វចនានុក្រមខ្មែរ

វិជិតមារ នាម

[វិ-ជិ-តៈ-មា] vichitamear

(ម.ព. ពិជិតមារ)។

វិជិតរដ្ឋ

(ម.ព. ពិជិតរដ្ឋ)។

វិជិតរដ្ឋ នាម

[វិ-ជិ-តៈ-រ័ត] vichitrodthar

(ម.ព. ពិជិតរដ្ឋ)។

វិជិតរាជ្យ

រាជ្យដែលបានមកដោយការច្បាំងឈ្នះ, រាជ្យដែលឥតមានខ្មាំងសត្រូវណាមកផ្ចាញ់យកបាន។

វិជិតរាជ្យ នាម

[វិ-ជិ-តៈ-រាច] vichitakreach≈

រាជ្យដែលបានមកដោយការច្បាំងឈ្នះ, រាជ្យដែលឥតមានខ្មាំងសត្រូវណាមកផ្ចាញ់យកបាន។

វិជិតរាស្ត្រ

(ម.ព. ពិជិតរាស្ត្រ)។

វិជិតរាស្ត្រ នាម

[វិ-ជិ-តៈ-រាស] vichitreastror

(ម.ព. ពិជិតរាស្ត្រ)។

វិជ័យ

(ម.ព. វិជយ)។

វិជ័យ នាម

[វិ-ជៃ] vichey≈

(ម.ព. វិជយ)។

វិជ្ជមាន

(ម.ព. ច្បាប់វិជ្ជមាន)។

វិជ្ជមាន គុណនាម

[វិច-ជៈ-មាន] vichmean

ដែលកំពុងមាននៅឡើយ, ធរមាន។

វិជ្ជមាន នាម

[ច្បាប់-វិច-ជៈ-មាន] vichmean

បញ្ញត្តិដែលមិនទាន់លើកលែង :

វិជ្ជមាន នាម

[វិច-ជៈ-មា-ន័ប-ប័ញ-ញ៉ាត់] vichmean

(ម.ព. ច្បាប់វិជ្ជមាន)។

វិជ្ជមាននិយម

ប្រព័ន្ធគំនិតទស្សនវិជ្ជាដែលបង្កើតឡើងដោយទស្សនវិទូបារាំង អូគូសកុង ប៉ុន្តែ ឫសគល់របស់វាចេញមកពីហ្វ្រង់ស៊ីសបេខឹន។ ស្មារតីរួមរបស់វិជ្ជមាននិយមគឺ ទស្សនវិជ្ជាគួរតែផ្ដោតការយកចិត្តទុកដាក់តែទៅលើអ្វីដែលបទពិសោធផ្ដល់ឱ្យជាក់ស្តែង និងគួរតែចៀសវាងពីការគិតបែបសន្មត ដែលទៅហួសពីបទពិសោ

វិជ្ជមាននិយម នាម

[វិច-ជៈ-មាន-និ-យំ] vichcheakmeanniyum≈

ប្រព័ន្ធគំនិតទស្សនវិជ្ជាដែលបង្កើតឡើងដោយទស្សនវិទូបារាំង អូគូសកុង ប៉ុន្តែ ឫសគល់របស់វាចេញមកពីហ្វ្រង់ស៊ីសបេខឹន។ ស្មារតីរួមរបស់វិជ្ជមាននិយមគឺ ទស្សនវិជ្ជាគួរតែផ្ដោតការយកចិត្តទុកដាក់តែទៅលើអ្វីដែលបទពិសោធផ្ដល់ឱ្យជាក់ស្តែង និងគួរតែចៀសវាងពីការគិតបែបសន្មត ដែលទៅហួសពីបទពិសោ

វិជ្ជា

(ម.ព. វិជ្ជាលាភ)។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា] vichchea

សេចក្ដីដឹងច្បាស់; ការចេះដឹង, ចំណេះ; វេទមន្ត, មន្តអាគម :

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-ក] vichchea

អ្នកបង្កើតវិជ្ជា; អ្នកចេះ។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-កាម] vichchea

អ្នកប្រាថ្នាចំណេះ; អ្នកដែលកំពុងរៀនឱ្យចេះតទៅទៀត។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-កា] vichchea

ដូចគ្នានឹង វិជ្ជាករ ឬ វិទ្យាករ។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-កូត] vichchea

កំពូលវិជ្ជា, ចំណេះថ្នាក់ខ្ពស់បំផុត។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-កោត] vichchea

ឃ្លាំងចំណេះ (មន្ទីរដាក់គម្ពីរ, សាស្ត្រា, ក្បួន, ច្បាប់)។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-គៈ-រុ] vichchea

