វចនានុក្រមខ្មែរ

(ព.ពុ.) ឈ្មោះអនន្តរិយកម្មមួយយ៉ាង ដែលបុគ្គលជាសត្រូវញ៉ាំងព្រះលោហិតព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធឱ្យឃ្លាតពីទីប្រក្រតី ជាំក្នុងព្រះសរីរកាយ ប៉ុន្តែមិនបែកហូរចេញទេ ព្រោះមានធម្មតាថាសព៌ាង្គកាយរបស់ព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធរាល់ព្រះអង្គ ឥតមានបុគ្គលណាអាចធ្វើឱ្យបែកបានឡើយ; កម្មនេះដែលទេវទត្ត ប្រម

លោហិតុប្បាទ នាម

[លោ-ហិ-តុប-បាត] lohetobbat≈

(ព.ពុ.) ឈ្មោះអនន្តរិយកម្មមួយយ៉ាង ដែលបុគ្គលជាសត្រូវញ៉ាំងព្រះលោហិតព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធឱ្យឃ្លាតពីទីប្រក្រតី ជាំក្នុងព្រះសរីរកាយ ប៉ុន្តែមិនបែកហូរចេញទេ ព្រោះមានធម្មតាថាសព៌ាង្គកាយរបស់ព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធរាល់ព្រះអង្គ ឥតមានបុគ្គលណាអាចធ្វើឱ្យបែកបានឡើយ; កម្មនេះដែលទេវទត្ត ប្រម

លោហុស្សាហកម្ម

បណ្ដុំនៃឧស្សាហកម្មនិងបច្ចេកទេសទាក់ទងនឹងការផលិតលោហធាតុ :

លោហុស្សាហកម្ម នាម

[លោ-ហ៊ុស-សា-ហៈ-កាំ] lohussahakkaam≈

បណ្ដុំនៃឧស្សាហកម្មនិងបច្ចេកទេសទាក់ទងនឹងការផលិតលោហធាតុ :

លោហុស្សាហករ

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រផ្នែកលោហុស្សាហកម្ម, អ្នកគ្រប់គ្រង អ្នកបច្ចេកទេស និងកម្មករផ្នែកលោហុស្សាហកម្ម :

លោហុស្សាហករ នាម

[លោ-ហ៊ុស-សា-ហៈ-ក] lohussahakka≈

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រផ្នែកលោហុស្សាហកម្ម, អ្នកគ្រប់គ្រង អ្នកបច្ចេកទេស និងកម្មករផ្នែកលោហុស្សាហកម្ម :

លោហៈ

មន្ទិលលោហៈ, ច្រែះឬស្នឹមលោហៈ។

លោហៈ នាម ១)

[លោ-ហៈ] louhak

ធាតុសាច់រឹងដែលរំលាយសម្រាំងចេញពីរ៉ែហើយ គឺដែក, ស្ពាន់, ទង់ដែង, លង់ហិន, សំរឹទ្ធិ, ទង់ហ្វ៊ា; ...។

លោហៈ នាម ២)

[លោ-ហៈ] louhak

ធាតុគីមីអេឡិចត្រូវិជ្ជមានមួយដែលជាទូទៅមានលក្ខណៈយឺត ទន់ អាចហូតជាសរសៃ អាចផែបាន មានផ្លេកលោហៈ ចម្លងកម្ដៅនិងអគ្គិសនី។

