វចនានុក្រមខ្មែរ

សង្គមស៊ីវិល

ក្រុមមនុស្សដែលធ្វើសកម្មភាពការពារផលប្រយោជន៍សង្គមលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ វិទ្យាសាស្ត្រ វប្បធម៌ សាសនា រួមមាន សមាគម សហគមន៍ អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល គណបក្សនយោបាយ។

សង្គមស៊ីវិល នាម

[សង់-គំ-ស៊ី-វិល] sngokumsivil≈

ក្រុមមនុស្សដែលធ្វើសកម្មភាពការពារផលប្រយោជន៍សង្គមលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ វិទ្យាសាស្ត្រ វប្បធម៌ សាសនា រួមមាន សមាគម សហគមន៍ អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល គណបក្សនយោបាយ។

សង្គមិក

ក្រុមសង្គម, សមាជិកពេញសិទ្ធិនៃសកម្មភាពការងារណាមួយ។

សង្គមិក នាម

[សង់-គៈ-មិក] sngokeakmik≈

ក្រុមសង្គម, សមាជិកពេញសិទ្ធិនៃសកម្មភាពការងារណាមួយ។

សង្គមិកសមាជិក

សមាជិកនៃក្រុមសង្គម ដែលមិនអាចអនុវត្តគ្រប់សកម្មភាពនៅក្នុងផលប្រយោជន៍នៃការងារណាមួយ។

សង្គមិកសមាជិក នាម

[សង់-គៈ-មិ-កៈ-សៈ-ម៉ា-ជិក] sngokeakmikaksakmachik≈

សមាជិកនៃក្រុមសង្គម ដែលមិនអាចអនុវត្តគ្រប់សកម្មភាពនៅក្នុងផលប្រយោជន៍នៃការងារណាមួយ។

សង្គមី

ភាពស្រុះស្រួលគ្នាដោយរីករាយពេញចិត្ត; ភាពពីរោះលន្លង់លន្លោច, ភាពស៊ីចង្វាក់គ្នានៃតន្ត្រី។

សង្គមី នាម

[សង់-គៈ-មី] sngokeakmi≈

ការព្រមព្រៀងជាសកល; សេចក្ដីពីរោះ, ការស៊ីចង្វាក់គ្នា (នៃតន្ត្រី)។

សង្គមី នាម

[សង់-គៈ-មី-មៈ-នោ-រំ] sngokeakmimeaknorum≈

ភាពស្រុះស្រួលគ្នាដោយរីករាយពេញចិត្ត; ភាពពីរោះលន្លង់លន្លោច, ភាពស៊ីចង្វាក់គ្នានៃតន្ត្រី។

សង្គមីយភាព

ភាពជាសង្គម ភាពចុះសម្រុងក្នុងសង្គម ការដែលស្រួលរស់នៅជាមួយគ្នា។

សង្គមីយភាព នាម

[សង់-គៈ-មី-យៈ-ភាប] sngokeakmiyeakpheab≈

ភាពជាសង្គម ភាពចុះសម្រុងក្នុងសង្គម ការដែលស្រួលរស់នៅជាមួយគ្នា។

សង្គមូបនីយកម្ម

ការធ្វើឱ្យមានលក្ខណៈជាសង្គម។

សង្គមូបនីយកម្ម នាម

[សង់-គៈ-មូ-ប៉ៈ-នី-យៈ-កាំ] sngokeakmubakniyeakkaam≈

ការធ្វើឱ្យមានលក្ខណៈជាសង្គម។

សង្គហទាន

ផ្នែកមួយនៃសង្គហធម៌, ការជួយសង្គ្រោះមនុស្សដោយការឱ្យទាន :

សង្គហទាន នាម

[សង់-គៈ-ហៈ-ទាន] sngokeakhaktean≈

ផ្នែកមួយនៃសង្គហធម៌, ការជួយសង្គ្រោះមនុស្សដោយការឱ្យទាន :

សង្គហទានសង្គម

ការសង្គ្រោះមនុស្សក្នុងសង្គមដោយការផ្ដល់ជាទានឬអំណោយ :

សង្គហទានសង្គម នាម

[សង់-គៈ-ហៈ-ទាន-សង់-គំ] sngokeakhakteansngokum≈

ការសង្គ្រោះមនុស្សក្នុងសង្គមដោយការផ្ដល់ជាទានឬអំណោយ :