គ្រូបង្រៀនវិជ្ជា។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-គៈ-វេ-សិ-នី] vichchea

(ម.ព. វិជ្ជាគវេសី)។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-គៈ-វេ-សី] vichchea

អ្នកស្វែងចំណេះ។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-គា] vichchea

រោងរៀនឬសាលារៀន។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-ឋាន] vichchea

ទីតាំងនៃវិជ្ជា, គ្រឹះស្ថានជាទីស្រាវជ្រាវរិះរកខាងវិទ្យាសាស្ត្រឬជាទីសម្រាប់សិក្សារៀនសូត្រនូវចំណេះវិជ្ជាផ្សេងៗ។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-ទាន] vichchea

ការឱ្យចំណេះ, ការបង្រៀនវិជ្ជា។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-ទា-យក់] vichchea

អ្នកឱ្យចំណេះ, អ្នកបង្រៀនវិជ្ជា។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-ទា-យិ-កា] vichchea

(ម.ព. វិជ្ជាទាយក)។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-ធន់] vichchea

វិជ្ជាដែលទុកជាទ្រព្យ។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-ធៈ-នី] vichchea

អ្នកមានវិជ្ជាជាទ្រព្យ។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-ធ] vichchea

(ដូចគ្នានឹង ពិទ្យាធរ ដែរ)។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-ធៈ-រី] vichchea

ស្ត្រីអ្នកមានវិជ្ជា; ទេវតាអ្នកប្រសិទ្ធីវិជ្ជា។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-ផល់] vichchea

ផលប្រយោជន៍ដែលបានអំពីវិជ្ជា។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-ពល់] vichchea

កម្លាំងរបស់វិជ្ជា។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-ភូម] vichchea

ថ្នាក់វិជ្ជា។

វិជ្ជា គុណនាម

[វិច-ជា-មៈ-ទៈ] vichchea

ដែលស្រវឹងចំណេះ, ដែលក្អេងក្អាង, ឆ្មើងឆ្មៃ ព្រោះអាងចំណេះ :

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-មៈ-ទៈ] vichchea

សេចក្ដីប្រកាន់មានះថាខ្លួនមានចំណេះ។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-មន់-ទី] vichchea

រោងរៀន។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-ម៉ាត់] vichchea

(ម.ព. វិជ្ជាមទៈ)។

វិជ្ជា គុណនាម

[វិច-ជា-មៃ] vichchea

ដែលសម្រេចអំពីវិជ្ជា។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-លាប] vichchea

ការបានវិជ្ជា, ការសម្រេចចំណេះ។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-ឡៃ] vichchea

សាលារៀន, រោងរៀន។

វិជ្ជា នាម

[វិច-ជា-ហី-ណៈ-ភាប] vichchea

ការខ្សត់វិជ្ជា; ដំណើរឥតវិជ្ជា។

វិជ្ជា នាម

[វិត-ទ្យា-លាប] vichchea

(ម.ព. វិជ្ជាលាភ)។

វិជ្ជាចារ្យ

គ្រូបង្រៀនចំណេះ, គ្រូបង្រៀនវិជ្ជាដល់សិស្សទាំងឡាយ។

វិជ្ជាចារ្យ នាម

[វិច-ជា-ចា] vichcheacha≈

គ្រូបង្រៀនចំណេះ, គ្រូបង្រៀនវិជ្ជាដល់សិស្សទាំងឡាយ។

វិជ្ជាជីវៈ

ការងារសម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិត ដែលតម្រូវឱ្យមានជំនាញ ឬ ការបណ្ដុះបណ្ដាលពិសេស :

វិជ្ជាជីវៈ នាម

[វិច-ជា-ជី-វៈ] vichcheachiveak≈

មុខតំណែង, មុខការរបរសម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិត :

វិជ្ជាជីវៈ នាម

[ជុំ-នាញ-វិច-ជា-ជី-វៈ] chuumneanhvichcheachiveak≈

ការងារសម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិត ដែលតម្រូវឱ្យមានជំនាញ ឬ ការបណ្ដុះបណ្ដាលពិសេស :

វិជ្ជាធារិណី

(ម.ព. ពិទ្យាធរ)។

វិជ្ជាធារិណី នាម

[វិច-ជា-ធា-រិ-ណី] vichcheathearinei≈

(ម.ព. ពិទ្យាធរ)។

វិជ្ជាសមោធាននិយម

ការសិក្សាអំពីប្រព័ន្ធចំណេះដឹងដែលប្រមូលផ្ដុំគ្រប់ផ្នែក, វិជ្ជាសព្វវចនាធិប្បាយនិយម។

