សញ្ជាតិ នាម ១)
[ស័ញ-ជាត] sanh jeat
ការកើតឯង, ការដុះឯង, ការកើតតាមធម្មតា :
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[ស័ញ-ជាត] sanh jeat
ការកើតឯង, ការដុះឯង, ការកើតតាមធម្មតា :
[ស័ញ-ជាត] sanh jeat
កន្លែងដែលកើត, ស្រុកកំណើត :
[ស័ញ-ជាត] sanh jeat
ឫសគល់កំណើត, ដើមកំណើត, ដើមចម :
[ស័ញ-ជាត] sanh jeat
(ច្ប.) ចំណងគតិយុត្តិនិងនយោបាយដែលចងបុគ្គលម្នាក់ៗទៅនឹងរដ្ឋ។
[ស័ញ-ជា-តិញ-ញាន] sanh jeat
សេចក្ដីដឹងដែលកើតតាមធម្មតាខ្លួនឯង។
ការផ្ដល់ឱ្យតាមអំណាចឆន្ទានុសិទ្ធិដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចនៃរដ្ឋណាមួយនូវសញ្ជាតិនៃរដ្ឋនោះទៅជនណាម្នាក់តាមការស្នើសុំ។
[ស័ញ-ជា-តូ-ប៉ៈ-នី-យៈ-កាំ] snhocheatoubakniyeakkaam≈
ការផ្ដល់ឱ្យតាមអំណាចឆន្ទានុសិទ្ធិដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចនៃរដ្ឋណាមួយនូវសញ្ជាតិនៃរដ្ឋនោះទៅជនណាម្នាក់តាមការស្នើសុំ។
អំពើទាំងឡាយណាដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងពេស្យាចារ។
[ស័ញ-ជា-រៈ-កាំ] snhocheareakkaam≈
អំពើទាំងឡាយណាដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងពេស្យាចារ។
បុរសឬស្ត្រីដែលប្រព្រឹត្តសញ្ជារកម្ម។
[ស័ញ-ជា-រិក] snhochearik≈
បុរសឬស្ត្រីដែលប្រព្រឹត្តសញ្ជារកម្ម។
ឈ្មោះឋាននរកធំមួយ :
[ស័ញ-ជីប] sonhchip
ឈ្មោះឋាននរកធំមួយ :
ការធ្វើឱ្យមានអាយុតទៅទៀត :
[ស័ញ-ជី-វៈ-នៈ-កាំ] sonhchivnokomm
ការធ្វើឱ្យមានអាយុតទៅទៀត :
ការមានជីវិតរស់នៅ។ ការបន្តអាយុ, ការចម្រើនអាយុ :
[ស័ញ-ជី-វ័ន] sanhchivoan
ការមានជីវិតរស់នៅ។ ការបន្តអាយុ, ការចម្រើនអាយុ :
ទ្រឹងជញ្ជឹងគិតដោយអាការៈក្រៀមក្រំ :
[ស័ញ-ជឹង] sonhchueng
ទ្រឹងជញ្ជឹងគិតដោយអាការៈក្រៀមក្រំ :
បែក, រយះ, បែកខ្ញែក។
[ស័ញ-ជែក] sanhcheaek
បែក, រយះ, បែកខ្ញែក។
ការឈ្នះស្រេចបាច់; ការប្រាបសត្រូវបាន; អ្នកដែលឈ្នះសត្រូវឬដែលប្រាបសត្រូវបាន។ ព្រះនាមព្រះវរបិតានៃព្រះវេស្សន្តរ (ក្នុងវេស្សន្តរជាតក), ច្រើនហៅ :
[ស័ញ-ជៃ] sonhchey
