ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

សក្ដា គុណនាម a

[ស័ក-ក្ដា] sokda

ដែលអាច, អង់អាច, ដែលមានអំណាច, ក្លាហាន; មានកម្លាំង; មានព្យាយាមរឹងប៉ឹង; ពូកែ, ខ្លាំងពូកែ; ជំនាញ; ដែលប៉ិនធន់ទ្រាំ។

សក្ដា នាម b

[ស័ក-ក្ដា] sokda

សេចក្ដីអង់អាច, ភាពមានអំណាច, សេចក្ដីក្លាហាន, ការប៉ិនធន់ទ្រាំ :

សក្ដា នាម

[ស័ក-ក្ដា-ដែច] sokda

តេជះដ៏អង់អាច, ដ៏ក្លាហាន។

សក្ដា នាម

[ស័ក-ក្ដា-ដេ-ជះ] sokda

(ម.ព. សក្ដាតេជ)។

សក្ដា នាម

[ស័ក-ក្ដា-នុ-ភាប] sokda

អានុភាពដ៏អង់អាច, ... :

សក្ដិ នាម

[ស័ក] sakde

(ម.ព. ស័ក្ដិ)។

សក្ដិ នាម

[យស់-ស័ក] sakde

(ម.ព. ស័ក្ដិយស)។

សក្ដិ នាម

[ស័ក-ក្ដិ-ត្រៃ] ឬ [ស័ក-ត្រៃ] sakde

ប្រជុំ ៣នៃស័ក្ដិ ឬអង្គ៣នៃរាជស័ក្ដិ គឺ ព្រះរាជា, អមាត្យ ឬ មន្ត្រី, ពលស័ក្ដិ (ពលរដ្ឋដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ)។

សក្ដិ នាម

[ស័ក-ក្ដិ-ធ] ឬ [ស័ក-ធ] sakde

អ្នកទ្រទ្រង់ស័ក្ដិ (អ្នកមានស័ក្ដិ) ; អ្នកកាន់រំពែង។

សក្ដិ នាម

[ស័ក-ប្រាំ-បួន-ហ៊ូ-ពាន់] sakde

(ម.ព. ហ៊ូពាន់)។

សក្ដិភូមិ

ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋដោយព្រះរាជា ភាគច្រើនផ្អែកលើច្បាប់សាសនា ដែលក្នុងនោះដីធ្លីនិងប្រជាជនជាកម្មសិទ្ធិផ្ដាច់មុខរបស់ព្រះអង្គ :

សក្ដិភូមិ នាម

[ស័ក-ក្ដិ-ភូម] skakdephum≈

ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋដោយព្រះរាជា ភាគច្រើនផ្អែកលើច្បាប់សាសនា ដែលក្នុងនោះដីធ្លីនិងប្រជាជនជាកម្មសិទ្ធិផ្ដាច់មុខរបស់ព្រះអង្គ :

សក្យ នាម

[ស័ក-ក្យ៉ៈ] sokyor

ជនពួកមួយនៅក្នុងដែនសក្កៈ (ជាប់គ្នានឹងប្រទេសឥណ្ឌាភាគខាងកើត, ជិតភ្នំហិមពាន្ត ឬហិមាល័យ) គឺពួកជនជាពូជវង្សនៃព្រះសក្យមុនីសម្ពុទ្ធ :

សក្យ នាម

[រឹង-ដូច-សា-ក្យ៉ៈ] sokyor

(ព.ទ.បុ.) រឹងត្អឹងដោយប្រកាន់ជាតិ ប្រកាន់ត្រកូលដូចជាជនពួកសាក្យ។

សក្យ នាម

[រឹង-មើល-តែ-សា-ក្យ៉ៈ] sokyor

(ម.ព. រឹងដូចសាក្យ)។

សក្យ នាម

[ស័ក-ក្យ៉ៈ-ជៈ-នៈ-បត់] ឬ [ស័ក-ក្យ៉ៈ-ជន់-នៈ-បត់] sokyor

ជនបទឬដែនរបស់ពួកសាក្យ "ក្នុងសម័យពីដើមរៀងមកដល់ពុទ្ធកាល មានក្រុង កបិលវត្ថុ ឬ កបិលព័ស្តុ ជារាជធានី; សម័យឥឡូវនេះ ដែននោះប្រែឈ្មោះជា នេប៉ាល Népal, រាជធានីឈ្មោះ កដ្ឋមណ្ឌូ Katthamandu ។ "នេប៉ាល" ប្រែថា "ប្រទេសរក្សានូវទម្លាប់ល្អរបស់ខ្លួនមិនឱ្យបាត់"; កដ្ឋមណ្ឌូ បំប្លែងចេញ