វិជ្ជាសមោធាននិយម នាម

[វិច-ជា-សៈ-ម៉ោ-ធាន-និ-យំ] vichcheasakmaotheanniyum≈

ការសិក្សាអំពីប្រព័ន្ធចំណេះដឹងដែលប្រមូលផ្ដុំគ្រប់ផ្នែក, វិជ្ជាសព្វវចនាធិប្បាយនិយម។

វិជ្ជា—

(ម.ព. វិជ្ជា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វិជ្ជា— នាម

[វិច-ជា—] vichchea—≈

(ម.ព. វិជ្ជា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វិជ្ជុ

ផ្លេកបន្ទោរ, មហារីក។

វិជ្ជុ នាម

[វិច-ជុ] vichchu

ផ្លេកបន្ទោរ, មហារីក។

វិជ្ជុតា

ខ្សែផ្លេកបន្ទោរ, រស្មីផ្លេកបន្ទោរ។

វិជ្ជុតា នាម

[វិច-ជុ-តា] vichchuta

ខ្សែផ្លេកបន្ទោរ, រស្មីផ្លេកបន្ទោរ។

វិជ្ជុលតា

(ម.ព. វិជ្ជុតា)។

វិជ្ជុលតា នាម

[វិច-ជុ-លៈ-តា] vichchuleakta≈

(ម.ព. វិជ្ជុតា)។

វិជ្ជោត

(ម.ព. វិទ្យោត)។

វិជ្ជោត គុ., ន.

[វិច-ជោត] vichchout

(ម.ព. វិទ្យោត)។

វិជ្ឈកោណ

អង្កត់ឬបន្ទាត់ត្រង់ពុះកាត់ផ្ទៃកោណដោយភ្ជាប់មុំដែលប្រឈមគ្នាពីរ ច្រើនហៅថា អង្កត់ទ្រូង។

វិជ្ឈកោណ នាម

[វិច-ឈៈ-កោណ] vichchheakkaon≈

អង្កត់ឬបន្ទាត់ត្រង់ពុះកាត់ផ្ទៃកោណដោយភ្ជាប់មុំដែលប្រឈមគ្នាពីរ ច្រើនហៅថា អង្កត់ទ្រូង។

វិជ្ឈមាត្រ

អង្កត់ឬបន្ទាត់ត្រង់ពុះកាត់រង្វង់ត្រង់ផ្ចិត ច្រើនហៅថា អង្កត់ផ្ចិត។

វិជ្ឈមាត្រ នាម

[វិច-ឈៈ-មាត] vichchheakmeat≈

អង្កត់ឬបន្ទាត់ត្រង់ពុះកាត់រង្វង់ត្រង់ផ្ចិត ច្រើនហៅថា អង្កត់ផ្ចិត។

វិជ្ឈលេខ

គំនូសដែលបង្ហាញពីស្ថិតិនៃអ្វីមួយ ច្រើនហៅថា ដ្យាក្រាម។

វិជ្ឈលេខ នាម

[វិច-ឈៈ-ឡេក] vichchheaklek≈

គំនូសដែលបង្ហាញពីស្ថិតិនៃអ្វីមួយ ច្រើនហៅថា ដ្យាក្រាម។

វិញ

ថែមទៀត, ម្ដងទៀត, ដដែលទៀត។

វិញ គុណកិរិយា ១)

[វិញ] vinh

ទៀត; ដូចដែល :

វិញ គុណកិរិយា ២)

[វិញ] vinh

ជាជាង, ស្រួលជាង; ទេតើ :

វិញ គុណកិរិយា

[មួយ-វិញ-សោត] vinh

ក្រៅពីនេះសោត, មួយវិញទៀត។

វិញ គុណកិរិយា

[វិញ-ទៀត] vinh

ថែមទៀត, ម្ដងទៀត, ដដែលទៀត។

វិញ្ញត្តិ

ការសូម, ការស្រែកសូម; ការជម្រាប, ការផ្ដៀង; ដំណើរថ្លែងការណ៍, សេចក្ដីរាយការណ៍។

វិញ្ញត្តិ នាម

[វិញ-ញ័ត] vinhnhtte

ការសូម, ការស្រែកសូម; ការជម្រាប, ការផ្ដៀង; ដំណើរថ្លែងការណ៍, សេចក្ដីរាយការណ៍។

វិញ្ញត្តិវប្បធម៌

អំពើឬការស្រែកសូម; ...។

វិញ្ញត្តិវប្បធម៌ នាម

[វិញ-ញ័ត-តិ-វ័ប-ប៉ៈ-ធ័រ] vinhnhtatevbabakthro≈

ការបង្ហាញឬការសម្ដែងដែលកើតចេញពីគំនិតច្នៃប្រឌិតរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ របស់ក្រុមមនុស្ស និងសង្គម ហើយមានបង្កប់ខ្លឹមសារវប្បធម៌។

