំបុកចាប, មានស្នូលក្នុង :
[សំ-បុក-ចាប] sambukachab
ឈ្មោះនំក្រៀមមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានសុកមម៉ុករហោសៗស្រដៀងនឹងសំបុកចាប, មានស្នូលក្នុង :
សណ្ដាប់ធ្នាប់ទ្រព្យធនក្នុងផ្ទះមួយគ្រួ :
[សំ-បុក-ទ្រ-យុក] sombuktroyuk
សណ្ដាប់ធ្នាប់ទ្រព្យធនក្នុងផ្ទះមួយគ្រួ :
(ម.ព. សំបុត្រ)។
[សំ-បុត] sombud
(ម.ព. សំបុត្រ)។
ព័ណ៌ (សម្រាប់ប្រើចំពោះមនុស្សនិងសត្តនិករទាំងពួង) :
[សំ-បុល] sombur
ព័ណ៌ (សម្រាប់ប្រើចំពោះមនុស្សនិងសត្តនិករទាំងពួង) :
សម្បុរស្បែកខាងក្រៅ, ឆវិ (និយាយចំពោះបានតែមនុស្ស) :
[សំ-បុល-ថ្ងៃ] samburthngai
សម្បុរស្បែកខាងក្រៅ, ឆវិ (និយាយចំពោះបានតែមនុស្ស) :
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ សំបកមានក្លិនក្រអូបប្រហើរសម្រាប់ប្រើជាថ្នាំក្ដៅ, ជាគូគ្នានឹងសំបកទេពទារូ :
[សំ-បុល-ល្វែង] samburlveaeng
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ សំបកមានក្លិនក្រអូបប្រហើរសម្រាប់ប្រើជាថ្នាំក្ដៅ, ជាគូគ្នានឹងសំបកទេពទារូ :
(ម.ព. សម្បុរថ្ងៃ)។
[សំ-បុល-ស្បែក] sombursbaek
(ម.ព. សម្បុរថ្ងៃ)។
(ម.ព. សំបូងសង្រូង)។
[សំ-បូង-សង់-រ៉ូង] sambungsangrung
(ម.ព. សំបូងសង្រូង)។
ឈ្មោះខេត្តមួយក្នុងកម្ពុជរដ្ឋភាគឦសាន, សព្វថ្ងៃនេះតាំងជាស្រុក, រួមខេត្តសម្បុកចូលមកផង, ហៅ ស្រុកសម្បូណ៌ នៅក្នុងខេត្តក្រចេះ។
[សំ-បូ] sambunr
ដែលពេញពាស, បរិបូណ៌ណាស់, ច្រើនលើសលន់។
[ស្រុក-សំ-បូ] sambunr
ស្រុកដែលមានស្បៀងអាហារឬភោគផលសល់ច្រើន។
[សំ-បូ] sambunr
ឈ្មោះខេត្តមួយក្នុងកម្ពុជរដ្ឋភាគឦសាន, សព្វថ្ងៃនេះតាំងជាស្រុក, រួមខេត្តសម្បុកចូលមកផង, ហៅ ស្រុកសម្បូណ៌ នៅក្នុងខេត្តក្រចេះ។
អំណាចព្រះមហាក្សត្រដែលសម្រេចកិច្ចការតាមព្រះតម្រិះដោយអង្គឯង។
[សំ-បូ-ណាច-ញ៉ា-សិត-ធិ-រាច] sambounachnhasetthireach≈
អំណាចព្រះមហាក្សត្រដែលសម្រេចកិច្ចការតាមព្រះតម្រិះដោយអង្គឯង។
សម្បូរគរគោក។
[សំ-បូ] sbo
ពេញពាស; បរិបូរក្រៃពេក, គរគោក :
[សំ-បូ-ពោ-ពាស] sbo
សម្បូរសល់ផល។
[សំ-បូ-ហូ-ហៀ] sbo
សម្បូរគរគោក។
ការគ្រប់គ្រាន់, ការគ្រប់ក្រៃពេក, គរគោក, ពាសពេញ។
[សំ-បូ] samburon
ការគ្រប់គ្រាន់, ការគ្រប់ក្រៃពេក, គរគោក, ពាសពេញ។
