វចនានុក្រមខ្មែរ

វប្ប

(ម.ព. វប្បកាល)។

វប្ប នាម

[វ័ប-ប៉ៈ] vobb

ការសាប, ព្រោះ, សាបព្រោះ, បណ្ដុះពូជ; ច្រាំង, ត្រើយ។

វប្ប នាម

[វ័ប-ប៉ៈ-កាំ] vobb

ការឬរបរសាបព្រោះ។

វប្ប នាម

[វ័ប-ប៉ៈ-ក] vobb

អ្នកធ្វើការសាបព្រោះ។

វប្ប នាម

[វ័ប-ប៉ៈ-កា] vobb

(ម.ព. វប្បករ)។

វប្ប នាម

[វ័ប-ប៉ៈ-កាល] vobb

កាលឬសម័យដែលត្រូវសាបព្រោះ។

វប្ប នាម

[វ័ប-ប៉ៈ-កិច] vobb

(ម.ព. វប្បកម្ម)។

វប្ប នាម

[វ័ប-ប៉ៈ-ខែត] vobb

ថ្នាល; ស្រែពង្រោះ។

វប្ប នាម

[វ័ប-ប៉ាត់-ឋាន] vobb

ទីសម្រាប់សាបព្រោះ (ដូចគ្នានឹង វប្បក្ខេត្ត ដែរ)។

វប្ប នាម

[វ័ប-ប៉ៈ-ធ័រ] vobb

ការផ្សាំបណ្ដុះចំណេះវិជ្ជានិងប្រាជ្ញាស្មារតីឱ្យបានលូតលាស់ចម្រើន ដោយវិទ្យាសាស្ត្រ ឬដោយសិល្បៈផ្សេងៗជាដើម។

វប្ប នាម

[វ័ប-ប៉ៈ-មង់-គល់] vobb

មង្គលសាបព្រោះ; មង្គលច្រត់ព្រះនង្គ័ល។

វប្ប នាម

[វ័ប-ប៉ៈ-រ-ដូវ] vobb

រដូវសាបព្រោះ :

វប្ប នាម

[វ័ប-ប៉ៈ-សៈ-ម៉ៃ] vobb

(ម.ព. វប្បកាល)។

វប្ប—

(ម.ព. វប្ប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វប្ប— នាម

[វ័ប-ប៉ៈ—] vbabak—≈

(ម.ព. វប្ប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វប្រ

(ម.ព. វប្បដ្ឋាន)។

វប្រ នាម

[វ័ប-ប្រៈ] vbabreak≈

(ម.ព. វប្ប)។

វប្រ នាម

[វ័ប-ប្រៈ-ក្រឹត] vbabreakkroet≈

(ម.ព. វប្បកិច្ច)។

វប្រ នាម

[វ័ប-ប្រៈ-ក្សេត] vbabreakkset≈

(ម.ព. វប្បក្ខេត្ត)។

វប្រ នាម

[វ័ប-ប្រៈ-មង់-គល់] vbabreakmngoklo≈

(ម.ព. វប្បមង្គល)។

វប្រ នាម

[វ័ប-ប្រៈ-រ-ដូវ] vbabreakrodouv≈

(ម.ព. វប្បរដូវ)។

វប្រ នាម

[វ័ប-ប្រៈ-ស្ថាន] vbabreaksthan≈

(ម.ព. វប្បដ្ឋាន)។

វប្រ—

(ម.ព. វប្ប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វប្រ— នាម

[វ័ប-ប្រៈ—] vbabreak—≈

(ម.ព. វប្ប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វមរោគ

រោគក្អួត, រោគចង្អោរ។

វមរោគ នាម

[វៈ-មៈ-រោក] vomorouk

រោគក្អួត, រោគចង្អោរ។

វម្មិត

ទាហានពាក់ក្រោះ :

វម្មិត នាម

[វ័ម-មិត] vommit

ទាហានពាក់ក្រោះ :

វយ នាម

[វៈ-យៈ] voy

អាយុ, កំណត់អាយុ; ដំណើរសូន្យទៅខាងក្រោយលឿនកើនទៅខាងមុខ (នៃអាយុ) :

វយ នាម

[វៈ-យៈ-ជន់] voy

ជនចាស់។

វយ គុណកិរិយា

[វៈ-យា-នុ-រូប] voy

តាមសមគួរដល់វ័យ, សមរម្យតាមវ័យ :

