ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

វិប្បដិសារៈ នាម

[វិប-ប៉ៈ-ដិ-សា-រ៉ៈ-កាំ] vibbdesareak

អំពើដែលនាំឱ្យមានវិប្បដិសារៈ (អំពើអាក្រក់)។

វិប្បដិសារៈ នាម

[វិប-ប៉ៈ-ដិ-សា-រ៉ៈ-ចិត] vibbdesareak

ចិត្តដែលមានវិប្បដិសារៈ។

វិប្បដិសារៈ នាម

[វិប-ប៉ៈ-ដិ-សា-រ៉ៈ-ភាប] vibbdesareak

ភាពនៃវិប្បដិសារៈ, ដំណើរនឹកស្តាយក្រោយ ព្រោះដឹងខ្លួនជាខុស។

វិប្បយោគ នាម

[វិប-ប៉ៈ-យោក] vibboyouk

សេចក្ដីព្រាត់ប្រាសចាកគ្នា, ការប្រាសនិរាស; ដំណើរបែកឃ្លាតចាកចេញពីគ្នា :

វិប្បយោគ នាម

[ប៉ិ-យ៉ៈ-វិប-ប៉ៈ-យោក] vibboyouk

ការព្រាត់ប្រាសចាកបុគ្គលឬរបស់ជាទីស្រឡាញ់។

វិប្បយោគ នាម

[បុត-តៈ-វិប-ប៉ៈ-យោក] ឬ [ប៉ុត-តៈ-វិប-ប៉ៈ-យោក] vibboyouk

ការព្រាត់ប្រាសចាកបុត្រ។

វិប្បយោគ នាម

[វិប-ប៉ៈ-យោ-គៈ-ទុក] vibboyouk

ទុក្ខព្រោះការព្រាត់ប្រាស។

វិប្បយោគ នាម

[វិប-ប៉ៈ-យោ-គៈ-ភៃ] vibboyouk

ភ័យអំពីការព្រាត់ប្រាស។

វិប្បលាប

ការពោលពាក្យខុស; ការនិយាយភ្លាត់, ការនិយាយផ្ដេសផ្ដាស; ដំណើរនិយាយរវើរវាយ; ការនិយាយអង្វរងោចៗ ខុសខ្លះត្រូវខ្លះ។

វិប្បលាប នាម

[វិប-ប៉ៈ-ឡាប] vibboleab

ការពោលពាក្យខុស; ការនិយាយភ្លាត់, ការនិយាយផ្ដេសផ្ដាស; ដំណើរនិយាយរវើរវាយ; ការនិយាយអង្វរងោចៗ ខុសខ្លះត្រូវខ្លះ។

វិប្បវាស

ដែលឃ្លាតចេញឆ្ងាយពីគ្នា; ដែលព្រាត់ប្រាសគ្នា។

វិប្បវាស នាម a

[វិប-ប៉ៈ-វ៉ាស់] vibboveas

ការឃ្លាតចេញទៅនៅក្នុងទីផ្សេងពីគ្នា, ការព្រាត់ចេញទៅនៅក្នុងទីឆ្ងាយពីគ្នា; ដំណើរព្រាត់ប្រាសគ្នា :