វិញ្ញត្តិវប្បធម៌ នាម

[វិញ-ញ័ត-តិ-កៈ-ថា] vinhnhtatekaktha≈

សម្ដីស្រែកសូម; សម្ដីថ្លែងការណ៍ ...។

វិញ្ញត្តិវប្បធម៌ នាម

[វិញ-ញ័ត-តិ-កាំ] vinhnhtatekaam≈

អំពើឬការស្រែកសូម; ...។

វិញ្ញាណ

កងវិញ្ញាណ (ពួកចិត្ត) ដែលរាប់បញ្ចូលក្នុងខន្ធ ៥។

វិញ្ញាណ នាម

[វិញ-ញាណ] vinhnhean

ធម្មជាតិដឹងច្បាស់នូវអារម្មណ៍ (ចិត្ត)។

វិញ្ញាណ នាម

[រ-លត់-វិញ-ញាន] vinhnhean

(ម.ព. បាត់វិញ្ញាណ)។

វិញ្ញាណ នាម

[វិញ-ញា-ណៈ-ក-ទ្រ័ប] vinhnhean

ទ្រព្យមានវិញ្ញាណ :

វិញ្ញាណ នាម

[វិញ-ញា-ណ័ក-ខ័ន] vinhnhean

កងវិញ្ញាណ (ពួកចិត្ត) ដែលរាប់បញ្ចូលក្នុងខន្ធ ៥។

វិញ្ញាតកម្ម

ការបានដឹងជាក់; ការបញ្ជាក់សេចក្ដីឱ្យដឹងច្បាស់; អំពើដែលធ្វើដោយសេចក្ដីដឹងច្បាស់; ការក្លែងធ្វើ។

វិញ្ញាតកម្ម នាម

[វិញ-ញា-តៈ-កាំ] vinhnheatkamm

ការបានដឹងជាក់; ការបញ្ជាក់សេចក្ដីឱ្យដឹងច្បាស់; អំពើដែលធ្វើដោយសេចក្ដីដឹងច្បាស់; ការក្លែងធ្វើ។

វិញ្ញាបនបត្រ

សំបុត្របញ្ជាក់, លិខិតបញ្ជាក់សេចក្ដី; លិខិតរបស់អ្នករាជការមានសមត្ថកិច្ចដែលបញ្ជាក់រឿងអ្វីមួយ :

វិញ្ញាបនបត្រ នាម

[វិញ-ញា-ប៉ៈ-ណៈ-បាត់] vinhnheabnobotror

សំបុត្របញ្ជាក់, លិខិតបញ្ជាក់សេចក្ដី; លិខិតរបស់អ្នករាជការមានសមត្ថកិច្ចដែលបញ្ជាក់រឿងអ្វីមួយ :

វិញ្ញាបនា

ការបញ្ជាក់ ការអះអាង។

វិញ្ញាបនា នាម

[វិញ-ញា-ប៉ៈ-ណា] vinhnheabakna≈

ការបញ្ជាក់ ការអះអាង។

វិញ្ញាបនី

វាចាបញ្ជាក់សេចក្ដី, សម្ដីប្រាកដប្រជា; សម្ដីពន្យល់; សេចក្ដីពន្យល់។

វិញ្ញាបនី នាម

[វិញ-ញា-ប៉ៈ-ណី] vinhnheabani

វាចាបញ្ជាក់សេចក្ដី, សម្ដីប្រាកដប្រជា; សម្ដីពន្យល់; សេចក្ដីពន្យល់។

វិញ្ញាសា

សន្លឹកក្រដាសផែនទីឬរូបថតដែលផ្ដិតចម្លងចេញពីគំរូដើម។

វិញ្ញាសា នាម ១)

[វិញ-ញា-សា] vinhnheasa

បំណងដើម្បីដឹងឱ្យច្បាស់លាស់, ការពិសោធ, ការល្បងសាកមើលនូវរបស់អ្វីមួយ; ក្រដាសអក្សរផ្ដិតពុម្ពដែលត្រូវពិនិត្យកែ :

វិញ្ញាសា នាម ២)

[វិញ-ញា-សា] vinhnheasa

ការងារដែលបំពេញជាលាយល័ក្ខណ៍អក្សរឬផ្ទាល់មាត់ក្នុងការប្រឡង :

វិញ្ញាសា នាម ៣)

[វិញ-ញា-សា] vinhnheasa

សន្លឹកក្រដាសផែនទីឬរូបថតដែលផ្ដិតចម្លងចេញពីគំរូដើម។

វិញ្ញូ

(ម.ព. វិញ្ញូតា)។