លោហៈ នាម

[លោ-ហៈ-កាំ] louhak

ការធ្វើលោហៈ, មុខរបរលោហៈ។

លោហៈ នាម

[លោ-ហៈ-កាន-តៈ] ឬ [លោ-ហៈ-កាន] louhak

មេដែក។

លោហៈ នាម

[លោ-ហៈ-កា] louhak

អ្នកធ្វើលោហៈ, ជាងលោហៈ (មានជាងដែកជាដើម)។

លោហៈ នាម

[លោ-ហៈ-កា-រ៉ិ-កា] louhak

(ម.ព. លោហៈ)។

លោហៈ នាម

[លោ-ហៈ-កា-រ៉ី] louhak

(ម.ព. លោហការ)។

លោហៈ នាម

[លោ-ហៈ-កិច] louhak

(ម.ព. លោហកម្ម)។

លោហៈ នាម

[លោ-ហៈ-កុម-ភី] louhak

ឈ្មោះនរកមានស្រះលោហៈធំមានទឹកពុះកញ្ជ្រោលជានិច្ច ...។

លោហៈ នាម

[លោ-ហៈ-កុម-ភៈ] louhak

ឆ្នាំងលោហៈ (មានឆ្នាំងស្ពាន់ជាដើម)។

លោហៈ នាម

[លោ-ហៈ-ជាត] louhak

ជាតិលោហៈ, លោហៈទាំងពួង។

លោហៈ នាម

[លោ-ហៈ-ជាល] louhak

សំណាញ់ឬបណ្ដាញលោហៈ។

លោហៈ នាម

[លោ-ហៈ-ជិត] louhak

ពេជ្រ។

លោហៈ នាម

[លោ-ហៈ-នាល] louhak

នាឡិឬបោយលោហៈ។

លោហៈ នាម

[លោ-ហៈ-ភ័ន] louhak

របស់ដែលធ្វើដោយលោហៈ។

លោហៈ នាម

[លោ-ហៈ-ភា-ជៈ-នៈ] louhak

ភាជនៈលោហៈ។

លោហៈ នាម

[លោ-ហៈ-ភាច] louhak

(ម.ព. លោហភាជនៈ)។

លោហៈ នាម

[លោ-ហៈ-មៈ-លៈ] ឬ [លោ-ហៈ-មល់] louhak

មន្ទិលលោហៈ, ច្រែះឬស្នឹមលោហៈ។

លោហៈឆ្លង

ធាតុគីមីក្នុងតារាងខួបដែលមានស្រទាប់ d ឬ f មិនទាន់បំពេញដោយអេឡិចត្រុងគ្រប់ចំនួន។

លោហៈឆ្លង នាម

[លោ-ហៈ-ឆ្លង] lohakchhlngo≈

ធាតុគីមីក្នុងតារាងខួបដែលមានស្រទាប់ d ឬ f មិនទាន់បំពេញដោយអេឡិចត្រុងគ្រប់ចំនួន។

លោហៈធ្ងន់

លោហៈដែលមានដង់ស៊ីតេធំជាង ៤ក្រាមក្នុងមួយសង់ទីម៉ែត្រគូប។

លោហៈធ្ងន់ នាម

[លោ-ហៈ-ធ្ងន់] lohakthongn≈

លោហៈដែលមានដង់ស៊ីតេធំជាង ៤ក្រាមក្នុងមួយសង់ទីម៉ែត្រគូប។

លោហៈប្រសើរ

លោហៈដែលមិនងាយរងអុកស៊ីដកម្មឬរលាយនៅក្នុងអាស៊ីដ :

លោហៈប្រសើរ នាម

[លោ-ហៈ-ប្រ-សើ] lohakbrosaeu≈

លោហៈដែលមិនងាយរងអុកស៊ីដកម្មឬរលាយនៅក្នុងអាស៊ីដ :

លោហៈស្រាល

លោហៈដែលមានដង់ស៊ីតេតូចជាងក្រាមក្នុងមួយសង់ទីម៉ែត្រគូប។

លោហៈស្រាល នាម

[លោ-ហៈ-ស្រាល] lohaksreal≈

លោហៈដែលមានដង់ស៊ីតេតូចជាងក្រាមក្នុងមួយសង់ទីម៉ែត្រគូប។

លោហៈអាល់កាឡាំង

ពួកលោហៈដែលស្ថិតក្នុងក្រុមទី១នៃតារាងខួបនៃធាតុគីមី ហើយមានសកម្មភាពគីមីខ្លាំង មានវ៉ាឡង់១ងាយបង្កើតអ៊ីដ្រុកស៊ីដ និងបំភាយអ៊ីដ្រូសែនពេលមានប្រតិកម្មជាមួយទឹក :

លោហៈអាល់កាឡាំង នាម

[លោ-ហៈ-អាល់-កា-ឡាំង] lohakaalkalaamng≈

ពួកលោហៈដែលស្ថិតក្នុងក្រុមទី១នៃតារាងខួបនៃធាតុគីមី ហើយមានសកម្មភាពគីមីខ្លាំង មានវ៉ាឡង់១ងាយបង្កើតអ៊ីដ្រុកស៊ីដ និងបំភាយអ៊ីដ្រូសែនពេលមានប្រតិកម្មជាមួយទឹក :

លោហៈអាល់កាឡាំងដី

ពួកលោហៈដែលស្ថិតក្នុងក្រុមទី២នៃតារាងខួបនៃធាតុគីមី។ វាមានវ៉ាឡង់២ ហើយមានសកម្មភាពគីមីខ្សោយជាងលោហៈអាល់កាឡាំង :

