វចនានុក្រមខ្មែរ

វាល នាម

[វាល-វង់] veal

វាលមានមណ្ឌលមូលសម្រាប់បរសេះប្រណាំង។

វាល នាម

[វា-លៈ-វេ-ធិ-នី] veal

(ម.ព.វាលវេធី)។

វាល នាម

[វា-លៈ-វេ-ធី] veal

អ្នកបាញ់ត្រង់សូម្បីសក់មួយសរសៃក៏បាញ់ត្រូវបាន។

វាលលម្ហ

តំបន់ស្ងួតហួតហែង មានកម្ពស់ទឹកភ្លៀងប្រចាំឆ្នាំមិនលើសពី១០០មិល្លីម៉ែត្រ មានដង់ស៊ីតេសព៌ាង្គកាយមានជីវិតទាប ហើយខ្សត់ពពួកសត្វនិងរុក្ខជាតិ :

វាលលម្ហ នាម

[វាល-លំ-ហ] veallumha≈

តំបន់ស្ងួតហួតហែង មានកម្ពស់ទឹកភ្លៀងប្រចាំឆ្នាំមិនលើសពី១០០មិល្លីម៉ែត្រ មានដង់ស៊ីតេសព៌ាង្គកាយមានជីវិតទាប ហើយខ្សត់ពពួកសត្វនិងរុក្ខជាតិ :

វាលវីជនី នាម

[វា-លៈ-វី-ជៈ-នី] vealvichoni

ផ្លិតរោមសត្វ, ស៊ែ។

ផ្នែកមួយនៃមណ្ឌលជីវៈដីគោក មានដុះពពួកស្មៅទាបៗនិងអាចមានគុម្ពោតខ្លះៗនៅតំបន់អាកាសធាតុត្រជាក់ខ្លាំងក្នុងសិសិររដូវ និងស្ងួតនៅវស្សានរដូវដូចជា នៅភាគកណ្ដាលនៃទ្វីបអាស៊ី នៅតំបន់អាកាសធាតុក្បែរត្រូពិកនៃទ្វីបអាម៉េរិកខាងត្បូង ជាដើម។

វាលស្តិប នាម

[វាល-ស្តិប] (ជើង ត)] vealsteb](cheungt)a≈

ផ្នែកមួយនៃមណ្ឌលជីវៈដីគោក មានដុះពពួកស្មៅទាបៗនិងអាចមានគុម្ពោតខ្លះៗនៅតំបន់អាកាសធាតុត្រជាក់ខ្លាំងក្នុងសិសិររដូវ និងស្ងួតនៅវស្សានរដូវដូចជា នៅភាគកណ្ដាលនៃទ្វីបអាស៊ី នៅតំបន់អាកាសធាតុក្បែរត្រូពិកនៃទ្វីបអាម៉េរិកខាងត្បូង ជាដើម។

វាលស្មោង

ផ្នែកមួយនៃមណ្ឌលជីវៈដីគោក មានដុះពពួកស្មៅផ្សេងៗនៅតំបន់ក្ដៅដែលមានរដូវប្រាំងវែង។ វាលស្មោងអាចមានដើមឈើច្រើនឬតិចដុះលាយឡំជាមួយពពួកស្មៅទៅតាមកម្ពស់ទឹកភ្លៀងដែលខុសៗគ្នាតាមតំបន់ :

វាលស្មោង នាម

[វាល-ស្មោង] vealsmong≈

ផ្នែកមួយនៃមណ្ឌលជីវៈដីគោក មានដុះពពួកស្មៅផ្សេងៗនៅតំបន់ក្ដៅដែលមានរដូវប្រាំងវែង។ វាលស្មោងអាចមានដើមឈើច្រើនឬតិចដុះលាយឡំជាមួយពពួកស្មៅទៅតាមកម្ពស់ទឹកភ្លៀងដែលខុសៗគ្នាតាមតំបន់ :