សក្យ នាម

[ស័ក-ក្យ៉ៈ-ត្រ-កូល] sokyor

ត្រកូលសាក្យ។

សក្យ នាម

[ស័ក-ក្យ៉ៈ-បុត] sokyor

បព្វជិតជាកូនចៅឬជាពួជវង្សនៃព្រះពុទ្ធជាបុត្ររបស់សាក្យ (បព្វជិតពុទ្ធិក) :

សក្យ នាម

[ស័ក-ក្យ៉ៈ-មុ-នី] sokyor

អ្នកប្រាជ្ញរបស់ពួកសាក្យ (ព្រះសមណគោតមបរមគ្រូ)។

សក្យ នាម

[ស័ក-ក្យ៉ៈ-រ័ត] sokyor

ដែនសក្យៈ។

សក្យ នាម

[ស័ក-ក្យ៉ៈ-រាច] sokyor

ស្ដេចរបស់ពួកសាក្យ, ពួកស្ដេចសាក្យ (ពួកព្រះញាតិវង្សរបស់ព្រះសក្យមុនី)។

សក្យ នាម

[ស័ក-ក្យ៉ៈ-វង់] sokyor

ឋានន្តរសមណស័ក្ដិទីរាជាគណៈសម្រាប់ទោ :

សក្យ នាម

[ស័ក-ក្យ៉ៈ-សី-ហៈ] sokyor

(ព.ប្រ.) សីហៈ ឬសិង្ហរបស់ពួកសាក្យ (ព្រះសក្យមុនី) :

សក្យ នាម

[សា-ក្យ៉ៈ-ត្រ-កូល] sokyor

(ម.ព. សក្យត្រកូល)។

សក្យ នាម

[សា-ក្យ៉ៈ-បុត-ត្រី] sokyor

(ម.ព. សក្យបុត្តិយ៍)។

សក្យ នាម

[សា-ក្យ៉ៈ-មុន-នី] sokyor

(ម.ព. សក្យមុនី)។

សក្យ នាម

[សា-ក្យ៉ៈ-រ័ត] sokyor

(ម.ព. សក្យរដ្ឋ)។

សក្យ នាម

[សា-ក្យ៉ៈ-រាជ] sokyor

(ម.ព. សក្យរាជ)។

សក្យ នាម

[សា-ក្យ៉ៈ-សឹង] sokyor

(ម.ព. សក្យសីហៈ)។

សក្យ—

(ម.ព. សក្យ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សក្យ— នាម

[ស័ក-ក្យ៉ៈ—] skakayak—≈

(ម.ព. សក្យ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សក្លាត

សំពត់កម្ពលគឺសំពត់ធ្វើដោយរោមសត្វ មានសាច់ក្រាស់ជិត ប្រើធន់បានយូរ, មានច្រើនបែប :

សក្លាត នាម

[សៈ-ក្លាត] saklat

សំពត់កម្ពលគឺសំពត់ធ្វើដោយរោមសត្វ មានសាច់ក្រាស់ជិត ប្រើធន់បានយូរ, មានច្រើនបែប :

សខិលភាស

អ្នកដែលពោលពាក្យសុភាពឱបអរសាទរ។

សខិលភាស គុណនាម ១)

[សៈ-ខិ-ឡៈ-ភាស] sakhelopheas

ដែលមានវាចានាំឱ្យបានជាសំឡាញ់, នាំឱ្យកើតមិត្តភាព; ដែលមានសម្ដីឱបអរសាទរ :

សខិលភាស នាម ២)

[សៈ-ខិ-ឡៈ-ភាស] sakhelopheas

អ្នកដែលពោលពាក្យសុភាពឱបអរសាទរ។

សខិលភាសា

សម្ដីដែលនាំឱ្យបានជាសំឡាញ់, ដែលនាំឱ្យកើតមិត្តភាព; សម្ដីឱបអរសាទរ :

