វចនានុក្រមខ្មែរ

វិទ្យា គុណនាម

[វិត-ទ្យា-មៈ-ទៈ] vityea

(ម.ព. វិជ្ជាមទៈ)។

វិទ្យា នាម

[វិត-ទ្យា-មន់-ទី] vityea

(ម.ព. វិជ្ជាមន្ទីរ)។

វិទ្យា នាម

[វិត-ទ្យា-មៃ] vityea

(ម.ព. វិជ្ជាម័យ)។

វិទ្យា នាម

[វិត-ទ្យា-លាប] vityea

(ម.ព. វិជ្ជាលាភ)។

វិទ្យា នាម

[វិត-ទ្យា-ស្ថាន] vityea

(ម.ព. វិជ្ជាឋាន)។

វិទ្យា នាម

[វិត-ទ្យា-ហី-ណៈ-ភាប] vityea

(ម.ព. វិជ្ជាហីនភាព)។

វិទ្យាការ

តែខ្មែរច្រើនប្រើសំដៅសេចក្ដីថា "មន្ត, មន្តអាគម" :

វិទ្យាការ នាម ១)

[វិត-ទ្យា-កា] vittyeaka≈

(ម.ព. វិជ្ជាការ)។

វិទ្យាការ នាម ២)

[វិត-ទ្យា-កា] vittyeaka≈

តែខ្មែរច្រើនប្រើសំដៅសេចក្ដីថា "មន្ត, មន្តអាគម" :

វិទ្យាចារ្យ

(ម.ព. វិជ្ជាចារ្យ)។

វិទ្យាចារ្យ នាម

[វិត-ទ្យា-ចា] vittyeacha≈

(ម.ព. វិជ្ជាចារ្យ)។

វិទ្យាល័យ

ភូមិសិក្សាកម្រិតមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ចាប់ពីថ្នាក់ទី១០រហូតដល់ថ្នាក់ទី១២:

វិទ្យាល័យ នាម

[វិត-ទ្យា-ឡៃ] vithyealay

ភូមិសិក្សាកម្រិតមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ចាប់ពីថ្នាក់ទី១០រហូតដល់ថ្នាក់ទី១២:

វិទ្យាសាស្ត្រ

អ្វីៗដែលមានលក្ខណៈច្បាស់លាស់ប្រកបដោយក្បួនខ្នាត ទ្រឹស្ដីពិតប្រាកដ :

វិទ្យាសាស្ត្រ នាម

[វិត-ទ្យា-សាស] vittyeasas≈

អ្វីៗដែលមានលក្ខណៈច្បាស់លាស់ប្រកបដោយក្បួនខ្នាត ទ្រឹស្ដីពិតប្រាកដ :

វិទ្យាសាស្ត្រកំព្យូទ័រ

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីការរៀបចំដំណើរការនិងការប្រើប្រាស់ហាដវែរ សុសវែរ និងការសរសេរកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ។

វិទ្យាសាស្ត្រកំព្យូទ័រ នាម

[វិត-ទ្យា-សាស-កុំ-ព្យូ-ទ័រ] vittyeasaskoampyutro≈

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីការរៀបចំដំណើរការនិងការប្រើប្រាស់ហាដវែរ សុសវែរ និងការសរសេរកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ។

វិទ្យាសាស្ត្រធម្មជាតិ

មុខវិជ្ជាដែលសិក្សាអំពីអ្វីៗទាក់ទងនឹងជីវិតនានាដែលរស់នៅលើភពផែនដី :

វិទ្យាសាស្ត្រធម្មជាតិ នាម

[វិត-ទ្យា-សាស-ធ័ម-មៈ-ជាត] vittyeasasthmomeakcheat≈

មុខវិជ្ជាដែលសិក្សាអំពីអ្វីៗទាក់ទងនឹងជីវិតនានាដែលរស់នៅលើភពផែនដី :

វិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ

វិទ្យាសាស្ត្រសង្គមមួយបែបដែលសិក្សាជាប្រព័ន្ធអំពីជីវិតសង្គមនយោបាយនិងអំពីគ្រប់បាតុភូតនយោបាយទាំងអស់ដែលកើតមានឡើង ពោលគឺទំនាក់ទំនងរវាងស្ថាប័ននយោបាយនិងអង្គការនយោបាយ ដែលក្នុងនោះមានរដ្ឋាភិបាល គណបក្សនយោបាយ អង្គការសង្គមនានា :

វិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ នាម

[វិត-ទ្យា-សាស-នៈ-យោ-បាយ] vittyeasasneakyobay≈

វិទ្យាសាស្ត្រសង្គមមួយបែបដែលសិក្សាជាប្រព័ន្ធអំពីជីវិតសង្គមនយោបាយនិងអំពីគ្រប់បាតុភូតនយោបាយទាំងអស់ដែលកើតមានឡើង ពោលគឺទំនាក់ទំនងរវាងស្ថាប័ននយោបាយនិងអង្គការនយោបាយ ដែលក្នុងនោះមានរដ្ឋាភិបាល គណបក្សនយោបាយ អង្គការសង្គមនានា :

វិទ្យា—

(ម.ព. វិជ្ជា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វិទ្យា— នាម

[វិត-ទ្យា—] vittyea—≈

(ម.ព. វិជ្ជា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វិទ្យុ

សូរសព្ទប្រកាសចេញពីមន្ទីរវិទ្យុផ្សាយសំឡេង, សព្ទកងរំពងដែលប្រកាសតាមវិទ្យុ។

វិទ្យុ នាម

[វិត-ទ្យុ] vityu

ក្លាយមកពីពាក្យ វិទ្យុត។ ពាក្យ វិទ្យុ នេះ ខ្មែរបង្កើតតម្រូវនឹងពាក្យបារាំងថា Radio។ ដូច្នេះពាក្យ វិទ្យុ ទៅជាបុព្វបទប្រាប់សេចក្ដីនៃការបញ្ចេញរស្មីឬកាំរស្មីអ៊ិក្ស (X), សម្រាប់ប្រើក្នុងពាក្យ ដែលទាក់ទងនឹងរលកអាកាសជាដើម និងសម្រាប់ប្រើជាអាទិសង្កេតនៃពាក្យថា :

វិទ្យុ នាម

[វិត-ទ្យុ-គៈ-មៈ-នា-គំ] vityu

ការបញ្ចូលសំឡេងជាដើមទៅតាមរលកអាកាសឬតាមវិទ្យុ។

វិទ្យុ នាម

[វិត-ទ្យុ-ឃោ-ស្នា] vityu

ការឃោសនាតាមវិទ្យុ, ការប្រកាសផ្សាយដំណឹងតាមប៉ុស្តិ៍វិទ្យុផ្សាយសំឡេង។

វិទ្យុ នាម

[វិត-ទ្យុ-ឆា-យ៉ា-កាំ] vityu

ការបញ្ចាំងឆ្លុះស្រមោលដោយវិទ្យុ, ការថតមើលរូបដោយកាំរស្មីអ៊ិក្ស។

វិទ្យុ នាម

[វិត-ទ្យុ-ជាតិ] vityu

វិទ្យុរបស់ជាតិ, ប៉ុស្តិ៍វិទ្យុផ្សាយសំឡេងសម្រាប់ជាតិ។

វិទ្យុ នាម

[វិត-ទ្យុ-ទ-ទួល-សំ-ឡេង] vityu

ប៉ុស្តិ៍វិទ្យុឬប្រដាប់សម្រាប់ទទួលសំឡេងនៃវិទ្យុគមនាគមន៍ឬពីមន្ទីរវិទ្យុផ្សាយសំឡេង។ ច្រើនហៅកាត់ខ្លីត្រឹម វិទ្យុ។

