វចនានុក្រមខ្មែរ

ដីការបស់សង្ឃ; ដីកា របស់ភិក្ខុដែលចេញជាផ្លូវរាជការ; សំបុត្រសម្រាប់សាមណេរក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ននេះកាន់ជាសម្គាល់ខ្លួន ទុកដូចជាសំបុត្រឆាយាសម្រាប់ភិក្ខុ (ប្រើតាមសម័យនិយមរបស់ប្រទេស)។

សង្ឃដីកា នាម

[សង់-ឃៈ-ដី-កា] ឬ [សង់-ដី-កា] sngokheakdeika]rue[sngodeika≈

ដីការបស់សង្ឃ; ដីកា របស់ភិក្ខុដែលចេញជាផ្លូវរាជការ; សំបុត្រសម្រាប់សាមណេរក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ននេះកាន់ជាសម្គាល់ខ្លួន ទុកដូចជាសំបុត្រឆាយាសម្រាប់ភិក្ខុ (ប្រើតាមសម័យនិយមរបស់ប្រទេស)។

សង្ឃទាន នាម

[សង់-ឃៈ-ទាន] sngokheaktean≈

ទានដែលទាយកប្រគេនចំពោះសង្ឃ។

សង្ឃទូត នាម

[សង់-ឃៈ-ទូត] sngokheaktut≈

បម្រើរបស់សង្ឃ, តំណាងសង្ឃ។

សង្ឃនាយក

មហាថេរដែលជាអ្នកដឹកនាំសង្ឃ គឺព្រះថេរៈធំដែលជាអ្នកត្រួតត្រាលើសង្ឃទូទៅក្នុងរដ្ឋមួយៗ។

សង្ឃនាយក នាម

[សង់-ឃៈ-នា-យក់] sngokheakneayk≈

មហាថេរដែលជាអ្នកដឹកនាំសង្ឃ គឺព្រះថេរៈធំដែលជាអ្នកត្រួតត្រាលើសង្ឃទូទៅក្នុងរដ្ឋមួយៗ។

សង្ឃបិតា នាម

[សង់-ឃៈ-បិ-ដា] sngokheakbeda≈

ព្រះមហាថេរដែលទុកដូចជាបិតារបស់សង្ឃ។

សង្ឃបូជា នាម

[សង់-ឃៈ-បូ-ជា] sngokheakbouchea≈

បូជាចំពោះសង្ឃ។

សង្ឃភត្ត នាម

[សង់-ឃៈ-ភ័ត] sngokheakphta≈

ភត្តដែលទាយកប្រគេនសំពោះសង្ឃ។

សង្ឃភេទ នាម

[សង់-ឃៈ-ភេត] sngokheakphet≈

ការបំបែកសង្ឃ (ដោយពេញតាមលក្ខណៈវិន័យ)។

សង្ឃរាជ នាម

[សង់-ឃៈ-រាច] sngokheakreach≈

សង្ឃរាជ ឬ សង្ឃរាជា សម្ដេចសង្ឃ។

សង្ឃរាជា នាម

[សង់-ឃៈ-រា-ជា] sngokheakreachea≈

(ម.ព. សង្ឃរាជ)។

សង្ឃរាជី នាម

[សង់-ឃៈ-រា-ជី] sngokheakreachi≈

ការប្រេះឆារបស់សង្ឃ, ដំណើរមោះមៃរបស់សង្ឃ។

សង្ឃវង្ស

សមណស័ក្ដិទីបាឡាត់ខាងស្ដាំ ជាឋានានុក្រមសម្រាប់សម្ដេចព្រះមហាសង្ឃរាជ :

សង្ឃវង្ស នាម ១)

[សង់-ឃៈ-វង់] sngokheakvngo≈

វង្សរបស់សង្ឃ។

សង្ឃវង្ស នាម ២)

[សង់-ឃៈ-វង់] sngokheakvngo≈

សមណស័ក្ដិទីបាឡាត់ខាងស្ដាំ ជាឋានានុក្រមសម្រាប់សម្ដេចព្រះមហាសង្ឃរាជ :

