ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

វាត នាម

[វា-តៈ-ព័រ] veat

ខ្យល់និងភ្លៀង ឬភ្លៀងលាយខ្យល់។

វាត នាម

[វា-តៈ-ព្យា-ធិ] veat

ជំងឺខ្យល់, រោគខ្យល់ចាប់។

វាត នាម

[វា-តៈ-ម័ន-ឌៈ-លិ-កា] veat

ខ្យល់កំបុតត្បូង គឺខ្យល់ដែលបក់ប្រមូលកួចមូលឡើងលើ ដោយកម្លាំងនៃឧណ្ហភាព។

វាត នាម

[វា-តៈ-ម្រឹក] veat

ឈ្លូស។

វាត នាម

[វា-តៈ-វេក] veat

សន្ទុះឬកម្លាំងខ្យល់។

វាត នាម

[វា-តា-ពាត] veat

(ម.ព. វាតាព្យាធិ)។

វាតទីនិយម

គោលនយោបាយនៃការពង្រីកទឹកដីឬសេដ្ឋកិច្ច :

វាតទីនិយម នាម

[វាត-ទី-និ-យំ] veattiniyum≈

គោលនយោបាយនៃការពង្រីកទឹកដីឬសេដ្ឋកិច្ច :

វាតព្យាធិ នាម

[វា-តៈ-ព្យា-ធិ] veatakpyeathi≈

ជំងឺខ្យល់, រោគខ្យល់ចាប់។

វាតរោគ នាម

[វា-តៈ-រោក] veatakrok≈

(ម.ព.វាតព្យាធិ)។

វាតវលាហក នាម

[វា-តៈ-វៈ-លា-ហក់] veatvoleahak

វលាហកបណ្ដាលឱ្យមានខ្យល់។

វាតវេគចលនា នាម

[វា-តៈ-វេ-គៈ-ចៈ-ឡៈ-ណា] veatakvekeakchaklakna≈

ចលនានៃសម្ទុះឬកម្លាំងខ្យល់។

វាតអាទ្យ

ខំប្រឹង, ស្រវាស្រទេញ, រវះរវាម, សង្វាតយកមុខយកមាត់, វាតយកអំណាច, វាតយកប្រយោជន៍។

វាតអាទ្យ កិរិយាសព្ទ

[វាត-អាត] veataatyor

ខំប្រឹង, ស្រវាស្រទេញ, រវះរវាម, សង្វាតយកមុខយកមាត់, វាតយកអំណាច, វាតយកប្រយោជន៍។

វាតុល គុណនាម

[វា-ដុល] veatol

ដែលខូចចរិត, ឆ្កួត។

វាតុលា គុណនាម

[វា-តុ-ឡា] veatolea

(ម.ព. វាតុល)។

វាតុលី គុណនាម

[វា-តុ-លី] veatoli≈

(ម.ព. វាតុលា)។

វាត់ កិរិយាសព្ទ ១)

[វាត់] veat

រលាស់ចុងឡើង :

វាត់ កិរិយាសព្ទ ២)

[វាត់] veat

រលាស់ចុងផ្ងុប ឬរលាស់ចេញ :

វាត់ គុណនាម

[វាត់] veat

ដែលរលាស់ឡើងបាន :

វាត់ កិរិយាសព្ទ

[វាត់] veat

(ម.ព. វ័ធ)។

វាត្យា នាម

[វា-ត្យា] veatya

ព្យុះ; ខ្យល់កំបុតត្បូង :

វាត—

(ម.ព. វាត{¥¥}២{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វាត— កិរិយាសព្ទ

