វចនានុក្រមខ្មែរ

វាយទណ្ឌ

គ្រឿងតម្បាញ, កី។

វាយទណ្ឌ នាម

[វា-យៈ-ទ័ន] veaytondar

គ្រឿងតម្បាញ, កី។

វាយនភណ្ឌ

ឧស្សាហកម្មតម្បាញនិងកាត់ដេរ។

វាយនភណ្ឌ នាម ១)

[វា-យៈ-នៈ-ភ័ន] veayeakneakphno≈

សរសៃធម្មជាតិឬសិប្បនិម្មិតសម្រាប់ត្បាញ។

វាយនភណ្ឌ នាម ២)

[វា-យៈ-នៈ-ភ័ន] veayeakneakphno≈

សម្ភារៈដែលជាធាតុផ្សំសម្រាប់កាត់ដេរ។

វាយនភណ្ឌ នាម ៣)

[វា-យៈ-នៈ-ភ័ន] veayeakneakphno≈

ឧស្សាហកម្មតម្បាញនិងកាត់ដេរ។

វាយប្រហារ

និយាយមិនល្អ បរិហារកេរ្តិ៍ទាំងចំពោះមុខទាំងមិនចំពោះមុខ។

វាយប្រហារ កិរិយាសព្ទ ១)

[វាយ-ប្រ-ហា] veaybroha≈

បង្កហេតុ បង្កជម្លោះ ច្បាំង ធ្វើសង្គ្រាម ប្រយុទ្ធគ្នា បង្កវិនាសកម្ម :

វាយប្រហារ កិរិយាសព្ទ ២)

[វាយ-ប្រ-ហា] veaybroha≈

និយាយមិនល្អ បរិហារកេរ្តិ៍ទាំងចំពោះមុខទាំងមិនចំពោះមុខ។

វាយភណ្ឌ

(ម.ព. វាយទណ្ឌ)។

វាយភណ្ឌ នាម

[វា-យៈ-ភ័ន] veayeakphno≈

(ម.ព. វាយទណ្ឌ)។

វាយយុគុល្ម

(ម.ព. ពាយុគុល្ម)។

វាយយុគុល្ម នាម

[វា-យុ-គុល] veayukul≈

(ម.ព. ពាយុគុល្ម)។

វាយឫក

(សំនួន.) ដែលមានកិរិយាតម្កើងខ្លួនហាក់គ្មាននរណាស្មើ :

វាយឫក គុណនាម

[វាយ-រឹក] veayroek≈

(សំនួន.) ដែលមានកិរិយាតម្កើងខ្លួនហាក់គ្មាននរណាស្មើ :

វាយុ

ដែលមានខ្យល់ជាសម្លាញ់ (ភ្លើង)។

វាយុ នាម

[វា-យុ] veayu

ខ្យល់; ព្យុះ។

វាយុ នាម

[វា-យុ-គុល] veayu

(ម.ព. ពាយុគុល្ម)។

វាយុ នាម

[វា-យុ-ទេប] veayu

ទេវតាអ្នកបណ្ដាលឱ្យកើតខ្យល់ (វាតវលាហក)។

វាយុ នាម

[វា-យុ-បត់] veayu

ផ្លូវខ្យល់ (អាកាស)។

វាយុ នាម

[វា-យុ-បុត] veayu

(ម.ព. ពាយុបុត្រ)។

វាយុ នាម

[វា-យុ-ផល់] veayu

ឥន្ទធនូ; ព្រឹល, គ្រាប់ព្រឹល។

វាយុ គុណនាម

[វា-យុ-ភ័ក] veayu

ដែលមានខ្យល់ជាអាហារ; អ្នកបរិភោគតែខ្យល់។

វាយុ នាម

[វា-យុ-ភ័ក] veayu

ឈ្មោះយក្សម្នាក់ក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍។

វាយុ នាម

[វា-យុ-រោ-សា] veayu

រាត្រី (យប់)។

វាយុ គុណនាម

[វា-យុ-វេក] veayu

កម្លាំងខ្យល់, សន្ទុះខ្យល់។

វាយុ គុណនាម

[វា-យុ-ស័ខ] veayu

ដែលមានខ្យល់ជាសម្លាញ់ (ភ្លើង)។

វាយុ—

(ម.ព. វាយុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វាយុ— គុណនាម

[វា-យុ—] veayu—≈

(ម.ព. វាយុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វាយោ

ធាតុខ្យល់។

វាយោ នាម

[វា-យោ] veayou

ខ្យល់។

វាយោ នាម

[វា-យោ-ធាត] veayou

ធាតុខ្យល់។

វារ កិរិយាសព្ទ ១)

[វា] vear

លូនដោយប្រវា :

វារ កិរិយាសព្ទ ២)

[វា] vear

បោះទងចេញ ឬ បោះទងតោងចាប់ :

