វចនានុក្រមខ្មែរ

សព្វ គុណនាម

[សប់-ពៈ-គុន] sapvor

គុណសម្បត្តិគ្រប់យ៉ាង :

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-ជាតិ] sapvor

រាល់ជាតិ។

សព្វ នាម

[សប់-ព័ញ-ញុ-ត័ញ-ញាន] sapvor

ញាណឬប្រាជ្ញាដែលដឹងសព្វ (ញាណរបស់ព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធ)។

សព្វ នាម

[សប់-ព័ញ-ញុ-ពុត] sapvor

លោកអ្នកត្រាស់ដឹងសព្វ (ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ) ; ហៅត្រឹមតែ សព្វញ្ញូ ក៏បាន :

សព្វ នាម

[សប់-ព័ញ-ញូ-ពុត] sapvor

(ម.ព. សព្វញ្ញុពុទ្ធ)។

សព្វ នាម

[សប់-ព័ន-តៈ-រ៉ាយ] sapvor

អន្តរាយទាំងពួង។

សព្វ នាម

[សប់-ភូត] sapvor

សត្វទាំងពួង, ពួកសត្វទាំងអស់។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-ភោគ] sapvor

សម្បត្តិគ្រប់យ៉ាង។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-ភៃ] sapvor

ភ័យទាំងគ្រប់។

សព្វ គុណនាម

[សប់-ពៈ-យុត] sapvor

ដែលប្រកបដោយលម្អគ្រប់យ៉ាង :

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-រុ-ទ័ញ-ញូ] sapvor

អ្នកដឹងសំឡេងទាំងគ្រប់ គឺអ្នកដែលចេះវិជ្ជាចំណាំសូរសំឡេង គ្រាន់តែឮរំពងសំឡេងមនុស្សក៏អាចដឹងថាមានបុណ្យឬឥតបុណ្យ ...បាន។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-រោក] sapvor

រោគគ្រប់យ៉ាង។

សព្វ គុណនាម

[សប់-ពៈ-រោ-គៈ-វិ-និ-មុត] sapvor

ដែលរួចផុតស្រឡះចាករោគគ្រប់យ៉ាង។

សព្វ គុណនាម

[សប់-ពៈ-រោ-គៈ-វិ-មុត] sapvor

(ម.ព. សព្វរោគវិនិមុត្ត)។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-លាប] sapvor

លាភទាំងគ្រប់។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-លោក] sapvor

លោកទាំងមូល, សកលលោក។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-វិ-ទូ] sapvor

សព្វញ្ញូ។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-វិ-នាស] sapvor

វិនាសទាំងអស់, វិនាសទាំងស្រុង។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-វេ-ទិ-នី] sapvor

(ម.ព. សព្វវេទី)។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-វេ-ទី] sapvor

អ្នកចេះចំណេះគ្រប់យ៉ាង។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-សន់-តិ-ភាប] sapvor

សេចក្ដីស្ងប់ឬសេចក្ដីសុខសាន្តទូទៅ។

សព្វ នាម

[សប់-ពៈ-សោក] sapvor

សេចក្ដីស្ដាយស្រណោះទាំងគ្រប់។

សព្វ គុណនាម

[សប់] sapvor

មិនបានការ :

សព្វ គុ.កិ., គុ.

[សប់] sapvor

ចោលម្សៀត :

សព្វ កិរិយាសព្ទ

[សប់] sapvor

ពេញ, គាប់, ស្ម័គ្រស្មោះ, ត្រូវ, ឥតខុស, ឥតទាស់ :

សព្វថ្ងៃ

រាល់ថ្ងៃ, ប្រើសម្រាប់ប្រាប់ពេលបច្ចុប្បន្ន :

សព្វថ្ងៃ គុណកិរិយា

[សប់-ថ្ងៃ] sapvothngai

រាល់ថ្ងៃ, ប្រើសម្រាប់ប្រាប់ពេលបច្ចុប្បន្ន :

