ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

វត្ថ—

(ម.ព. វត្ថ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វត្ថ— នាម

[វ័ត-ថៈ—] vtathak—≈

(ម.ព. វត្ថ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វត្ស នាម

[វ័ត] votsar

កូនគោ; ឆ្នាំ។

វទញ្ញូ

អ្នកដឹងក្នុងការនិយាយស្ដី, អ្នកចេះនិយាយស្ដីគួរដល់ការ; អ្នកដែលមានចិត្តទូលាយ; មនុស្សចិត្តបុណ្យ; អ្នកដែលដឹងក្នុងការឱបអរសាទរ (ទាំងបុរសទាំងស្ត្រី) :

វទញ្ញូ នាម

[វៈ-ទ័ញ-ញូ] votonhnhu

អ្នកដឹងក្នុងការនិយាយស្ដី, អ្នកចេះនិយាយស្ដីគួរដល់ការ; អ្នកដែលមានចិត្តទូលាយ; មនុស្សចិត្តបុណ្យ; អ្នកដែលដឹងក្នុងការឱបអរសាទរ (ទាំងបុរសទាំងស្ត្រី) :

វទនៈ នាម

[វៈ-ទៈ-នៈ] veakteakneak≈

(ម.ព. វទ័ន)។

វទ័ន

ការនិយាយ; ពាក្យ; ធ្មេញ; មាត់ :

វទ័ន នាម

[វៈ-ទ័ន] votoan

ការនិយាយ; ពាក្យ; ធ្មេញ; មាត់ :

វធភូមិ

ទីពិឃាតសត្វ, កន្លែងពិឃាតសត្វយកសាច់លក់។

វធភូមិ នាម

[វៈ-ធៈ-ភូម] vothophumi

ទីពិឃាតសត្វ, កន្លែងពិឃាតសត្វយកសាច់លក់។

វធូ

ស្ត្រីមានគូស្រករ, ស្ត្រីក្រមុំដែលទើបមានស្វាមី; ស្ត្រីដែលមាតាបិតាក្មេកកំពុងសង្កេតឫកមារយាទ :

វធូ នាម

[វៈ-ធូ] vothu

ស្ត្រីមានគូស្រករ, ស្ត្រីក្រមុំដែលទើបមានស្វាមី; ស្ត្រីដែលមាតាបិតាក្មេកកំពុងសង្កេតឫកមារយាទ :

វន នាម ១)

[វន] von

ព្រៃ។

វន នាម ២)

[វន] von

ទឹក; ទីនៅ, ទីអាស្រ័យ; ផ្ទះ; ភូមិលំនៅ; ...។

វន នាម ១)

[វៈ-ន័ប-ប៉ៈ-វេស] von

ការចូលទៅកាន់ព្រៃ។

វន នាម ២)

[វៈ-ន័ប-ប៉ៈ-វេស] von

ឈ្មោះកណ្ឌទី៤នៃមហាវេស្សន្តរជាតក (ព.ពុ.)។

វន នាម

[វៈ-នៈ-កុ-សុម] von

ផ្កាព្រៃ; ផ្កាដុះក្នុងទឹក។

វន នាម

[វៈ-នៈ-គច់] von

ដំរីព្រៃ។

វន នាម

[វៈ-នៈ-គោ-ច] von

ការត្រាច់ស្វែងរកអាហារក្នុងព្រៃ។

វន នាម

[វៈ-នៈ-ច] von

ពនេចរ, ថ្មើរព្រៃ, ព្រានព្រៃ។

វន នាម

[វៈ-នៈ-ច-រ៉ៈ-កៈ] von

(ម.ព. វនចរ)។

វន នាម

[វៈ-នៈ-ជី-វិ-កា] von

ការចិញ្ចឹមជីវិតឬការរស់នៅក្នុងព្រៃ។

វន នាម

[វៈ-ណាត់-ឋាន] von

(ម.ព. វនស្ថាន)។

វន នាម

[វៈ-នៈ-ទេ-វៈ-ដា] von

ទេវតាដែលស្ថិតនៅក្នុងព្រៃ។

វន នាម

[វៈ-នៈ-បាល] von

អ្នករក្សាព្រៃ, អ្នកកាន់ការថែរក្សាព្រៃ។

វន នាម

[វៈ-នៈ-បាល-កៈ] von

(ម.ព. វនបាល)។

វន នាម

[វៈ-នៈ-បី-សាច] von

បិសាចរក្សាព្រៃ, ខ្មោចព្រៃ; ម្រេញគង្វាល។

វន នាម

[វៈ-នៈ-បុស] von

ផ្កាព្រៃ។

វន នាម

[វៈ-ន័ប-ប៉ៈ-ទេស] von

ព្រៃ, ព្រៃទាំងមូល។

វន នាម

[វៈ-នៈ-ប្រ-ទេស] von

(ម.ព. វនប្បទេស)។

វន នាម

[វៈ-នៈ-មូ-លៈ-ផៈ-ឡា-ផល់] von

មើមដំឡូងនិងផ្លែឈើតូចធំក្នុងព្រៃ។

វន នាម

[វៈ-នៈ-រៈ-តិ] von

អំណរទៅរកព្រៃ, សេចក្ដីពេញចិត្តនៅក្នុងព្រៃ, សេចក្ដីរីករាយក្នុងព្រៃ, ការចូលចិត្តនៅក្នុងព្រៃ។