វារកភ័ក្ស

សត្វដែលស៊ីពោតជាអាហារ។

វារកភ័ក្ស នាម

[វា-រៈ-កៈ-ភ័ក] veareakkakphka≈

សត្វដែលស៊ីពោតជាអាហារ។

វារជើង

(ព.ប្រ.) ដែលដួលរាបទៅលើដី ចាប់ឫសរសេមរសាមមិនបែកគុម្ព (និយាយតែពីធញ្ញជាតិនិងតិណជាតិ) :

វារជើង គុណនាម

[វា-ជើង] vearochaung

(ព.ប្រ.) ដែលដួលរាបទៅលើដី ចាប់ឫសរសេមរសាមមិនបែកគុម្ព (និយាយតែពីធញ្ញជាតិនិងតិណជាតិ) :

វារណៈ

ដំរី, ដំរីប្រសើរ។

វារណៈ នាម

[វា-រៈ-ណៈ] vearonak

ដំរី, ដំរីប្រសើរ។

វារវលាសិនី

ស្រីពេស្យា។

វារវលាសិនី នាម

[វា-រៈ-វៈ-សិ-នី] vearvoleaseni

ស្រីពេស្យា។

វារាណសី

(ម.ព. ពារាណសី)។

វារាណសី នាម

[វា-រា-ណៈ-សី] veareanasei

(ម.ព. ពារាណសី)។

វារិ

(ម.ព. វារិយាន)។

វារិ នាម

[វា-រិ] veari

ទឹក (ខ្មែរច្រើនប្រើក្លាយជា វារី)។

វារិ នាម

[វា-រិ-គោ-ច] veari

សត្វទឹក, មច្ឆជាតិ។

វារិ នាម

[វា-រិ-គ័រ] veari

មេឃ, ពពក។

វារិ នាម

[វា-រិ-ច] veari

(ម.ព. វារិគោចរ)។

វារិ នាម

[វា-រិ-ជៈ-ជាត] veari

អ្វីៗដែលដុះក្នុងទឹក; សត្វទឹក។

វារិ នាម

[វា-រិ-ជាត] veari

(ម.ព. វារិជជាតិ)។

វារិ នាម

[វា-រិ-ធ] veari

(ម.ព. វារិគ័ភ៌)។

វារិ នាម

[វា-រិ-ធា-នី] veari

ធុងទឹក, ឃ្លាំងទឹក។

វារិ នាម

[វា-រិ-ធិ] veari

សមុទ្រ, សាគរ។

វារិ នាម

[វា-រិ-និ-ធិ] veari

(ម.ព. វារិធិ)។

វារិ នាម

[វា-រិ-បត់] veari

ផ្លូវទឹក។

វារិ នាម

[វា-រិ-ពឹន-ទុ] veari

តំណក់ទឹក។

វារិ នាម

[វា-រិ-ម័ក] veari

(ម.ព. វារិបថ)។

វារិ នាម

[វា-រិ-មៈ-សិ] veari

កករទឹក; មេឃ, ពពក។

វារិ នាម

[វា-រិ-យន់] veari

គ្រឿងស្រូបទឹក, ស្នប់ទឹក; ម៉ាស៊ីនបូមទឹក។

វារិ នាម

[វា-រិ-យាន] veari

នាវា (គ្រប់យ៉ាង)។

វារិ នាម

[វា-រិ-រត់] veari

(ម.ព. វារិយាន)។

វារិជតិណជាតិ

ពពួកស្មៅដែលដុះក្នុងទឹក មានកញ្ឆែត ស្មៅស្រងែ ត្រកួនជាដើម។

វារិជតិណជាតិ នាម

[វា-រិ-ជៈ-តិ-ណៈ-ជាត] vearicheaktenakcheat≈

ពពួកស្មៅដែលដុះក្នុងទឹក មានកញ្ឆែត ស្មៅស្រងែ ត្រកួនជាដើម។

វារិវប្បកម្ម

សំណុំនៃសកម្មភាពអាជីវកម្មរុក្ខជាតិនិងសត្វនៅតាមសមុទ្រ ទន្លេ ព្រែក ស្ទឹង និងត្រពាំង។

វារិវប្បកម្ម នាម

[វា-រិ-វ័ប-ប៉ៈ-កាំ] vearivbabakkaam≈

សំណុំនៃសកម្មភាពអាជីវកម្មរុក្ខជាតិនិងសត្វនៅតាមសមុទ្រ ទន្លេ ព្រែក ស្ទឹង និងត្រពាំង។

វារិ—

(ម.ព. វារិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វារិ— នាម

[វា-រិ—] veari—≈

(ម.ព. វារិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វារី

(ម.ព. វារិ)។

វារី នាម

[វា-រី] veari≈

(ម.ព. វារិ)។

វារីជាតិ

(ម.ព. វារិ)។

វារីជាតិ គុណនាម

[វា-រី-ជាត] vearicheat≈

(ម.ព. វារិ)។

វារីរុក្ខជាតិ

រុក្ខជាតិទឹកតូចៗដែលកកើតឬដុះនិងរីកលូតលាស់នៅក្នុងទឹក។

វារីរុក្ខជាតិ នាម

[វា-រី-រុក-ខៈ-ជាត] vearirukkhakcheat≈

រុក្ខជាតិទឹកតូចៗដែលកកើតឬដុះនិងរីកលូតលាស់នៅក្នុងទឹក។

វារីវប្បកម្ម

ការដាំរុក្ខជាតិឬការចិញ្ចឹមសត្វក្នុងទឹក :

