ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

លំនៅ នាម

[លំ-នៅ] lumnov

ទីឬកន្លែងដែលនៅឬសម្រាប់នៅ :

លំបាក

សេចក្ដីលំបាក; ដំណើរតោកយ៉ាក ការទ័លក្រ :

លំបាក កិរិយាសព្ទ

[លំ-បាក] lombak

ពិបាក, ធ្វើបានដោយកម្រ :

លំបាក គុណនាម

[លំ-បាក] lombak

ដែលពិបាក; ដែលក្រីក្រ, តោកយ៉ាក :

លំបាក នាម

[លំ-បាក] lombak

សេចក្ដីលំបាក; ដំណើរតោកយ៉ាក ការទ័លក្រ :

លំបិន

ពាក្យបរិវារសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ លំបាក ថា លំបាកលំបិន ពិបាកពិបិន, លំបាកត្រដាបត្រដួស។

លំបិន បុព្វបទ

[លំ-បិន] lumben

ពាក្យបរិវារសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ លំបាក ថា លំបាកលំបិន ពិបាកពិបិន, លំបាកត្រដាបត្រដួស។

លំបេក

ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ លំបាក ថា លំបេកលំបាក លំបាកក្រៃពេក, លំបាកត្រដេបត្រដាប។

លំបេក បុព្វបទ

[លំ-បេក] lumbek

ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ លំបាក ថា លំបេកលំបាក លំបាកក្រៃពេក, លំបាកត្រដេបត្រដាប។

លំប៉ា កិរិយាសព្ទ

[លំ-ប៉ា] lompa

(ម.ព. ឡាំប៉ា)។

លំផក

ប្រដាប់ធ្វើដោយសំពត់ស្មាច់ មានកំពូលស្រួចវែងឆ្លឹម សម្បុរស បិទចម្រៀកក្រដាសថងយន់ត្រង់កណ្ដាប់មាត់ ឬមិនបិទ ក៏មាន, សម្រាប់ពួកមន្ត្រីពាក់សីសៈ ក្នុងកាលដែលមានព្រះរាជពិធីហែធំៗ ឬសម្រាប់ឱ្យកុលបុត្រ ដែលកោរសក់រួចហើយពាក់ហែចេញទៅបួស :

លំផក នាម

[លំ-ផក] lumphak

ប្រដាប់ធ្វើដោយសំពត់ស្មាច់ មានកំពូលស្រួចវែងឆ្លឹម សម្បុរស បិទចម្រៀកក្រដាសថងយន់ត្រង់កណ្ដាប់មាត់ ឬមិនបិទ ក៏មាន, សម្រាប់ពួកមន្ត្រីពាក់សីសៈ ក្នុងកាលដែលមានព្រះរាជពិធីហែធំៗ ឬសម្រាប់ឱ្យកុលបុត្រ ដែលកោរសក់រួចហើយពាក់ហែចេញទៅបួស :

លំផូង

កែវប្រដាប់ចង្កៀង សម្រាប់ដាក់បាំងខ្យល់ទាំងជួយកាត់ផ្សែងនាំឱ្យមានពន្លឺភ្លើងភ្លឺថ្លាល្អផង :

លំផូង នាម

[លំ-ផូង] lumphoung

កែវប្រដាប់ចង្កៀង សម្រាប់ដាក់បាំងខ្យល់ទាំងជួយកាត់ផ្សែងនាំឱ្យមានពន្លឺភ្លើងភ្លឺថ្លាល្អផង :

លំពង់

ដើមថ្មី គឺដើមដែលទើបដុះលូតថ្មី :

លំពង់ នាម

[លំ-ពង់] lompong

ដើមថ្មី គឺដើមដែលទើបដុះលូតថ្មី :

លំពស់

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ដើមស្ទើរជាវល្លិ ស្លឹកស្រួចស្តើង :

លំពស់ នាម

[លំ-ពស់] lumpos

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ដើមស្ទើរជាវល្លិ ស្លឹកស្រួចស្តើង :

លំពាន់

ឈ្មោះប្រទាលមួយប្រភេទ សន្តានតិណជាតិ ស្លឹកសំប៉ែត ប្រើជាថ្នាំរម្ងាប់រោគ។

លំពាន់ នាម

[លំ-ពាន់] lompean

ឈ្មោះប្រទាលមួយប្រភេទ សន្តានតិណជាតិ ស្លឹកសំប៉ែត ប្រើជាថ្នាំរម្ងាប់រោគ។

លំពាស់

លំនាំដែលបែកកន្ធែកងាកចេញទាំងពីរខាង :

លំពាស់ នាម ១)

[លំ-ពាស់] lompeas

លំនាំដែលទន់, ពត់, បត់ឬរលាស់បាន :

លំពាស់ នាម ២)

[លំ-ពាស់] lompeas

លំនាំដែលបែកកន្ធែកងាកចេញទាំងពីរខាង :

លំពាំង

ទំនើង, អំណាចខ្លួន, អំពើចិត្ត :