សង្គហធម៌

ធម៌សង្គ្រោះ, ធម៌សម្រាប់សង្គ្រោះគ្នា។

សង្គហធម៌ នាម

[សង់-គៈ-ហៈ-ធ័រ] sngokeakhakthro≈

ធម៌សង្គ្រោះ, ធម៌សម្រាប់សង្គ្រោះគ្នា។

សង្គហភាព

ភាពនៃសេចក្ដីសង្គ្រោះ។

សង្គហភាព នាម

[សង់-គៈ-ហៈ-ភាប] sngokeakhakpheab≈

ភាពនៃសេចក្ដីសង្គ្រោះ។

សង្គហវត្ថុ

ទីតាំងឬអង្គនៃសេចក្ដីសង្គ្រោះ, មាន ៤ប្រភេទគឺ ការឱ្យទេយ្យវត្ថុ, ការពោលវាចាគួរឱ្យចង់ឮចង់ស្ដាប់, ការប្រព្រឹត្តអំពើជាប្រយោជន៍ដល់គ្នា, ការតាំងខ្លួនស្មើៗ។

សង្គហវត្ថុ នាម

[សង់-គៈ-ហៈ-វ័ត-ថុ] sngokeakhakvtatho≈

ទីតាំងឬអង្គនៃសេចក្ដីសង្គ្រោះ, មាន ៤ប្រភេទគឺ ការឱ្យទេយ្យវត្ថុ, ការពោលវាចាគួរឱ្យចង់ឮចង់ស្ដាប់, ការប្រព្រឹត្តអំពើជាប្រយោជន៍ដល់គ្នា, ការតាំងខ្លួនស្មើៗ។

សង្គហៈ

ហេតុឬដំណើរនៃសេចក្ដីសង្គ្រោះ។

សង្គហៈ នាម

[សង់-គៈ-ហៈ] sangkohak

សេចក្ដីឬការសង្គ្រោះ; ការកាន់យកឬស្រង់សេចក្ដីយកដោយសង្ខេប។

សង្គហៈ នាម

[សង់-គៈ-ហៈ-កាំ] sangkohak

ការធ្វើសេចក្ដីសង្គ្រោះ។

សង្គហៈ នាម

[សង់-គៈ-ហៈ-កា] sangkohak

ហេតុឬដំណើរនៃសេចក្ដីសង្គ្រោះ។

សង្គាយនា

ការប្រជុំសូត្រឱ្យត្រូវគ្នាតាមបែបមួយ, ការប្រជុំផ្ទៀងធម៌ឬច្បាប់ឱ្យត្រឹមត្រូវសព្វគ្រប់តាមបែបដើម; ការប្រជុំផ្ទៀងព្រះត្រៃបិដកពុទ្ធវចនៈឱ្យត្រឹមត្រង់ មិនឱ្យល្អៀងឃ្លៀងចាកបែបដើម :

សង្គាយនា នាម

[សង់-គា-យៈ-នា] songkeayonea

ការប្រជុំសូត្រឱ្យត្រូវគ្នាតាមបែបមួយ, ការប្រជុំផ្ទៀងធម៌ឬច្បាប់ឱ្យត្រឹមត្រូវសព្វគ្រប់តាមបែបដើម; ការប្រជុំផ្ទៀងព្រះត្រៃបិដកពុទ្ធវចនៈឱ្យត្រឹមត្រង់ មិនឱ្យល្អៀងឃ្លៀងចាកបែបដើម :