សង្ឃសត្ថា

គ្រូរបស់សង្ឃ, ជាព្រះនាមសមណសក្ដិរបស់មន្ត្រីសង្ឃថ្នាក់កិត្តិយស :

សង្ឃសត្ថា នាម

[ស័ង-ឃៈ-ស័ត-ថា] sngokheakstatha≈

គ្រូរបស់សង្ឃ, ជាព្រះនាមសមណសក្ដិរបស់មន្ត្រីសង្ឃថ្នាក់កិត្តិយស :

សង្ឃសម្មតិ នាម

[សង់-ឃៈ-ស័ម-ម៉ៈ-តិ] sngokheaksmomakte≈

សន្មតិរបស់សង្ឃ។

សង្ឃសាមគ្គី

សេចក្ដីព្រមព្រៀងឬស្រុះស្រួលរបស់សង្ឃ; សេចក្ដីព្រមព្រៀងរបស់ពួកក្រុម។

សង្ឃសាមគ្គី នាម

[សង់-ឃៈ-សា-ម៉័ក-គី] sngokheaksamkaki≈

សេចក្ដីព្រមព្រៀងឬស្រុះស្រួលរបស់សង្ឃ; សេចក្ដីព្រមព្រៀងរបស់ពួកក្រុម។

សង្ឃា

ឈើតូចមួយប្រភេទ ពួកសង្ឃ័រ ស្លឹកនិងផ្លែទ្រើសៗជាងសង្ឃ័រ ផ្លែទុំមានរសជូរអែម បរិភោគបាន។

សង្ឃា នាម

[សង់-ឃា] sangkhea

ឈើតូចមួយប្រភេទ ពួកសង្ឃ័រ ស្លឹកនិងផ្លែទ្រើសៗជាងសង្ឃ័រ ផ្លែទុំមានរសជូរអែម បរិភោគបាន។

សំពត់ឃ្នាបឬសំពត់សម្រាប់ពាក់ពាត គឺសំពត់ដែលដេរគួបគ្នាជាពីរជាន់ឬបួនជាន់ មានផ្ទាំង ខ្ទង់ សង្កាត់ដូចគ្នានឹងឧត្តរាសង្គៈដែរ, ជាបរិក្ខាររបស់បព្វជិតពុទ្ធសាសនិក, សម្រាប់ប្រើឃ្លុំការពាររងា, សម្រាប់បត់ជាផ្នត់ពាក់ពាតលើឧត្តរាសង្គៈក្នុងកាលធ្វើសង្ឃកម្ម ឬបត់ប្រើជាកម្រាលសិងមួយដ

សង្ឃាដី នាម

[សង់-ឃា-ដី] ឬ [សង់-ឃ្ដី] (ជើង ដ)] songkheadei

សំពត់ឃ្នាបឬសំពត់សម្រាប់ពាក់ពាត គឺសំពត់ដែលដេរគួបគ្នាជាពីរជាន់ឬបួនជាន់ មានផ្ទាំង ខ្ទង់ សង្កាត់ដូចគ្នានឹងឧត្តរាសង្គៈដែរ, ជាបរិក្ខាររបស់បព្វជិតពុទ្ធសាសនិក, សម្រាប់ប្រើឃ្លុំការពាររងា, សម្រាប់បត់ជាផ្នត់ពាក់ពាតលើឧត្តរាសង្គៈក្នុងកាលធ្វើសង្ឃកម្ម ឬបត់ប្រើជាកម្រាលសិងមួយដ

សង្ឃាណត្តិ

សេចក្ដីបង្គាប់ឬពាក្យផ្ដាំផ្ញើរបស់សង្ឃ។

សង្ឃាណត្តិ នាម

[សង់-ឃា-ណ័ត] sngokheanta≈

សេចក្ដីបង្គាប់ឬពាក្យផ្ដាំផ្ញើរបស់សង្ឃ។

សង្ឃាត

ទូលឃ្នាបឬទូកខ្នាន គឺទូកពីរដែលគាបអមគ្នា។

សង្ឃាត នាម ១)

