ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

វេះ កិរិយាសព្ទ

[វេស-ថ្ងៃ-រាច-ជៈ-កា] veh

គេចមិនបង់ពន្ធ។

វេះ កិរិយាសព្ទ

[វេស-បាត់] veh

គេចបាត់។

វេះ កិរិយាសព្ទ

[វេស-មុក] veh

គេចមុខមិនឱ្យចួប។

វេះ កិរិយាសព្ទ

[វេស-វាង] veh

វេះគេចវាង។

វេះវៀន

គេចពួនក្រវៀន, គេចពួនក្នុងទីជិតៗ។

វេះវៀន កិរិយាសព្ទ

[វេស-វៀន] vehvien

គេចពួនក្រវៀន, គេចពួនក្នុងទីជិតៗ។

វែក

ពស់មានពិសឃោរឃៅមួយពួក មានឈ្មោះផ្សេងៗគ្នា :

វែក កិរិយាសព្ទ

[វែក] veaek

ញែកឱ្យឃ្លាតចេញ, ឱ្យស្រឡះ, ឱ្យមានចន្លោះ, ឱ្យមានជ្រលង, ឱ្យមានផ្លូវ; ផាត់ចេញ :

វែក កិរិយាសព្ទ

[វែក-ជែក] veaek

វែកប្រជ្រៀតចូល។

វែក កិរិយាសព្ទ

[វែក-ញែក] veaek

វែកផាត់ឱ្យញែកចេញ។

វែក កិរិយាសព្ទ

[វែក-ផ្លូវ] veaek

វែកយកផ្លូវ, វែកឱ្យបានជាផ្លូវ។

វែក កិរិយាសព្ទ

[វែក-ផ្លូវ-វែក-ដំ-ណើ] veaek

វែកឱ្យមានទំនងសេចក្ដីល្មមប្រព្រឹត្តទៅបាន។

វែក កិរិយាសព្ទ

[វែក-ផ្លូវ-វែក-សេច-ក្ដី] veaek

អធិប្បាយឱ្យឃើញដំណើរសេចក្ដី, អធិប្បាយសេចក្ដីឱ្យទូលាយ។

វែក កិរិយាសព្ទ

[វែក-មុក] veaek

វែកឱ្យមានមុខ; វែកចំពីមុខ; វែកយកមុខ យកប្រយោជន៍។

វែក កិរិយាសព្ទ

[វែក-មុក-វែក-មាត់] veaek

ជែកជែងយកមុខ, យកអំណាច ឬយកប្រយោជន៍។

វែក នាម

[វែក] veaek

ប្រដាប់មានដងមានផ្លែសម្រាប់ដោះដួសភោជនាហារ :

វែក នាម

[អា-វែក] veaek

អាល្ងង់! (ព.ទ្រ.) :

វែក នាម

[វែក] veaek

ពស់មានពិសឃោរឃៅមួយពួក មានឈ្មោះផ្សេងៗគ្នា :

វែកចំហៀង នាម a

[វែក-ចំ-ហៀង] veaekchamhieng

សក់ដែលសិតវែកចំហៀង។

វែកចំហៀង កិរិយាសព្ទ b

[វែក-ចំ-ហៀង] veaekchamhieng

សិតសក់វែកផាត់តែមួយចំហៀង :

វែកចំហៀង គុណនាម c

[វែក-ចំ-ហៀង] veaekchamhieng

ដែលវែកផាត់មកតែមួយចំហៀង (សក់) :

វែកឱ

ដែលវែកចំកណ្ដាលហើយផាត់ចេញទៅទាំងសងខាង (សក់) :

វែកឱ កិរិយាសព្ទ a

[វែក-អោ] veaekao

សិតសក់វែកញែកចំកណ្ដាលផាត់ចេញទៅខាងទាំងពីរស្មើភាគ :

វែកឱ គុណនាម b

[វែក-អោ] veaekao

ដែលវែកចំកណ្ដាលហើយផាត់ចេញទៅទាំងសងខាង (សក់) :

វែង

ទីទៃពីខ្លី គឺមានប្រវែង, មានចំនួនឆ្ងាយ :