សង្គាហក

អាចារ្យអ្នកសង្គាយនា (សង្គីតិកាចារ្យ)។

សង្គាហក នាម

[សង់-គា-ហៈ-កៈ] ឬ [សង់-គា-ហក់] songkeahok

អ្នកសង្គាយនា។

សង្គាហក នាម

[សង់-គា-ហៈ-ក័ត-ថេ] songkeahok

ព្រះថេរៈអ្នកសង្គាយនា (សង្គីតិកត្ថេរ)។

សង្គាហក នាម

[សង់-គា-ហៈ-កា-ចា] songkeahok

អាចារ្យអ្នកសង្គាយនា (សង្គីតិកាចារ្យ)។

សង្គីតិ

(ម.ព. សង្គីតិកាល)។

សង្គីតិ នាម

[សង់-គី-តិ] sangkite

សង្គាយនា។

សង្គីតិ នាម

[សង់-គី-តិ-កៈ-ថា] sangkite

ពាក្យសង្គាយនា, ពាក្យដែលមានក្នុងសង្គាយនា។

សង្គីតិ នាម

[សង់-គី-តិ-កា] sangkite

ហេតុដែលនាំឱ្យធ្វើសង្គាយនា។

សង្គីតិ នាម

[សង់-គី-តិ-កាល] sangkite

កាលឬសម័យដែលធ្វើសង្គាយនា។

សង្គីតិ នាម

[សង់-គី-តិ-និ-ទាន] sangkite

រឿងតំណាលអំពីសង្គាយនា។

សង្គីតិ នាម

[សង់-គី-តិ-ប្រ-វ័ត] sangkite

(ម.ព. សង្គីតិនិទាន)។

សង្គីតិ នាម

[សង់-គី-តិ-សៈ-ម៉ៃ] sangkite

(ម.ព. សង្គីតិកាល)។

សង្គីតិក

សង្គាហកាចារ្យ។

សង្គីតិក នាម

[សង់-គី-តិ-កៈ] ឬ [សង់-គី-តិក] songkitek

អ្នកសង្គាយនា។

សង្គីតិក នាម

[សង់-គី-តិ-ក័ត-ថេ] songkitek

សង្គាហកត្ថេរ (ព.ពុ.)។

សង្គីតិក នាម

[សង់-គី-តិ-កា-ចា] songkitek

សង្គាហកាចារ្យ។

សង្គីម

(ម.ព. សំគីម)។

សង្គីម បុព្វបទ

[សង់-គីម] sngokim≈

(ម.ព. សំគីម)។

សង្គ្រាជ

លោកចៅអធិការវត្ត :

សង្គ្រាជ នាម

[សង់-គ្រាច] sngokreach≈

លោកចៅអធិការវត្ត :

សង្គ្រាម

ចម្បាំង, ទ័ព, សឹក :

សង្គ្រាម នាម

[សង់-គ្រាម] songkream

ចម្បាំង, ទ័ព, សឹក :

សង្គ្រាមជ័យ

ជ័យរបស់សង្គ្រាម, ការឈ្នះចម្បាំង (ការច្បាំងឈ្នះ)។

សង្គ្រាមជ័យ នាម

[សង់-គ្រាម-ជៃ] sngokreamchey≈

ជ័យរបស់សង្គ្រាម, ការឈ្នះចម្បាំង (ការច្បាំងឈ្នះ)។

សង្គ្រាមត្រជាក់

ការប្រឈមមុខតឹងតែងលើវិស័យការទូត សេដ្ឋកិច្ច ចិត្តសាស្ត្រច្រើនជាងការប្រើអាវុធរវាងក្រុមប្រទេសសេរីនិយមឬមូលធននិយមនិងប្រទេសសង្គមនិយមឬកុម្មុយនីស្ត ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២។

សង្គ្រាមត្រជាក់ នាម

[សង់-គ្រាម-ត្រ-ជាក់] sngokreamtrocheak≈

ការប្រឈមមុខតឹងតែងលើវិស័យការទូត សេដ្ឋកិច្ច ចិត្តសាស្ត្រច្រើនជាងការប្រើអាវុធរវាងក្រុមប្រទេសសេរីនិយមឬមូលធននិយមនិងប្រទេសសង្គមនិយមឬកុម្មុយនីស្ត ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២។

សង្គ្រាមយោធា

ពួកទាហានដែលចូលកាន់សង្គ្រាម, ពួកទាហានដែលកំពុងតយុទ្ធ។

សង្គ្រាមយោធា នាម

[សង់-គ្រាម-យោ-ធា] sngokreamyothea≈

ពួកទាហានដែលចូលកាន់សង្គ្រាម, ពួកទាហានដែលកំពុងតយុទ្ធ។

សង្គ្រាមសាសនា

សង្គ្រាមនៃលទ្ធិឬនិកាយសាសនា។

សង្គ្រាមសាសនា នាម

[សង់-គ្រាម-សា-ស្នា] sngokreamsasnea≈

សង្គ្រាមនៃលទ្ធិឬនិកាយសាសនា។

សង្គ្រាមសេដ្ឋកិច្ច

ទំនាស់ស្នេហាដើម្បីដណ្ដើមយកមនុស្សជាទីស្រឡាញ់ :