[សង់-ឃាត] sangkheat

ពួក, បន; ហ្វូង; ប្រជុំ; ឃ្នាប។

សង្ឃាត នាម ២)

[សង់-ឃាត] sangkheat

ឈ្មោះឋាននរកធំមួយហៅ សង្ឃាតនរក។

សង្ឃាត នាម

[នា-វា-សង់-ឃាត] sangkheat

(ម.ព. សង្ឃាតនាវា)។

សង្ឃាត នាម

[សង់-ឃាត-នា-វា] sangkheat

ទូលឃ្នាបឬទូកខ្នាន គឺទូកពីរដែលគាបអមគ្នា។

សង្ឃានុស្សតិ

សេចក្ដីរឭកដល់សង្ឃគុណ។

សង្ឃានុស្សតិ នាម

[សង់-ឃា-នុស-សៈ-តិ] sngokheanussakte≈

សេចក្ដីរឭកដល់សង្ឃគុណ។

សង្ឃា—

(ម.ព. សង្ឃ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សង្ឃា— នាម

[សង់-ឃា—] sngokhea—≈

(ម.ព. សង្ឃ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សង្ឃិក

(ម.ព. សង្ឃិកភណ្ឌ)។

សង្ឃិក គុណនាម

[សង់-ឃិក] songkhik

ដែលជារបស់សង្ឃ។

សង្ឃិក នាម

[សង់-ឃិ-កៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ភោក] songkhik

ការប្រើប្រាស់របស់សង្ឃក្នុងកិច្ចការឬក្នុងអំណាចសង្ឃ (ព.វិ.)។

សង្ឃិក នាម

[សង់-ឃិ-កៈ-ភ័ន] songkhik

ទ្រព្យឬវត្ថុជារបស់សង្ឃ (ព.ពុ.)។

សង្ឃិក នាម

[សង់-ឃិ-កៈ-វ័ត-ថុ] songkhik

(ម.ព. សង្ឃិកភណ្ឌ)។

សង្ឃឹក

ពាក្យប្រើក្លាយមកពី សង្ឃិក "ជារបស់សង្ឃ", ជាឈ្មោះប្រដាប់មួយប្រភេទ មានជើង៤, មានដង២, មានរនាប, មានជញ្ជាំងតឿជារបាំង សម្រាប់ដាក់គ្រឿងបរិក្ខារច្រើនមុខ បម្រុងនឹងប្រគេនភិក្ខុសង្ឃ ឬប្រគេនភិក្ខុតែមួយរូបក៏បាន :

សង្ឃឹក នាម

[សង់-ឃឹក] songkhuek

ពាក្យប្រើក្លាយមកពី សង្ឃិក "ជារបស់សង្ឃ", ជាឈ្មោះប្រដាប់មួយប្រភេទ មានជើង៤, មានដង២, មានរនាប, មានជញ្ជាំងតឿជារបាំង សម្រាប់ដាក់គ្រឿងបរិក្ខារច្រើនមុខ បម្រុងនឹងប្រគេនភិក្ខុសង្ឃ ឬប្រគេនភិក្ខុតែមួយរូបក៏បាន :

សង្ឃឹម

លែងមានសង្ឃឹម :

សង្ឃឹម កិរិយាសព្ទ a

[សង់-ឃឹម] songkherm

នឹកផ្គងគំនិតទុកថាមុខជានឹងបានសម្រេចដូចបំណង, មានសេចក្ដីកក់ក្ដៅក្នុងចិត្តទុកជាមុន :

សង្ឃឹម នាម b

[សង់-ឃឹម] songkherm

ការគិតទុកថាមុខជានឹងបានសម្រេចដូចបំណង, សេចក្ដីកក់ក្ដៅក្នុងចិត្តទុកជាមុន :

សង្ឃឹម នាម

[ក្ដី-សង់-ឃឹម] songkherm

បំណងប្រាថ្នានឹកគិតទុកជាមុនឆ្ពោះទៅរកការសម្រេចកិច្ចការអ្វីមួយជាវិជ្ជមាន :