លំពាំង នាម

[លំ-ពាំង] lumpeang

ទំនើង, អំណាចខ្លួន, អំពើចិត្ត :

លំពើន

(ព.បុ.) គេចវេះ ឬចៀសវាងលាក់ខ្លួនក្នុងវេលាដែលមានភ័យស្លុតស្លន់ :

លំពើន កិរិយាសព្ទ

[លំ-ពើន] lumpaun

(ព.បុ.) គេចវេះ ឬចៀសវាងលាក់ខ្លួនក្នុងវេលាដែលមានភ័យស្លុតស្លន់ :

លំពែង

អាការៈមួយនៅក្នុងពោះមនុស្សដែលជួយសម្រួលបរិមាណជាតិស្ករនៅក្នុងឈាម :

លំពែង នាម

[លំ-ពែង] lompeaeng

គ្រឿងសស្ត្រាសម្រាប់ចាក់ សម្រាប់ពួយមានមុខទាំងពីរខាង មានចុងស្រួច រូបសណ្ឋានដូចព្រះខ័ន តែដងវែង :

លំពែង នាម

[លំ-ពែង] lompeaeng

អាការៈមួយនៅក្នុងពោះមនុស្សដែលជួយសម្រួលបរិមាណជាតិស្ករនៅក្នុងឈាម :

លំពែងព្រះរាម

ឈ្មោះប្រទាលផ្ញើប្រាណមួយប្រភេទ ស្លឹកវែងស្រួចក្រាស់ ដុះជាគុម្ពចាប់ឫសតោងជាប់នឹងដើមឈើ ច្រើនដុះអាស្រ័យនឹងដើមត្នោតដែលមានគាវចាស់ឬគាវងាប់នៅស្រោបដើម។

លំពែងព្រះរាម នាម

[លំ-ពែង-ព្រះ-រាម] lompaengpreahream

ឈ្មោះប្រទាលផ្ញើប្រាណមួយប្រភេទ ស្លឹកវែងស្រួចក្រាស់ ដុះជាគុម្ពចាប់ឫសតោងជាប់នឹងដើមឈើ ច្រើនដុះអាស្រ័យនឹងដើមត្នោតដែលមានគាវចាស់ឬគាវងាប់នៅស្រោបដើម។

លំពែងស្នែងក្របី នាម

[លំ-ពែង-ស្នែង-ក្របី] lumpeaengsnaengkrabei

ឈ្មោះលំពែងមួយប្រភេទ ផ្លែមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងស្នែងក្របី (តោមរ)។

លំពែងអរឹស

ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទ ពួករោគក្ដាមខ្សៀ, រោគអណ្ដើក ច្រើនធ្វើទុក្ខចុកសៀត។

លំពែងអរឹស នាម

[លំ-ពែង-អៈ-រឹស] lompeaengaorues

ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទ ពួករោគក្ដាមខ្សៀ, រោគអណ្ដើក ច្រើនធ្វើទុក្ខចុកសៀត។

លំហ នាម

[លំ-ហ] lumhor

(ម.ព. លម្ហ)។

លំហាច នាម

[លំ-ហាច] lumhach

(ម.ព. លម្ហាច)។

លំហាត់

ចំណោទ, ការហាត់, ការហ្វឹកហ្វឺន :

លំហាត់ នាម

[លំ-ហាត់] lumhat

ចំណោទ, ការហាត់, ការហ្វឹកហ្វឺន :

លំហុក គុណកិរិយា

[លំ-ហុក] lomhok

(ម.ព. រំហុក)។

លំហូរ

ចលនាទឹកដែលហូរលើដីឬក្រោមដីឆ្ពោះទៅកាន់ខ្សែទឹក ហើយមានល្បឿនខុសៗគ្នា។

លំហូរ នាម

[លំ-ហូ-ថា-មៈ-ពល់] lomho

ការផ្ទេរថាមពលនៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី :

លំហូរ នាម

[លំ-ហូ-ទឹក] lomho

ចលនាទឹកដែលហូរលើដីឬក្រោមដីឆ្ពោះទៅកាន់ខ្សែទឹក ហើយមានល្បឿនខុសៗគ្នា។

លំហួត

សណ្ឋានក្បាច់រចនាដែលលក, ល្បក, កូត, ឱ្យផតខូងលំនាំប្រឡាយ :

លំហួត នាម

[លំ-ហួត] lumhuot

សណ្ឋានក្បាច់រចនាដែលលក, ល្បក, កូត, ឱ្យផតខូងលំនាំប្រឡាយ :

