វចនានុក្រមខ្មែរ

វេជ្ជ នាម

[វេច-ជ័ប-ប័ញ់-ញ៉ាត់] vechak

បញ្ញត្តិ, ការហាមប្រាមរបស់ពេទ្យ។

វេជ្ជ នាម

[វេច-ជៈ-មន់-ទី] vechak

(ម.ព. ពេទ្យមន្ទីរ)។

វេជ្ជ នាម

[វេច-វិច-ជា] vechak

(ម.ព. ពេទ្យវិទ្យា)។

វេជ្ជ នាម

[វេច-ជៈ-សាស] vechak

(ម.ព. ពេទ្យសាស្ត្រ)។

វេជ្ជ នាម

[វេច-ជៈ-សាស-ស្ត្រា-ចា] vechak

សាស្ត្រាចារ្យពេទ្យ គឺគ្រូធំបង្រៀនវេជ្ជវិជ្ជា។

វេជ្ជបញ្ជា

លិខិតដែលមានរាយឈ្មោះឱសថចេញដោយវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញជូនអ្នកជំងឺ :

វេជ្ជបញ្ជា នាម

[វេច-ជៈ-បាញ់-ជា] vechchbanhchea

លិខិតដែលមានរាយឈ្មោះឱសថចេញដោយវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញជូនអ្នកជំងឺ :

វេជ្ជបណ្ឌិត

គ្រូពេទ្យព្យាបាលជំងឺដែលមានសញ្ញាប័ត្រវេជ្ជសាស្ត្រពីសាកលវិទ្យាល័យ :

វេជ្ជបណ្ឌិត នាម

[វេច-ជៈ-បន់-ឌិត] vechchbondet

គ្រូពេទ្យព្យាបាលជំងឺដែលមានសញ្ញាប័ត្រវេជ្ជសាស្ត្រពីសាកលវិទ្យាល័យ :

វេញ

(ព.ប្រ.) រួមគំនិតគ្នាតែមួយ (ដូចគេវេញខ្សែបញ្ចូលធ្លុង)។

វេញ កិរិយាសព្ទ

[វេញ] venh

ត្របាញ់បញ្ចូលធ្លុង :

វេញ កិរិយាសព្ទ

[វេញ-គំ-និត-គ្នា] venh

(ព.ប្រ.) រួមគំនិតគ្នាតែមួយ (ដូចគេវេញខ្សែបញ្ចូលធ្លុង)។

វេឋនពស្ត្រ

សំពត់សម្រាប់ជួត, ឈ្នួតក្បាល។

វេឋនពស្ត្រ នាម

[វេ-ឋៈ-ណៈ-ព័ស] vethaknakpsa≈

សំពត់សម្រាប់ជួត, ឈ្នួតក្បាល។

វេឌា

ភេត្រា, សំពៅ។

វេឌា នាម

[វេ-ឌា] vedea

ភេត្រា, សំពៅ។

វេតាល

បិសាច, បិសាចដែលបរិភោគតែគំរង់ (បិសាចស្អុយគគ្រុក)។

វេតាល នាម

[វេ-តាល] vetal

បិសាច, បិសាចដែលបរិភោគតែគំរង់ (បិសាចស្អុយគគ្រុក)។

វេតាឡិក

អ្នកវាយស្គរឬគោះត្រដោកចាំយាម; អ្នកផ្លុំត្រែដាស់គេឱ្យភ្ញាក់; អ្នកច្រៀងភ្លេង។

វេតាឡិក នាម

[វេ-តា-ឡិក] vetalek

អ្នកវាយស្គរឬគោះត្រដោកចាំយាម; អ្នកផ្លុំត្រែដាស់គេឱ្យភ្ញាក់; អ្នកច្រៀងភ្លេង។

វេទ

គម្ពីរវេទ។

វេទ នាម ១)

[វេត] vet

សេចក្ដីដឹង, វិជ្ជា, ចំណេះ។

វេទ នាម ២)