វាលិកា

(ម.ព. ពាលុកា)។

វាលិកា នាម

[វា-លិ-កា] vealika

(ម.ព. ពាលុកា)។

វាលុកចេតិយ

(ម.ព. ពាលុកចេតិយ)។

វាលុកចេតិយ នាម

[វា-លុ-កៈ-ចែត-ដី] vealukchetey

(ម.ព. ពាលុកចេតិយ)។

វាលុកា

(ម.ព. ពាលុកា)។

វាលុកា នាម

[វា-លុ-កា] vealuka≈

(ម.ព. ពាលុកា)។

វាលៈ នាម

[វា-លៈ] vealeak

សក់, សរសៃសក់; រោមសត្វ, សក់កន្ទុយសត្វចតុប្បាទប្រភេទខ្លះ យ៉ាងដូចគោ សេះនិងចាមរីជាដើម។

វាល់ កិរិយាសព្ទ

[វាល់] veal

ដាក់ក្នុងរង្វាល់, ធ្វើឱ្យត្រឹមត្រូវតាមរង្វាល់, ដាក់ឬច្រកឱ្យពេញរង្វាល់ :

វាល់ គុណកិរិយា

[វាល់-ព្រឹក] veal

ពេញមួយយប់ទាល់ព្រឹក។

វាល់ គុណកិរិយា

[វាល់-ល្ងាច] veal

ពេញមួយថ្ងៃទាល់ល្ងាច។

វាល់ គុណកិរិយា

[វាល់-វាល] veal

(ព.ប្រ.) ច្រើនពេញពាស ហាក់ដូចជាវាល់ពេញទាំងវាល :

វាល់ កិរិយាសព្ទ

[ស-សេ-វាល់-បន់-ទាត់] veal

សរសេរលៃបន្ទាត់ឱ្យស្មើគ្នានឹងច្បាប់ដើម។

វាល្មីកិ

(ម.ព. វាល្មីកៈ)។

វាល្មីកិ នាម

[វាល-មី-កិ] vealmike≈

(ម.ព. វាល្មីកៈ)។

វាល្មីកៈ

ឈ្មោះកវីម្នាក់ជាអ្នកតែងមហាកាព្យ ថ្លែងរឿងរាមាយណៈ ជាភាសាសំស្ក្រឹត (ហៅ វល្មីកិ ក៏បាន; ប្រើក្លាយជា វាលមីកិ តាមលំនាំបាលីភាសាក៏មាន)។

វាល្មីកៈ នាម

[វាល-មី-កៈ] vealmikak

ឈ្មោះកវីម្នាក់ជាអ្នកតែងមហាកាព្យ ថ្លែងរឿងរាមាយណៈ ជាភាសាសំស្ក្រឹត (ហៅ វល្មីកិ ក៏បាន; ប្រើក្លាយជា វាលមីកិ តាមលំនាំបាលីភាសាក៏មាន)។

វាល—

(ម.ព. វាលៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វាល— កិរិយាសព្ទ

[វា-លៈ—] vealeak—≈

(ម.ព. វាលៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វាវ

ស្បែកស្តើងខាងក្នុង រងបន្ទាប់ស្បែកក្រៅ :

វាវ នាម

[វាវ] veav

ស្បែកស្តើងខាងក្នុង រងបន្ទាប់ស្បែកក្រៅ :

វាស កិរិយាសព្ទ ១)

[វាស] veas

ធ្វើឱ្យមានលំនាំ, ឱ្យមានរាង, ឱ្យមានទ្រង់, ឱ្យមានបែប; គូសឬគូសព្រាង :

វាស កិរិយាសព្ទ ២)

[វាស] veas

លើកដៃឬជើងផាត់ចេញឬចូល :

វាស កិរិយាសព្ទ

[វាស-គំ-និត] veas

បញ្ចេញគំនិតឱ្យមានទំនងលំអានទុកជាមុន :

វាស កិរិយាសព្ទ

[វាស-សំ-ដី] veas

បញ្ចេញសម្ដីវាសយកផ្លូវយកដំណើរ, និយាយយកកម្ពស់ :

វាស កិរិយាសព្ទ

[វាស-ឡើង] veas

តាំងផ្ដើមនិយាយឡើង :

វាសនដ្ឋាន

ទីនៅ, លំនៅ, ផ្ទះ; ភូមិលំនៅ (ប្រើជា វសនដ្ឋាន ក៏បាន)។

វាសនដ្ឋាន នាម

[វា-សៈ-ណាត់-ឋាន] veasnodthan

ទីនៅ, លំនៅ, ផ្ទះ; ភូមិលំនៅ (ប្រើជា វសនដ្ឋាន ក៏បាន)។

វាសនា

ពាក្យនេះខ្មែរច្រើនប្រើសំដៅសេចក្ដីថា "សំណាង, ព្រេងសំណាង, ភ័ព្វព្រេង; បុណ្យភ័ព្យ" :

