ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

វីរិយ នាម

[វី-រិ-យៈ-ពល់] viriy

កម្លាំងព្យាយាម។

វីរិយ នាម

[វី-រិ-យៈ-ភាប] viriy

ភាព, បែបបទ នៃព្យាយាម។

វីរិយ នាម

[វី-រិ-យៈ-វៈ-តី] viriy

(ម.ព. វីរិយវន្ត)។

វីរិយ គុ., ន.

[វី-រិ-យៈ-វ័ន] viriy

ដែលមានវីរិយៈ; អ្នកមានព្យាយាម។

វីរិយ នាម

[វី-រិ-យៈ-សំ-ប័ត] viriy

(ម.ព. វីរិយសម្បទា)។

វីរិយ នាម

[វី-រិ-យៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទា] viriy

(ម.ព. វីរិយសម្ប័ទ)។

វីរិយ នាម

[វី-រិ-យៈ-សំ-ប័ត] viriy

ការបរិបូណ៌ដោយព្យាយាម។

វីរិយ នាម

[វី-រិ-យៈ] viriy

(ម.ព. វីរិយារម្ភ)។

វីរិយបារមី នាម

[វី-រិ-យៈ-បា-រៈ-ម៉ី] viriyeakbareakmei≈

បារមីមួយក្នុងចំណោមបារមីទាំង១០ដែលព្រះពោធិសត្វក្នុងជាតិជាព្រះមហាជនកបានបំពេញ ដោយឧស្សាហ៍ព្យាយាមធ្វើការ។

វីរិយបារមី នាម

[វី-រិ-យា-រុ័ម] viriyearum≈

ការប្រារព្ធព្យាយាម, ការតាំងផ្គងព្យាយាម។

វីរិយា—

(ម.ព. វីរិយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វីរិយា— នាម

[វី-រិ-យា—] viriyea—≈

(ម.ព. វីរិយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វីរិយ—

(ម.ព. វីរិយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វីរិយ— នាម

[វី-រិ-យៈ—] viriyeak—≈

(ម.ព. វីរិយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វីរុស

អតិសុខុមប្រាណល្អិតក្រៃលែងមានរាងជាខ្សែឬជាស៊្វែនិងមានទំហំជាទូទៅចាប់ពី២០ដល់៤០០ណាណូម៉ែត្រ ដែលជាភ្នាក់ងារចម្លងរោគដែលអាចបំបែកខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅក្នុងកោសិការស់របស់សត្វនិងរុក្ខជាតិ ធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធអង់ទីករចុះខ្សោយ ហើយបង្កឱ្យមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ។

វីរុស នាម ១)

[វី-រុស] virus≈

ទម្រង់ជីវិតមួយបែប មានទំហំតូចជាងបាក់តេរី អាចបង្កឱ្យមានជំងឺផ្សេងៗបន្តទៀត :

វីរុស នាម ២)

[វី-រុស] virus≈

អតិសុខុមប្រាណល្អិតក្រៃលែងមានរាងជាខ្សែឬជាស៊្វែនិងមានទំហំជាទូទៅចាប់ពី២០ដល់៤០០ណាណូម៉ែត្រ ដែលជាភ្នាក់ងារចម្លងរោគដែលអាចបំបែកខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅក្នុងកោសិការស់របស់សត្វនិងរុក្ខជាតិ ធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធអង់ទីករចុះខ្សោយ ហើយបង្កឱ្យមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ។

វីវក់ កិរិយាសព្ទ

[វី-វក់] vivok

(ម.ព. វក់វី)។

វីវរ

ធ្វើឱ្យទាស់ការ, ឱ្យទាស់ដំណើរ, ឱ្យទាស់ទំនង; ដែលនាំឱ្យវីវក់, ឱ្យវរវឹក, ឱ្យច្របូកច្របល់ :

វីវរ កិ., គុ.កិ.

[វី-វ] vivor

ធ្វើឱ្យទាស់ការ, ឱ្យទាស់ដំណើរ, ឱ្យទាស់ទំនង; ដែលនាំឱ្យវីវក់, ឱ្យវរវឹក, ឱ្យច្របូកច្របល់ :

វីវាច

វីវាចចុះវាចឡើង, វីឱ្យរាចរាយ :

វីវាច កិរិយាសព្ទ

[វី-វាច] viveach

វីវាចចុះវាចឡើង, វីឱ្យរាចរាយ :

វីវែក

ពាក្យសម្រាប់ប្រើជាបរិវាររបស់ពាក្យ ជជែក ថា :

វីវែក កិរិយាសព្ទ ១)

[វី-វែក] viveaek

វាសឆ្ការដៃដូចគេចាប់វីចាប់វែកញែកចេញ។

វីវែក កិរិយាសព្ទ ២)

[វី-វែក] viveaek

ពាក្យសម្រាប់ប្រើជាបរិវាររបស់ពាក្យ ជជែក ថា :

វីស

ខ្ចៅដែលមានរាងជាទងស្រួចសម្រាប់មួលចូលសាច់ឈើឬដែក :