វន នាម

[វៈ-នៈ-វ៉ាប់-ប៉ៈ-កាំ] von

ការដាំឈើព្រៃ, វិទ្យាសាស្ត្រខាងការបណ្ដុះនិងការថែរក្សាដើមឈើ។

វន នាម

[វៈ-នៈ-វ៉ាប់-ប៉ៈ-ក] von

អ្នកដាំ, បណ្ដុះ, ថែរក្សាឈើព្រៃ។

វន នាម

[វៈ-នៈ-វាស] von

ការនៅក្នុងព្រៃ។

វន នាម

[វៈ-នៈ-វា-សិ-នី] von

(ម.ព. វនវាសី)។

វន នាម

[វៈ-នៈ-វា-សី] von

អរញ្ញវាសី (អ្នកនៅក្នុងព្រៃ)។

វន នាម

[វៈ-នៈ-សន់] von

ដងព្រៃ។

វន នាម

[វៈ-នៈ-ស្ថាន] von

ទីព្រៃ, តួព្រៃ។

វន នាម

[វៈ-នា-លី] von

ជួរព្រៃ; ជាយព្រៃ។

វន នាម

[វៈ-នា-លៃ] von

(ម.ព. ពនាល័យ)។

វន នាម

[វៈ-នា-វាស] von

លំនៅក្នុងព្រៃ។

វន នាម

[វៈ-នា-ស្រំ] von

(ម.ព. ពនាស្រម)។

វន នាម

[វៈ-នា-ស្រៃ] von

(ម.ព. ពនាស្រ័យ)។

វនន្តរ នាម

[វៈ-ណន់-ដ] vonontor

ចន្លោះឬលង្វែកព្រៃ។

វនប្បតិ នាម

[វៈ-ន័ប-ប៉ៈ-តិ] vonobbate

(ម.ព. វនស្បតិ)។

វនរ័ត

ឋានន្តរជាសមណស័ក្ដិ ទីរាជាគណៈ សម្រាប់ឯកក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ ដែលព្រះមហាក្សត្រិយ៍ក្នុងបុរាណសម័យទ្រង់តាំងព្រះមហាថេរអង្គណាមួយ ដែលជាអ្នកប្រាជ្ញខាងពួកអរញ្ញវាសី; លុះចំណេរកាលតៗរៀងមក ទោះបីព្រះថេរៈដែលជាគាមវាសីក៏អាចទទួលឋានន្តរនេះបាន តាមដោយព្រះមហាក្សត្រិយ៍ទ្រង់សព្វព្រះរាជហឫទ័យត

វនរ័ត នាម ១)

[វៈ-នៈ-រ័ត] vonoroat

អ្នកត្រេកអរក្នុងព្រៃឬអ្នកពេញចិត្តនៅតែក្នុងព្រៃ។

វនរ័ត នាម ២)

[វៈ-នៈ-រ័ត] vonoroat

ឋានន្តរជាសមណស័ក្ដិ ទីរាជាគណៈ សម្រាប់ឯកក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ ដែលព្រះមហាក្សត្រិយ៍ក្នុងបុរាណសម័យទ្រង់តាំងព្រះមហាថេរអង្គណាមួយ ដែលជាអ្នកប្រាជ្ញខាងពួកអរញ្ញវាសី; លុះចំណេរកាលតៗរៀងមក ទោះបីព្រះថេរៈដែលជាគាមវាសីក៏អាចទទួលឋានន្តរនេះបាន តាមដោយព្រះមហាក្សត្រិយ៍ទ្រង់សព្វព្រះរាជហឫទ័យត

វនរ័ត្ន នាម

[វៈ-នៈ-រ័ត] veakneakrta≈

(ម.ព. វនរ័តន៍)។

វនវិទ្យា

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីការដាំដុះ ការថែទាំ និងការធ្វើអាជីវកម្មព្រៃឈើ :

វនវិទ្យា នាម

[វៈ-នៈ-វិត-ទ្យា] veakneakvittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីការដាំដុះ ការថែទាំ និងការធ្វើអាជីវកម្មព្រៃឈើ :