[វេត] vet

គម្ពីរសម្ដែងបែបរបៀបផ្សេងៗខាងសាសនាព្រាហ្មណ៍, ក្នុងសម័យដើម មានត្រឹមតែ៣យ៉ាងគឺ ១ឫគ្វេទ ឬ ឥរុវេទ មានដំណើរសេចក្ដីជាពាក្យឆន្ទសម្រាប់សូត្រសរសើរពួកទេវតា; ២យជុវ៌េទ ឬ យជ្ជុវេទ មានដំណើរសេចក្ដីជាពាក្យរាយរណ្ដំ សម្រាប់សូត្របូជាឬបួងសួង; ៣សាមវេទ មានដំណើរសេចក្ដីជាពាក្យឆន្ទសម្រា

វេទ នាម

[វេ-ទៈ-កោ-សល់] vet

សេចក្ដីឈ្លាស, ស្ទាត់, ជំនាញ ក្នុងវេទ។

វេទ នាម

[វេ-ទ័ប-ប្រៈ-ទាន] vet

ការបង្រៀនវេទ។

វេទ នាម

[វេ-ទៈ-មន់] vet

មន្តក្នុងវេទ។ ខ្មែរច្រើននិយាយសំដៅមន្តអាគម, មន្តសម្រាប់សូត្រស្តោះផ្លុំ។

វេទ នាម

[វេ-ទៈ-មន់] vet

(ម.ព. វេទមន្ត)។

វេទ នាម

[វេ-ទៈ-វិត-ទ្យា] vet

វិទ្យាក្នុងវេទ, ការចេះវេទ។

វេទ នាម

[វេ-ទៈ-សាស] vet

គម្ពីរវេទ។

វេទគូ

អ្នកបានដល់ត្រើយវេទ គឺអ្នកចេះវេទចប់ហើយ; អ្នកបានសម្រេចវេទ, អ្នកចេះវេទ; អ្នកដែលកំពុងតែរៀនវេទ (ហៅតាមលទ្ធិព្រាហ្មណិក)។ តាមពុទ្ធិកលទ្ធិ វេទគូ សំដៅចំពោះព្រះអរហន្ត ពីព្រោះព្រះអរហន្ត លោកបានសម្រេចអរហត្តផល ដែលជាត្រើយនៃសមុទ្រ គឺភពវដ្ដសំសារហើយ ឈ្មោះថាលោកចេះចប់វេទគ្រប់សព្វហ

វេទគូ នាម

[វេ-ទៈ-គូ] vetoku

អ្នកបានដល់ត្រើយវេទ គឺអ្នកចេះវេទចប់ហើយ; អ្នកបានសម្រេចវេទ, អ្នកចេះវេទ; អ្នកដែលកំពុងតែរៀនវេទ (ហៅតាមលទ្ធិព្រាហ្មណិក)។ តាមពុទ្ធិកលទ្ធិ វេទគូ សំដៅចំពោះព្រះអរហន្ត ពីព្រោះព្រះអរហន្ត លោកបានសម្រេចអរហត្តផល ដែលជាត្រើយនៃសមុទ្រ គឺភពវដ្ដសំសារហើយ ឈ្មោះថាលោកចេះចប់វេទគ្រប់សព្វហ

វេទនា

(ម.ព. វេទនាខន្ធ)។

វេទនា នាម a

[វេ-ទៈ-នា] vetonea

ការទទួលអារម្មណ៍, ការសោយឬការរងអារម្មណ៍, ការដឹងអារម្មណ៍ជាសុខឬជាទុក្ខ ...។ ច្រើនសំដៅចំពោះការទទួលអារម្មណ៍ជាទុក្ខ :

វេទនា កិរិយាសព្ទ b

[វេ-ទៈ-នា] vetonea

រងទុក្ខ, លំបាក :