វយបត្តិ

ដំណើរពេញវ័យ, ដំណើរពេញវ័យអាចបន្តពូជបាន។

វយបត្តិ នាម

[វៈ-យៈ-ប័ត] veakyeakbta≈

ដំណើរពេញវ័យ, ដំណើរពេញវ័យអាចបន្តពូជបាន។

វយវឌ្ឍនាការ

អាការៈចម្រើនតាមលំដាប់វ័យគឺតាំងពីប្រសូតមករហូតដល់ចម្រើនធំខ្លួនរៀងទៅដល់ចាស់ :

វយវឌ្ឍនាការ នាម

[វៈ-យៈ-វ័ត-ឍៈ-នា-កា] voyovodthoneakar

អាការៈចម្រើនតាមលំដាប់វ័យគឺតាំងពីប្រសូតមករហូតដល់ចម្រើនធំខ្លួនរៀងទៅដល់ចាស់ :

វយស្ថ គុណនាម

[វៈ-យ័ស] voyosthar

ដែលកំពុងពេញជំទង់, ដែលនៅក្មេង; កំលោះ, ក្រមុំ។

វយស្ថ នាម

[វៈ-យ័ស-ស្ថា] voyosthar

នាងក្រមុំ; ស្ត្រីជាសំឡាញ់ (របស់ស្ត្រី)។

វយស្យ គុណនាម

[វៈ-យ័ស] voyosyar

មានអាយុ។

វយស្យ នាម

[វៈ-យ័ស] voyosyar

អ្នកមានអាយុស្មើគ្នាឬស្រករគ្នា; សំឡាញ់ស្និទ្ធ, ភឿន, ភ្លើ។

វយស្យា នាម

[វៈ-យ័ស-ស្យា] veakyssyea≈

(ម.ព. វយស្យ)។

វយាហារូបត្ថម្ភ

ការទទួលជាតិអាហារជ្រួតជ្រាបតិចជាងជាតិអាហារដែលបញ្ចេញចោល។

វយាហារូបត្ថម្ភ នាម

[វៈ-យា-ហា-រូ-ប៉័ត-ឋំ] veakyeaharubtatham≈

ការទទួលជាតិអាហារជ្រួតជ្រាបតិចជាងជាតិអាហារដែលបញ្ចេញចោល។

វយ័ស្ថ

(ម.ព. វយស្ថ)។

វយ័ស្ថ គុណនាម

[វៈ-យ័ស] veakys≈

(ម.ព. វយស្ថ)។

វយ័ស្យ

(ម.ព. វសយ្យ)។

វយ័ស្យ គុណនាម

[វៈ-យ័ស] veakys≈

(ម.ព. វសយ្យ)។

វយ័ស្យា

(ម.ព. វយស្យ)។

វយ័ស្យា នាម

[វៈ-យ័ស-ស្យា] veakyssyea≈

(ម.ព. វយស្យ)។

វរ គុណនាម

[វ] vor

ប្រសើរ, ខ្ពង់ខ្ពស់, លើសលន់, ថ្លៃថ្លា; ជាចម្បង; ដែលគួរប្រាថ្នា, គួរចង់បាន, គួរជ្រើសយក; ដែលគួរសូម, ...។

វរ នាម ១)

[វៈ-រៈ-មន់-ត្រី] vor

មន្ត្រីប្រសើរ។

វរ នាម ២)

[វៈ-រៈ-មន់-ត្រី] vor

ឋានន្តរនៃមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែករដ្ឋបាល, នៅត្រង់ចន្លោះថ្នាក់អនុមន្ត្រីនិងឧត្តមមន្ត្រី។

វរ នាម

[វៈ-រៈ-គុណ] vor

គុណដ៏ប្រសើរ, គុណគាប់។

វរ នាម

[វៈ-រៈ-ចាក់] vor

ចក្រដ៏ប្រសើរ។

វរ នាម

[វៈ-រៈ-ជន់] vor

ជនប្រសើរ។

វរ នាម

[វៈ-រៈ-ជៃ] vor

ជម្នះដ៏ប្រសើរ។

វរ នាម

[វៈ-រ័ញ-ញូ] vor

អ្នកដឹងធម៌ដ៏ប្រសើរ (ព្រះពុទ្ធ) :