វិប្បវាស គុណនាម b

[វិប-ប៉ៈ-វ៉ាស់] vibboveas

ដែលឃ្លាតចេញឆ្ងាយពីគ្នា; ដែលព្រាត់ប្រាសគ្នា។

វិប្រក្រឹតិ នាម

[វិប-ប្រៈ-ក្រិត] vibrkroete

ពាក្យត្មះតិះដៀល, ដំណៀល, និន្ទា; ការបៀតបៀន, យាយី។

វិប្រច្ឆន្ន គុណនាម

[វិប-ប្រ័ច-ឆ័ន] vibrchchhonn

ដែលកំបាំង, ដែលស្ងាត់។

វិប្រច្ឆន្ន នាម

[វិប-ប្រ័ច-ឆ័ន-ណៈ-កា] vibrchchhonn

ហេតុបំបាំង, ការណ៍សម្ងាត់។

វិប្រច្ឆន្ន នាម

[វិប-ប្រ័ច-ឆ័ន-ណៈ-ហែត] vibrchchhonn

(ម.ព. វិប្រច្ឆន្នការណ៍)។

វិប្រជា

ពួករាស្ត្រផ្សេងៗ ចំណោមរាស្ត្រប្លែកៗគ្នាជាច្រើនកុលសម្ព័ន្ធ។

វិប្រជា នាម

[វិប-ប្រ-ជា] vibbrochea≈

ពួករាស្ត្រផ្សេងៗ ចំណោមរាស្ត្រប្លែកៗគ្នាជាច្រើនកុលសម្ព័ន្ធ។

វិប្រតិការ

ការជជែកតវ៉ា, ការនិយាយតទល់, ការតបត; ដំណើរតទល់ :

វិប្រតិការ នាម

[វិប-ប្រៈ-តិ-កា] vibrtekar

ការជជែកតវ៉ា, ការនិយាយតទល់, ការតបត; ដំណើរតទល់ :

វិប្រតិបត្តិ

ប្រតិបត្តិខុស; សេចក្ដីសន្ទិះសង្ស័យ; សេចក្ដីចង្អៀតចិត្ត; ជម្លោះ; ដំណើរប្រកាន់ខុសគ្នា :

វិប្រតិបត្តិ នាម

[វិប-ប្រៈ-តិ-បាត់] vibrtebtte

ប្រតិបត្តិខុស; សេចក្ដីសន្ទិះសង្ស័យ; សេចក្ដីចង្អៀតចិត្ត; ជម្លោះ; ដំណើរប្រកាន់ខុសគ្នា :

វិប្រយោគ នាម

[វិប-ប្រៈ-យោក] vibrayouk

(ម.ព. វិប្បយោគ)។

វិប្រលាប នាម

[វិប-ប្រៈ-ឡាប] vibraleab

(ម.ព. វិប្បលាប)។

វិប្រវាស នាម

[វិប-ប្រៈ-វ៉ាស] vibraveas

(ម.ព. វិប្បវាស)។

វិពន្ធរោគ នាម

[វិ-ព័ន-ធៈ-រោក] vipnthorouk

រោគទល់ឧច្ចារៈ; រោគប្រដិត :

វិពុធ

ស្ត្រីទេវតា, ស្ត្រីអប្សរ។

វិពុធ គុណនាម

[វិ-ពុត] viputh

ដែលមានប្រាជ្ញាស្រួចស្រាល់, ដែលមានចំណេះខ្ពង់ខ្ពស់។

វិពុធ នាម

[វិ-ពុត] viputh

អមរ, ទេវតា; អ្នកប្រាជ្ញ, អ្នកមានចំណេះខ្ពង់ខ្ពស់; គ្រូបង្រៀនចំណេះជាន់ខ្ពស់។

វិពុធ នាម

[វិ-ពុ-ធៈ-ជន់] viputh

មនុស្សមានចំណេះខ្ពង់ខ្ពស់។

វិពុធ នាម

[វិ-ពុ-ធៈ-រាច] viputh

ស្តេចទេវតា, ព្រះឥន្ទ្រ។

វិពុធ នាម

[វិ-ពុ-ធៈ-ស័ត-ម៉័ន] viputh

វិមានទេវតា។

វិពុធ នាម

[វិ-ពុត-ស្ត្រី] viputh

ស្ត្រីទេវតា, ស្ត្រីអប្សរ។

វិព្ភន្ត គុណនាម

[វិប-ភ័ន] vipphontor

ដែលភ័ន្តគំនិត, ដែលវិលគំនិត; ដែលវិលត្រឡប់ទៅរកខុស។

វិព្ភន្តក

អ្នកដែលភ័ន្តគំនិត; អ្នកដែលវិលគំនិត, ដែលវិលត្រឡប់ទៅរកខុស។

វិព្ភន្តក នាម

[វិប-ភ័ន-តៈ-កៈ] ឬ [វិប-ភ័ន-ដក់] vipphntok

អ្នកដែលភ័ន្តគំនិត; អ្នកដែលវិលគំនិត, ដែលវិលត្រឡប់ទៅរកខុស។

វិព្ភន្តិកា នាម

[វិប-ភ័ន-តៈ-ចិត] vipphntika

ចិត្តដែលវិលត្រឡប់ទៅរកខុស; គំនិតវិលវល់។

វិភង្គ

ឈ្មោះគម្ពីរទី ២នៃព្រះអភិធម្មបិដក :