វនស្បតិ

មានន័យមួយផ្សេងថា ឈើដែលបញ្ចេញផ្កាជារូបផ្លែមកតែម្ដង :

វនស្បតិ នាម ១)

[វៈ-ន័ស-ស្ប៉ៈ-តិ] vonosbote

ឈើធំទាំងពួងឬឈើជាចម្បងជាងដើមឈើឯទៀតៗ ក្នុងព្រៃមួយៗ។

វនស្បតិ នាម ២)

[វៈ-ន័ស-ស្ប៉ៈ-តិ] vonosbote

មានន័យមួយផ្សេងថា ឈើដែលបញ្ចេញផ្កាជារូបផ្លែមកតែម្ដង :

វនា—

(ម.ព. វន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វនា— នាម

[វៈ-នា—] veaknea—≈

(ម.ព. វន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វនិតា នាម

[វៈ-និ-តា] vonita

(ម.ព. ពនិតា)។

វនិព្វក

ស្មូម; ស្មូមអ្នកពោលពណ៌នាសរសើរគុណរបស់អ្នកឱ្យឬសរសើរផលទានជាមុនរួចទើបសូមទាន ឬក៏ពោលសរសើរ, ពោលពាក្យឱ្យពរ ក្នុងកាលដែលគេឱ្យទានមកខ្លួនរួចហើយ (សរសេរជា វណិព្វក ក៏បាន)។

វនិព្វក នាម

[វៈ-និប-ពៈ-កៈ] ឬ [វៈ-និប-ពក់] vonipvok

ស្មូម; ស្មូមអ្នកពោលពណ៌នាសរសើរគុណរបស់អ្នកឱ្យឬសរសើរផលទានជាមុនរួចទើបសូមទាន ឬក៏ពោលសរសើរ, ពោលពាក្យឱ្យពរ ក្នុងកាលដែលគេឱ្យទានមកខ្លួនរួចហើយ (សរសេរជា វណិព្វក ក៏បាន)។

វនេចរ នាម

[វៈ-នេ-ច] vonechor

(ម.ព. វន និង ពនេចរ)។

វន្ត នាម

[វាន់] vont

ពាក្យនេះជា បច្ច័យតទ្ធិត (វន្តុ > វន្ត) ប្រែថា "មាន" សម្រាប់ចុះផ្សំពីខាងចុងសព្ទបាលី ច្រើនតែជាអរូបនាម ដែលមានស្រៈ អ, អា នៅទីបំផុត ខាងចុង។

វន្ត នាម

[កុល-ឡៈ-វ័ន] vont

អ្នកមានត្រកូល, អ្នកមានពូជពង្ស។

វន្ត នាម

[គុ-ណៈ-វៈ-តី] vont

(ម.ព. គុណវន្តី)។

វន្ត នាម

[គុ-ណៈ-វ័ន] vont

អ្នកមានគុណ។

វន្ត នាម

[គុ-ណៈ-វ័ន-តី] vont

ស្ត្រីអ្នកមានគុណជាដើម។

វន្ត នាម

[យស់-វាន់] vont

អ្នកមានយស។

វន្ទនា នាម

[វ័ន-ទៈ-នា] vontonea

អភិវាទន៍ (ការថ្វាយបង្គំ, ការសំពះ, គំនាប់)។

វន្ទនា កិរិយាសព្ទ

[កា-យ៉ៈ-វ័ន-ទៈ-នា] vontonea

អភិវាទន៍ដោយកាយ, ដោយវាចា, ដោយចិត្ត។

វន្ទនា នាម

[មៈ-នោ-វ័ន-ទៈ-នា] vontonea

អភិវាទន៍ដោយចិត្ត។

វន្ទនា នាម

[វៈ-ចី-វ័ន-ទៈ-នា] vontonea

អភិវាទន៍ដោយវាចា។

វន្ទនា នាម

[វ័ន-ទៈ-នា-កា] vontonea

អាការៈអភិវាទន៍។

វន្ទន្ត

កំពុងថ្វាយបង្គំ, សំពះ, គំនាប់ :

វន្ទន្ត កិរិយាសព្ទ

[វ័ន-ទ័ន] vontontor

កំពុងថ្វាយបង្គំ, សំពះ, គំនាប់ :

វន្ទន្តី កិរិយាសព្ទ

[វ័ន-ទ័ន-តី] vontonti

(ម.ព. វន្ទន្ត)។

វន្ទា

ថ្វាយបង្គំ, សំពះ, គំនាប់ :

វន្ទា កិរិយាសព្ទ

[វ័ន-ទា] vontea

ថ្វាយបង្គំ, សំពះ, គំនាប់ :

វន្ទីយ៍ កិរិយាសព្ទ

[វ័ន-ទី] vontiy

ថ្វាយបង្គំ, សំពះ, គំនាប់ :