[វា-តៈ—] veatak—≈

(ម.ព. វាត២) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វាទ នាម

[វាត] veat

ពាក្យ, ពាក្យពោល, ពំនោល។

វាទ នាម

[វា-ទ័ប-ប៉ៈ-ដិ-វាត] veat

ពាក្យពោលតបតទៅរកពាក្យ, ការប្រកែកគ្នាទៅវិញទៅមក។

វាទ នាម

[វា-ទៈ-ប្រៈ-តិ-វាត] veat

(ម.ព. វាទប្បដិវាទ)។

វាទ នាម

[វា-ទៈ-យុត] veat

ការជជែកយកឈ្នះ (ទាំងពីរខាង)។

វាទ នាម

[វា-ទា-នុ-វាត] veat

ការពោលបណ្ដោយតាមគ្នា, ពាក្យចាក់បណ្ដោយ; ពាក្យប្រកាន់និងពាក្យដោះ :

វាទកៈ

អ្នកប្រគំ អ្នកលេងភ្លេង។

វាទកៈ នាម

[វា-ទៈ-កៈ] veatokak

អ្នកប្រគំ អ្នកលេងភ្លេង។

វាទនកម្ម នាម

[វា-ទៈ-នៈ-កាំ] veatnokomm

ការប្រគំ; ការលេងភ្លេង។

វាទអាទិ នាម

[វាត-អាទិ] veataati≈

(ម.ព. វាទអាទិ៍)។

វាទអាទិ៍

ផ្ដើមវាតយកមុខ, យកអំណាច, យកប្រយោជន៍។

វាទអាទិ៍ កិរិយាសព្ទ ១)

[វាត-អាត] veataati

ផ្ដើមនិយាយឬតាំងនិយាយមុនគេយកមុខ, យកអំណាច, យកប្រយោជន៍ :

វាទអាទិ៍ កិរិយាសព្ទ ២)

[វាត-អាត] veataati

ផ្ដើមវាតយកមុខ, យកអំណាច, យកប្រយោជន៍។

វាទអាទ្យ កិរិយាសព្ទ

[វាត-អាត] veataat≈

(ម.ព. វាទអាទិ៍)។

វាទិកា នាម

[វា-ទិ-កា] veatika

(ម.ព. វាទកៈ)។

វាទី

អ្នកពោល; អ្នកជជែក។

វាទី នាម

[វា-ទី] veati

អ្នកពោល; អ្នកជជែក។

វាទៈ នាម

[វា-ទៈ] veateak≈

(ម.ព. វាទ)។

វាទ្យភណ្ឌ នាម

[វា-ទ្យៈ-ភ័ន] veatyphondor

គ្រឿងតន្ត្រី; គ្រឿងតន្ត្រីមួយវង់។

វានរ នាម

[វា-ន] veanor

(ម.ព. ពានរ)។

វានរជាតិ នាម

[វា-នៈ-រៈ-ជាត] veaneakreakcheat≈

សត្វអម្បូរស្វា, ស្វា។

វានរី នាម

[វា-នៈ-រី] veanori

(ម.ព. ពានរី)។

វានរេស នាម

[វា-នៈ-រេស] veaneakres≈

(ម.ព. វានរេន្ទ្រ)។

វានៈ នាម

[វា-នៈ] veaneak

គ្រឿងចាក់ស្រែះ, គ្រឿងក្រងភ្ជាប់; តណ្ហា (ធម្មជាតឬស្ថានដែលចេញផុតចាកតណ្ហាជាគ្រឿងចាក់ស្រែះ ហៅថា និញ្វន < និ + វាន; ឬ និវ៌ាណ < និស៑ + វាន, និស៑ > និរ៑, ន > ណ)។

វាន់ នាម

[វាន់] vean

(ម.ព. វ័ណ្ដ)។

វាបី នាម

[វា-ប៉ី] veabei

បឹង; ត្រពាំង។

វាបី នាម

[ចុល-ឡៈ-វា-ប៉ី] veabei

បឹងតូច :

វាបី នាម

[មៈ-ហា-វា-ប៉ី] veabei

បឹងធំ :

វាប់ គុណនាម

[វាប់] veab

ធ្ងន់ពាប់ :