លោហៈអាល់កាឡាំងដី នាម

[លោ-ហៈ-អាល់-កា-ឡាំង-ដី] lohakaalkalaamngdei≈

ពួកលោហៈដែលស្ថិតក្នុងក្រុមទី២នៃតារាងខួបនៃធាតុគីមី។ វាមានវ៉ាឡង់២ ហើយមានសកម្មភាពគីមីខ្សោយជាងលោហៈអាល់កាឡាំង :

លោះ

(ព.បុ.) ឈ្មោះឈើដំណាំមួយប្រភេទស្លឹកធំៗស្រដៀងនឹងស្លឹកពង្រ, ផ្លែមូលសំបកក្រាស់ សាច់ជ្រាកមានសរសៃស្វិតជាប់នឹងគ្រាប់ ខ្លះមានរសជូរ ខ្លះជូរអែម, សំបកផ្លែប្រើជាបន្លែស្លម្ជូរបាន។ មានពាក្យតំណាលថា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះឧទ័យរាជា (ក្សត្រិយ៍កម្ពុជរដ្ឋ) ទ្រង់សព្វព្រះរាជហឫទ័យ ទ្រង់ប្

លោះ កិរិយាសព្ទ ១)

[លោះ] luoh

(ព.បុ.) ចេញថ្លៃយករបស់ដែលបញ្ចាំឬយកមនុស្សមកធ្វើជាទាសៈឬទាសី :

លោះ កិរិយាសព្ទ ២)

[លោះ] luoh

សងប្រាក់ទៅម្ចាស់បំណុលសុំដកខ្លួនឱ្យរួចអំពីទាសភាព :

លោះ កិរិយាសព្ទ ៣)

[លោះ] luoh

បាញ់ :

លោះ កិរិយាសព្ទ ៤)

[លោះ] luoh

(ព.ប្រ.) ស្ដីឱ្យម៉ាំងៗឬខ្ជាំងៗ ឬក៏ជេរពេញទ្រពងមាត់ ឥតក្រែង :

លោះ នាម

[លោះ] luoh

(ព.បុ.) ឈ្មោះឈើដំណាំមួយប្រភេទស្លឹកធំៗស្រដៀងនឹងស្លឹកពង្រ, ផ្លែមូលសំបកក្រាស់ សាច់ជ្រាកមានសរសៃស្វិតជាប់នឹងគ្រាប់ ខ្លះមានរសជូរ ខ្លះជូរអែម, សំបកផ្លែប្រើជាបន្លែស្លម្ជូរបាន។ មានពាក្យតំណាលថា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះឧទ័យរាជា (ក្សត្រិយ៍កម្ពុជរដ្ឋ) ទ្រង់សព្វព្រះរាជហឫទ័យ ទ្រង់ប្

លោះលាយ

(ព.បុ.) ក្សេមក្សាន្ត, សុខស្រួល, សុខសប្បាយ; បរិបូណ៌។

លោះលាយ គុណនាម

[លោះ-លាយ] luohy

(ព.បុ.) ក្សេមក្សាន្ត, សុខស្រួល, សុខសប្បាយ; បរិបូណ៌។

លៅ

ប្រហោងផ្លែប៉ូវថៅឬផ្លែដឹង សម្រាប់បញ្ចុះដង :

លៅ នាម

[លៅ] lov

ប្រហោងផ្លែប៉ូវថៅឬផ្លែដឹង សម្រាប់បញ្ចុះដង :

លំ គុ.កិ., គុ.

[លំ] lum

ដែលគ្រាន់តែសម្រួលបន្តិចៗមិនទាន់សម្រេចយកជាការ; ច្បោល ឬច្បោលៗ :

លំគេញ

ដែលញាប់រមេញ :

លំគេញ គុ.កិ., គុ.

[លំ-គិញ] lumkenh

ដែលញាប់រមេញ :

លំចង់

ឈ្មោះឧប្បលមួយប្រភេទដើមសម្បុរស្វាយស្រគាំ ផ្កាសម្បុរខៀវស្វាយ (នីលុប្បល) :

លំចង់ នាម

[លំ-ចង់] lumchang

ឈ្មោះឧប្បលមួយប្រភេទដើមសម្បុរស្វាយស្រគាំ ផ្កាសម្បុរខៀវស្វាយ (នីលុប្បល) :

លំញង

ឈ្មោះត្រប់មួយប្រភេទ ផ្លែតូចៗ ជាចង្កោម សម្បុរបៃតង រសខារបន្តិចៗ, ប្រើជាបន្លែ ឬជាអន្លក់បាន, ងាយដុះឯងមិនបាច់ដាំ :