វិទ្យុ នាម

[វិត-ទ្យុ-ទូ-រៈ-ឡេក] vityu

ទូរលេខតាមវិទ្យុ, ទូរលេខឥតខ្សែ។ ច្រើនហៅកាត់ខ្លីត្រឹម ទូរលេខ។

វិទ្យុ នាម

[វិត-ទ្យុ-ទូ-រៈ-សាប់] vityu

ទូរសព្ទតាមវិទ្យុ, ទូរសព្ទឥតខ្សែ។ ច្រើនហៅកាត់ខ្លីត្រឹម ទូរសព្ទ។

វិទ្យុ នាម

[វិត-ទ្យុ-ប៉ា-ឋក់] vityu

អ្នកនិយាយផ្សាយដំណឹងតាមប៉ុស្តិ៍វិទ្យុផ្សាយសំឡេង, អ្នកថ្លែងសេចក្ដីតាមវិទ្យុ។

វិទ្យុ នាម

[វិត-ទ្យុ-ប៉ា-ឋិ-កា] vityu

(ម.ព. វិទ្យុបាឋក)។

វិទ្យុ នាម

[វិត-ទ្យុ-ផ្សាយ-សំ-ឡេង] vityu

ការផ្សាយសំឡេងតាមមន្ទីរវិទ្យុឬមន្ទីរវិទ្យុផ្សាយសំឡេងទៅកាន់ទីដទៃ។

វិទ្យុ នាម

[វិត-ទ្យុ-អ៊ុក-ឃោ-សៈ-ណៈ-សាប់] vityu

សូរសព្ទប្រកាសចេញពីមន្ទីរវិទ្យុផ្សាយសំឡេង, សព្ទកងរំពងដែលប្រកាសតាមវិទ្យុ។

វិទ្យុត

(ម.ព. វិជ្ជុ)។

វិទ្យុត នាម

[វិត-ទ្យុត] vityut

(ម.ព. វិជ្ជុ)។

វិទ្យុទាក់ទង

វិទ្យុតូចម្យ៉ាងដែលអាចយកតាមខ្លួនបាន សម្រាប់ប្រើទាក់ទងគ្នា, អាយកូម :

វិទ្យុទាក់ទង នាម

[វិត-ទ្យុ-ទាក់-ទង] vittyuteaktngo≈

វិទ្យុតូចម្យ៉ាងដែលអាចយកតាមខ្លួនបាន សម្រាប់ប្រើទាក់ទងគ្នា, អាយកូម :

វិទ្យុទូរទស្សន៍

វិទ្យុនិងទូរទស្សន៍ គឺប្រដាប់ដែលអាចបញ្ជូនឬទទួលទាំងសំឡេងទាំងរូបភាព។ ច្រើនហៅកាត់ខ្លីត្រឹម ទូរទស្សន៍។

វិទ្យុទូរទស្សន៍ នាម

[វិត-ទ្យុ-ទូ-រៈ-ទស់] vittyutureaktsa≈

វិទ្យុនិងទូរទស្សន៍ គឺប្រដាប់ដែលអាចបញ្ជូនឬទទួលទាំងសំឡេងទាំងរូបភាព។ ច្រើនហៅកាត់ខ្លីត្រឹម ទូរទស្សន៍។

វិទ្យុព្យាបាល

វិធីសាស្ត្រព្យាបាលជំងឺដោយប្រើកាំរស្មីវិទ្យុសកម្ម :

វិទ្យុព្យាបាល នាម

[វិត-ទ្យុ-ព្យា-បាល] vittyupyeabal≈

វិធីសាស្ត្រព្យាបាលជំងឺដោយប្រើកាំរស្មីវិទ្យុសកម្ម :

វិទ្យុលតា

(ម.ព. វិជ្ជុតា)។

វិទ្យុលតា នាម

[វិត-ទ្យុ-លៈ-តា] vityulota

(ម.ព. វិជ្ជុតា)។

វិទ្យុសកម្ម

ដែលប្រកបឬដែលទាក់ទងដោយវិទ្យុសកម្មភាព។

វិទ្យុសកម្ម គុណនាម

[វិត-ទ្យុ-សៈ-កាំ] vityuskamm

ដែលប្រកបឬដែលទាក់ទងដោយវិទ្យុសកម្មភាព។

វិទ្យុសកម្មភាព

គុណភាពនៃធាតុគីមីអង្គខ្លះ, ដូចជា រ៉ាឌ្យោម, អ៊ុយរ៉ាន្យោម ជាដើម ដែលអាចប្រែក្លាយទៅជាធាតុអង្គដទៃ ដោយមានទាំងបញ្ចេញនូវរស្មីផ្សេងៗផង។

វិទ្យុសកម្មភាព នាម

[វិត-ទ្យុ-សៈ-កាំ-ម៉ៈ-ភាប] vittyusakkaammakpheab≈

គុណភាពនៃធាតុគីមីអង្គខ្លះ, ដូចជា រ៉ាឌ្យោម, អ៊ុយរ៉ាន្យោម ជាដើម ដែលអាចប្រែក្លាយទៅជាធាតុអង្គដទៃ ដោយមានទាំងបញ្ចេញនូវរស្មីផ្សេងៗផង។

