សម្ងើច នាម
[សំ-ង៉ើច] somngauch
សម្ដីស្ងើច; ដំណើរដែលខ្លួនស្ងើច :
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[សំ-ង៉ើច] somngauch
សម្ដីស្ងើច; ដំណើរដែលខ្លួនស្ងើច :
(ម.ព. សំងំ)។
[សំ-ងុំ] somngum
(ម.ព. សំងំ)។
ដែលមើលទៅឃើញស្ញាញ :
[សំ-ញ៉ាញ] samnheanh
ដែលមើលទៅឃើញស្ញាញ :
ដែលមើលទៅឃើញស្ញេញ :
[សំ-ញ៉ិញ] samnhenh
ដែលមើលទៅឃើញស្ញេញ :
ធ្វើឱ្យគេស្ញែង, បញ្ចេញឱ្យគេស្ញែង :
[សំ-ញ៉ែង] samnheaeng
ធ្វើឱ្យគេស្ញែង, បញ្ចេញឱ្យគេស្ញែង :
ដែលយារស្ដត; អ្វីៗដែលយារស្ដត :
[សំ-តត] (ជើង ត)] samtt]a(cheungt)a≈
ដែលយារស្ដត; អ្វីៗដែលយារស្ដត :
ការស្ដាប់សំឡេងសរីរាង្គក្នុងសព៌ាង្គកាយ ដូចជាសួត បេះដូង ពោះវៀន ជាដើម ដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយប្រើត្រចៀកផ្ទាល់ឬដោយប្រើឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រ។
[សំ-ដាប់-ស្ទង់] samdabsatng≈
ការស្ដាប់សំឡេងសរីរាង្គក្នុងសព៌ាង្គកាយ ដូចជាសួត បេះដូង ពោះវៀន ជាដើម ដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយប្រើត្រចៀកផ្ទាល់ឬដោយប្រើឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រ។
(ម.ព. សំដៅ ប.)។
[សំ-ដី] samdi
ពាក្យដែលស្ដី, ដែលនិយាយ, ភាសា :
[កាច់-សំ-ដី] samdi
(ម.ព. មួលសម្ដី)។
[កាច់-សំ-ដី] samdi
(ព.ទ.បុ.) ចេះសម្ដីទុកជាទី១ចេះវិជ្ជាលេខទុកជាទី២ចេះសរសេរអក្សរល្អជាទី៣គឺការពូកែសម្ដីប្រសើរជាងការពូកែវិជ្ជាលេខនិងការពូកែសរសេរអក្សរល្អ។
[កាច់-សំ-ដី] samdi
(ព.ទ.បុ.)(ម.ព. ស៤ កិ.)។
[សំ-ដី-សំ-ដៅ] samdi
(ម.ព. សំដៅ ប.)។
ធ្វើឱ្យឃើញស្ដឹង :
[សំ-ដឹង] samdueng
ធ្វើឱ្យឃើញស្ដឹង :
ដែលស្តឺត; រាងស្តឺត :
[សំ-ដឺត] somdueut
ដែលស្តឺត; រាងស្តឺត :
ដែលឡើងស្តុល; អ្វីៗដែលប៉ោងស្តុល។
[សំ-តុល] (ជើង ត)] samtol](cheungt)a≈
ដែលឡើងស្តុល; អ្វីៗដែលប៉ោងស្តុល។
ស្ដើងហៀ។
[សំ-ដើង] somdaung
ដែលស្ដើង; អ្វីៗដែលស្ដើង :
[សំ-ដើង-ហៀ] somdaung
ស្ដើងហៀ។
ឋានន្តរសេនាបតី ទី១សម្រាប់ទោ។
[សំ-ដាច់] samdach
ខ្ពង់ខ្ពស់, ឧដុង្គឧត្តម, ថ្កើងស័ក្ដិ ថ្កើងអំណាច, ថ្កើងថ្កាន។
[សំ-ដាច់] samdach
លោកអ្នកមានតេជះច្រើន, លោកអ្នកមានបុណ្យមានអំណាចធំ។
[សំ-ដាច់] samdach
ពាក្យសម្រាប់ប្រើបន្ថែមលើព្រះនាម ឬលើឋានន្តរក្សត្រិយ៍ មន្ត្រីស័ក្ដិខ្ពស់ :
