វចនានុក្រមខ្មែរ

វជិរៈ នាម

[វៈ-ជិ-រៈ] vochireak

ពេជ្រ; កាំរន្ទះ; ខ្សែរស្មីផ្លេកបន្ទោរ; ...។

វជិរៈ នាម

[វៈ-ជិ-រៈ-ម័យ] vochireak

ដែលប្រដាប់ដោយពេជ្រ ដែលដាំពេជ្រ។

វជិរៈ នាម

[វៈ-ជិ-រៈ] vochireak

អាវុធរបស់ព្រះឥន្ទ្រ (ពួកជាងតាំងពីព្រេងនាយរៀងមក គូរឬឆ្លាក់ ធ្វើជារូបមានទ្រង់ទ្រាយស្រដៀងនឹងផ្កាចំប៉ីរីក ឬជួនកាលធ្វើជារូបខ្សែរស្មីផ្លេកបន្ទោរ, មានដងខ្លីដូចដងព្រះខ័ឌ្គ)។

វជិរៈ នាម

[វៈ-ជិ-រៈ-ប៉ា-ណី] vochireak

អ្នកដែលមានដៃកាន់វជីរ ឬអ្នកដែលមានវជីរជាអាវុធ (ព្រះឥន្ទ្រ)។

វជិរៈ នាម

[វៈ-ជិ-រៈ-ហ័ត] vochireak

(ម.ព. វជិរបាណី)។

វជិរៈ គុណនាម

[វៈ-ជិ-រៈ] vochireak

រឹងស្រួយ; មានលំអ។

វជីរ នាម

[វៈ-ជី] vochir

កែវវជីរ, ត្បូងវជីរ, ពេជ្រ, ត្បូងពេជ្រ។

វជ្ជទស្សិនី នាម

[វ័ច-ជៈ-ទ័ស-សិ-នី] vochchotosseni

(ម.ព. វជ្ជទស្សី)។

វជ្ជទស្សី

ដែលឃើញទោសគេជាប្រក្រតី; អ្នកដែលឃើញតែទោសគេ។

វជ្ជទស្សី គុ., ន.

[វ័ច-ជៈ-ទ័ស-សី] vochchotossei

ដែលឃើញទោសគេជាប្រក្រតី; អ្នកដែលឃើញតែទោសគេ។

វញ្ច

ធ្មេញបញ្ឆោត គឺធ្មេញដែលដាក់ជាជំនួសធ្មេញធម្មជាតិ។

វញ្ច កិរិយាសព្ទ

[វ័ញ-ចៈ] vonhchor

បញ្ឆោត; បោក, បោកប្រាស់។

វញ្ច នាម

[វ័ញ-ចៈ-កាំ] vonhchor

ការបញ្ឆោត; ការបោកប្រាស់។

វញ្ច នាម

[វ័ញ-ចៈ-ទ័ន] vonhchor

ធ្មេញបញ្ឆោត គឺធ្មេញដែលដាក់ជាជំនួសធ្មេញធម្មជាតិ។

វញ្ចនាការ

អាការៈនៃកលល្បិចរបស់ពួកទាហានក្នុងសង្គ្រាម, កលបញ្ឆោតនៃពួកទាហាន។

វញ្ចនាការ នាម

[វ័ញ-ចៈ-ណា-កា] vonhchoneakar

អាការៈបញ្ឆោត, អាការៈបោក, អាការៈបោកប្រាស់ :