សង្គ្រាមសេដ្ឋកិច្ច នាម

[សង-គ្រាម-សេត-ឋៈ-កិច] sngokreamsetthakkech≈

ការប្រើយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសណាមួយទន់ខ្សោយ។

សង្គ្រាមសេដ្ឋកិច្ច នាម

[សង់-គ្រាម-ក្នុង-ស្រុក] sngokreamknungsruk≈

(ម.ព. សង្គ្រាមស៊ីវិល)។

សង្គ្រាមសេដ្ឋកិច្ច នាម

[សង់-គ្រាម-ចិត-តៈ-សាស] sngokreamchettaksas≈

សង្គ្រាមឃោសនាតាមមធ្យោបាយផ្សេងៗ ដើម្បីបំផ្លាញទឹកចិត្តនិងបំបាក់ឆន្ទៈប្រយុទ្ធរបស់គូបដិបក្ខ :

សង្គ្រាមសេដ្ឋកិច្ច នាម

[សង់-គ្រាម-ប៉ាក-កា] sngokreambakka≈

ការតតាំងគ្នាដោយប្រើពាក្យសម្ដីឬសំណេរប្រកបដោយវោហារសាស្ត្រ ដើម្បីវាយប្រហារគ្នាទៅវិញទៅមក :

សង្គ្រាមសេដ្ឋកិច្ច នាម

[សង់-គ្រាម-ពា-និច-ជៈ-កាំ] sngokreampeanichcheakkaam≈

ការប្រកួតប្រជែងដណ្ដើមទីផ្សារអាជីវកម្ម :

សង្គ្រាមសេដ្ឋកិច្ច នាម

[សង់-គ្រាម-លោក] sngokreamlok≈

សង្គ្រាមដែលចូលរួមដោយប្រទេសជាច្រើននៅក្នុងពិភពលោក :

សង្គ្រាមសេដ្ឋកិច្ច នាម

[សង់-គ្រាម-ស៊ី-វិល] sngokreamsivil≈

សង្គ្រាមដែលកើតឡើងរវាងក្រុមបដិបក្ខផ្សេងៗនៅក្នុងប្រទេសតែមួយ :

សង្គ្រាមសេដ្ឋកិច្ច នាម

[សង់-គ្រា-មៈ-សេ] sngokreameakse≈

ក្បាលទ័ព, ទ័ពស្រួច; ទីជាប្រធាននៃទ័ព, សមរភូមិសំខាន់។

សង្គ្រាមសេដ្ឋកិច្ច នាម

[សង់-គ្រាម-ស្នែ-ហា] sngokreamsneha≈

ទំនាស់ស្នេហាដើម្បីដណ្ដើមយកមនុស្សជាទីស្រឡាញ់ :

សង្គ្រុប

ស្ទុះទៅសង្កត់ ស្ទុះទៅគ្របជាប់, វាយគ្របសង្កត់ទៅភាគីម្ខាងទៀត :

សង្គ្រុប កិរិយាសព្ទ

[សង់-គ្រុប] sngokrub≈

ស្ទុះទៅសង្កត់ ស្ទុះទៅគ្របជាប់, វាយគ្របសង្កត់ទៅភាគីម្ខាងទៀត :

សង្គ្រោះ

រាប់បញ្ចូល, រួមចូល :

សង្គ្រោះ នាម a

[សង់-គ្រោះ] songkrouh

ការទំនុកបម្រុង, ការជួយឱ្យបានសុខស្រួល :

សង្គ្រោះ កិរិយាសព្ទ b

[សង់-គ្រោះ] songkrouh

ទំនុកបម្រុង, ផ្ចុងផ្ដើម, ស្រោចស្រង់, ជួយឱ្យបានសុខស្រួល :

សង្គ្រោះ កិរិយាសព្ទ

[សង់-គ្រោះ] songkrouh

រាប់បញ្ចូល, រួមចូល :

សង្គ្រះ

ពិគ្រោះគ្នា, ប្រឹក្សាគ្នា, ជជែកដេញដោលគ្នារកខុសរកត្រូវ :