សព្វទស្សន៍

ទេសភាពធំទូលាយ, ទិដ្ឋភាពទាំងមូល, ទិដ្ឋភាពទាំងស្រុង។

សព្វទស្សន៍ នាម

[សប់-ពៈ-ទស់] sbapeaktsa≈

ទេសភាពធំទូលាយ, ទិដ្ឋភាពទាំងមូល, ទិដ្ឋភាពទាំងស្រុង។

សព្វនាម

សព្ទដែលប្រើជាជំនួសឬជាជំនួយនាម, មាន ២យ៉ាង គឺ បុរិសសព្វនាម, វិសេសនសព្វនាម (ព.វ.) :

សព្វនាម នាម

[សប់-ពៈ-នាម] sapvoneam

សព្ទដែលប្រើជាជំនួសឬជាជំនួយនាម, មាន ២យ៉ាង គឺ បុរិសសព្វនាម, វិសេសនសព្វនាម (ព.វ.) :

សព្វនាមចង្អុល

សព្វនាមដែលប្រើសម្រាប់ចង្អុលបង្ហាញមនុស្ស សត្វ ឬវត្ថុ ឱ្យឃើញច្បាស់លាស់ថា នៅទីជិត ឬទីឆ្ងាយពីអ្នកនិយាយ :

សព្វនាមចង្អុល នាម

[សប់-ពៈ-នាម-ចង់-អុល] sbapeakneamchngoaol≈

សព្វនាមដែលប្រើសម្រាប់ចង្អុលបង្ហាញមនុស្ស សត្វ ឬវត្ថុ ឱ្យឃើញច្បាស់លាស់ថា នៅទីជិត ឬទីឆ្ងាយពីអ្នកនិយាយ :

សព្វនាមឈ្នាប់

សព្វនាមសម្រាប់ជំនួសនាមឬកន្សោមនាមដើម្បីបង្កើតល្បះរណប :

សព្វនាមឈ្នាប់ នាម

[សប់-ពៈ-នាម-ឈ្នាប់] sbapeakneamchhneab≈

សព្វនាមសម្រាប់ជំនួសនាមឬកន្សោមនាមដើម្បីបង្កើតល្បះរណប :

សព្វនាមមិនច្បាស់

សព្វនាមដែលគេប្រើជំនួសនាមឬកន្សោមនាម ដែលស្ថិតក្នុងលក្ខណៈទូទៅ ដោយមិនបញ្ជាក់ច្បាស់ចំពោះនាមឬកន្សោមនាមណាមួយឡើយ :

សព្វនាមមិនច្បាស់ នាម

[សប់-ពៈ-នាម-មិន-ច្បាស់] sbapeakneamminchbas≈

សព្វនាមដែលគេប្រើជំនួសនាមឬកន្សោមនាម ដែលស្ថិតក្នុងលក្ខណៈទូទៅ ដោយមិនបញ្ជាក់ច្បាស់ចំពោះនាមឬកន្សោមនាមណាមួយឡើយ :

សព្វនាមសំណួរ

សព្វនាមប្រើសម្រាប់សួររកប្រធាន ឬសួររកកម្មបទរបស់កិរិយាសព្ទ :

សព្វនាមសំណួរ នាម

[សប់-ពៈ-នាម-សំ-ណួ] sbapeakneamsamnuo≈

សព្វនាមប្រើសម្រាប់សួររកប្រធាន ឬសួររកកម្មបទរបស់កិរិយាសព្ទ :

សព្វបើ

សូម្បី, គ្រាន់តែ :

សព្វបើ ឈ.