[សំ-ដាច់-ចៅ-ព-ញា] samdach
ឋានន្តរសេនាបតី ទី១សម្រាប់ទោ។
(ម.ព. សម្ដេច)។
[សំ-ដាច់] somdech
(ម.ព. សម្ដេច)។
ថ្លែង, ប្រកាសសេចក្ដី :
[សំ-ដែង] som daeng
ធ្វើឬបញ្ចេញឱ្យឃើញស្ដែង :
[សំ-ដែង] som daeng
ថ្លែង, ប្រកាសសេចក្ដី :
ព្បួរស្ដោក, ប្រតោងស្ដោកចុះក្រោម :
[សំ-តោក] (ជើង ត)] samtaok](cheungt)a≈
ព្បួរស្ដោក, ប្រតោងស្ដោកចុះក្រោម :
ទឹកមាត់ដែលស្ដោះ :
[សំ-ដោះ] somduoh
ទឹកមាត់ដែលស្ដោះ :
ដែលស្ទក់, ដែលមានជើងស្ទក់; អ្វីៗដែលស្ទក់ :
[សំ-ទក់] samtok
ដែលស្ទក់, ដែលមានជើងស្ទក់; អ្វីៗដែលស្ទក់ :
ប្រដាប់សម្រាប់ស្ទង់, គ្រឿងស្ទង់ :
[សំ-ទង់] somtong
ប្រដាប់សម្រាប់ស្ទង់, គ្រឿងស្ទង់ :
ដែលស្ទល; អ្វីៗដែលមានរាងស្ទល។
[សំ-ទល] somtol
ដែលស្ទល; អ្វីៗដែលមានរាងស្ទល។
ដែលស្ទាញ; អ្វីៗដែលរីកស្ទាញ។
[សំ-ទាញ] samteanh
ដែលស្ទាញ; អ្វីៗដែលរីកស្ទាញ។
សុខទុក្ខជាធម្មតា :
[សំ-ម្ទាយ] somteay
សាមញ្ញ, ដែលជាធម្មតា, រាយរង, បន្ទាប់បន្សំ; ដែលរាប់រយរាប់ពាន់ :
[មៈ-នុស-សំ-ម្ទាយ] somteay
មនុស្សសាមញ្ញ, មនុស្សរយ។
[សុក-ទុក-សំ-ម្ទាយ] somteay
សុខទុក្ខជាធម្មតា :
ដែលស្រែកឮខ្ទរខ្ទារ, ស្រែកខ្លាំង :
[សំ-ទា] samtear
ដែលស្រែកឮខ្ទរខ្ទារ, ស្រែកខ្លាំង :
ដែលស្ទីក; អ្វីៗដែលស្ទីក :
[សំ-ទីក] somtik
ដែលស្ទីក; អ្វីៗដែលស្ទីក :
(រូប.) បម្រែបម្រួលល្បឿនធៀបទៅនឹងរយៈពេល, អត្រានៃការផ្លាស់ប្ដូរល្បឿន។
[សំ-ទុះ] somtuh
កម្លាំងឬទំហឹងល្បឿនដែលស្ទុះ, ដែលលឿន :
[សំ-ទុះ] somtuh
(រូប.) បម្រែបម្រួលល្បឿនធៀបទៅនឹងរយៈពេល, អត្រានៃការផ្លាស់ប្ដូរល្បឿន។
(ព.ប្រ.) សម្ទុះឬដំណើរដែលលោតអញ្ឆើលៗ ដូចជាក្អែកលោត (ច្រើនប្រើ សម្ទុះ ឬ សំទុះ ជាង) :
[សំ-ទុះ-ក្អែក] samtuhkaaek
(ព.ប្រ.) សម្ទុះឬដំណើរដែលលោតអញ្ឆើលៗ ដូចជាក្អែកលោត (ច្រើនប្រើ សម្ទុះ ឬ សំទុះ ជាង) :
សម្ទូងដែលលាស់បែកចេញជាគុម្ព។
[សំ-ទូង] samtung
ស្រូវដែលយកសំណាបស្ទូង, ស្រូវស្ទូង :
[សំ-ទូង-បែក-គំ] samtung
សម្ទូងដែលលាស់បែកចេញជាគុម្ព។
ដែលស្ទើញ; អ្វីៗដែលមានសណ្ឋានស្ទើញ :
[សំ-ទើញ] samtaunh
ដែលស្ទើញ; អ្វីៗដែលមានសណ្ឋានស្ទើញ :
ដែលស្ទេះ, ដែលរបេះរេចមាត់; សណ្ឋានដែលស្ទេះ, ដែលរបេះរេច :
[សំ-ទេះ] samteh
ដែលស្ទេះ, ដែលរបេះរេចមាត់; សណ្ឋានដែលស្ទេះ, ដែលរបេះរេច :
ដែលស្ទែល :