សខិលភាសា នាម

[សៈ-ខិ-ឡៈ-ភា-សា] sokhelpheasa

សម្ដីដែលនាំឱ្យបានជាសំឡាញ់, ដែលនាំឱ្យកើតមិត្តភាព; សម្ដីឱបអរសាទរ :

សខិលភាសី នាម

[សៈ-ខិ-ឡៈ-ភា-សី] sokhelpheasei

(ម.ព. សខិលភាស)។

សគារវកថា

សម្ដីដែលប្រកបដោយសេចក្ដីគោរព (សម្ដីគោរព) :

សគារវកថា នាម

[សៈ-គា-រៈ-វៈ-កៈ-ថា] sokearvokotha

សម្ដីដែលប្រកបដោយសេចក្ដីគោរព (សម្ដីគោរព) :

សគុណ

មនុស្សឬអ្វីៗដែលមានគុណ, ដែលជាបំណាច់, ជារង្វាន់ :

សគុណ គុណនាម ១)

[សៈ-គុន] sokun

ដែលប្រកបដោយគុណ, ដែលមានគុណ, មានបំណាច់ :

សគុណ នាម ២)

[សៈ-គុន] sokun

មនុស្សឬអ្វីៗដែលមានគុណ, ដែលជាបំណាច់, ជារង្វាន់ :

សគោត្ត គុណនាម ១)

[សៈ-គោត] sokoutt

ដែលជាប់ជាញាតិនឹងគ្នា :

សគោត្ត នាម ២)

[សៈ-គោត] sokoutt

ញាតិឆ្ងាយ។

សគោត្រ គុណនាម

[សៈ-គោត] sakkot≈

(ម.ព. សគោត្ត)។

សគ៌ៈ នាម ១)

[ស័រ-គៈ] sakreak

បរិច្ឆេទ, កណ្ឌ, កណ្ឌ, វគ្គ; ប៉ែក, ផ្នែក; ខ្សែ, ក្បាល (របស់គម្ពីរ, សាស្ត្រា, ក្រាំង, សៀវភៅ) :

សគ៌ៈ នាម ២)

[ស័រ-គៈ] sakreak

ការសាងឱ្យកើតឡើង, ការបង្កើត; ទីកើត, ដើមកំណើត; អ្វីៗដែលកើតមានឡើងតាមធម្មតា; ...។

សគ្គ

អ្នកនៅក្នុងឋានសួគ៌ (ទេវតាទូទៅ)។

សគ្គ នាម

[ស័ក-គៈ] sokk

ឋានសួគ៌។

សគ្គ នាម

[ស័ក-គៈ-កៈ-ថា] sokk

សម្ដីសម្ដែងអំពីឋានសួគ៌, ពាក្យទេសនាប្រកាសអំពីឋានសួគ៌។

សគ្គ នាម

[ស័ក-គៈ-គា-មិ-នី] sokk

(ម.ព. សគ្គគាមី)។

សគ្គ នាម

[ស័ក-គៈ-គា-មី] sokk

អ្នកដែលនឹងបានទៅកើតឯឋានសួគ៌។

សគ្គ នាម

[ស័ក-គៈ-មៈ] sokk

ផ្លូវទៅឋានសួគ៌ (ផ្លូវសួគ៌)។

សគ្គ នាម

[ស័ក-គៈ-មោក] sokk

សួគ៌និងនិញ្វន។

សគ្គ នាម

[ស័ក-គៈ-មោក-ខៈ-ម័ក] sokk

ផ្លូវសួគ៌និងនិញ្វន។

សគ្គ នាម

[ស័ក-គៈ-វា-សិន] sokk

(ម.ព. សគ្គវាសី)។

សគ្គ នាម

[ស័ក-គៈ-វា-សី] sokk

អ្នកនៅក្នុងឋានសួគ៌ (ទេវតាទូទៅ)។

សង កិរិយាសព្ទ ១)

[សង] sorng

ឱ្យតម្លៃរបស់ដែលទិញឬដែលខ្ចីគេមកឬចេញថ្លៃឱ្យគេជាជំនួសរបស់ដែលខូច ដែលវិនាសព្រោះខ្លួន :