វេទនា នាម

[ទោ-មៈ-នាស់-វេ-ទៈ-នា] vetonea

ការទទួលអារម្មណ៍ជាទោមនស្ស។

វេទនា នាម

[វេ-ទៈ-នា-ក្សាន] vetonea

ការអត់ទ្រាំទុក្ខវេទនា។

វេទនា នាម

[វេ-ទៈ-នា-ខ័ន] vetonea

ពួកឬកងវេទនា, វេទនាដែលរាប់ជាខន្ធមួយក្នុងខន្ធទាំង៥។

វេទនា នាម

[វេ-ទៈ-នា-នុ-រូប] vetonea

តាមសមគួរដល់វេទនា :

វេទនា នាម

[វេ-ទៈ-នា-នុ-វ័ត] vetonea

ការប្រព្រឹត្តទៅតាមវេទនា។

វេទនា នាម

[វេ-ទៈ-នា-ប្រាប] vetonea

អ្នកដែលដល់នូវទុក្ខវេទនា, អ្នករងសេចក្ដីលំបាក។

វេទនា នាម

[វេ-ទៈ-នា-ភិ-ភូត] vetonea

អ្នកដែលត្រូវទុក្ខវេទនាគ្របសង្កត់, អ្នកដែលឈឺចាប់ខ្លាំង។

វេទនា នាម

[វេ-ទៈ-នា-ស្ក័ន] vetonea

(ម.ព. វេទនាខន្ធ)។

វេទនារម្មណ៍

ការសោយអារម្មណ៍, ការដឹងនូវអារម្មណ៍ជាសុខឬជាទុក្ខ :

វេទនារម្មណ៍ នាម

[វេ-ទៈ-នា-រ៉ម់] veteaknearmo≈

ការសោយអារម្មណ៍, ការដឹងនូវអារម្មណ៍ជាសុខឬជាទុក្ខ :

វេទនា—

(ម.ព. វេទនា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វេទនា— នាម

[វេ-ទៈ-នា—] veteaknea—≈

(ម.ព. វេទនា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វេទន្ត

ដូចគ្នានឹង វេទាន្ត ដែរ។

វេទន្ត នាម

[វេ-ទ័ន] vetontor

ដូចគ្នានឹង វេទាន្ត ដែរ។

វេទយិត

ដែលឆាប់ទទួលអារម្មណ៍ ដែលឆាប់មានប្រតិកម្ម។

វេទយិត គុណនាម

[វេ-ទៈ-យិត] veteakyit≈

ដែលឆាប់ទទួលអារម្មណ៍ ដែលឆាប់មានប្រតិកម្ម។

វេទយិតភាព

(សេ.ហិ.) ភាពងាយប្រែប្រួលនៃសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៅពេលដែលមានការកើតឡើងនូវហេតុបច្ច័យអ្វីមួយ :

វេទយិតភាព នាម ១)

[វេ-ទៈ-យិ-តៈ-ភាប] veteakyitakpheab≈

ភាពដែលដឹងនូវសម្ផស្សភ្លាមៗ, ភាពដែលទទួលនូវអារម្មណ៍យ៉ាងឆាប់បំផុត :

វេទយិតភាព នាម ២)

[វេ-ទៈ-យិ-តៈ-ភាប] veteakyitakpheab≈

(សេ.ហិ.) ភាពងាយប្រែប្រួលនៃសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៅពេលដែលមានការកើតឡើងនូវហេតុបច្ច័យអ្វីមួយ :

វេទាង្គ

(ម.ព. សឌាង្គ)។

វេទាង្គ នាម

[វេ-ទាង] veteangkor

អង្គ, ចំណែករបស់វេទគឺច្បាប់សម្រាប់រក្សាវេទឱ្យគង់នៅគ្រប់គ្រាន់, មាន ៦យ៉ាងគឺ ១- ការហាត់ថាឬហាត់និយាយបញ្ចេញសម្ដីឱ្យច្បាស់លាស់; ២- ភាគពិស្តាររបស់គម្ពីរ ឬការសិក្សាសេចក្ដីពិស្តារ; ៣- គម្ពីរវេយ្យាករណ៍ ឬការសិក្សាវេយ្យាករណ៍ដោយសព្វគ្រប់; ៤- ឆន្ទសាស្ត្រឬសិក្សាឱ្យចេះលក្ខណៈរ