វែង គុណនាម

[វែង] veng

ទីទៃពីខ្លី គឺមានប្រវែង, មានចំនួនឆ្ងាយ :

វែន នាម

[វែន] ven≈

(ប.ព.) បណ្ដាញកុំព្យូទ័រក្នុងតំបន់ភូមិសាស្ត្រឆ្ងាយៗដូចជា បណ្ដាញឆ្លងខេត្ត ឬប្រទេស ជាដើម។

វៃ គុណនាម ១)

[វៃ] vei

ឆាប់, រហ័ស, ភ្លាម, ឆាប់ភ្លាម :

វៃ គុណនាម ២)

[វៃ] vei

ឈ្លាស; ស្ទាត់ប្រាកដ; ជំនាញ, ប៉ិន; ដែលឆាប់យល់, ឆាប់ឮ :

វៃក្វែន

វាងវៃ, ឈ្លាសវៃ, ស្ទាត់ជំនាញ; ប៉ិន :

វៃក្វែន គុណនាម

[វៃ-ក្វែន] veykvaen

វាងវៃ, ឈ្លាសវៃ, ស្ទាត់ជំនាញ; ប៉ិន :

វៃយរាពណ៍

ឈ្មោះយក្សម្នាក់ ក្នុងរឿងរាមាយណៈ។

វៃយរាពណ៍ នាម

[វៃ-រាប] veyyoreapon

ឈ្មោះយក្សម្នាក់ ក្នុងរឿងរាមាយណៈ។

វៃវាង

ដែលមានប្រាជ្ញាឈ្លាសវៃ, ហើយដែលដឹងផ្លូវឧបាយចេះបត់បែន សម្របខ្លួនរស់នៅបរិបូរណ៍ដោយឧបាយ។ ដូចវាងវៃ។

វៃវាង គុ.កិ., គុ.

[វៃ-វាង] veyveang

ដែលមានប្រាជ្ញាឈ្លាសវៃ, ហើយដែលដឹងផ្លូវឧបាយចេះបត់បែន សម្របខ្លួនរស់នៅបរិបូរណ៍ដោយឧបាយ។ ដូចវាងវៃ។

វៃស្ណព គុ., ន.

[វៃ-ស្ណប់] veysanb≈

(ម.ព. វៃស្ណវៈ)។

វៃស្ណវៈ គុណនាម

[វៃ-ស្ណៈ-វៈ] veysnoveak

ដែលជារបស់វិស្ណុ, ដែលជាប់ទាក់ទងដោយវិស្ណុ :

វៃស្ណវៈ នាម

[វៃ-ស្ណៈ-វៈ] veysnoveak

អ្នកដែលជឿលទ្ធិវិស្ណុ។

វៃស្យៈ នាម

[វៃ-ស្យៈ] veysyak

(ម.ព. វេស្សៈ)។

វោ!

ឱ!, យើ!; ពាក្យលាន់មាត់ដោយអស្ចារ្យ ឬដោយភ្ញាក់ស្មារតី :

វោ! ឧទានសព្ទ

[វោ] vo≈

ឱ!, យើ!; ពាក្យលាន់មាត់ដោយអស្ចារ្យ ឬដោយភ្ញាក់ស្មារតី :

វោការ គុណនាម

[វោ-កា] voukar

លាមក, អាក្រក់, ថយថោក។

វោការ នាម

[វោ-កា] voukar

ចំណែកនៃរាងកាយ, ខន្ធ។

វោការ នាម

[បុ័ញ-ចៈ-វោ-កា] voukar

ខន្ធប្រាំ។

វោត

ដំណើរសេចក្ដីមួយប្រយោគវែង :

វោត នាម

[វោត] vout

ដំណើរសេចក្ដីមួយប្រយោគវែង :

វោទានកម្ម

ការលាង, ជម្រះ, សម្អាត; ការធ្វើចិត្តឱ្យបរិសុទ្ធ, ឱ្យផូរផង់, ឱ្យស្អាត :

វោទានកម្ម នាម

[វោ-ទា-នៈ-កាំ] vouteankamm

ការលាង, ជម្រះ, សម្អាត; ការធ្វើចិត្តឱ្យបរិសុទ្ធ, ឱ្យផូរផង់, ឱ្យស្អាត :