វាសនា នាម ១)

[វាស-ស្នា] veasonea

ចរិយា ឬ ចរិតដែលអប់រំសន្សំទុកឬកប់ទុកក្នុងចិត្ត, ចរិយាដែលថ្នឹកស៊ប់ស៊ាំជាប់ជាទម្លាប់កែប្រែឬកម្ចាត់ចោលពុំបាន, បុព្វចរិយានៃកាយប្រយោគនិងវចីប្រយោគ :

វាសនា នាម ២)

[វាស-ស្នា] veasonea

ពាក្យនេះខ្មែរច្រើនប្រើសំដៅសេចក្ដីថា "សំណាង, ព្រេងសំណាង, ភ័ព្វព្រេង; បុណ្យភ័ព្យ" :

វាសនានិយម

លទ្ធិមួយនៃទស្សនវិជ្ជាដែលយល់ថា ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងអស់កើតឡើងដោយមានការរៀបចំមុន ឬចំណុះក្រោមវាសនា។

វាសនានិយម នាម

[វាស-ស្នា-និ-យំ] veassneaniyum≈

លទ្ធិមួយនៃទស្សនវិជ្ជាដែលយល់ថា ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងអស់កើតឡើងដោយមានការរៀបចំមុន ឬចំណុះក្រោមវាសនា។

វាសរ នាម

[វា-សៈ-រ៉ៈ] veasar

ថ្ងៃ, វេលាថ្ងៃ។

វាសរសង្គាភិវាទ

ការពោលពាក្យគំនាប់គ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងវេលាព្រឹក, ដូចជា សុភស្តេប្រភាត! ឬ សុភស្តេប្រភាតកាល! "វេលាព្រឹកដ៏ល្អ (ចូរមាន) ដល់អ្នក!" ឬថា អរុណសុវត្ថិ! ឬ អរុណសួស្ដី! "សួស្ដីក្នុងវេលាព្រឹក! " ជាដើម។

វាសរសង្គាភិវាទ នាម

[វា-សៈ-រ៉ៈ-សង់-គៈ-ភិ-វាត] veasrosongkeaphiveat

ការពោលពាក្យគំនាប់គ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងវេលាព្រឹក, ដូចជា សុភស្តេប្រភាត! ឬ សុភស្តេប្រភាតកាល! "វេលាព្រឹកដ៏ល្អ (ចូរមាន) ដល់អ្នក!" ឬថា អរុណសុវត្ថិ! ឬ អរុណសួស្ដី! "សួស្ដីក្នុងវេលាព្រឹក! " ជាដើម។

វាសរសង្គៈ

អរុណោទ័យ, វេលាព្រះអាទិត្យរះ។

វាសរសង្គៈ នាម

[វា-សៈ-រ៉ៈ-សង់-គៈ] veasrosangkeak

អរុណោទ័យ, វេលាព្រះអាទិត្យរះ។

វាសរៈ

(ម.ព. វាសរ)។

វាសរៈ នាម

[វា-ស-រៈ] veasareak≈

(ម.ព. វាសរ)។

វាសវាង

និយាយបញ្ឆិតបញ្ឆៀងពង្វាងនាយអាយ :

វាសវាង កិរិយាសព្ទ

[វាស-វាង] veasoveang

និយាយបញ្ឆិតបញ្ឆៀងពង្វាងនាយអាយ :

វាសវៈ

ព្រះឥន្ទ្រ។

វាសវៈ នាម

[វា-សៈ-វ៉ៈ] veasoveak

ព្រះឥន្ទ្រ។

វាសាគារ

ល្វែង, បន្ទប់ សម្រាប់នៅ; បន្ទប់ដេក។

វាសាគារ នាម

[វា-សា-គា] veasakear

ល្វែង, បន្ទប់ សម្រាប់នៅ; បន្ទប់ដេក។

វាសិត

ដែលអប់រំល្អ :