វីស នាម

[វីស] vis≈

ខ្ចៅដែលមានរាងជាទងស្រួចសម្រាប់មួលចូលសាច់ឈើឬដែក :

វីស៊ីឌី

ថាសដែលអាចផ្ទុកចម្រៀង ភាពយន្ត ឬទិន្នន័យផ្សេងៗ អាចផ្ទុកបានទំហំតូចជាងឌីវីឌី :

វីស៊ីឌី នាម

[វី-ស៊ី-ឌី] visidi≈

ថាសដែលអាចផ្ទុកចម្រៀង ភាពយន្ត ឬទិន្នន័យផ្សេងៗ អាចផ្ទុកបានទំហំតូចជាងឌីវីឌី :

វីឡា នាម

[វី-ឡា] Villa

(ម.ព. ភូមិគ្រឹះ)។

វឹក

វក់ធ្វើម្ដងៗ, ស្រើបធ្វើតាមគ្នាម្ដងៗ, បណ្ដាលឱ្យមានច្រើនម្ដងៗ :

វឹក កិរិយាសព្ទ

[វឹក] vuek

កូរវិលទៅវិលមករឿយៗ; កូររឿយៗ ដើម្បីឱ្យខាប់ឬឱ្យទន់, ឱ្យឡើងសម្បុររលោង ឬឱ្យស :

វឹក កិរិយាសព្ទ

[វឹក] vuek

វក់ធ្វើម្ដងៗ, ស្រើបធ្វើតាមគ្នាម្ដងៗ, បណ្ដាលឱ្យមានច្រើនម្ដងៗ :

វឹកវរ

វរវឹក, ធ្វើឱ្យច្រឡំបល់, ឱ្យទាស់ការ; ច្របូកច្របល់ :

វឹកវរ កិ., គុ.កិ.

[វឹក-វ] vuekovor

វរវឹក, ធ្វើឱ្យច្រឡំបល់, ឱ្យទាស់ការ; ច្របូកច្របល់ :

វឹង

សូរឮដោយចោលឬគ្រវែងពេញកម្លាំងដៃ :

វឹង គុណកិរិយា ១)

[វឹង] vueng

វិញ, វិញទៀត; ភ្លាម :

វឹង គុណកិរិយា ២)

[វឹង] vueng

ដែលលឿនអស់ល្បឿន, ពេញទំហឹង :

វឹង ឧទានសព្ទ

[វឹង] vueng

សូរឮដោយចោលឬគ្រវែងពេញកម្លាំងដៃ :

វឹត

(ម.ព. វឹក{¥¥}១{££})។

វឹត កិរិយាសព្ទ

[វឹត] vuet

(ម.ព. វឹក១)។

វឹប

សូរឮដោយទាញកន្ត្រាក់ខ្លាំង :

វឹប ឧទានសព្ទ

[វឹប] vueb

សូរឮដោយទាញកន្ត្រាក់ខ្លាំង :

វឹល កិរិយាសព្ទ

[វឹល] vuel

(ម.ព. វិល)។

វឹល! ឧទានសព្ទ

[វឹល] voel≈

(ម.ព. វិល!)។

វឹលមុខ កិ., គុ.

[វឹល-មុក] vuelomukh

(ម.ព. វិលមុខ)។

វឹះ គុណកិរិយា

[វិះ] vueeah

(ម.ព. វិះ)។

វឺ ឧទានសព្ទ

[វឺ] vueu

សូរឮដោយចោលអ្វីៗពេញកម្លាំងដៃ :

វឺបៗ

សូរកង្ហារធំវិលញាប់ខ្លាំងជាដើម។

វឺបៗ ឧទានសព្ទ

[វឺប-វឺប] vueub

សូរកង្ហារធំវិលញាប់ខ្លាំងជាដើម។

វុឌ្ឍាបចាយនៈ នាម

[វុត-ឍា-ប៉ៈ-ចា-យ៉ៈ-ណៈ] vudtheabchayoneak

ដូចគ្នានឹង ព្រឹទ្ធាបចាយនៈ ដែរ។

វុឌ្ឍិ នាម

[វុត-ឍិ] vudthi

សេចក្ដីចម្រើន; ការលូតលាស់, ដុះដាល, បរិបូណ៌; ការកើតកាលវាលគុម្ព :