វញ្ចនាការ នាម

[វ័ញ-ចៈ-ណា-កា-នៃ-ពួក-យោ-ធា] vonhchoneakar

អាការៈនៃកលល្បិចរបស់ពួកទាហានក្នុងសង្គ្រាម, កលបញ្ឆោតនៃពួកទាហាន។

វញ្ឈៈ គុណនាម

[វ័ញ-ឈៈ] vonhchheak

ដែលមិនមានកូន (អា) ; ដែលមិនមានផល, ឥតប្រយោជន៍; ដែលឥតផ្លែ។

វញ្ឈៈ នាម

[វ័ញ-ឈៈ-កាំ] vonhchheak

ប្រើជាបទសមាស ការងារឥតផល, អំពើឥតប្រយោជន៍។

វញ្ឈៈ នាម

[វ័ញ-ឈៈ-ព្រឹក] vonhchheak

ឈើដែលឥតផ្លែ (ឈើអាឬឈើឈ្មោល)។

វដ្ដ គុណនាម

[វ័ត-ដៈ] vodd

ដែលវិល; មូល, ដែលជាវង់មូល។

វដ្ដ នាម

[វ័ត-ដៈ] vodd

ការវិលទៅមក; ដំណើរវិលកើតវិលស្លាប់; វង់មូល; តម្លៃសម្រាប់ចាយប្រើស្បៀង។

វដ្ដ នាម

[វាត់-ទុក] vodd

ទុក្ខក្នុងវដ្ដៈ គឺទុក្ខសម្រាប់សត្វដែលវិលកើតវិលស្លាប់។

វដ្ដ នាម

[វ័ត-ដៈ-ភៃ] vodd

ភ័យអំពីការវិលកើតវិលស្លាប់។

វដ្ដ នាម

[វ័ត-ដៈ-មូល] vodd

ទីតាំងរបស់វដ្ដៈ, ឫសរបស់វដ្ដៈ។

វដ្ដ នាម

[វ័ត-ដៈ-លោក] vodd

លោកគឺការវិលកើតវិលស្លាប់។

វដ្ដ នាម

[វ័ត-ដៈ-សង់-សា] vodd

ដំណើរអន្ទោលវិលកើតវិលស្លាប់។

វដ្ដទឹក

ដំណើរវិលជុំបន្តគ្នាមិនដាច់នៃបាតុភូតរំហួត កំណក ចំហាយ លំហូររបស់ទឹក :

វដ្ដទឹក នាម

[វ័ត-ទឹក] vtatoek≈

ដំណើរវិលជុំបន្តគ្នាមិនដាច់នៃបាតុភូតរំហួត កំណក ចំហាយ លំហូររបស់ទឹក :

វដ្ដរដូវ

ខួបរដូវរបស់ស្ត្រីចាប់ផ្ដើមពីស្ត្រីពេញក្រមុំ រហូតដល់វ័យអស់រដូវ។ មួយខួបរដូវមានរយៈពេល២៨ថ្ងៃ រាប់ចាប់ពីថ្ងៃទី១នៃរដូវរហូតដល់ថ្ងៃទី២៨នៃខួបនីមួយៗ :

វដ្ដរដូវ នាម

[វ័ត-រ-ដូវ] vtarodouv≈

ខួបរដូវរបស់ស្ត្រីចាប់ផ្ដើមពីស្ត្រីពេញក្រមុំ រហូតដល់វ័យអស់រដូវ។ មួយខួបរដូវមានរយៈពេល២៨ថ្ងៃ រាប់ចាប់ពីថ្ងៃទី១នៃរដូវរហូតដល់ថ្ងៃទី២៨នៃខួបនីមួយៗ :