វិភង្គ នាម ១)

[វិ-ភ័ង] viphongkor

ការចែក, ការបែង; ចំណែក; ការបែកចេញផ្សេង។

វិភង្គ នាម ២)

[វិ-ភ័ង] viphongkor

ឈ្មោះគម្ពីរទី ២នៃព្រះអភិធម្មបិដក :

វិភត្តិ នាម

[វិ-ភ័ត] viphtte

ចំណែកប្រាប់ដំណើរបំបែកនាមសព្ទនិងកិរិយាសព្ទក្នុងវេយ្យាករណ៍ខាងតន្តិភាសា មានភាសាសំស្ក្រឹតនិងបាលីជាដើម ឱ្យមានលំនាំផ្សេងៗគ្នា, មាន ២យ៉ាងគឺ វិភត្តិនាម ប្រាប់ដំណើរបំបែកនាមសព្ទ, ដូចជា បុរិស “ប្រុស” បំបែកជា បុរិសោ, បុរិសា, បុរិសំ, បុរិសេ, បុរិសេន, បុរិសេហិ។ល។ បុរិសេសុ;

វិភត្តិ នាម

[វិ-ភ័ត-តិ-វិ-បុ័ល-ឡាស] viphtte

ការបំប្លែងវិភត្តិ។

វិភព នាម ១)

[វិ-ភប់] viphop

ទ្រព្យ, សម្បត្តិ; សេចក្ដីចម្រើន; លាភ; អំណាច; កម្លាំង; តេជះ។

វិភព នាម ២)

[វិ-ភប់] viphop

(ព.ពុ.) ការរួចស្រឡះចាកដំណើរកើតស្លាប់។

វិភព នាម

[វិ-ភៈ-វៈ-ធ័រ] viphop

ធម៌ដែលនាំឱ្យរួចស្រឡះចាកដំណើរកើតស្លាប់ (លោកុត្តរធម៌)។

វិភព នាម

[វិ-ភៈ-វៈ] viphop

(ម.ព. វិភព)។

វិភា

ពន្លឺ, ពន្លឺត្រចះ; ដំណើរភ្លឺត្រចះ។

វិភា នាម

[វិ-ភា] viphea

ពន្លឺ, ពន្លឺត្រចះ; ដំណើរភ្លឺត្រចះ។

វិភាករ

អ្នកធ្វើនូវពន្លឺ (ព្រះអាទិត្យ)។

វិភាករ នាម

[វិ-ភា-ក] vipheakar

អ្នកធ្វើនូវពន្លឺ (ព្រះអាទិត្យ)។

វិភាគ

មែកធាងមួយនៃគណិតវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីលក្ខណៈនៃអនុគមន៍និងទ្រឹស្ដីនៃលីមីត។

វិភាគ នាម

[វិ-ភាក] vipheak

ការចែក, ការបែង, ការញែកធាតុ; ចំណែក, វគ្គ, សង្កាត់។

វិភាគ នាម

[ធៈ-នៈ-វិ-ភាក] vipheak

ការចែកទ្រព្យ។

វិភាគ នាម

[ធ័ម-មៈ-វិ-ភាក] vipheak

ការចែកធម៌ជាពួកជាកង; ចំណែកធម៌, កងធម៌។

វិភាគ នាម

[វៈ-ចៈ-ណៈ-វិ-ភាក] vipheak

ចំណែកពាក្យ។

វិភាគ នាម

[វិ-ភាក] vipheak

មែកធាងមួយនៃគណិតវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីលក្ខណៈនៃអនុគមន៍និងទ្រឹស្ដីនៃលីមីត។