វាសិត គុណនាម

[វា-សិត] veaset

ដែលអប់ឱ្យចាប់ក្លិនហើយ។

វាសិត នាម

[វា-សិត] veaset

របស់ដែលអប់ឱ្យជាប់ក្លិនហើយ។

វាសិត នាម

[ទុប-ពា-សិត] veaset

ដែលអប់រំមិនល្អ, ដែលអប់រំឱ្យថ្នឹកជក់ជាប់ទៅក្នុងផ្លូវអាក្រក់ :

វាសិត នាម

[វា-សិ-តៈ-ចិត] veaset

ចិត្តដែលបានអប់រំសន្សំសេចក្ដីល្អឬអាក្រក់ស៊ប់ស៊ាំ។

វាសិត នាម

[វា-សិ-តៈ-ភាន់] veaset

គ្រឿងអប់។

វាសិត នាម

[វា-សិ-តៈ-វាត់-ថុ] veaset

(ម.ព. វាសិតភណ្ឌ)។

វាសិត គុណនាម

[សុ-វា-សិត] veaset

ដែលអប់រំល្អ :

វាសុកី

ស្តេចនាគ។

វាសុកី នាម

[វា-សុ-កី] veasokei

ស្តេចនាគ។

វាសុក្រី

(ម.ព.វាសុកី)។

វាសុក្រី នាម

[វា-សុ-ក្រី] veasokri≈

(ម.ព.វាសុកី)។

វាសុទេព

ព្រះនារាយណ៍។

វាសុទេព នាម

[វា-សុ-ទេប] veasotep

ព្រះនារាយណ៍។

វាសុរា

រាត្រីកាល, វេលាយប់; ពសុធា; ស្ត្រី។

វាសុរា នាម

[វា-សុ-រ៉ា] veasorea

រាត្រីកាល, វេលាយប់; ពសុធា; ស្ត្រី។

វាស់ កិរិយាសព្ទ

[វាស់] veas

ស្ទង់ប្រមាណ, ស្ទង់ខ្នាត ដោយរង្វាស់ :

វាស់ គុណកិរិយា

[វាស់-ព្រឹក] veas

ទាល់ព្រឹក, វាល់ព្រឹក។

វាស់ គុណកិរិយា

[វាស់-ល្ងាច] veas

ទាល់ល្ងាច, វាល់ល្ងាច។

វាស់ កិរិយាសព្ទ

[វាស់-វែង] veas

វាស់ឱ្យដឹងប្រវែង វាស់ឱ្យដឹងសព្វគ្រប់។

វាស្នា

(ម.ព. វាសនា)។

វាស្នា នាម

[វា-ស្នា] veasna

(ម.ព. វាសនា)។

វាហនវិសេស

(ម.ព. ពាហនវិសេស)។

វាហនវិសេស នាម

[វា-ហៈ-ណៈ-វិ-សែស] veahnovises

(ម.ព. ពាហនវិសេស)។

វាហនសត្វ

(ម.ព. ពាហនសត្វ)។

វាហនសត្វ នាម

[វា-ហៈ-ណៈ-ស័ត] veahnosotvor

(ម.ព. ពាហនសត្វ)។

វាហនៈ

(ម.ព. ពាហនៈ)។

វាហនៈ នាម

[វា-ហ-ណៈ] veahaneak

(ម.ព. ពាហនៈ)។

វាហិនី

កងទ័ពជើងគោក; តាមរបៀបក្នុងបុរាណសម័យថា កងទ័ពជើងគោកដែលមានដំរី ៨១, រថឬរទេះបន្ទុក ៨១, ទាហានសេះព្រមទាំងសេះ ២៤៣, ទាហានថ្មើរជើង ៤០៥នាក់ ហៅថា កងទ័ពមួយវាហិនី; លុះចំណេរកាលតៗមក ទោះបីកងទ័ពជើងគោកបែបណាក៏ដោយដែលរៀបជាក្បួនទ័ពមួយក្រុមល្មមច្បាំងតនឹងបច្ចាមិត្តបាន ក៏ហៅ កងទ័ពមួយវាហិ