វិទ្យុ—

(ម.ព. វិទ្យុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វិទ្យុ— នាម

[វិត-ទ្យុ—] vittyu—≈

(ម.ព. វិទ្យុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វិទ្យោត

រស្មីរុងរឿង; រស្មីព្រោងព្រាត។

វិទ្យោត គុណនាម

[វិត-ទ្យោត] vityout

ដែលរុងរឿង, ភ្លឺ, ព្រោងព្រាត។

វិទ្យោត នាម

[វិត-ទ្យោត] vityout

សេចក្ដីរុងរឿង, ពន្លឺព្រោងព្រាត។

វិទ្យោត នាម

[វិច-ជោ-តៈ-ភាប] vityout

(ម.ព. វិទ្យោតភាព)។

វិទ្យោត នាម

[វិច-ជោ-តៈ-រ័ង-សី] vityout

(ម.ព. វិទ្យោតរស្មី)។

វិទ្យោត នាម

[វិត-ទ្យោ-តៈ-ភាប] vityout

ភាវៈរុងរឿង, ភាវៈភ្លឺព្រោងព្រាត។

វិទ្យោត នាម

[វិត-ទ្យោ-តៈ-រ័ស-ស្មី] vityout

រស្មីរុងរឿង; រស្មីព្រោងព្រាត។

វិទ្រុម

(ម.ព. ពិទ្រុម)។

វិទ្រុម នាម

[វិ-ទ្រុំ] vitrum

(ម.ព. ពិទ្រុម)។

វិទ្វា

កវី, បណ្ឌិត។

វិទ្វា នាម

[វិត-ទ្វា] vitvea

កវី, បណ្ឌិត។

វិធវា

ស្ត្រីមេម៉ាយ :

វិធវា នាម

[វិ-ធៈ-វា] vithovea

ស្ត្រីមេម៉ាយ :

វិធា

វិធី; បែប, បែបយ៉ាង; ប្រការ; មានះ, សេចក្ដីប្រកាន់ខ្លួន។

វិធា នាម

[វិ-ធា] vithea

វិធី; បែប, បែបយ៉ាង; ប្រការ; មានះ, សេចក្ដីប្រកាន់ខ្លួន។

វិធាន

វិធី; បែប, បែបផែន; កិរិយា, អំពើ; ...។

វិធាន នាម

[វិ-ធាន] vithean

វិធី; បែប, បែបផែន; កិរិយា, អំពើ; ...។

វិធានការ

វិធីឬមធ្យោបាយសម្រាប់ការពារប្រុងប្រយ័ត្ន :

វិធានការ នាម ១)

[វិ-ធា-នៈ-កា] vitheaneakka≈

ការមានរបៀបរៀបរយ, របៀបចាត់ការ។

វិធានការ នាម ២)

[វិ-ធា-នៈ-កា] vitheaneakka≈

វិធីឬមធ្យោបាយសម្រាប់ការពារប្រុងប្រយ័ត្ន :

វិធិ

ដែលមានបែប, ដែលចុះបែប។

វិធិ នាម

[វិ-ធិ] vithi

ពិធី, បែប, បែបផែន, បែបយ៉ាង, បែបរបៀប; ជោគ។

វិធិ គុណនាម

[វិ-ធិ-ពិ-រុត] vithi

(ម.ព. វិធិវិរុទ្ធ)។

វិធិ នាម

[វិ-ធិ-ពិ-សែស] vithi

(ម.ព. វិធិវិសេស)។

វិធិ គុណនាម

[វិ-ធិ-វ័ន] vithi

(ម.ព. វិធិវ័ត)។

វិធិ គុណនាម

[វិ-ធិ-វិ-រុត] vithi

ដែលខុសបែប, ដែលមិនចុះបែប។

វិធិ នាម

[វិ-ធិ-វិ-រុត-ធៈ-កាំ] vithi

ការខុសបែបបទ, ការមិនចុះបែប។

វិធិ នាម

[វិ-ធិ-វិ-រោត] vithi

(ម.ព. វិធិវិរុទ្ធកម្ម)។

វិធិ នាម

[វិ-ធិ-វិ-សែស] vithi

បែបប្លែក, បែបដោយឡែក។ល។ បើមិនផ្សំជាមួយនឹងសព្ទដទៃទេ ប្រើតាមទម្លាប់ជា វិធី។

វិធិ គុណនាម

[វិ-ធិ-វ័ត] vithi

ដែលមានបែប, ដែលចុះបែប។

វិធី

(ម.ព. ពិធី និង វិធិ)។

វិធី នាម

[វិ-ធី] vithy

(ម.ព. ពិធី និង វិធិ)។

វិធីកម្លាយ

វិធីមួយនៃការបង្កើតពាក្យចេញពីពាក្យប្ញសឬប្ញសតាមរយៈផ្នត់ឬអព្ភាសបទ :