ការឈ្នះស្រេចបាច់; ការប្រាបសត្រូវបាន; អ្នកដែលឈ្នះសត្រូវឬដែលប្រាបសត្រូវបាន។ ព្រះនាមព្រះវរបិតានៃព្រះវេស្សន្តរ (ក្នុងវេស្សន្តរជាតក), ច្រើនហៅ :
វេលាព្រះអាទិត្យអស្ដង្គត, ពេលថ្ងៃលិច :
[ស័ញ-ឈា] sanhchhea
វេលាព្រះអាទិត្យអស្ដង្គត, ពេលថ្ងៃលិច :
(ប.ព.) ពាក្យកាត់ឬពាក្យខ្លីៗដែលប្រើសម្រាប់នាំកូដត្រួតពិនិត្យ។
[ស័ញ-ញ៉ា] sanha
សេចក្ដីសម្គាល់, ការចំណាំ, ការចងចាំបាន :
[ស័ញ-ញ៉ា] sanha
នាម, អសាធារណនាម :
[ស័ញ-ញ៉ា] sanha
ដំណើរសម្ដែងអាការៈជាគ្រឿងសម្គាល់ឱ្យដឹងគ្នា :
[ស័ញ-ញ៉ា] sanha
ការធ្វើសេចក្ដីប្ដេជ្ញា, ការសន្យាគ្នា, ខសន្យា :
[ស័ញ-ញ៉ា-ខ័ន] sanha
ពួកឬកងសញ្ញាដែលរាប់ថាជាខន្ធមួយក្នុងខន្ធទាំង ៥(ព.អ.)។
[ស័ញ-ញ៉ា-ចេ-តៈ-សិក] sanha
សញ្ញាដែលរាប់ជាចេតសិកមួយក្នុងពួកចេតសិក ៥២(ព.អ.)។
[ស័ញ-ញ៉ា-និ-រោត] sanha
ដំណើររលត់សញ្ញា, សេចក្ដីរលត់ការចងចាំ។
[ស័ញ-ញ៉ា-ព្រ-មាន] sanha
សំឡេង ភ្លើង រំញ័រ តួលេខ ឬសារជាអក្សរ ដែលបង្ហាញដោយគ្រឿងឧបករណ៍ណាមួយ សម្រាប់ប្រាប់ឱ្យដឹងជាមុននូវគ្រោះភ័យដែលអាចនឹងកើតមានឡើងឆាប់ៗ :
[ស័ញ-ញ៉ា-វិ-បាត់] sanha
ការភ្លាត់សញ្ញា។
[ស័ញ-ញ៉ា-វិ-ប៉ៈ-រ៉ិត] sanha
ការប្រែប្រួលសញ្ញា។
[ស័ញ-ញ៉ា-វិ-មោក] sanha
ការរួចឬផុតចាកសញ្ញា; ការរួចឬផុតព្រោះសញ្ញា។
[ស័ញ-ញ៉ា-វិ-សេ-សៈ-ណៈ] sanha
សព្ទជាវិសេសនៈរបស់អសាធារណនាម (ព.វ.)។
[ស័ញ-ញ៉ា] sanha
(ប.ព.) ទម្រង់រលកដែលប្រើសម្រាប់នាំព័ត៌មាន។
[ស័ញ-ញ៉ា] sanha
(ប.ព.) ពាក្យកាត់ឬពាក្យខ្លីៗដែលប្រើសម្រាប់នាំកូដត្រួតពិនិត្យ។
(ប.ព.) កុំព្យូទ័រ ជាទូទៅមានរាងដូចជាក្បាលព្រួញដែលគ្រប់គ្រងដំណើរការដោយកណ្ដុរ។
[ស័ញ-ញ៉ា-ចង់-អុល] snhonhachngoaol≈
(ប.ព.) កុំព្យូទ័រ ជាទូទៅមានរាងដូចជាក្បាលព្រួញដែលគ្រប់គ្រងដំណើរការដោយកណ្ដុរ។
សញ្ញាសម្រាប់ចង្អុលបង្ហាញប្រាប់អ្នកដំណើរក្នុងការធ្វើចរាចរណ៍ :
[ស័ញ-ញ៉ា-ចៈ-រ៉ា-ច] snhonhachakracha≈
សញ្ញាសម្រាប់ចង្អុលបង្ហាញប្រាប់អ្នកដំណើរក្នុងការធ្វើចរាចរណ៍ :
និមិត្តសញ្ញាឬត្រាដែលប្រើសម្រាប់សម្គាល់ជាតិរបស់ប្រទេសណាមួយ :
[ស័ញ-ញ៉ា-ជាត] snhonhacheat≈