សង្ឃឹម កិរិយាសព្ទ

[អស់-សង់-ឃឹម] songkherm

លែងមានសង្ឃឹម :

សង្ឃឹមគណិត

តម្លៃផលបូករបស់ផលគុណនៃតម្លៃអថេរចៃដន្យជាមួយនឹងតម្លៃប្រូបាប៊ីលីតេរបស់វា។

សង្ឃឹមគណិត នាម

[សង់-ឃឹម-គៈ-និត] sngokhoemkeaknit≈

តម្លៃផលបូករបស់ផលគុណនៃតម្លៃអថេរចៃដន្យជាមួយនឹងតម្លៃប្រូបាប៊ីលីតេរបស់វា។

សង្ឃុដ្ឋសព្ទ

សូរគឹកកង, សូរកងរំពង, សូរទ្រហឹងអឺងកង :

សង្ឃុដ្ឋសព្ទ នាម

[សង់-ឃុត-ឋៈ-ស័ប] songkhudthsoptor

សូរគឹកកង, សូរកងរំពង, សូរទ្រហឹងអឺងកង :

សង្ឃុបដ្ឋាក

អ្នកបម្រើឬទំនុកបម្រុងសង្ឃ។

សង្ឃុបដ្ឋាក នាម

[សង់-ឃុ-បុ័ត-ឋាក] sngokhubotthak≈

អ្នកបម្រើឬទំនុកបម្រុងសង្ឃ។

សង្ឃុបដ្ឋាយិកា

(ម.ព. សង្ឃុបដ្ឋាក)។

សង្ឃុបដ្ឋាយិកា នាម

[សង់-ឃុ-បុ័ត-ឋា-យិ-កា] sngokhubotthayika≈

(ម.ព. សង្ឃុបដ្ឋាក)។

សង្ឃុ—

(ម.ព. សង្ឃ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សង្ឃុ— នាម

[សង់-ឃុ—] sngokhu—≈

(ម.ព. សង្ឃ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សង្ឃ័រ

ឈើតូចមួយប្រភេទ មានបន្លាខុបៗ ផ្លែតូចៗវេលាទុំ ឡើងសម្បុរក្រមៅ មានរសជូរអែម បរិភោគបាន :

សង្ឃ័រ នាម

[សង់-ឃ័រ] sangkhoar

ឈើតូចមួយប្រភេទ មានបន្លាខុបៗ ផ្លែតូចៗវេលាទុំ ឡើងសម្បុរក្រមៅ មានរសជូរអែម បរិភោគបាន :

សង្ឃ្រាជ

(ម.ព. សង្គ្រាជ)។

សង្ឃ្រាជ នាម

[សង់-ឃ្រាច] sangkhreach

(ម.ព. សង្គ្រាជ)។

សង្ឃ—

(ម.ព. សង្ឃ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សង្ឃ— នាម

[សង់-ឃៈ—] sngokheak—≈

(ម.ព. សង្ឃ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សង្រួបសង្រួម

ធ្វើឱ្យរួបរួមគ្នា, នាំឱ្យសះជានឹងគ្នា :

សង្រួបសង្រួម កិរិយាសព្ទ

[សង់-រួប-សង់-រួម] sangruobsangruom

ធ្វើឱ្យរួបរួមគ្នា, នាំឱ្យសះជានឹងគ្នា :

សង្រួម

បិទ, ប្រយ័ត្នមិនឱ្យអារម្មណ៍អាក្រក់ចូលមកបាន; ប្រយ័ត្នមិនឱ្យអារម្មណ៍ដែលកើតតាមទ្វារភ្នែក, ត្រចៀក, ច្រមុះ, អណ្ដាត, កាយ, ចិត្ត ក្លាយទៅជាអភិជ្ឈាទោមនស្ស :

សង្រួម កិរិយាសព្ទ

[សង់-រួម] sangruom

បិទ, ប្រយ័ត្នមិនឱ្យអារម្មណ៍អាក្រក់ចូលមកបាន; ប្រយ័ត្នមិនឱ្យអារម្មណ៍ដែលកើតតាមទ្វារភ្នែក, ត្រចៀក, ច្រមុះ, អណ្ដាត, កាយ, ចិត្ត ក្លាយទៅជាអភិជ្ឈាទោមនស្ស :