វរ នាម

[វៈ-រៈ-តៈ-នូ] vor

ស្ត្រីល្អឆ្នើម។

វរ នាម

[វៈ-រៈ-ទាន] vor

ការឱ្យពរ; ការឱ្យរង្វាន់។

វរ នាម

[វៈ-រៈ-នាត] vor

ពំនាក់ដ៏ប្រសើរ។

វរ នាម

[វៈ-រៈ-នា-រី] vor

(ម.ព. វរតនូ)។

វរ នាម

[វៈ-រៈ-បី-ដា] vor

បិតាប្រសើរ (បិតាក្សត្រិយ៍) :

វរ នាម

[វៈ-រៈ-បុ-រ៉ស់] vor

បុរសប្រសើរ, ប្រុសថ្លៃ។

វរ នាម

[វៈ-រៈ-មា-ដា] vor

មាតាប្រសើរ (មាតាក្សត្រិយ៍) :

វរ នាម

[វ-មិត] vor

មិត្រប្រសើរ។

វរ នាម

[វ-មិត] vor

(ម.ព. វរមិត្ត)។

វរ នាម

[វៈ-រៈ-យោ-សិត] vor

ស្ត្រីមានរូបល្អ, នាងឆើតឆោម, ស្រីថ្លៃ។

វរ នាម

[វៈ-រៈ-រាច] vor

ស្តេចប្រសើរ។

វរ គុណនាម

[វៈ-រៈ-លាក់] vor

លក្ខណៈដ៏ប្រសើរ; ដែលមានលក្ខណៈដ៏ប្រសើរ។

វរ នាម

[វៈ-រៈ-ឡ័ញ-ឆៈ-ក] vor

ត្រាដ៏ប្រសើរ (ព្រះរាជមុទ្រា) :

វរ នាម

[វៈ-រៈ-វង់] vor

វង្សដ៏ប្រសើរ; ដែលមានវង្សខ្ពង់ខ្ពស់។

វរ នាម

[វៈ-រៈ-វ័ន-ណិ-នី] vor

ស្ត្រីមានសម្បុរល្អ, នាងឆើតឆោម ឬនាងឆោមឆាយ។

វរ នាម

[វៈ-រៈ-វាង-ជៃ] vor

(ម.ព. វៀងជ័យ)។

វរ នាម

[វ] vor

ពរ។

វរ កិរិយាសព្ទ

[វ] vor

ទាស់ការ, ទាស់ទំនង; នាំឱ្យមានរវល់ឥតប្រយោជន៍; នាំឱ្យទាស់ដំណើរ។

វរ កិរិយាសព្ទ

[កុំ-វ] vor

កុំរវល់! ឬ នាំវរ ឬ នាំរវល់ ឬ វរវឹក ឬ វឹកវរ ច្របូកច្របល់; ធ្វើឱ្យច្រឡំបល់, ឱ្យទាស់ការ។

វរ កិរិយាសព្ទ

[វ-វឹក] vor

ច្របូកច្របល់; ធ្វើឱ្យច្រឡំបល់, ឱ្យទាស់ការ។

វរ កិរិយាសព្ទ

[វ-វឹក-ទ-ទឹក-ស្ងួត] vor

(ព.ប្រ.) ច្របូកច្របល់ដូចគេយករបស់ទទឹកដាក់លាយនឹងរបស់ស្ងួត (ព.សា.) :

វរ នាម

[វ-ហើយ] vor

ទាស់ហើយ!

វរចិត្ត

ចិត្តដែលទញ់ទាល់, វឹកវរក្នុងផ្លូវចិត្ត។

វរចិត្ត នាម

[វៈ-រៈ-ចិត] veakreakchet≈

ចិត្តដែលទញ់ទាល់, វឹកវរក្នុងផ្លូវចិត្ត។

វរនាវី

ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានជាន់ខ្ពស់ជើងទឹក តាមលំដាប់ចាប់ពីវរនាវីត្រីដល់វរនាវីឯក។

វរនាវី នាម

[វៈ-រៈ-នា-វី] veakreakneavi≈

ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានជាន់ខ្ពស់ជើងទឹក តាមលំដាប់ចាប់ពីវរនាវីត្រីដល់វរនាវីឯក។

វរនាវីត្រី

ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានជាន់ខ្ពស់ជើងទឹក បន្ទាប់ពីវរនាវីទោ (សក្ដិបួន)។