វាយ

(ព.សា.) ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ដើមសាច់ជ្រាកសម្បុរលាយសលាយក្រហមខណ្ឌជាសង្កាត់ៗ, ផ្លែតូចៗ វេលាទុំឡើងសម្បុរក្រហម ប្រើជាអាហារបាន។

វាយ កិរិយាសព្ទ ១)

[វាយ] veay

(ព.សា.) (វ៉ៃ) ប្រហារដោយបហរណវត្ថុឥតមុខមុត មានរំពាត់, ដំបងជាដើម :

វាយ កិរិយាសព្ទ ២)

[វាយ] veay

សំពងឱ្យមុតលិចចុះ :

វាយ កិរិយាសព្ទ ៣)

[វាយ] veay

សំពងបញ្ចូលឱ្យណែនតឹង :

វាយ កិរិយាសព្ទ ៤)

[វាយ] veay

ទូង, គោះ ឬដំឱ្យលាន់ឮសូរសព្ទ :

វាយ កិរិយាសព្ទ ៥)

[វាយ] veay

យកសេចក្ដីឬលម្អិតសេចក្ដីឱ្យជាក់ប្រាកដ :

វាយ កិរិយាសព្ទ ៦)

[វាយ] veay

តថ្លៃ :

វាយ កិរិយាសព្ទ ៧)

[វាយ] veay

ច្បាំងគ្នា, ច្បាំងដណ្ដើមយកស្រុក :

វាយ កិរិយាសព្ទ

[វាយ-កន់-ទុយ-ភ្នែក] veay

(ព.ប្រ.) ញាក់ចុងភ្នែកឱ្យសញ្ញាគ្នា។

វាយ កិរិយាសព្ទ

[វាយ-ចុង-សំ-ដី] veay

(ព.ប្រ.) បញ្ចេញចុងសម្ដីមានសេចក្ដីប្លែក គួរឱ្យសង្ស័យ។

វាយ កិរិយាសព្ទ

[វាយ-ដំ] veay

វាយសំពងថែមហើយថែមទៀត។

វាយ កិរិយាសព្ទ

[វាយ-ដំ-ច្រំ-ធាក់] veay

វាយសំពងរឿយៗ ទាំងធាក់តន្ត្រំផ្ទួនៗផង។

វាយ កិរិយាសព្ទ

[វាយ-ដំ-ច្រំ-ធាក់] veay

(ព.ទ.បុ.) កំចោករោកកម្ចាត់កម្ចាយឱ្យបែកខ្ញែកឬឱ្យបែកកន្ធែកចេញពីគ្នា!

វាយ កិរិយាសព្ទ

[វាយ-ដំ-ច្រំ-ធាក់] veay

(ម.ព. វាយពាងព្រហក់បំបែក)។

វាយ កិរិយាសព្ទ

[វាយ-ដំ-ច្រំ-ធាក់] veay

(ព.ប្រ.) កម្ចាយសេចក្ដីកំបាំងក្នុងផ្ទះ ឬ ក្នុងក្រុមរបស់ខ្លួនឱ្យលេចឮខ្ចរខ្ចាយស្អុយកេរ្តិ៍ឈ្មោះសាយសុស។

វាយ នាម

[វាយ] veay

(ព.សា.) ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ដើមសាច់ជ្រាកសម្បុរលាយសលាយក្រហមខណ្ឌជាសង្កាត់ៗ, ផ្លែតូចៗ វេលាទុំឡើងសម្បុរក្រហម ប្រើជាអាហារបាន។

វាយតម្លៃ

កំណត់តម្លៃ, គណនាឬវិនិច្ឆ័យអំពីគុណភាព សារៈសំខាន់ បរិមាណ ឬគុណតម្លៃរបស់អ្វីមួយ :

វាយតម្លៃ កិរិយាសព្ទ

[វាយ-តំ-ឡៃ] veaytamlai≈

កំណត់តម្លៃ, គណនាឬវិនិច្ឆ័យអំពីគុណភាព សារៈសំខាន់ បរិមាណ ឬគុណតម្លៃរបស់អ្វីមួយ :