វិធីកម្លាយ នាម

[វិ-ធី-កំ-ឡាយ] vithikamlay≈

វិធីមួយនៃការបង្កើតពាក្យចេញពីពាក្យប្ញសឬប្ញសតាមរយៈផ្នត់ឬអព្ភាសបទ :

វិធីការ

វិធានឬក្បួនក្នុងការបញ្ជូនព័ត៌មាន។

វិធីការ នាម

[វិ-ធី-កា] vithika≈

វិធានឬក្បួនក្នុងការបញ្ជូនព័ត៌មាន។

វិធីគុណ

ប្រមាណវិធីឬដំណើរការនៃការរកផលគុណនៃពីរចំនួនឬច្រើនចំនួនដែលតាងដោយនិមិត្តសញ្ញា «×» ឬ «.» :

វិធីគុណ នាម

[វិ-ធី-គុន] vithikun≈

ប្រមាណវិធីឬដំណើរការនៃការរកផលគុណនៃពីរចំនួនឬច្រើនចំនួនដែលតាងដោយនិមិត្តសញ្ញា «×» ឬ «.» :

វិធីចែក

ប្រមាណវិធីឬដំណើរការនៃការរកផលចែកនៃពីរចំនួនឬច្រើនចំនួនដែលតាងដោយនិមិត្តសញ្ញា «÷», « », « / » :

វិធីចែក នាម

[វិ-ធី-ចែក] vithichaek≈

ប្រមាណវិធីឬដំណើរការនៃការរកផលចែកនៃពីរចំនួនឬច្រើនចំនួនដែលតាងដោយនិមិត្តសញ្ញា «÷», « », « / » :

វិធីដក

ប្រមាណវិធីឬដំណើរការនៃការរកផលដកនៃពីរចំនួនឬច្រើនចំនួនដែលតាងដោយនិមិត្តសញ្ញា « - »។

វិធីដក នាម

[វិ-ធី-ដក] vithidka≈

ប្រមាណវិធីឬដំណើរការនៃការរកផលដកនៃពីរចំនួនឬច្រើនចំនួនដែលតាងដោយនិមិត្តសញ្ញា « - »។

វិធីត្រឡប់

វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធលើកយកពាក្យឆ្លុះគ្នាមកបង្ហាញដើម្បីឱ្យពាក្យទាំងនោះមានន័យសេចក្ដីផ្សេងគ្នា :

វិធីត្រឡប់ នាម

[វិ-ធី-ត្រ-ឡប់] vithitrolba≈

វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធលើកយកពាក្យឆ្លុះគ្នាមកបង្ហាញដើម្បីឱ្យពាក្យទាំងនោះមានន័យសេចក្ដីផ្សេងគ្នា :

វិធីបូក

ប្រមាណវិធីឬដំណើរការនៃការរកផលបូកនៃពីរចំនួនឬច្រើនចំនួនដែលតាងដោយនិមិត្តសញ្ញា «+»។

វិធីបូក នាម

[វិ-ធី-បូក] vithibouk≈

ប្រមាណវិធីឬដំណើរការនៃការរកផលបូកនៃពីរចំនួនឬច្រើនចំនួនដែលតាងដោយនិមិត្តសញ្ញា «+»។

វិធីបំផ្លើស

វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធលើកយកពាក្យសម្ដីលើសហួសពីការពិតមកប្រើដើម្បីរៀបរាប់ទិដ្ឋភាព សកម្មភាពអ្វីមួយក្នុងគោលបំណងបង្ហាញហេតុការណ៍ណាមួយធ្វើឱ្យមានកម្រិតខ្ពស់បំផុតឬទាបបំផុត ដោយបង្កប់ន័យ និងទាក់ទាញអារម្មណ៍អ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ឱ្យមានការពិចារណាទៅលើបញ្ហាដែលខ្លួនចង

វិធីបំផ្លើស នាម

[វិ-ធី-បំ-ផ្លើស] vithibamphleus≈

វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធលើកយកពាក្យសម្ដីលើសហួសពីការពិតមកប្រើដើម្បីរៀបរាប់ទិដ្ឋភាព សកម្មភាពអ្វីមួយក្នុងគោលបំណងបង្ហាញហេតុការណ៍ណាមួយធ្វើឱ្យមានកម្រិតខ្ពស់បំផុតឬទាបបំផុត ដោយបង្កប់ន័យ និងទាក់ទាញអារម្មណ៍អ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ឱ្យមានការពិចារណាទៅលើបញ្ហាដែលខ្លួនចង