វាហិនី នាម

[វា-ហិ-នី] veaheni

កងទ័ពជើងគោក; តាមរបៀបក្នុងបុរាណសម័យថា កងទ័ពជើងគោកដែលមានដំរី ៨១, រថឬរទេះបន្ទុក ៨១, ទាហានសេះព្រមទាំងសេះ ២៤៣, ទាហានថ្មើរជើង ៤០៥នាក់ ហៅថា កងទ័ពមួយវាហិនី; លុះចំណេរកាលតៗមក ទោះបីកងទ័ពជើងគោកបែបណាក៏ដោយដែលរៀបជាក្បួនទ័ពមួយក្រុមល្មមច្បាំងតនឹងបច្ចាមិត្តបាន ក៏ហៅ កងទ័ពមួយវាហិ

វាឡគ្គាហិនី

(ម.ព. វាឡគ្គាហី)។

វាឡគ្គាហិនី នាម

[វា-ឡ័ក-គា-ហិ-នី] vealkkeaheni

(ម.ព. វាឡគ្គាហី)។

វាឡគ្គាហី

អ្នកពូកែចាប់សត្វសាហាវ; ហ្មពស់, អាលម្ពាយ។

វាឡគ្គាហី នាម

[វា-ឡ័ក-គា-ហី] vealkkeahei

អ្នកពូកែចាប់សត្វសាហាវ; ហ្មពស់, អាលម្ពាយ។

វាឡម្រឹគ

(ម.ព. ពាឡម្រឹគ)។

វាឡម្រឹគ នាម

[វា-ឡៈ-ម្រឹក] vealmruek

(ម.ព. ពាឡម្រឹគ)។

វាឡសត្វ

សត្វកាច, សាហាវ :

វាឡសត្វ នាម

[វា-ឡៈ-ស័ត] vealsotvor

សត្វកាច, សាហាវ :

វាំង កិរិយាសព្ទ

[វាំង] veang

បាំង, បាំងព័ទ្ធ, បិទបាំងមិនឱ្យឃើញ, បិទបាំងព័ទ្ធជុំវិញ :

វាំង នាម

[វាំង] veang

កំពែងព័ទ្ធភូមិលំនៅរបស់ក្សត្រិយ៍ :

វាំង នាម

[វាំង] veang

ឋានន្តររបស់សេនាបតីក្រសួងព្រះរាជវាំង :

វាំងជា

ដែលរឹងប៉ឹង, មាំមួន, រហ័សរហួន (ប្រើចំពោះតែកម្លាំង) :

វាល នាម

វាល នាម

វាល នាម

វាលមីកិ នាម

វាលលម្ហ នាម

វាលវីជនី នាម

វាលស្តិប នាម

វាលស្មោង នាម

វាលិកា នាម

វាលុកចេតិយ នាម

វាលុកា នាម

វាលៈ នាម

វាល់ កិរិយាសព្ទ

វាល់ គុណកិរិយា

វាល់ គុណកិរិយា

វាល់ គុណកិរិយា

វាល់ កិរិយាសព្ទ

វាល្មីកិ នាម

វាល្មីកៈ នាម

វាល— កិរិយាសព្ទ

វាវ នាម

វាស កិរិយាសព្ទ ១)

វាស កិរិយាសព្ទ ២)

វាស កិរិយាសព្ទ

វាស កិរិយាសព្ទ

វាស កិរិយាសព្ទ

វាសនដ្ឋាន នាម

វាសនា នាម ១)

វាសនា នាម ២)

វាសនានិយម នាម

វាសរ នាម

វាសរសង្គាភិវាទ នាម

វាសរសង្គៈ នាម

វាសរៈ នាម

វាសវាង កិរិយាសព្ទ

វាសវៈ នាម

វាសាគារ នាម

វាសិត គុណនាម

វាសិត នាម

វាសិត នាម

វាសិត នាម

វាសិត នាម

វាសិត នាម

វាសិត គុណនាម

វាសុកី នាម

វាសុក្រី នាម

វាសុទេព នាម

វាសុរា នាម

វាស់ កិរិយាសព្ទ

វាស់ គុណកិរិយា

វាស់ គុណកិរិយា

វាស់ កិរិយាសព្ទ

វាស្នា នាម

វាហនវិសេស នាម

វាហនសត្វ នាម

វាហនៈ នាម

វាហិនី នាម

វាឡគ្គាហិនី នាម

វាឡគ្គាហី នាម

វាឡម្រឹគ នាម

វាឡសត្វ នាម

វាំង កិរិយាសព្ទ

វាំង នាម

វាំង នាម