ឈ្មោះឈើពួកមួយ មាន ៣ប្រភេទ គឺ ១សម្បួរកក់ សម្បួរដើមស្ទើរជាវល្លិមានបន្លា ផ្លែមានរសជូរ, ប្រើជាគ្រឿងកក់សក់ឬលាងជម្រះ, គេច្រើនយកផ្លែទុំក្រៀមមកដាក់ត្រាំក្នុងទឹកផ្តិល លាយជាមួយនឹងចំណិតផ្លែក្រូចសើច ហៅថា ទឹកសម្បួរ ប្រើជាទឹកមង្គលសម្រាប់ជជុះរលាស់ប្រោះព្រំជម្រះចង្រៃ (តាមលទ្ធ
[សំ-បួ] sambuor
ឈ្មោះឈើពួកមួយ មាន ៣ប្រភេទ គឺ ១សម្បួរកក់ សម្បួរដើមស្ទើរជាវល្លិមានបន្លា ផ្លែមានរសជូរ, ប្រើជាគ្រឿងកក់សក់ឬលាងជម្រះ, គេច្រើនយកផ្លែទុំក្រៀមមកដាក់ត្រាំក្នុងទឹកផ្តិល លាយជាមួយនឹងចំណិតផ្លែក្រូចសើច ហៅថា ទឹកសម្បួរ ប្រើជាទឹកមង្គលសម្រាប់ជជុះរលាស់ប្រោះព្រំជម្រះចង្រៃ (តាមលទ្ធ
ដែលគួរស្បើម :
[សំ-បើម] sombaum
ដែលគួរស្បើម :
(ម.ព. សំបែង)។
[សំ-បែង] sombeaeng
(ម.ព. សំបែង)។
រំអិលដែលធ្លាក់មកតាមឧច្ចារមគ្គ :
[សំ-បោ] sombour
ធាតុទឹករាវឬខាប់ដែលហូរចេញមកតាមរន្ធច្រមុះ ដោយមានរោគផ្ដាសាយឬកើតឫសដូងច្រមុះ, ត្រូវចំហាយក្ដៅជាដើម :
[សំ-បោ] sombour
រំអិលដែលធ្លាក់មកតាមឧច្ចារមគ្គ :
(ម.ព. គុណសម្បត្តិ)។
[សំ-ប័ត] somboat
ការដល់ព្រម, ការគ្រប់ព្រមឬគ្រប់គ្រាន់, ការបរិបូណ៌; ការសមប្រកប; គុណជាតិជាគ្រឿងសម្រេចប្រយោជន៍; សម្បត្តិ :
[គុ-ណៈ-សំ-ប័ត] somboat
(ម.ព. គុណសម្បត្តិ)។
សម្ដីបង្ខូចប្រយោជន៍, សម្ដីឥតប្រយោជន៍, ពាក្យរោយរាយ, សម្ដីឥតសព្ទឥតសារ (រាប់ចូលក្នុងវចីទុច្ចរិត)។
[ស័ម-ផ័ប-ប៉ៈ-ឡាប] samphobbaleab
សម្ដីបង្ខូចប្រយោជន៍, សម្ដីឥតប្រយោជន៍, ពាក្យរោយរាយ, សម្ដីឥតសព្ទឥតសារ (រាប់ចូលក្នុងវចីទុច្ចរិត)។
សម្រស់, សោភណភាព :
[ស័ម-ផ័ស-សៈ] ឬ [សំ-ផស់] somphors
ការប៉ះពាល់ត្រូវព្រម ឬការប៉ះពាល់ត្រូវពេញ គឺការប៉ះប្រសព្វចួបគ្នានៃអាយតនៈខាងក្នុងនិងអាយតនៈខាងក្រៅក៏កើតសេចក្ដីដឹងឡើង ដូចយ៉ាងភ្នែក (ជាអាយតនៈខាងក្នុង) ឃើញរូប (ដែលជាអាយតនៈខាងក្រៅ) ក៏កើតចក្ខុវិញ្ញាណគឺសេចក្ដីដឹងតាមភ្នែក ថារូបនេះ រូបនោះជាដើម; សម្ផស្សមាន ៦យ៉ាងគឺ ចក្ខុសម្
[ស័ម-ផ័ស-សៈ] ឬ [សំ-ផស់] somphors
ខ្មែរហៅពាក្យចួនក្នុងពាក្យដែលទទួលគ្នាឬដែលមានសូរសព្ទធ្ងន់ស្រាល តាមកំណត់មាត្រាកាព្យថា សម្ផស្ស ដែរ :
[ស័ម-ផ័ស-សៈ] ឬ [សំ-ផស់] somphors
សម្រស់, សោភណភាព :
(ម.ព. សម្ផុល្ល)។
[សំ-ផុល] samphol≈
(ម.ព. សម្ផុល្ល)។
(ម.ព. សម្ផុល្លបុប្ផា)។
[សំ-ផុល] somphull
ដែលរីក, ដែលរីកស្គុសស្គាយ :