វដ្ដៈ គុណនាម

[វ័ត-ដៈ] vtadak≈

(ម.ព.វដ្ដ)។

វដ្ដ— គុណនាម

[វ័ត-ដៈ—] vtadak—≈

(ម.ព. វដ្ដ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វឌ្ឍកី នាម

[វ័ត-ឍៈ-កី-កាំ] vodthokei

ការជាងឈើ, ការងាររបស់ជាងឈើ។

វឌ្ឍកី នាម

[វ័ត-ឍៈ-កី-ហ័ត] vodthokei

ហត្ថជាងឈើ, ហត្ថខ្នាត។

វឌ្ឍន នាម

[វ័ត-ឍៈ-ណៈ] vodthon

សេចក្ដីចម្រើន; ការលូតលាស់; ដំណើរដុះដាល; ដំណើរកើតកាលវាលគុម្ព។

វឌ្ឍន នាម

[វ័ត-ឍៈ-ណៈ-កាំ] vodthon

អំពើឬការងារដែលនាំឱ្យចម្រើនផលប្រយោជន៍។

វឌ្ឍន នាម

[វ័ត-ឍៈ-ណៈ-កាល] vodthon

កាលឬសម័យដែលមានសេចក្ដីចម្រើនប្រយោជន៍ផ្សេងៗ។

វឌ្ឍន នាម

[វ័ត-ឍៈ-ណៈ-ធ័រ] vodthon

ធម៌ឬសភាវៈដែលនាំឱ្យកើតសេចក្ដីចម្រើន។

វឌ្ឍន នាម

[វ័ត-ឍៈ-ណៈ-សៈ-ម៉ៃ] vodthon

(ម.ព. វឌ្ឍនកាល)។

វឌ្ឍននិយម

ការប្រកាន់នូវគំនិតចម្រើនជឿនលឿន ការគាំទ្រកំណែទម្រង់សង្គម :

វឌ្ឍននិយម នាម

[វ័ត-ឍៈ-ណៈ-និ-យំ] vtatheaknakniyum≈

ការប្រកាន់នូវគំនិតចម្រើនជឿនលឿន ការគាំទ្រកំណែទម្រង់សង្គម :

វឌ្ឍនភាគិនី នាម

[វ័ត-ឍៈ-នៈ-ភា-គិ-នី] vtatheakneakpheakini≈

(ម.ព. វឌ្ឍនភាគី)។

វឌ្ឍនភាគិយ គុណនាម

[វ័ត-ឍៈ-នៈ-ភា-គិ-យៈ] vtatheakneakpheakiyeak≈

ដែលតែងចម្រើនរុងរឿង។ (ព.ផ្ទ.) ហានភាគិយ។

វឌ្ឍនភាគី

ដែលមានចំណែកខាងចម្រើនរុងរឿង; អ្នកដែលមានចំណែកទៅខាងចម្រើនរុងរឿង, អ្នកដែលចេះតែចម្រើន។

វឌ្ឍនភាគី គុ., ន.

[វ័ត-ឍៈ-នៈ-ភា-គី] vtatheakneakpheaki≈

ដែលមានចំណែកខាងចម្រើនរុងរឿង; អ្នកដែលមានចំណែកទៅខាងចម្រើនរុងរឿង, អ្នកដែលចេះតែចម្រើន។

វឌ្ឍនភាព នាម

[វ័ត-ឍៈ-ណៈ-ភាប] vodthonopheap

ភាវៈឬដំណើរនាំឱ្យចម្រើន។

វឌ្ឍនាការ នាម

[វ័ត-ឍៈ-នា-កា] vodthoneakar

អាការៈនៃសេចក្ដីចម្រើន។

វឌ្ឍន—

(ម.ព. វឌ្ឍន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វឌ្ឍន— នាម

[វ័ត-ឍៈ-ណៈ—] vtatheaknak—≈

(ម.ព. វឌ្ឍន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធ ធ្វើឱ្យដំណើររឿងមានការរីកចម្រើនពីធូរស្រាលទៅតានតឹងឬពីតានតឹងទៅធូរស្រាលវិញ ដូចជា ក្នុងរឿងទុំទាវ ស្នេហាទុំទាវចេញដំណើរពីភាពធម្មតាទៅរកភាពតានតឹងបន្តិចម្ដងៗរហូតបណ្ដាលឱ្យតួអង្គឯកទាំងពីរស្លាប់។

វឌ្ឍមានវិធី នាម

[វ័ត-ឍៈ-មាន-វិ-ធី] vtatheakmeanvithi≈

វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធ ធ្វើឱ្យដំណើររឿងមានការរីកចម្រើនពីធូរស្រាលទៅតានតឹងឬពីតានតឹងទៅធូរស្រាលវិញ ដូចជា ក្នុងរឿងទុំទាវ ស្នេហាទុំទាវចេញដំណើរពីភាពធម្មតាទៅរកភាពតានតឹងបន្តិចម្ដងៗរហូតបណ្ដាលឱ្យតួអង្គឯកទាំងពីរស្លាប់។