វេទាង្គ នាម

[វេ-ទាង] veteangkor

(ម.ព. សឌាង្គ)។

វេទាន្ត

ទីបំផុតនៃវេទ (ឧបនិស័ទ) គឺការចេះវេទចប់គ្រប់គ្រាន់របស់ពួកព្រាហ្មណិក ... (តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍)។

វេទាន្ត នាម

[វេ-ទាន] veteantor

ទីបំផុតនៃវេទ (ឧបនិស័ទ) គឺការចេះវេទចប់គ្រប់គ្រាន់របស់ពួកព្រាហ្មណិក ... (តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍)។

វេទិកា

ភ្នាក់ដៃ; បង្កាន់ដៃ; ក្ដារហ៊‍ឹង; ជើងម៉ាសម្រាប់អង្គុយ; ថ្នាក់ខ្ពស់ គឺថ្នាក់ដែលគេលើកតម្កល់ឱ្យខ្ពស់ជាងទីម្ខាង (សម្រាប់អង្គុយមើលមហោស្រពជាដើម ឱ្យស្រឡះភ្នែក) ឬកន្លែងខ្ពស់ដាច់ដោយឡែកពីទីអង្គុយធម្មតាសម្រាប់វាគ្មិនថ្លែងសេចក្ដីក្នុងសន្និបាតផ្សេងៗ ដូចយ៉ាងវេទិកានៅរដ្ឋសភាជា

វេទិកា នាម

[វេ-ទិ-កា] vetika

ភ្នាក់ដៃ; បង្កាន់ដៃ; ក្ដារហ៊‍ឹង; ជើងម៉ាសម្រាប់អង្គុយ; ថ្នាក់ខ្ពស់ គឺថ្នាក់ដែលគេលើកតម្កល់ឱ្យខ្ពស់ជាងទីម្ខាង (សម្រាប់អង្គុយមើលមហោស្រពជាដើម ឱ្យស្រឡះភ្នែក) ឬកន្លែងខ្ពស់ដាច់ដោយឡែកពីទីអង្គុយធម្មតាសម្រាប់វាគ្មិនថ្លែងសេចក្ដីក្នុងសន្និបាតផ្សេងៗ ដូចយ៉ាងវេទិកានៅរដ្ឋសភាជា

វេទិកាបទ

ថ្នាក់របស់វេទិកា ជាន់ឬថ្នាក់នៃកន្លែងអង្គុយនៅក្នុងទីប្រជុំឬក្នុងសាលមហោស្រព។

វេទិកាបទ នាម

[វេ-ទិ-កា-បត់] vetikabta≈

ថ្នាក់របស់វេទិកា ជាន់ឬថ្នាក់នៃកន្លែងអង្គុយនៅក្នុងទីប្រជុំឬក្នុងសាលមហោស្រព។

វេទិកាសាធារណៈ

ការជួបប្រជុំទូលាយរវាងស្ថាប័ន អង្គភាពជំនាញ សមត្ថកិច្ចឬសង្គមស៊ីវិលជាមួយប្រជាពលរដ្ឋមូលដ្ឋានឬក្រុមពាក់ព័ន្ធដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរយោបល់និងដោះស្រាយបញ្ហាចំពោះមុខ។

វេទិកាសាធារណៈ នាម

[វេ-ទិ-កា-សា-ធា-រៈ-ណៈ] vetikasatheareaknak≈

ការជួបប្រជុំទូលាយរវាងស្ថាប័ន អង្គភាពជំនាញ សមត្ថកិច្ចឬសង្គមស៊ីវិលជាមួយប្រជាពលរដ្ឋមូលដ្ឋានឬក្រុមពាក់ព័ន្ធដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរយោបល់និងដោះស្រាយបញ្ហាចំពោះមុខ។