សង្រេង

សង្រេងខ្លាំង, សង្រេងពេកក្រៃ, សង្រេងដល់រីងរៃ។

សង្រេង កិរិយាសព្ទ

[សង់-រ៉េង] songreng

កើតទុក្ខដល់រីងខ្លួន :

សង្រេង កិរិយាសព្ទ

[សង់-រ៉េង-សង់-រ៉ៃ] songreng

សង្រេងខ្លាំង, សង្រេងពេកក្រៃ, សង្រេងដល់រីងរៃ។

សង្រែក

លើកគ្រឿងបំណន់ដាក់ក្នុងសង្រែកព្យួរ (ធ្វើតាមជំនឿរបស់អ្នកត្រូវការ)។

សង្រែក នាម ១)

[សង់-រ៉ែក] sangreaek

ប្រដាប់សម្រាប់ច្រកអ្វីៗរែក :

សង្រែក នាម ២)

[សង់-រ៉ែក] sangreaek

ប្រដាប់សម្រាប់តម្កល់អ្វីៗ ព្យួរឬយួរ :

សង្រែក នាម ៣)

[សង់-រ៉ែក] sangreaek

ស្នាមឬលំអានជាខ្សែមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងសង្រែក :

សង្រែក នាម ៤)

[សង់-រ៉ែក] sangreaek

ឫស ឬ ទងមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងសង្រែក :

សង្រែក នាម

[លើក-សង់-រ៉ែក] sangreaek

លើកគ្រឿងបំណន់ដាក់ក្នុងសង្រែកព្យួរ (ធ្វើតាមជំនឿរបស់អ្នកត្រូវការ)។

សង្ឃ នាម

សង្ឃ នាម

សង្ឃ នាម

សង្ឃក កិរិយាសព្ទ

សង្ឃកម្ម នាម

សង្ឃការី នាម

សង្ឃដកម្ម នាម

សង្ឃដីកា នាម

សង្ឃទាន នាម

សង្ឃទូត នាម

សង្ឃនាយក នាម

សង្ឃបិតា នាម

សង្ឃបូជា នាម

សង្ឃភត្ត នាម

សង្ឃភេទ នាម

សង្ឃរា នាម

សង្ឃរាជ នាម

សង្ឃរាជា នាម

សង្ឃរាជី នាម

សង្ឃវង្ស នាម ១)

សង្ឃវង្ស នាម ២)

សង្ឃសត្ថា នាម

សង្ឃសម្មតិ នាម

សង្ឃសាមគ្គី នាម

សង្ឃា នាម

សង្ឃាដី នាម

សង្ឃាណត្តិ នាម

សង្ឃាត នាម ១)

សង្ឃាត នាម ២)

សង្ឃាត នាម

សង្ឃាត នាម

សង្ឃានុស្សតិ នាម

សង្ឃា— នាម

សង្ឃិក គុណនាម

សង្ឃិក នាម

សង្ឃិក នាម

សង្ឃិក នាម

សង្ឃឹក នាម

សង្ឃឹម កិរិយាសព្ទ a

សង្ឃឹម នាម b

សង្ឃឹម នាម

សង្ឃឹម កិរិយាសព្ទ

សង្ឃឹមគណិត នាម

សង្ឃុដ្ឋសព្ទ នាម

សង្ឃុបដ្ឋាក នាម

សង្ឃុបដ្ឋាយិកា នាម

សង្ឃុ— នាម

សង្ឃ័រ នាម

សង្ឃ្រាជ នាម

សង្ឃ— នាម

សង្រួបសង្រួម កិរិយាសព្ទ

សង្រួម កិរិយាសព្ទ

សង្រេង កិរិយាសព្ទ

សង្រេង កិរិយាសព្ទ

សង្រែក នាម ១)

សង្រែក នាម ២)

សង្រែក នាម ៣)

សង្រែក នាម ៤)

សង្រែក នាម