[សប់-បើ] sapvobaeu

សូម្បី, គ្រាន់តែ :

សព្វវចនាធិប្បាយ

សៀវភៅអធិប្បាយពាក្យដោយសព្វគ្រប់ (សៀវភៅវចនានុក្រមពិស្ដារ)។

សព្វវចនាធិប្បាយ នាម

[សប់-វៈ-ចៈ-ណា-ធិប-បាយ] sbaveakchaknathibbay≈

សៀវភៅអធិប្បាយពាក្យដោយសព្វគ្រប់ (សៀវភៅវចនានុក្រមពិស្ដារ)។

សព្វវចនៈ

ពាក្យទាំងពួង; វចនានុក្រម។

សព្វវចនៈ នាម

[សប់-វៈ-ចៈ-ណៈ] sbaveakchaknak≈

ពាក្យទាំងពួង; វចនានុក្រម។

សព្វសរពើ នាម

[សប់-សៈ-រៈ-ពើ] sbasakreakpeu≈

អ្វីៗទាំងអស់។

សព្វសារពើ

(ម.ព. សព្វសរពើ)។

សព្វសារពើ នាម

[សប់-សា-រៈ-ពើ] sbasareakpeu≈

(ម.ព. សព្វសរពើ)។

សព្វស័រពើ

(ម.ព. សព្វសរពើ)។

សព្វស័រពើ នាម

[សប់-ស័រ-ពើ] sbasropeu≈

(ម.ព. សព្វសរពើ)។

សព្វានុភាព

អំណាច ឬតេជះដែលអាចធ្វើអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងបាន, អំណាចខ្ពស់បំផុត។

សព្វានុភាព នាម

[ស័ប-ពា-នុ-ភាប] sbapeanupheab≈

អំណាច ឬតេជះដែលអាចធ្វើអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងបាន, អំណាចខ្ពស់បំផុត។

សព្វាវុធ

អាវុធគ្រប់បែប; គ្រឿងចម្បាំងគ្រប់យ៉ាង :

សព្វាវុធ នាម

[ស័ប-ពា-វុត] sbapeavut≈

អាវុធគ្រប់បែប; គ្រឿងចម្បាំងគ្រប់យ៉ាង :

សព្វាសី

ដែលស៊ីអាហារគ្រប់ប្រភេទ ទាំងរុក្ខជាតិទាំងសាច់ :

សព្វាសី គុណនាម

[ស័ប-ពា-សី] sbapeasei≈

ដែលស៊ីអាហារគ្រប់ប្រភេទ ទាំងរុក្ខជាតិទាំងសាច់ :

សភា

អ្នកខ្នះខ្នែងកិច្ចការក្នុងទីប្រជុំឬក្នុងសមាគម។

សភា នាម

[សៈ-ភា] saphea

ក្រុមមន្ត្រីដែលជ្រើសតាំងតាមរយៈការបោះឆ្នោត គឺជាអ្នកតាក់តែងឬអនុម័តច្បាប់ :

សភា នាម

[សៈ-ភា] saphea

ទីប្រជុំ, ការប្រជុំ, ទីសម្រាប់ប្រជុំពិភាក្សាកិច្ចការ; សមាគម។

សភា នាម

[កន់-ដាល-សៈ-ភា] saphea

កណ្ដាលទីប្រជុំ, កណ្ដាលជំនុំ។

សភា នាម

[សៈ-ភា-គា] saphea

ផ្ទះ, រោង, មន្ទីរ សម្រាប់ប្រជុំ; សាលាជំនុំការ (ហៅ សភាគ្រឹះ ឬ សភាមន្ទីរ, សភាមាល, សភាស្ថាន ក៏បាន)។