វេទិកាស្វៃរិន

ពាក្យនេះប្រើសំដៅយកខ្ទង់ឬទំព័រសារព័ត៌មាន ដែលគេបើកសម្រាប់ឱ្យមហាជនសរសេរអត្ថបទផ្សេងៗផ្ញើទៅចុះផ្សាយដើម្បីបញ្ចេញយោបល់របស់ខ្លួន។

វេទិកាស្វៃរិន នាម ១)

[វេ-ទិ-កា-ស្វៃ-រិន] vetikasveyrin≈

វេទិកាសេរី; វេទិកាទំនេរ។

វេទិកាស្វៃរិន នាម ២)

[វេ-ទិ-កា-ស្វៃ-រិន] vetikasveyrin≈

ពាក្យនេះប្រើសំដៅយកខ្ទង់ឬទំព័រសារព័ត៌មាន ដែលគេបើកសម្រាប់ឱ្យមហាជនសរសេរអត្ថបទផ្សេងៗផ្ញើទៅចុះផ្សាយដើម្បីបញ្ចេញយោបល់របស់ខ្លួន។

វេទិនី

(ម.ព. វេទី)។

វេទិនី នាម

[វេ-ទិ-នី] vetini

(ម.ព. វេទី)។

វេទី

អ្នកចេះវេទ; អ្នកមានចំណេះ; អ្នកប្រាជ្ញ :

វេទី នាម

[វេ-ទី] veti

អ្នកចេះវេទ; អ្នកមានចំណេះ; អ្នកប្រាជ្ញ :

វេទ—

(ម.ព. វេទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វេទ— នាម

[វេ-ទៈ—] veteak—≈

(ម.ព. វេទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វេធកម្ម

ការចោះ, ទម្លុះ, ចាក់; ការបាញ់, ការបាញ់តម្រង់ :

វេធកម្ម នាម

[វេ-ធៈ-កាំ] vethkomm

ការចោះ, ទម្លុះ, ចាក់; ការបាញ់, ការបាញ់តម្រង់ :

វេធិនី

(ម.ព. វេធី)។

វេធិនី នាម

[វេ-ធិ-នី] vethini≈

(ម.ព. វេធី)។

វេធី

អ្នកចោះ, ទម្លុះ, ចាក់, អ្នកបាញ់, អ្នកបាញ់ត្រង់។

វេធី នាម

[វេ-ធី] vethi

អ្នកចោះ, ទម្លុះ, ចាក់, អ្នកបាញ់, អ្នកបាញ់ត្រង់។

វេន

ការចេញមុខឱ្យផលតាមការកំណត់របស់កម្ម (ជាកុសលឬជាអកុសល) :

វេន នាម

[វេន] ven

កាលកំណត់ដំណើរធ្វើការផ្លាស់គ្នាតាមប្ដេជ្ញា :

វេន នាម

[វេន-កែន] ven

វេនធ្វើការរបស់អ្នកកំណែន។

វេន នាម

[វេន-រ-បស់-កាំ] ven

ការចេញមុខឱ្យផលតាមការកំណត់របស់កម្ម (ជាកុសលឬជាអកុសល) :

វេនតេយ្យ

គ្រុឌ :

វេនតេយ្យ នាម

[វេ-នៈ-តៃ] venteyy

គ្រុឌ :

វេនេយ្យ

អ្នកដែលគួរទូន្មានបាន; អ្នកដែលពុទ្ធាទិបណ្ឌិតល្មមទូន្មានបាន; ច្រើនហៅ វេនេយ្យជន, សត្ត ឬ សត្វ ជនឬសត្វដែលពុទ្ធាទិបណ្ឌិតល្មមទូន្មានបាន :

វេនេយ្យ នាម

[វេ-នៃ-យៈ] ឬ [វេ-នៃ] veneyy

អ្នកដែលគួរទូន្មានបាន; អ្នកដែលពុទ្ធាទិបណ្ឌិតល្មមទូន្មានបាន; ច្រើនហៅ វេនេយ្យជន, សត្ត ឬ សត្វ ជនឬសត្វដែលពុទ្ធាទិបណ្ឌិតល្មមទូន្មានបាន :