និមិត្តសញ្ញាឬត្រាដែលប្រើសម្រាប់សម្គាល់ជាតិរបស់ប្រទេសណាមួយ :
ដំបារឬបន្ទះស្ពាន់ជាដើម ដែលឆ្លាក់ឬសរសេរអក្សរជាគ្រឿងសម្គាល់ការអ្វីមួយ, ដែលឆ្លាក់ឬសរសេរយីហោ។
[ស័ញ-ញ៉ាន] sanhan
សេចក្ដីដឹងជាក់, ការយល់ច្បាស់, សេចក្ដីចូលចិត្តស៊ប់; គ្រឿងសម្គាល់, អ្វីៗដែលប្រើជាគ្រឿងសម្គាល់កិច្ចការនីមួយ; យីហោ។
[ស័ញ-ញ៉ា-ណៈ-បាត់] sanhan
ដំបារឬបន្ទះស្ពាន់ជាដើម ដែលឆ្លាក់ឬសរសេរអក្សរជាគ្រឿងសម្គាល់ការអ្វីមួយ, ដែលឆ្លាក់ឬសរសេរយីហោ។
មូលបត្រឥណទេយ្យរយៈពេលវែងបោះផ្សាយដោយរដ្ឋឬដោយក្រុមហ៊ុនណាមួយ ដើម្បីបង្ហាញថារដ្ឋឬក្រុមហ៊ុននោះបានខ្ចីប្រាក់ពីអ្នកទិញមូលបត្រនោះ ហើយអ្នកទិញទទួលបានការប្រាក់ថេរមួយ។
[ស័ញ-ញ៉ា-ប័ន] snhonhabno≈
មូលបត្រឥណទេយ្យរយៈពេលវែងបោះផ្សាយដោយរដ្ឋឬដោយក្រុមហ៊ុនណាមួយ ដើម្បីបង្ហាញថារដ្ឋឬក្រុមហ៊ុននោះបានខ្ចីប្រាក់ពីអ្នកទិញមូលបត្រនោះ ហើយអ្នកទិញទទួលបានការប្រាក់ថេរមួយ។
[ស័ញ-ញ៉ា-បាត់] snhonhabat≈
ក្រដាសកំណត់ហេតុសម្គាល់ចំណេះវិជ្ជា ចេញជាត្រាតាំងឱ្យជាព័ស្តុតាង ដល់អ្នករៀនដែលប្រឡងជាប់ មានអំណាចត្រូវទទួលយក (តាមលក្ខណប្បញ្ញត្តិ) :
[ស័ញ-ញ៉ា-បាត់-មៈ-ធ្យំ-មៈ-សិក-សា-ទុ-តិ-យៈ-ភូម] snhonhabatmeakthyummeakseksatuteyeakphum≈
សញ្ញាបត្របញ្ចប់ការសិក្សានៅមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ, សញ្ញាបត្របាក់ឌុប។
[ស័ញ-ញ៉ា-បាត់-មៈ-ធ្យំ-មៈ-សិក-សា-ប៉ៈ-ឋំ-ម៉ៈ-ភូម] snhonhabatmeakthyummeakseksabakthammakphum≈
សញ្ញាបត្របញ្ចប់ការសិក្សានៅមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ។
ដំបារ, ផ្ទាំង, បន្ទះ (ស្ពាន់, ឈើ ឬប្រាក់, មាស, ...) ដែលមានអក្សរកត់ត្រាសេចក្ដីជាគ្រឿងសម្គាល់មុខការឬសម្គាល់ជាត្រាតាំង។
[ស័ញ-ញ៉ា-បាត់] snhonhabat≈
ដំបារ, ផ្ទាំង, បន្ទះ (ស្ពាន់, ឈើ ឬប្រាក់, មាស, ...) ដែលមានអក្សរកត់ត្រាសេចក្ដីជាគ្រឿងសម្គាល់មុខការឬសម្គាល់ជាត្រាតាំង។
(ម.ព. សញ្ញាបត្រ)។
[ស័ញ-ញ៉ា-បាត់] snhonhabat≈
(ម.ព. សញ្ញាបត្រ)។
ការមមាល ការប្រែប្រួលសញ្ញា (ការចងចាំ)។