សភា នាម

[សៈ-ភា-ចា] saphea

បែបបទ, ច្បាប់, សណ្ដាប់ របស់ការប្រជុំ។

សភា នាម

[សៈ-ភា-ធិប-តា-នី] saphea

(ម.ព. សភានាយក)។

សភា នាម

[សៈ-ភា-នា-យក់] saphea

នាយក, អធិបតី របស់ក្រុមជំនុំ; ចាងហ្វាង ក្រុមជំនុំ។

សភា នាម

[សៈ-ភា-នុ-នា-យក់] saphea

នាយករង, អធិបតីរង របស់ក្រុមជំនុំ។

សភា នាម

[សៈ-ភា-នុ-នា-យិ-កា] saphea

(ម.ព. សភានុនាយក)។

សភា នាម

[សៈ-ភា-លិ-ប៉ិ-កា] saphea

ស្មៀនរបស់ក្រុមប្រជុំប្រឹក្សាកិច្ចការ។

សភា នាម

[សៈ-ភា-លិ-ប៉ិ-កា-រ៉ិ-កា] saphea

(ម.ព. សភាលិបិការ)។

សភា នាម

[សៈ-ភា-លេ-ខា-ធិ-កា] saphea

លេខាធិការ, លេខានុការ របស់ក្រុមប្រជុំពិភាក្សាកិច្ចការ។

សភា នាម

[សៈ-ភា-លេ-ខា-ធិ-កា-រ៉ិ-កា] saphea

(ម.ព. សភាលេខាធិការ)។

សភា នាម

[សៈ-ភា-សៈ-ម៉ា-ជិក] saphea

ក្រុមជំនុំ (ក្រៅពីសភានាយកនិងសភានុនាយក)។

សភា នាម

[សៈ-ភា-សៈ-ម៉ា-ជិ-កា] saphea

(ម.ព. សភាសមាជិក)។

សភា នាម

[សៈ-ភា-ស័ទ] saphea

អ្នកខ្នះខ្នែងកិច្ចការក្នុងទីប្រជុំឬក្នុងសមាគម។

សភាគ

អារម្មណ៍ត្រូវគ្នា, មិនជាទំនាស់នឹងគ្នា។

សភាគ នាម ១)

[សៈ-ភា-គៈ] ឬ [សៈ-ភាក] sopheak

ដែលមានចំណែកស្មើគ្នា គឺដែលត្រូវគ្នា, ដូចគ្នា; ដែលត្រូវចិត្តត្រូវគំនិតគ្នា, ដែលជិតដិតស្និទ្ធស្នាលនឹងគ្នា។

សភាគ នាម ២)

[សៈ-ភា-គៈ] ឬ [សៈ-ភាក] sopheak

មនុស្ស, សត្វឬអ្វីៗដែលត្រូវគ្នា, ដូចគ្នា, ស្មើចិត្តគំនិតគ្នា :

សភាគ នាម

[សៈ-ភា-គៈ-ជន់] sopheak

ជនឬបុគ្គលដែលមានអធ្យាស្រ័យត្រូវគ្នា។

សភាគ នាម

[សៈ-ភា-គៈ-បុក-គល់] sopheak

(ម.ព. សភាគជន)។

សភាគ នាម

[សៈ-ភា-គៈ-ភិក-ខុ] sopheak

ភិក្ខុដែលមានវត្តប្រតិបត្តិឬអធ្យាស្រ័យស្មើគ្នា។

សភាគ នាម

[សៈ-ភា-គា-ប័ត] sopheak

អាបត្តិត្រូវគ្នា (ព.វិ.)។

សភាគ នាម

[សៈ-ភា-គា-រ៉ម់] sopheak

អារម្មណ៍ត្រូវគ្នា, មិនជាទំនាស់នឹងគ្នា។

សភាគ—

(ម.ព. សភាគ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សភាគ— នាម

[សៈ-ភា-គៈ—] sakpheakeak—≈

(ម.ព. សភាគ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សភាជន

ភាពនៃការសម្ដែងសេចក្ដីគួរសមចុះបែបបទ, ភាពនៃការប្រព្រឹត្តរៀបរយ :

សភាជន នាម

[សៈ-ភា-ជន់] sopheachon

កិរិយាល្អ, សេចក្ដីសុភាពរាបទាប, បែបបទត្រឹមត្រូវ, សណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ, ការប្រព្រឹត្តរៀបរយ, ដំណើរសម្ដែងសេចក្ដីគួរសមចុះបែបបទ :

សភាជន នាម

[សៈ-ភា-ជៈ-នៈ-ភាប] sopheachon

ភាពនៃការសម្ដែងសេចក្ដីគួរសមចុះបែបបទ, ភាពនៃការប្រព្រឹត្តរៀបរយ :