វរនាវីត្រី នាម

[វៈ-រៈ-នា-វី--ត្រី] veakreakneavitri≈

ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានជាន់ខ្ពស់ជើងទឹក បន្ទាប់ពីវរនាវីទោ (សក្ដិបួន)។

វរនាវីទោ

ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានជាន់ខ្ពស់ជើងទឹក នៅត្រង់ចន្លោះវរនាវីត្រីនិងវរនាវីឯក (សក្ដិបួនកន្លះ)។

វរនាវីទោ នាម

[វៈ-រៈ-នា-វី-ទោ] veakreakneavito≈

ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានជាន់ខ្ពស់ជើងទឹក នៅត្រង់ចន្លោះវរនាវីត្រីនិងវរនាវីឯក (សក្ដិបួនកន្លះ)។

វរនាវីឯក

ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានជាន់ខ្ពស់ជើងទឹក ខ្ពស់ផុតក្នុងថ្នាក់វរនាវី (សក្ដិប្រាំ)។

វរនាវីឯក នាម

[វៈ-រៈ-នា-វី-អែក] veakreakneaviaaek≈

ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានជាន់ខ្ពស់ជើងទឹក ខ្ពស់ផុតក្នុងថ្នាក់វរនាវី (សក្ដិប្រាំ)។

វរវន្ទា

ថ្វាយបង្គំ, សំពះ, គំនាប់, គោរពដ៏ប្រសើរ។

វរវន្ទា កិរិយាសព្ទ

[វៈ-រៈ-វ័ន-ទា] veakreakvnotea≈

ថ្វាយបង្គំ, សំពះ, គំនាប់, គោរពដ៏ប្រសើរ។

វរសេនិយ

ឋានន្តរស័ក្ដិនាយទាហានជាន់ខ្ពស់, ខ្ពស់ផុតក្នុងថ្នាក់វរសេនីយ៍, សក្ដិ៥។

វរសេនិយ នាម

[វៈ-រៈ-សេ-ណី] veakreaksenei≈

ឋានន្តរស័ក្ដិនាយទាហានជាន់ខ្ពស់ ចាប់ពីសក្ដិ៤ឡើងទៅ។

វរសេនិយ នាម

[វៈ-រៈ-សេ-ណី] veakreaksenei≈

(ម.ព. វរសេនិយ)។

វរសេនិយ នាម

[វៈ-រៈ-សេ-ណី-ត្រី] veakreakseneitri≈

ឋានន្តរស័ក្ដិនាយទាហានជាន់ខ្ពស់ បន្ទាប់ពីវរសេនីយ៍ទោ, សក្ដិ៤។

វរសេនិយ នាម

[វៈ-រៈ-សេ-ណី-ទោ] veakreakseneito≈

ឋានន្តរស័ក្ដិនាយទាហានជាន់ខ្ពស់នៅត្រង់ចន្លោះ វរសេនីយ៍ត្រីនិងវរសេនីយ៍ឯក, សក្ដិ៤កន្លះ។

វរសេនិយ នាម

[វៈ-រៈ-សេ-ណី-អែក] veakreakseneiaaek≈

ឋានន្តរស័ក្ដិនាយទាហានជាន់ខ្ពស់, ខ្ពស់ផុតក្នុងថ្នាក់វរសេនីយ៍, សក្ដិ៥។

វរាសនៈ

អាសនៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់, ទីអង្គុយឬកន្លែងអង្គុយដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់។

វរាសនៈ នាម

[វៈ-រា-សៈ-ណៈ] veakreasaknak≈

អាសនៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់, ទីអង្គុយឬកន្លែងអង្គុយដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់។

វរុណ

ឈ្មោះនៃតាបសទ្រុស្តសីលម្នាក់ ជាអ្នកផ្ដើមបង្កើតសុរាដំបូងបំផុតជាមួយនឹងព្រានព្រៃឈ្មោះ សុរៈ :

វរុណ នាម ១)

[វៈ-រុន] vorun

នាមទេវតាជាម្ចាស់ទឹកឬម្ចាស់សមុទ្រ, ជួនកាលហៅថា សិន្ធុបតី; ឬនាមទេវតាអ្នកបង្អុរភ្លៀង; ខ្មែរច្រើនហៅ សំដៅចំពោះនាមទេវតាអ្នកបង្អុរភ្លៀងនុះដែរ ឬសំដៅសេចក្ដីថា "ភ្លៀង; ទឹក; មហាសមុទ្រ" :