[សំ-ទែល] samteael
ធ្វើឱ្យឃើញស្ទែល :
[សំ-ទែល] samteael
ដែលស្ទែល :
(ម.ព. សម្ទេះ)។
[សំ-ទេះ] samteeah≈
(ម.ព. សម្ទេះ)។
ទីជិតព្រះរាជា; លំនៅរបស់ព្រះរាជា, ព្រះរាជវាំង។
[សំ-ណាក់] somneak
ស្នាក់នៅ, ឈប់ស្នាក់នៅ, ឈរនៅអាស្រ័យមានកំណត់វេលា :
[សំ-ណាក់] somneak
ទីជ្រកអាស្រ័យ, បន្ទុក; ការនៅដោយសារ; ទីជិត :
[រាច-សំ-ណាក់] somneak
ទីជិតព្រះរាជា; លំនៅរបស់ព្រះរាជា, ព្រះរាជវាំង។
ស្នាដៃ, ថ្វីដៃ, ការដែលកើតឡើងដោយដៃ :
[សំ-ណា-ដៃ] samneadai
ស្នាដៃ, ថ្វីដៃ, ការដែលកើតឡើងដោយដៃ :
ស្នាម :
[សំ-ណាម] samneam
ស្នាម :
(ម.ព. សំបក{¥¥}២{££})។
[សំ-បក] sombok
អវយវៈនៃដើមឈើ, នៃផ្លែឈើជាដើមឬអវយវៈនៃសត្វពួកខ្លះដែលស្រោបពីខាងក្រៅ ដូចជា :
[សំ-បក] sombok
(ព.ប្រ.) រង្វាល់, ចម្រក, ប្រដាប់ដាក់របស់លើកថ្លឹង :
[សំ-បក] sombok
ប្រដាប់ដាក់អីវ៉ាន់ដែលប្រគេនបព្វជិតឬជូនឥស្សរជនហើយសុំឱ្យផ្ទេរអីវ៉ាន់ចេញ :
[ក្រៅ-សំ-បក] sombok
(ព.ប្រ.) ដែលមិនរាប់យកជាការ; ផាត់ទាត់ចេញមិនយកជាការ (ដូចជា ទម្ងន់ដែលថ្លឹងផាត់សម្បកចេញ) :
[សំ-បក] sombok
(ម.ព. សំបក២)។
សេចក្ដីដឹងខ្លួន, ការមិនភ្លេចខ្លួន, ការប្រុងប្រយ័ត្នជានិច្ច; ការត្រិះរិះរំពឹងដឹងខ្លួនជាដរាប :
[ស័ម-ប៉ៈ-ជ័ញ-ញៈ] sombochonhnheak
សេចក្ដីដឹងខ្លួន, ការមិនភ្លេចខ្លួន, ការប្រុងប្រយ័ត្នជានិច្ច; ការត្រិះរិះរំពឹងដឹងខ្លួនជាដរាប :
ពាក្យកុហកដែលពោលដោយដឹងខ្លួន គឺដឹងថាខ្លួនមានទោសខុសពិតហើយពោលកុហក ឬដឹងថាខ្លួនមានកំហុសពិត ក៏បិទបាំងលាក់ទោសមិនប្រាប់គេ ក្នុងវេលាដែលគេត្រូវសួរ។
[ស័ម-ប៉ៈ-ជាន-នៈ-មុស-សា-វ៉ាត] sambocheanmusaveat
ពាក្យកុហកដែលពោលដោយដឹងខ្លួន គឺដឹងថាខ្លួនមានទោសខុសពិតហើយពោលកុហក ឬដឹងថាខ្លួនមានកំហុសពិត ក៏បិទបាំងលាក់ទោសមិនប្រាប់គេ ក្នុងវេលាដែលគេត្រូវសួរ។
សេចក្ដីសម្រេច, ការសមប្រកប; ការបរិបូណ៌; ការគ្រប់ព្រមឬគ្រប់គ្រាន់; សេចក្ដីសុខ; លំអ; គុណភាព; ទ្រព្យ, ធនធាន :
[សំ-ប័ត] sambath
សេចក្ដីសម្រេច, ការសមប្រកប; ការបរិបូណ៌; ការគ្រប់ព្រមឬគ្រប់គ្រាន់; សេចក្ដីសុខ; លំអ; គុណភាព; ទ្រព្យ, ធនធាន :
ការបរិបូណ៌ដោយសម្បត្តិ។
[សំ-ប័ត-ភ័ត-តិ-រ៉ែ] sambtaphtaterae≈
(ម.ព. ភត្តតិរែក)។
[សំ-ប័ត-សំ-បូ] sambtasambou≈
ការបរិបូណ៌ដោយសម្បត្តិ។
(ម.ព. សំបថ)។
[សំ-បត់] somboth
(ម.ព. សំបថ)។