វោលោកនៈ

ការសម្លឹងមើលជាពិសេស, ការប្រមើលមើល, ការរំពឹងជញ្ជឹងមើល (ច្រើនប្រើចំពោះការប្រមើលនូវឧបនិស្ស័យរបស់សត្វ ដោយទិព្វចក្ខុឬដោយប្រាជ្ញាញាណ នៃព្រះខីណាស្រព មានព្រះពុទ្ធជាដើម)។

វោលោកនៈ នាម

[វោ-លោ-កៈ-ណៈ] vouloukoneak

ការសម្លឹងមើលជាពិសេស, ការប្រមើលមើល, ការរំពឹងជញ្ជឹងមើល (ច្រើនប្រើចំពោះការប្រមើលនូវឧបនិស្ស័យរបស់សត្វ ដោយទិព្វចក្ខុឬដោយប្រាជ្ញាញាណ នៃព្រះខីណាស្រព មានព្រះពុទ្ធជាដើម)។

វោហារ

ទំនៀម, ទំនៀមទម្លាប់; ធម្មសាស្ត្រ, ច្បាប់បញ្ញត្តិ; វិវាទ, ក្ដី; ការលក់ដូរ, ជំនួញ។

វោហារ នាម

[វោ-ហា] vouhar

ពាក្យ, ពាក្យពេចន៍; សំនួនសម្ដី :

វោហារ នាម

[វោ-ហា-រ៉ៈ-កាំ] vouhar

(ម.ព. វោហារវិធី)។

វោហារ ន., គុ.

[វោ-ហា-រ៉ៈ-កោ-សល់] vouhar

អ្នកឈ្លាសវៃ, ប៉ិនប្រសប់ខាងវោហារ, ខាងពាក្យសម្ដីថ្វីមាត់ (ប្រើជា គុ. ក៏បាន)។

វោហារ នាម

[វោ-ហា-រ៉ៈ-កោ-សល់] vouhar

ការឈ្លាសវៃ, ការប៉ិនប្រសប់ស្ទាត់ជំនាញក្នុងវោហារ, ការចេះនិយាយថ្លែងសេចក្ដីយ៉ាងពីរោះ ក្បោះក្បាយ ឥតមានរអាក់រអួល :

វោហារ នាម

[វោ-ហា-រ៉ៈ-ទេស-ស្នា] vouhar

ការសម្ដែងវោហារ, ការសម្ដែងធម៌អធិប្បាយបញ្ចេញវោហារ ឱ្យទូលាយងាយស្តាប់ងាយយល់។

វោហារ នាម

[វោ-ហា-វិច-ជា] vouhar

វិជ្ជាឬសាស្ត្រខាងច្បាប់សម្រាប់ប្រទេស, ធម្មសាស្ត្រ។

វោហារ នាម

[វោ-ហា-វិត-ទ្យា] vouhar

(ម.ព. វោហារវិជ្ជា)។

វោហារ នាម

[វោ-ហា-វិ-ធី] vouhar

ដំណើរក្ដី។

វោហារ នាម

[វោ-ហា] vouhar

ទំនៀម, ទំនៀមទម្លាប់; ធម្មសាស្ត្រ, ច្បាប់បញ្ញត្តិ; វិវាទ, ក្ដី; ការលក់ដូរ, ជំនួញ។

វោហារសាស្ត្រ

វោហារកោសល្យ, សិល្បៈនៃការនិយាយស្ដីឱ្យបានល្អនិងមានភាពទាក់ទាញ :

វោហារសាស្ត្រ នាម

[វោ-ហា-សាស] vohasas≈

វោហារកោសល្យ, សិល្បៈនៃការនិយាយស្ដីឱ្យបានល្អនិងមានភាពទាក់ទាញ :