វុឌ្ឍិ នាម

[ជន់-នៈ-មៈ-វុត-ធិ] vudthi

(ម.ព. វុឌ្ឍិជន្ម)។

វុឌ្ឍិ នាម

[ធៈ-នៈ-វុត] vudthi

សេចក្ដីចម្រើនដោយទ្រព្យ។

វុឌ្ឍិ នាម

[ប៉ុញ-ញ៉ៈ-វុត-ឍិ] vudthi

សេចក្ដីចម្រើនដោយបុណ្យ។

វុឌ្ឍិ នាម

[ពៈ-លៈ-វុត-ធិ] vudthi

សេចក្ដីចម្រើនកម្លាំង។

វុឌ្ឍិ នាម

[ភោ-គៈ-វិត-ធិ] vudthi

សេចក្ដីចម្រើនភោគៈ។

វុឌ្ឍិ នាម

[យៈ-សៈ-វុ-ឍិ] vudthi

សេចក្ដីចម្រើនដោយយស, ដោយបរិវារ។

វុឌ្ឍិ នាម

[លា-ភៈ-វុឌ] vudthi

ការចម្រើនលាភ។

វុឌ្ឍិ នាម

[វៈ-រៈ-វុត-ឍិ] vudthi

(ម.ព. វុឌ្ឍិពរ)។

វុឌ្ឍិ នាម

[វុត-ឍិ-កាំ] vudthi

អំពើដែលនាំឱ្យមានសេចក្ដីចម្រើន។

វុឌ្ឍិ នាម

[វុត-ឍិ-កា] vudthi

ហេតុដែលនាំឱ្យមានសេចក្ដីចម្រើន, ហេតុនៃសេចក្ដីចម្រើន។

វុឌ្ឍិ នាម

[វុត-ឍិ-កាល] vudthi

កាលឬសម័យដែលមានសេចក្ដីចម្រើន។

វុឌ្ឍិ នាម

[វុត-ឍិ-ជន់] vudthi

អាយុដែលចម្រើនឬសេចក្ដីចម្រើនអាយុ។

វុឌ្ឍិ នាម

[វុត-ឍិ-ធរ] vudthi

ធម៌ឬសភាវៈដែលនាំឱ្យមានសេចក្ដីចម្រើន។

វុឌ្ឍិ នាម

[វុត-ឍិ-ព] vudthi

ពរដ៏ចម្រើន ឬសេចក្ដីចម្រើនដោយពរ។

វុឌ្ឍិ នាម

[វុត-ឍិ-ភាប] vudthi

ភាព, បែបបទ, ដំណើរដែលនាំឱ្យមានសេចក្ដីចម្រើន។

វុឌ្ឍិ នាម

[វុត-ឍិ-សៈ-ម៉ៃ] vudthi

(ម.ព. វុឌ្ឍិកាល)។

វុឌ្ឍិ នាម

[សី-ឡៈ-វុត-ធិ] vudthi

សេចក្ដីចម្រើនឬការបរិបូណ៌ដោយសីល។

វុឌ្ឍិ នាម

[សុ-ខៈ-វុត-ធិ] vudthi

សេចក្ដីចម្រើនដោយសុខ។

វុឌ្ឍិ–

(ម.ព. វុឌ្ឍិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងនាមសព្ទដទៃ។

វុឌ្ឍិ– នាម

[—វុត-ឍិ] —vutthi≈

(ម.ព. វុឌ្ឍិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងនាមសព្ទដទៃ។

វុត្ត

លំដាប់នៃពាក្យដែលបាននិយាយរួចហើយ។

វុត្ត គុណនាម

[វុត-តៈ] vutt

ដែលបានពោល, បាននិយាយ, បានថ្លែង, បានថា រួចមកហើយ។

វុត្ត នាម

[វុត-តៈ-កា] vutt

ហេតុ, ដំណើរ ដែលបាននិយាយរួចមកហើយ។

វុត្ត នាម

[វុត-ត័ត-ឋាន] vutt

កន្លែងដែលបាននិយាយរួចមកហើយ; កន្លែងដែលបាននិយាយគ្នា។

វុត្ត នាម

[វុត-តៈ-និ-យំ] vutt

កំណត់, កំណត់ហេតុ ឬ ទំនង ដែលបាននិយាយរួចមកហើយ។

វុត្ត នាម

[វុត-តៈ-និ-យាម] vutt

(ម.ព. វុត្តនិយម)។

វុត្ត នាម

[វុត-តៈ-នៃ] vutt

ន័យដែលបានពោលរួចហើយ។

វុត្ត នាម

[វុត-ត័ប-ប៉ៈ-ម៉ាន] vutt

ប្រមាណ, សន្ទង់, ខ្នាត ដែលបាននិយាយរួចមកហើយ។

វុត្ត នាម

[វុត-តៈ-ភាប] vutt

ភាព, បែបបទ, ដំណើរ ដែលបាននិយាយរួចមកហើយ។

វុត្ត នាម

[វុត-តៈ-វា-ចា] vutt

សម្ដីដែលបាននិយាយរួចមកហើយ។

វុត្ត នាម

[វុត-តៈ-វាត] vutt

(ម.ព. វុត្តវាចា)។

វុត្ត នាម

[វុត-តា-នុ-ក្រំ] vutt

លំដាប់នៃពាក្យដែលបាននិយាយរួចហើយ។

វុត្តពីជ

ពូជ (ដំណាំ) ដែលបណ្ដុះ, សាប, ព្រោះ រួចហើយ; ពូជសម្រាប់បណ្ដុះ, សាប, ព្រោះ។

វុត្តពីជ នាម

[វុត-តៈ-ពីជ] ឬ [វុត-តៈ-ពេច] vuttopich

ពូជ (ដំណាំ) ដែលបណ្ដុះ, សាប, ព្រោះ រួចហើយ; ពូជសម្រាប់បណ្ដុះ, សាប, ព្រោះ។

វុត្តិ

ភាវៈរស់នៅ, ភាពនៃការចិញ្ចឹមជីវិត។