វិភាគតួអង្គ

(អ.សិ.) ការរកឱ្យឃើញនូវលក្ខណសម្បត្តិរបស់តួអង្គ តាមរយៈសកម្មភាព កាយវិការ សម្លៀកបំពាក់របស់តួអង្គផ្ទាល់ ឬតាមរយៈពាក្យសម្ដីតួអង្គដទៃទៀត។

វិភាគតួអង្គ នាម

[វិ-ភាក-តួ-អង់] vipheaktuoang≈

(អ.សិ.) ការរកឱ្យឃើញនូវលក្ខណសម្បត្តិរបស់តួអង្គ តាមរយៈសកម្មភាព កាយវិការ សម្លៀកបំពាក់របស់តួអង្គផ្ទាល់ ឬតាមរយៈពាក្យសម្ដីតួអង្គដទៃទៀត។

វិភាគទាន

អំណោយដែលឥតកំណត់ចំនួន; ចំណែកដែលបុគ្គលម្នាក់ៗនាំយកមកចូលជាជំនួយ ក្នុងកិច្ចការណាមួយ :

វិភាគទាន នាម ១)

[វិ-ភាក-គៈ-ទាន] vipheakotean

ការឱ្យនូវភាគផ្សេងៗ។

វិភាគទាន នាម ២)

[វិ-ភាក-គៈ-ទាន] vipheakotean

អំណោយដែលឥតកំណត់ចំនួន; ចំណែកដែលបុគ្គលម្នាក់ៗនាំយកមកចូលជាជំនួយ ក្នុងកិច្ចការណាមួយ :

វិភាជក នាម

[វិ-ភា-ជក់] vipheachok

អ្នកចែក, មេចំណែក។

វិភាជន៍

អ្នកត្រូវទទួលចំណែកប្រាក់ អ្នកទទួលប្រាក់បំណាច់។

វិភាជន៍ នាម

[វិ-ភាច] vipheach≈

ការបែងចែក, អ្វីៗដែលឧបត្ថម្ភ ឬផ្ដល់ឱ្យជាទៀងទាត់ (ភាគច្រើនការឧបត្ថម្ភជាប្រាក់)។

វិភាជន៍ នាម

[វិ-ភា-ជៈ-នៈ-លា-ភី] vipheacheakneakleaphi≈

អ្នកត្រូវទទួលចំណែកប្រាក់ អ្នកទទួលប្រាក់បំណាច់។

វិភាតកាល

អរុណោទ័យ, ពេលព្រះអាទិត្យរះ, ពេលព្រលឹមស្រាងៗ :

វិភាតកាល នាម

[វិ-ភា-តៈ-កាល] vipheatokal

អរុណោទ័យ, ពេលព្រះអាទិត្យរះ, ពេលព្រលឹមស្រាងៗ :

វិភាព

សភាពដែលនាំឱ្យកើតសេចក្ដីស្នេហា; សម្លាញ់។

វិភាព នាម

[វិ-ភាប] vipheap

សភាពដែលនាំឱ្យកើតសេចក្ដីស្នេហា; សម្លាញ់។

វិភាវរី នាម

[វិ-ភា-វៈ-រី] vipheavori

រាត្រី, វេលាយប់; ស្រីពេស្យា។

វិភាវរី នាម

[វិ-ភា-វៈ-រី-មុក] vipheavori

ពេលព្រលប់, ក្បាលព្រលប់។

វិភាវី

អ្នកចេះប្រាកដ, អ្នកប្រាជ្ញ។

វិភាវី នាម

[វិ-ភា-វី] vipheavi

អ្នកចេះប្រាកដ, អ្នកប្រាជ្ញ។

វិភីសណៈ នាម

[វិ-ភី-សៈ-ណៈ] viphisonak

(ម.ព. ពិភេក១)។

វិភូ

ម្ចាស់របស់; អ្នកដែលមានអំណាចខ្លាំង :