វោហារី

អ្នកមានវិវាទ, អ្នកកើតក្ដី។

វោហារី នាម

[វោ-ហា-រ៉ី] vouhari

អ្នកមានវិវាទ, អ្នកកើតក្ដី។

វោហារុបជីវី នាម

[វោ-ហា-រ៉ុ-ប៉ៈ-ជី-វី] vouharubchivi

អ្នកចិញ្ចឹមជីវិតដោយការលក់ដូរ, អ្នកជំនួញ។

វះ កិរិយាសព្ទ

[វះ] veah

ធ្វើឱ្យមានរង្វះ, ពុះ, កាត់, ពន្លះឱ្យដាច់ជារង្វះ ឬហែកញែកចេញ :

វះ កិរិយាសព្ទ

[វះ-កាត់] veah

វះហើយកាត់ឱ្យដាច់ចេញផង។

វះ កិរិយាសព្ទ

[វះ-ច្រៀក] veah

វះជាចម្រៀក។

វៈ!

ពាក្យសម្រាប់ក្មេងដែលពួនចាំគ្នា លុះឃើញក្មេងឯទៀតមកដល់ជិតក៏ស្រែកពញ្ញាក់លេង ឬសម្រាប់ប្រឡែងលេងនឹងកូនក្មេងតូច, ជួនកាលថា :

វៈ! ឧទានសព្ទ

[វៈ] veak≈

ពាក្យសម្រាប់ក្មេងដែលពួនចាំគ្នា លុះឃើញក្មេងឯទៀតមកដល់ជិតក៏ស្រែកពញ្ញាក់លេង ឬសម្រាប់ប្រឡែងលេងនឹងកូនក្មេងតូច, ជួនកាលថា :

វៈអឺ! ឧទានសព្ទ

[វៈ-អឺ] veakaeu≈

(ម.ព. វៈ!)។

វ៉

សូរឮដោយទឹកហូរប៉ះនឹងច្រាំងប្រឡាយឬច្រកចង្អៀតជាដើម :

វ៉ ឧទានសព្ទ

[វ៉] v

សូរឮដោយទឹកហូរប៉ះនឹងច្រាំងប្រឡាយឬច្រកចង្អៀតជាដើម :

វ៉ក!

សូរចង្អោរ ឬ ក្អួត :

វ៉ក! ឧទានសព្ទ ១)

[វ៉ក] vka≈

ពាក្យសម្រាប់អ្នកទំក្បាលទូកអុំឬទូកចែវប្រណាំងស្រែកប្រាប់ពួកអ្នកអុំ ឬពួកអ្នកចែវសាប់ឱ្យញាប់ ដើម្បីឱ្យទូកស្ទុះលឿនឡើង។

វ៉ក! ឧទានសព្ទ ២)

[វ៉ក] vka≈

សម្រែកក្អែក :

វ៉ក! ឧទានសព្ទ ៣)

[វ៉ក] vka≈

សូរចង្អោរ ឬ ក្អួត :

វ៉ង់

ថ្លាណាស់, ថ្លាយង់, ថ្លាឈ្វេង :

វ៉ង់ គុណនាម

[វ៉ង់] vong

ថ្លាណាស់, ថ្លាយង់, ថ្លាឈ្វេង :

វ៉ប

ដែលទន់ខ្លបឬដែលទន់រលាស់ខ្លបៗ :

វ៉ប គុ.កិ., គុ.

[វ៉ប] vob

ដែលទន់ខ្លបឬដែលទន់រលាស់ខ្លបៗ :

វ៉ល់

ដែលលាយច្របូកច្របល់ចូលគ្នាខ្លាំង (ដូចជាទឹកនិងភក់ជាដើម) ; (ព.ប្រ.) ដែលច្របូកច្របល់គ្មានសណ្ដាប់ធ្នាប់ :

វ៉ល់ គុណកិរិយា

[វ៉ល់] vlo≈

ដែលលាយច្របូកច្របល់ចូលគ្នាខ្លាំង (ដូចជាទឹកនិងភក់ជាដើម) ; (ព.ប្រ.) ដែលច្របូកច្របល់គ្មានសណ្ដាប់ធ្នាប់ :

វ៉ស

សូរឮដោយស្រែកដេញបង្អើលសត្វជាដើម :

វ៉ស ឧទានសព្ទ

[វ៉ស] vos

សូរឮដោយស្រែកដេញបង្អើលសត្វជាដើម :