វចនានុក្រមខ្មែរ

វង្វេង កិរិយាសព្ទ

[វង់-វេង-កាម] vongveng

ស្រវឹងកាមគុណ។

វង្វេង កិរិយាសព្ទ

[វង់-វេង-គ្នា] vongveng

បែកមិនចួបគ្នាក្នុងវេលាដើរដំណើរ ព្រោះភ័ន្តច្រឡំផ្លូវ។

វង្វេង កិរិយាសព្ទ

[វង់-វេង-ចិត] vongveng

ភ័ន្តចិត្ត។

វង្វេង កិរិយាសព្ទ

[វង់-វេង-ជាត] vongveng

ភ័ន្តកំណើតទៅកើតតាមយថាកម្ម ខុសបំណង។

វង្វេង កិរិយាសព្ទ

[វង់-វេង-ទិស] vongveng

ភ័ន្តច្រឡំទិស។

វង្វេង កិរិយាសព្ទ

[វង់-វេង-ផ្លូវ] vongveng

ភ័ន្តច្រឡំផ្លូវ ខុសបំណងដែលត្រូវទៅ។

វង្វេង កិរិយាសព្ទ

[វង់-វេង-ស្មា-រ-ដី] vongveng

ភ័ន្តស្មារតីចាំៗភ្លេចៗ ឬបាត់ៗ ឃើញៗ។

វង្វេង កិរិយាសព្ទ

[វង់-វេង-វង់-វាន់] vongveng

វង្វេងភ័ន្តស្មារតីឬភ័ន្តគំនិត, វង្វេងងេងងោង :

វង្ស នាម

[វង់] vongsor

ពូជ, ជំបួរ, ជួរ, ក្រសែ, របា, ត្រកូល, តំណត្រកូល; ជាតិ។ ដូចជា ឫស្សី; ប៉ី; ខ្លុយ; ស្រឡៃ; ស្នួ។

វង្ស នាម

[វង់-សៈ-ក] vongsor

បុព្វបុរសរបស់ត្រកូល មនុស្សដើមត្រកូល។

វង្ស នាម

[វង់-សៈ-ចៈ-រ៉ឹត] vongsor

ប្រវត្តិ, លំអាន របស់ពូជពង្ស; ពង្សាវតារជាតិ។

វង្ស នាម

[វង់-សៈ-នាត] vongsor

អ្នកដែលជាចម្បងរបស់ត្រកូលឬប្រមុខរបស់ត្រកូល។

វង្ស នាម

[វង់-សៈ-ភោច] vongsor

អ្នកដែលត្រូវស៊ីទ្រព្យសម្បាច់របស់ត្រកូល។

វង្ស នាម

[វង់-សៈ-វាត់-ថៈ-ណាក់] vongsor

សេចក្ដីចម្រើនរបស់ត្រកូល។

វង្ស នាម

[វង់-សៈ-វាត់-ធិ-នី] vongsor

(ម.ព. វង្សវឌ្ឍី)។

វង្ស នាម

[វង់-សៈ-វាត់-ធី] vongsor

អ្នកដែលចម្រើនត្រកូល។

វង្ស នាម

[វង់-សាក់-សៈ-មា-ចា] vongsor

ប្រពៃណីឬទំនៀមល្អរបស់ត្រកូល។

វង្ស នាម

[វង់-សៈ-ស្ថិ-តិ] vongsor

ការតាំងនៅនៃវង្ស។

វង្ស នាម

[វង់-សា-នុ-វង់] vongsor

វង្សតៗតាមលំដាប់មក។

វង្ស នាម

[វង់-សា-វៈ-លី] vongsor

ដូចគ្នានឹង ពង្សាវលី។

វង្សា

វង្សទាំងឡាយ (ព.កា.) ច្រើនប្រើសំដៅសេចក្ដីជាឯកវចនៈ)។

វង្សា នាម

[វង់-សា] vongsea

វង្សទាំងឡាយ (ព.កា.) ច្រើនប្រើសំដៅសេចក្ដីជាឯកវចនៈ)។

វង្សានុរក្ស

អ្នកតាមរក្សាពូជពង្សវង្សត្រកូលដោយឡែក ពាក្យនេះប្រើសម្រាប់បញ្ជាក់អំពីតំណែងរបស់មន្ត្រីខ្មែរពីសម័យមុន :

វង្សានុរក្ស នាម

[វង់-សា-នុ-រ័ក] vngosanurka≈

អ្នកតាមរក្សាពូជពង្សវង្សត្រកូលដោយឡែក ពាក្យនេះប្រើសម្រាប់បញ្ជាក់អំពីតំណែងរបស់មន្ត្រីខ្មែរពីសម័យមុន :

វង្សាអគ្គរាជ

ឋានន្តររបស់សេនាបតីសម្រាប់ទោ ខាងក្រសួងយុត្តិធម៌ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ ក្នុងសម័យណាដែលមានក្សត្រិយ៍ ឧភយោរាជ; សម័យសព្វថ្ងៃនេះ តាំងជាទីអនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងនុះដែរ :

វង្សាអគ្គរាជ នាម

[វង់-សា-អ័ក-គៈ-រាជ] vongseaakkoreach

ឋានន្តររបស់សេនាបតីសម្រាប់ទោ ខាងក្រសួងយុត្តិធម៌ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ ក្នុងសម័យណាដែលមានក្សត្រិយ៍ ឧភយោរាជ; សម័យសព្វថ្ងៃនេះ តាំងជាទីអនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងនុះដែរ :

វង្សា— នាម

[វង់-សា—] vngosa—≈

(ម.ព. វង្ស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វង្ស– នាម

[—វង់] —vngo≈

(ម.ព. វង្ស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ។

វង្ស— នាម

[វង់-សៈ—] vngosak—≈

(ម.ព. វង្ស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វចនតា

មូលតាមួយបែបដែលជាពាក្យទោល ឬជាប្ញស ឬក៏ជាធាតុនៃពាក្យក្នុងភាសាឥណ្ឌូអឺរ៉ុប :

វចនតា នាម

[វៈ-ចៈ-ណៈ-តា] veakchaknakta≈

មូលតាមួយបែបដែលជាពាក្យទោល ឬជាប្ញស ឬក៏ជាធាតុនៃពាក្យក្នុងភាសាឥណ្ឌូអឺរ៉ុប :

វចនលេខន៍

ការសរសេរ និងការរៀបរៀងចងក្រងវចនានុក្រមដោយផ្អែកលើចំណេះដឹងខាងវចនវិទ្យា។

វចនលេខន៍ នាម

[វៈ-ចៈ-ណៈ-ឡេក] veakchaknaklek≈

ការសរសេរ និងការរៀបរៀងចងក្រងវចនានុក្រមដោយផ្អែកលើចំណេះដឹងខាងវចនវិទ្យា។

វចនវិទ្យា

ទីបំផុតឬទីបញ្ចប់សម្ដី, ចុងពាក្យ, ចុងសម្ដី។

វចនវិទ្យា នាម

[វៈ-ចៈ-ណៈ-វិត-ទ្យា] veakchaknakvittyea≈

ផ្នែកមួយនៃភាសាវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីវាក្យសព្ទ ក្នុងនោះមាន ការបង្កើតពាក្យ ការប្រើពាក្យ ន័យនិងទំនាក់ទំនងន័យរបស់ពាក្យ ជាដើម។

វចនវិទ្យា នាម

[វៈ-ចៈ-ណា-នុ-រូប] veakchaknanurub≈

តាមសមគួរដល់ពាក្យ; ការអនុលោមតាមពាក្យ។

វចនវិទ្យា នាម

[វៈ-ចៈ-ណា-ឡាំង-កា] veakchaknalaamngka≈

គ្រឿងប្រដាប់ពាក្យ គឺសម្ដីសម្រាប់ប្រើកែមស៊ែមឱ្យស្រួលស្តាប់; សព្ទសម្រាប់ប្រើជាគ្រឿងប្រដាប់រំលេចពាក្យឱ្យស្រួលស្តាប់។

វចនវិទ្យា នាម

[វៈ-ចៈ-ណា-វៈ-សាន] veakchaknaveaksan≈

ទីបំផុតឬទីបញ្ចប់សម្ដី, ចុងពាក្យ, ចុងសម្ដី។

វចនាធិប្បាយ

អធិប្បាយពាក្យ គឺសេចក្ដីពន្យល់អំពីពាក្យនីមួយៗឱ្យឃើញច្បាស់លាស់; អភិធាន។

វចនាធិប្បាយ នាម

[វៈ-ចៈ-ណា-ធិប-បាយ] vochoneathibbay

អធិប្បាយពាក្យ គឺសេចក្ដីពន្យល់អំពីពាក្យនីមួយៗឱ្យឃើញច្បាស់លាស់; អភិធាន។

វចនានុក្រម

ឈ្មោះសៀវភៅដែលមានរៀបរៀងពាក្យតាមលំដាប់អក្ខរក្រម :

វចនានុក្រម នាម ១)

[វៈ-ចៈ-ណា-នុ-ក្រំ] vochoneanukrom

លំដាប់ពាក្យ, លំដាប់ពាក្យដែលរៀបរៀងតាមរបៀបមុនក្រោយ។

វចនានុក្រម នាម ២)

[វៈ-ចៈ-ណា-នុ-ក្រំ] vochoneanukrom

ឈ្មោះសៀវភៅដែលមានរៀបរៀងពាក្យតាមលំដាប់អក្ខរក្រម :

វចនានុក្រមវិទ្យា

ការសិក្សាបែបពណ៌នានិងវិភាគអំពីទំនាក់ទំនងន័យ ព្រមទាំងទំនាក់ទំនងរវាងវចនតានៅក្នុងប្រព័ន្ធវចនសព្ទនៃភាសាណាមួយ។

វចនានុក្រមវិទ្យា នាម

[វៈ-ចៈ-ណា-នុ-ក្រំ-វិត-ទ្យា] veakchaknanukrumvittyea≈

ការសិក្សាបែបពណ៌នានិងវិភាគអំពីទំនាក់ទំនងន័យ ព្រមទាំងទំនាក់ទំនងរវាងវចនតានៅក្នុងប្រព័ន្ធវចនសព្ទនៃភាសាណាមួយ។

វចនា— នាម

[វៈ-ចៈ-ណា—] veakchakna—≈

(ម.ព. វចនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វចនោកាស នាម

[វៈ-ចៈ-ណោ-កាស] veakchaknaokas≈

សិល្បៈនៃការនិយាយ សំនួនវោហារ។

វចនៈ

ការរៀបចំឬចងក្រងពាក្យពេចន៍ឱ្យចុះរបៀបត្រឹមត្រូវ។

ប្រភេទពាក្យប្រាប់ចំនួនតិចច្រើនដែលកំណត់តាមបែបវេយ្យាករណ៍, សម្រាប់ភាសាបាលីមាន ២យ៉ាងគឺ ឯកវចនៈ ប្រាប់ដំណើរថា មានតែមួយ ឬប្រាប់ដំណើរដែលប្រមូលចំនួនច្រើនរួបរួមតែមួយ បើធៀបនឹងភាសាខ្មែរដូចពាក្យថា មហាជន ប្រជុំជន ក្រុមយោធា ក្រុមជំនុំ ហ្វូងសត្វ ជាដើម; ពហុវចនៈ ប្រាប់ចំនួនពីត្