[ស័ញ-ញ៉ា-វិ-ប៉័ល-ឡាស] snhonhaviblolas≈
ការមមាល ការប្រែប្រួលសញ្ញា (ការចងចាំ)។
(ម.ព. សញ្ញា{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[ស័ញ-ញ៉ា—] snhonha—≈
(ម.ព. សញ្ញា១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ពាក្យប្រើក្នុងវេយ្យាករណ៍ សំដៅចំពោះសព្ទដែលជាសាធារណនាម, ដូចជា :
[ស័ញ-ញី] ឬ [ស័ញ-ញ៉ី] sonhnhi
ដែលមានសេចក្ដីសម្គាល់, មានការចំណាំ, ...។
[ស័ញ-ញី] ឬ [ស័ញ-ញ៉ី] sonhnhi
ពាក្យប្រើក្នុងវេយ្យាករណ៍ សំដៅចំពោះសព្ទដែលជាសាធារណនាម, ដូចជា :
[ស័ញ-ញ៉ោ-ជន់] sonhnhouchon
(ម.ព. សំយោជន)។
(ម.ព. សំយោជន)។
[ស័ញ-ញ៉ោ-ជៈ-នៈ] snhonhaocheakneak≈
(ម.ព. សំយោជន)។
ឈ្មោះបក្សីធំមួយ មាននិយាយក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ :
[សៈ-ដា-យុស] sadayus
ឈ្មោះបក្សីធំមួយ មាននិយាយក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ :
អាហារធ្វើដោយប្រអួលផង់ឬម្សៅស្ងួត សម្រាប់ទុកបរិភោគបានយូរ; មាន ២យ៉ាងគឺ សដូវដុំធ្វើឱ្យជាដុំៗ, សដូវផង់ ធ្វើឱ្យនៅផង់រាយៗ; ប្រើជាស្បៀងក្នុងវេលាដើរផ្លូវឆ្ងាយដាច់ស្រយាលឬប្រើក្នុងវេលារត់លូនគេចចៀសពីមុខទ័ព :
[សៈ-ដូវ] sodouv
អាហារធ្វើដោយប្រអួលផង់ឬម្សៅស្ងួត សម្រាប់ទុកបរិភោគបានយូរ; មាន ២យ៉ាងគឺ សដូវដុំធ្វើឱ្យជាដុំៗ, សដូវផង់ ធ្វើឱ្យនៅផង់រាយៗ; ប្រើជាស្បៀងក្នុងវេលាដើរផ្លូវឆ្ងាយដាច់ស្រយាលឬប្រើក្នុងវេលារត់លូនគេចចៀសពីមុខទ័ព :
ចំណែក ៦របស់រាងកាយគឺដៃ ២, ជើង ២, ក្បាល ១, ដងខ្លួន ១:
[សៈ-ឌាង] sodeangkor
ចំណែក ៦របស់រាងកាយគឺដៃ ២, ជើង ២, ក្បាល ១, ដងខ្លួន ១:
[សន់-ដ] sondor
ហាម, កណ្ដាប់មាត់, រឹម ដែលដាក់បន្សាបថែមឱ្យកើនចំណុះឬកើនបន្ទុកជាងប្រក្រតីដើម :
[ដាក់-សន់-ដ] sondor
(ម.ព. ចងសណ្ដ)។
[ត្រូវ-សន់-ដ] sondor
ត្រូវគេបញ្ជោរក៏ឡើងជំនោរ។
[ថែម-សន់-ដ] sondor
(ម.ព. ដាក់សណ្ដ)។
[លើក-សន់-ដ] sondor
និយាយលើកជើងឬនិយាយបញ្ជោរ។
ស្រកសាច់ឬចុះសាច់ :
[សន់-ដក] sandak
ដកឬរដកឃ្លាតតែមិនទាន់របូតផុត :
[សន់-ដក] sandak
ថយចុះឬស្រកចុះជាងប្រក្រតី :
[សន់-ដក] sandak