វេប

ប្រភពឬទំព័រព័ត៌មាន (ដូចជា អក្សរ រូបភាពសំឡេង វីដេអូ) នៅលើកុំព្យូទ័រ បណ្ដាញកុំព្យូទ័រ ឬអ៊ីនធឺណិតស្ដីពីប្រធានបទពិសេសណាមួយ និងអាចមើលឬទិញទំនិញផ្សេងៗតាមរយៈវេប។

វេប នាម

[វេប] veb≈

(ប.ព.) សេវា ប្រព័ន្ធ ឬបណ្ដាញឯកសារព័ត៌មាន ដែលគេអាចស្វែងរកបាននៅលើបណ្ដាញកុំព្យូទ័រ ឬអ៊ីនធឺណិតតាមរយៈការប្រើ HTTP, WAIS, FTP, Telnet ៘ ឬបណ្ដាញកុំព្យូទ័រដែលកើតចេញពីបណ្ដុំអាសយដ្ឋាននៅលើអ៊ីនធឺណិតដែលផ្ដល់នូវប្រភពអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង វីដេអូ តាមរយៈការប្រើ HTTP។

វេប នាម

[ទំ-ព័រ-វេប] tumproveb≈

ប្រភពឬទំព័រព័ត៌មាន (ដូចជា អក្សរ រូបភាពសំឡេង វីដេអូ) នៅលើកុំព្យូទ័រ បណ្ដាញកុំព្យូទ័រ ឬអ៊ីនធឺណិតស្ដីពីប្រធានបទពិសេសណាមួយ និងអាចមើលឬទិញទំនិញផ្សេងៗតាមរយៈវេប។

វេបករ

(ប.ព.) មនុស្សឬក្រុមមនុស្សដែលមានជំនាញរៀបចំប្លង់ បង្កើត អភិវឌ្ឍ ថែរក្សា គ្រប់គ្រងអាសយដ្ឋាន វេបនៃស្ថាប័នផ្សេងៗ។

វេបករ នាម

[វេ-ប៉ៈ-ក] vebakka≈

(ប.ព.) មនុស្សឬក្រុមមនុស្សដែលមានជំនាញរៀបចំប្លង់ បង្កើត អភិវឌ្ឍ ថែរក្សា គ្រប់គ្រងអាសយដ្ឋាន វេបនៃស្ថាប័នផ្សេងៗ។

វេបចិត្តិ

នាមរបស់អសុរម្នាក់ជាធំជាងអស់ពួកអសុរ, ច្រើនហៅ វេបចិត្តិអសុរិន្ទ។

វេបចិត្តិ នាម

[វេ-ប៉ៈ-ចិត-តិ] vebchette

នាមរបស់អសុរម្នាក់ជាធំជាងអស់ពួកអសុរ, ច្រើនហៅ វេបចិត្តិអសុរិន្ទ។

វេបសាយ

(ម.ព. អាសយដ្ឋានវេប)។

វេបសាយ នាម

[វេប-សាយ] vebsay≈

(ម.ព. អាសយដ្ឋានវេប)។

វេបេតិក

អ្នកដែលកើតអំពីបិតាផ្សេងគ្នា គឺកូនឬបង ប្អូនម្ដាយជាមួយ ឪពុកទីទៃ។

វេបេតិក នាម

[វេ-ប៉េ-តិ-កៈ] vebetek

អ្នកដែលកើតអំពីបិតាផ្សេងគ្នា គឺកូនឬបង ប្អូនម្ដាយជាមួយ ឪពុកទីទៃ។

វេបេតិកា

(ម.ព. វេបេតិក)។

វេបេតិកា នាម

[វេ-ប៉េ-តិ-កា] vebeteka

(ម.ព. វេបេតិក)។