វារីវប្បកម្ម នាម

[វា-រី-វ័ប-ប៉ៈ-កាំ] vearivbabakkaam≈

ការដាំរុក្ខជាតិឬការចិញ្ចឹមសត្វក្នុងទឹក :

វារីវប្យករ

អ្នកធ្វើវារីវប្បកម្ម :

វារីវប្យករ នាម

[វា-រី-វ៉ាប់-ប៉ៈ-ក] vearivabbakka≈

អ្នកធ្វើវារីវប្បកម្ម :

វារីសត្វ

ពួកសត្វបង្កកំណើតនៅក្នុងទឹក :

វារីសត្វ នាម

[វា-រី-ស័ត] vearista≈

ពួកសត្វបង្កកំណើតនៅក្នុងទឹក :

វារីអគ្គិសនី

អគ្គិសនីដែលផលិតដោយកម្លាំងទឹកហូរ :

វារីអគ្គិសនី នាម

[វា-រី-អ័ក-គិ-សៈ-នី] veariakkisakni≈

អគ្គិសនីដែលផលិតដោយកម្លាំងទឹកហូរ :

វារុណី

ទិសបស្ចិម; ឈ្មោះពួកនក្សត្រទី២៥។

វារុណី នាម ១)

[វា-រុន-នី] vearunei

សុរា; ទឹកស្រវឹងគ្រប់យ៉ាង; ហៅតាមនាមតាបសទ្រុស្តសីលម្នាក់ឈ្មោះ វរុណៈ ដែលជាគូដៃគ្នានឹងព្រានព្រៃម្នាក់ឈ្មោះ សុរៈ ជាអ្នកផ្ដើមបង្កើតសុរាជាដំបូងបំផុត (ហៅ ពារុណី ក៏បាន)។

វារុណី នាម ២)

[វា-រុន-នី] vearunei

ទិសបស្ចិម; ឈ្មោះពួកនក្សត្រទី២៥។

វារេណវាក្យ

សម្ដីផ្ទួនៗ ដដែលៗ, សម្ដីច្រំដែល។

វារេណវាក្យ នាម

[វា-រេ-ណៈ-វាក] vearenveakyor

សម្ដីផ្ទួនៗ ដដែលៗ, សម្ដីច្រំដែល។

វារៈ

ការរារាំង, ការពារ; ការណាត់ឬមត់គ្នា, ការបិទ, ខ្ទប់, គ្រប; គម្រប; ...។

វារៈ នាម ១)

[វា-រៈ] veareak

ថ្ងៃ (ក្នុងសប្ដាហ៍) ; វេលា; វេន, ឱកាស :

វារៈ នាម ២)

[វា-រៈ] veareak

ការរារាំង, ការពារ; ការណាត់ឬមត់គ្នា, ការបិទ, ខ្ទប់, គ្រប; គម្រប; ...។

វាល នាម

[វាល] veal

ទីដែលស្រឡះឥតមានព្រៃ, ឥតមានអ្វីបាំង; លំហ :

វាល នាម

[វា-លៈ-កំ-ពល់] veal

សំពត់រោមសត្វ។

វាល នាម

[វាល-កាល] veal

វាលស្រឡះស្អាតធេង។

វាល កិរិយាសព្ទ

[វាល-ខ្លួន] veal

(ព.ប្រ.) ស្រឡះខ្លួនឥតទីពឹង, ឥតពំនាក់។

វាល នាម

[វា-ល័ក-គៈ-ម៉ាត់] veal

ត្រឹមតែចុងសក់, ប៉ុនចុងសក់។

វាល នាម

[វា-ល័ក-គៈ] veal

ចុងសក់។

វាល នាម

[វាល-ទុំ-នាប] veal

ផ្ទៃដីរាបដែលមានរយៈកម្ពស់ទាបឬក៏ស្ថិតនៅចន្លោះដីខ្ពស់ :

វាល នាម

[វា-លៈ-ធិ] veal

សរីរប្រទេសទ្រទ្រង់នូវសក់កន្ទុយ គឺដងកន្ទុយនៃសត្វចតុប្បាទប្រភេទខ្លះ មានគោ, ក្របី, សេះ, ចាមរី ជាដើម។

វាល នាម

[វា-លៈ-ពាស់] veal

(ម.ព. វាលកម្ពល)។

វាល នាម

[វាល-ភក់] veal

ផ្ទៃដីសើមដែលមានព្រៃលិចទឹក ហើយមានដីឆ្អែតទឹកឬលិចទឹកតាមរដូវ :