សង្គ្រះ កិរិយាសព្ទ

[សង់-គ្រះ] songkreah

ពិគ្រោះគ្នា, ប្រឹក្សាគ្នា, ជជែកដេញដោលគ្នារកខុសរកត្រូវ :

សង្ឃ

(ម.ព. សង្ឃរតនៈ)។

សង្ឃ នាម

[សង់] songkhor

ពួក; ប្រជុំ; បន; ហ្វូង។ តាមលទ្ធិពុទ្ធសាសនាសំដៅចំពោះពួកភិក្ខុតាំងពី ៤រូបឡើងទៅ :

សង្ឃ នាម

[ព្រះ-សង់-ឃៈ-ប្រ-កាស] songkhor

សេចក្ដីប្រកាសរបស់សម្ដេចព្រះសង្ឃនាយក ឬសេចក្ដីប្រកាសរបស់សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ។

សង្ឃ នាម

[ព្រះ-សង់-ឃៈ-រាជៈ-ប្រ-កាស] songkhor

(ម.ព. ព្រះសង្ឃប្រកាស)។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-កៈ-តិ-កា] songkhor

ប្ដេជ្ញារបស់សង្ឃ។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-កៈ-រ៉ៈ-ណី-យ៉ៈ-កិច] songkhor

កិច្ចដែលសង្ឃត្រូវធ្វើ (មានការជួសជុលសេនាសនៈជាដើម)។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-កិច] songkhor

កិច្ចការផ្សេងៗរបស់សង្ឃ។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-គៈ-តៈ-ទាន] songkhor

ទានដែលបង្អោនទៅចំពោះសង្ឃគឺទានដែលទាយកប្រគេនចំពោះសង្ឃ។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-គា-រៈ-វៈ-តា] songkhor

សេចក្ដីគោរពចំពោះសង្ឃ។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-គុន] songkhor

គុណព្រះសង្ឃ គឺវត្តប្រតិបត្តិឬសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អវិសេសរបស់ព្រះអរិយសង្ឃ។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃ័ត-ថែ] ឬ [សង់-ឃ័ត-ថេ] songkhor

ភិក្ខុដែលជាថេរៈក្នុងជំនុំសង្ឃ។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃ័ត-ថេ-រ៉ៈ] songkhor

(ម.ព. សង្ឃត្ថេរ)។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-ទា-សី] songkhor

(ម.ព. សង្ឃទាសៈ)។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-ទា-សៈ] songkhor

បុរសឬស្ត្រីដែលប្ដេជ្ញាប្រគល់ខ្លួនជាអ្នកធ្វើការបម្រើសង្ឃហាក់ដូចជាទាសៈឬទាសី។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-នៈ-វៈ-កៈ] ឬ [សង់-ឃៈ-នៈ-វក់] songkhor

ភិក្ខុថ្មីក្នុងសង្ឃ គឺភិក្ខុដែលទើបនឹងបួសថ្មីក្នុងជំនុំសង្ឃមួយពួកៗ។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-ប័ញ-ជា] songkhor

ពាក្យបង្គាប់ឬពាក្យផ្ដាំផ្ញើរបស់សង្ឃ។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-នា-យក់] songkhor

ព្រះថេរៈដែលជាអ្នកត្រួតត្រាលើសង្ឃមួយពួកៗ។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ភោក] songkhor

ការប្រើប្រាស់របស់ក្នុងអំណាចសង្ឃ។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-ប៉ា-ម៉ោក] songkhor

ព្រះថេរៈដែលជាប្រធានឬជាមេរបស់សង្ឃ, មេក្រុមក្នុងវត្តមួយៗ ឬមេគណក្នុងខេត្តមួយៗ។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-ប្រ-ណាម] songkhor

ការបង្អោនកាយវាចាចិត្តថ្វាយបង្គំចំពោះសង្ឃគុណ។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-ភេ-ទៈ-កៈ] songkhor

ភិក្ខុអ្នកបំបែកសង្ឃ។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-មន់-ឌល់] songkhor

ជំនុំសង្ឃ; ភិក្ខុសង្ឃក្នុងប្រទេសឬដែននីមួយ។

សង្ឃ នាម

[សង់-ឃៈ-មា-មៈ-កៈ] songkhor

អ្នករាប់អានសង្ឃថាជារបស់ខ្លួន (អ្នកប្ដេជ្ញាយកសង្ឃរតនៈ ជាសរណៈ)។