ឃ្លាតឆ្អឹងសន្លាក់ :
[សន់-ដក] sandak
ស្រកសាច់ឬចុះសាច់ :
ក្បាលទងផ្លែឈើចំពូកខ្លះ ត្រង់ដែលតពីទងទៅជាប់នឹងសាច់ផ្លែ :
[សន់-ដង់] sondong
ក្បាលទងផ្លែឈើចំពូកខ្លះ ត្រង់ដែលតពីទងទៅជាប់នឹងសាច់ផ្លែ :
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ សំបកជាស្រទាប់ៗ មានសរសៃ ប្រើការវេញធ្វើជាខ្សែបាន :
[សន់-ដា] sonda
ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ស្លឹកមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងស្លឹកវល្លិដំឡូងជ្រូក ច្រើនដុះនៅក្នុងព្រៃដែលមានទីដីខ្ពស់, ផ្លែមូលៗតូចៗ, ស្លឹកនិងផ្លែខ្ចីមានរសជូរ ប្រើជាបន្លែឬអន្លក់បាន :
[សន់-ដា] sonda
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ សំបកជាស្រទាប់ៗ មានសរសៃ ប្រើការវេញធ្វើជាខ្សែបាន :
ឈើរនាមមួយប្រភេទ ស្លឹកនិងផ្លែមានរសជូរ សម្រាប់ប្រើធ្វើជាម្ជូរស្ល ឬផ្លែដែលចិតហាលឱ្យក្រៀមប្រើជាម្ជូរជ្រក់ក៏បាន :
[សន់-ដាន់] sondan
ឈើរនាមមួយប្រភេទ ស្លឹកនិងផ្លែមានរសជូរ សម្រាប់ប្រើធ្វើជាម្ជូរស្ល ឬផ្លែដែលចិតហាលឱ្យក្រៀមប្រើជាម្ជូរជ្រក់ក៏បាន :
[សន់-ដាប] sondab
ដែលខំប្រឹងពេញកម្លាំងឬពេញទំហឹងបែកញើសដាប :
(រ.ស.) ស្ដាប់ (ស្ដេចស្ដាប់) :
[សន់-ដាប់] sandab
ទម្លាប់ដែលកើតមានដោយបានស្ដាប់ឮតៗមក; ទំនៀម; បែប, បែបបទ :
[សន់-ដាប់] sandab
(រ.ស.) ស្ដាប់ (ស្ដេចស្ដាប់) :
របប, របៀបរបប :
[សន់-ដាប់-ធ្នាប់] sondabothneab
ចារិត, ឫកចារិត, បែបបទ :
[សន់-ដាប់-ធ្នាប់] sondabothneab
របប, របៀបរបប :
(វេជ្ជ.) ឧបករណ៍ពង្រីកសូរដែលគេប្រើប្រាស់នៅក្នុងវិស័យវេជ្ជសាស្ត្រឬវេជ្ជសាស្ត្រសត្វ (តិចតួចចំពោះសត្វប្រភេទធំ) សម្រាប់ស្ទង់ស្ដាប់អាការៈរោគ ពោលគឺស្ដាប់សូរសរីរាង្គក្នុង, ឧបករណ៍ស្ទង់ស្ដាប់អាការៈរោគ។
[សន់-ដាប់-ស្ទង់] snodabsatng≈
(វេជ្ជ.) ឧបករណ៍ពង្រីកសូរដែលគេប្រើប្រាស់នៅក្នុងវិស័យវេជ្ជសាស្ត្រឬវេជ្ជសាស្ត្រសត្វ (តិចតួចចំពោះសត្វប្រភេទធំ) សម្រាប់ស្ទង់ស្ដាប់អាការៈរោគ ពោលគឺស្ដាប់សូរសរីរាង្គក្នុង, ឧបករណ៍ស្ទង់ស្ដាប់អាការៈរោគ។