សង កិរិយាសព្ទ ២)

[សង] sorng

ហូរវិលត្រឡប់ឡើងវិញព្រោះមានទីទើសម្ខាង :

សង កិរិយាសព្ទ ៣)

[សង] sorng

ធ្វើការតបឱ្យគេវិញ ព្រោះគេបានធ្វើឱ្យខ្លួនមុនរួចហើយ :

សង កិរិយាសព្ទ ៤)

[សង] sorng

ឱ្យប្រាក់ឬឱ្យរបស់ទៅគេ ឱ្យគេបាត់ឈឺចិត្ត :

សង កិរិយាសព្ទ ៥)

[សង] sorng

សបសម្ដីទៅវិញ :

សងខាង នាម

[សង-ខាង] sangokhang

ពីរខាង :

សងសឹក

ធ្វើអាក្រក់តបទៅរកវិញ, បំផ្លាញតបទៅវិញ, ចងពៀរតប :

សងសឹក កិរិយាសព្ទ

[សង-សឹក] sangosoek

ធ្វើអាក្រក់តបទៅរកវិញ, បំផ្លាញតបទៅវិញ, ចងពៀរតប :

សង៉ា

សង្ហារាសី (រាសីរុងរឿង)។

សង៉ា គុណនាម

[សៈ-ង៉ា] songa

ដែលរុងរឿង, មានរូបល្អអង់អាច, ឆើតឆាយ, ស្រស់, ស្រស់បស់, សង្ហា :

សង៉ា នាម

[សៈ-ង៉ា-រា-សី] songa

សង្ហារាសី (រាសីរុងរឿង)។

សង់ កិរិយាសព្ទ ១)

[សង់] sorng

ប្រជុំគ្រឿងទព្វសម្ភារៈធ្វើឱ្យកើតបានជាលំនៅ :

សង់ កិរិយាសព្ទ ២)

[សង់] sorng

ធ្វើ, កសាង, បង្កើត ស្ពាន :

សង់ខ្យា នាម

[សង់-ខ្យា] sangokhya

ឈ្មោះនំមួយប្រភេទ ធ្វើដោយស៊ុតទាលាយស្ករ :

សង់គោល

ដួលឬរលំខ្លាំង; បោល, រត់, ស្ទុះពេញទំហឹង :

សង់គោល គុណកិរិយា

[សង់-គោល] songokoul

ដួលឬរលំខ្លាំង; បោល, រត់, ស្ទុះពេញទំហឹង :

សង់ជ្រោង

ដែលដួលមិនរលំព្រោះទប់ដោយដៃនិងជើងជ្រែងចំកោងខ្លួន ដូចជាជ្រោងឱ្យនៅនឹងបាន :

សង់ជ្រោង គុណកិរិយា

[សង់-ជ្រោង] songochroung

ដែលដួលមិនរលំព្រោះទប់ដោយដៃនិងជើងជ្រែងចំកោងខ្លួន ដូចជាជ្រោងឱ្យនៅនឹងបាន :

សង់ត្រូមែរ

កន្លែងក្រូម៉ាទីតទាំងពីរជាប់គ្នា និងត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងសរសៃអាក្រូម៉ាទិក។

សង់ត្រូមែរ នាម

[សង់-ត្រូ-មែ] sngotrume≈

កន្លែងក្រូម៉ាទីតទាំងពីរជាប់គ្នា និងត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងសរសៃអាក្រូម៉ាទិក។

សង់ទីម៉ែត្រ នាម

[សង់-ទី-ម៉ែត] sangotimaetrar

មាត្រារង្វាស់ប្រវែង ១០មិល្លីម៉ែត្រ :

សង់ទី—

បុព្វបទនៃខ្នាតដែលមានតម្លៃតូចជាងខ្នាត១០០ដង ហើយមាននិមិត្តសញ្ញា‹c›។

សង់ទី— នាម

[សង់-ទី—] sngoti—≈

បុព្វបទនៃខ្នាតដែលមានតម្លៃតូចជាងខ្នាត១០០ដង ហើយមាននិមិត្តសញ្ញា‹c›។