សភាធម្មនុញ្ញ

សភាដែលត្រូវបានជ្រើសតាំងជាពិសេស ដើម្បីតាក់តែងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

សភាធម្មនុញ្ញ នាម

[សៈ-ភា-ធ័ម-មៈ-នុញ] sakpheathmomeaknunh≈

សភាដែលត្រូវបានជ្រើសតាំងជាពិសេស ដើម្បីតាក់តែងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

សភាព

ដំណើរកើតឯង, ធម្មតា, ធម្មជាតិ, ប្រក្រតី; អធ្យាស្រ័យ; ការតាំងចិត្ត; ហេតុ, ការណ៍; ការប្រព្រឹត្ត; សេចក្ដីពិតតាមធម្មតា :

សភាព នាម

[សៈ-ភាប] s'pheap

ដំណើរកើតឯង, ធម្មតា, ធម្មជាតិ, ប្រក្រតី; អធ្យាស្រ័យ; ការតាំងចិត្ត; ហេតុ, ការណ៍; ការប្រព្រឹត្ត; សេចក្ដីពិតតាមធម្មតា :

សភាពការណ៍

ស្ថានភាព, ស្ថានការណ៍ :

សភាពការណ៍ នាម

[សៈ-ភាប-កា] sopheapkaron

ស្ថានភាព, ស្ថានការណ៍ :

សភាពាណិជ្ជកម្ម

គ្រឹះស្ថានសាធារណៈនៅក្រោមអាណាព្យាបាលក្រសួងពាណិជ្ជកម្មដែលធ្វើសកម្មភាពដើម្បីផលប្រយោជន៍ខាងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ឧស្សហកម្ម កសិកម្ម សិប្បកម្ម និងសេវាកម្មក្នុងមណ្ឌលរបស់ខ្លួន។

សភាពាណិជ្ជកម្ម នាម

[សៈ-ភា-ពា-និច-ជៈ-កាំ] sakpheapeanichcheakkaam≈

គ្រឹះស្ថានសាធារណៈនៅក្រោមអាណាព្យាបាលក្រសួងពាណិជ្ជកម្មដែលធ្វើសកម្មភាពដើម្បីផលប្រយោជន៍ខាងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ឧស្សហកម្ម កសិកម្ម សិប្បកម្ម និងសេវាកម្មក្នុងមណ្ឌលរបស់ខ្លួន។

សភាវគតិ

គំរូឥរិយាបថរបស់មនុស្សនិងសត្វដែលមានតាំងពីកំណើត ហើយមិនអាចផ្លាស់ប្ដូរបានតាមកាលៈទេសៈ និងមិនស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់គំនិត និងវិចារណញ្ញាណឡើយ។

សភាវគតិ នាម

[សៈ-ភា-វៈ-គៈ-តិ] sakpheaveakkeakte≈

គំរូឥរិយាបថរបស់មនុស្សនិងសត្វដែលមានតាំងពីកំណើត ហើយមិនអាចផ្លាស់ប្ដូរបានតាមកាលៈទេសៈ និងមិនស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់គំនិត និងវិចារណញ្ញាណឡើយ។

សភាវិសាមញ្ញ

សភាជាវិសាមញ្ញ, សន្និបាតប្លែកពីធម្មតា, ការប្រជុំប្លែកខុសពីពេលធម្មតា ដែលបានកំណត់ទុកពីមុនមក :

សភាវិសាមញ្ញ នាម

[សៈ-ភា-វិ-សា-ម៉័ញ] sakpheavisamnho≈

សភាជាវិសាមញ្ញ, សន្និបាតប្លែកពីធម្មតា, ការប្រជុំប្លែកខុសពីពេលធម្មតា ដែលបានកំណត់ទុកពីមុនមក :

សភាវៈ

ដែលឋិតនៅស៊ប់តាមកំណើតដើម; អ្នកដែលឋិតនៅស៊ប់ក្នុងធម្មតា។

សភាវៈ នាម

[សៈ-ភា-វៈ] sopheaveak

(ម.ព. សភាព ដែរ)។