លំហើយ កិរិយាសព្ទ

[លំ-ហើយ] lumhaeuy

(ម.ព. លម្ហើយ)។

លំហែ កិរិយាសព្ទ

[លំ-ហែ] lomhae

(ម.ព. លម្ហែ)។

លំហោក នាម

[លំ-ហោក] lumhoak

(ម.ព. រំហោក)។

លំអ នាម

[លំ-អ] lumor

(ម.ព. លម្អ)។

លំអក់ កិរិយាសព្ទ

[លំ-អក់] lumaak

(ម.ព. លម្អក់)។

លំអក់ព័ណ៌ កិរិយាសព្ទ

[លំ-អក់-ព័រ] lumaokpor

(ម.ព. លម្អក់ព័ណ៌)។

លំអង

ម្សៅផង់ដែលសំយោគដោយរុក្ខជាតិមានគ្រាប់សម្រាប់បង្កើតបានជាកាម៉ែតឈ្មោល។

លំអង នាម

[លំ-អង] lumaang

(ម.ព. លម្អង)។

លំអង នាម

[លំ-អង-ផ្កា] lumaang

ម្សៅផង់ដែលសំយោគដោយរុក្ខជាតិមានគ្រាប់សម្រាប់បង្កើតបានជាកាម៉ែតឈ្មោល។

លំអន់ បុព្វបទ

[លំ-អន់] lumaan

(ម.ព. លម្អន់)។

លំអិត កិ., ន.

[លំ-អិត] lumaet

(ម.ព. លម្អិត)។

លំអិតលំអូន

ដែលរាប់រក ដោយទន់ភ្លន់, ថ្នាក់ថ្នម, ប្រើសម្ដីល្អិតល្អរកគ្នា :

លំអិតលំអូន គុ.កិ., គុ.

[លំ-អិត-លំ-អូន] lumaetlumaoun

ដែលរាប់រក ដោយទន់ភ្លន់, ថ្នាក់ថ្នម, ប្រើសម្ដីល្អិតល្អរកគ្នា :

លំអុត

ឱនបន្ទន់កាយឬវាចាឱ្យរាបទាប ឬក៏បង្អោនបន្ទន់ចិត្តទៅរកផ្លូវល្អ។

លំអុត កិរិយាសព្ទ

[លំ-អុត] lumaot

លំទោន, ឱនទន់ទាប (ចំពោះតែកាយ, វាចា, ចិត្ត) :

លំអុត កិរិយាសព្ទ

[ដើ-លំ-អុត-កាយ] lumaot

ដើរឱនបន្ទន់កាយ។

លំអុត គុ.កិ., គុ.

[លំ-អុត-លំ-អោន] lumaot

(ម.ព. លំអុតលំអូន)។

លំអុត កិរិយាសព្ទ

[លំ-អុត-លំ-អូន] lumaot

ឱនបន្ទន់កាយឬវាចាឱ្យរាបទាប ឬក៏បង្អោនបន្ទន់ចិត្តទៅរកផ្លូវល្អ។

លំអូត

លំអុតលំឱនសុភំសុភាពទន់ភ្លន់ :

លំអូត កិ., គុ.កិ.

[លំ-អូត] lumaout

លំអុតលំឱនសុភំសុភាពទន់ភ្លន់ :

លំអៀង កិរិយាសព្ទ

[លំ-អៀង] lumeang

(ម.ព. លម្អៀង)។

លំឥត កិរិយាសព្ទ

[លំ-អិត] lumaet≈

(ម.ព. លម្អិត)។

លំឱន

ធ្វើឱ្យឱន, បង្អោន, បន្ទន់ចុះ, (ចំពោះតែកាយ, វាចា, ចិត្ត) :

លំឱន កិរិយាសព្ទ

[លំ-អោន] lumoan

ធ្វើឱ្យឱន, បង្អោន, បន្ទន់ចុះ, (ចំពោះតែកាយ, វាចា, ចិត្ត) :

លំៗ គុ.កិ., គុ.

[លំ-លំ] lumlum≈

(ម.ព. លំ)។

លះ

ច្បាស់, ស្រឡះ, មិនប្រឡិមប្រឡុំ មិនរអាក់រអួល; ដែលអស់អាថ៌សេចក្ដី :

លះ កិរិយាសព្ទ

[លះ] leas

កាត់ចុងមែកឬគល់មែក ដើម្បីឱ្យស្រឡះឬឱ្យសំណុំដើមវែងចម្រើនឡើងទៀត :

លះ កិរិយាសព្ទ

[លះ] leas

ពុះលួសរំហូត :

លះ កិរិយាសព្ទ

[លះ] leas

មុតដូចគេអារ :

លះ កិរិយាសព្ទ

[លះ] leas

ចោលស្រឡះលែងត្រូវការ, លែងធ្វើតទៅទៀត, លែងនឹកនា, មិនឱ្យមានតទៅទៀត :

លះ គុ.កិ., គុ.

[លះ] leas

ច្បាស់, ស្រឡះ, មិនប្រឡិមប្រឡុំ មិនរអាក់រអួល; ដែលអស់អាថ៌សេចក្ដី :

លះបង់ កិរិយាសព្ទ

[លះ-បង់] leahbang

លះចោល, បោះបង់ចោល :

លះលាក

លះឃ្លាតលែងងាកបែរទៅរក :

លះលាក កិរិយាសព្ទ

[លះ-លាក] leahleak

លះឃ្លាតលែងងាកបែរទៅរក :