លំញង គុណនាម

[លំ-ញង] lumnhong

ទងវង, ញ៉ែងញ៉ង, ល្វតល្វៃ, (ច្រើនប្រើតែក្នុងកាព្យ) :

លំញង នាម

[លំ-ញង] lumnhong

ឈ្មោះត្រប់មួយប្រភេទ ផ្លែតូចៗ ជាចង្កោម សម្បុរបៃតង រសខារបន្តិចៗ, ប្រើជាបន្លែ ឬជាអន្លក់បាន, ងាយដុះឯងមិនបាច់ដាំ :

លំញ័រ

ភាពញ័រ, ការញ័រ :

លំញ័រ នាម

[លំ-ញ័រ] lumnhro≈

ភាពញ័រ, ការញ័រ :

លំដាប់

(ជីវ.) ផ្នែកសំខាន់នៃវគ្គីសាស្ត្រស្ថិតនៅបន្ទាប់ពីថ្នាក់ :

លំដាប់ នាម ១)

[លំ-ដាប់] lomdab

របៀប, ថ្នាក់,ជាន់; សង្កាត់ :

លំដាប់ នាម ២)

[លំ-ដាប់] lomdab

តំណវេលា :

លំដាប់ នាម ៣)

[លំ-ដាប់] lomdab

(ជីវ.) ផ្នែកសំខាន់នៃវគ្គីសាស្ត្រស្ថិតនៅបន្ទាប់ពីថ្នាក់ :

លំដោយ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ លំដាប់ ថា លំដាប់លំដោយ លំដាប់ដែលត្រូវរៀងមុនរៀងក្រោយ លំដាប់ហូរហែ : ដាក់តាមលំដាប់លំដោយឱ្យមានរបៀបរៀបរយ :

លំដោយ បុព្វបទ

[លំ-ដោយ] lomdaoy

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ លំដាប់ ថា លំដាប់លំដោយ លំដាប់ដែលត្រូវរៀងមុនរៀងក្រោយ លំដាប់ហូរហែ : ដាក់តាមលំដាប់លំដោយឱ្យមានរបៀបរៀបរយ :

លំទោន

បង្អោនឬបន្ទន់កាយវាចាឱ្យទន់ភ្លន់ ឱ្យសុភាព :

លំទោន កិរិយាសព្ទ

[លំ-ទោន] lomtoun

បង្អោនឬបន្ទន់កាយវាចាឱ្យទន់ភ្លន់ ឱ្យសុភាព :

លំនាច

នីវ៉ូសមុទ្រទាបដែលបណ្ដាលមកពីចលនាទឹកសមុទ្រថយពីផ្ទាំងទ្វីបដោយសារកម្លាំងផ្គុំគ្នានៃទំនាញរបស់ព្រះចន្ទ ព្រះអាទិត្យ និងផែនដី។ លំនាចមានពីរដងក្នុងមួយថ្ងៃ។

លំនាច នាម ១)

[លំ-នាច] lumneach

ការនាចនៃទឹក :

លំនាច នាម ២)

[លំ-នាច] lumneach

នីវ៉ូសមុទ្រទាបដែលបណ្ដាលមកពីចលនាទឹកសមុទ្រថយពីផ្ទាំងទ្វីបដោយសារកម្លាំងផ្គុំគ្នានៃទំនាញរបស់ព្រះចន្ទ ព្រះអាទិត្យ និងផែនដី។ លំនាចមានពីរដងក្នុងមួយថ្ងៃ។

លំនាំ

ទំនង; បែបបទ, បែបភាព; ទ្រង់, ទ្រង់ទ្រាយ; ដំណើរ :

លំនាំ នាម

[លំ-នាំ] lumnorm

ទំនង; បែបបទ, បែបភាព; ទ្រង់, ទ្រង់ទ្រាយ; ដំណើរ :

លំនាំសមសារ

លំនាំសមរម្យ, ដំណើរឫកពា; បែបភាពនៃរាងកាយ :

លំនាំសមសារ នាម

[លំ-នាំ-សំ-សា] lomnormmosar

លំនាំសមរម្យ, ដំណើរឫកពា; បែបភាពនៃរាងកាយ :

លំនឹង

ភាពនឹង, ការឋិតនៅនឹង :

លំនឹង នាម

[លំ-នឹង] lomnueng

ភាពនឹង, ការឋិតនៅនឹង :

លំនៅ

ទីឬកន្លែងដែលនៅឬសម្រាប់នៅ :

លោហសាស្ត្រ នាម

លោហាករ នាម

លោហិត នាម

លោហិត នាម

លោហិត នាម

លោហិត នាម

លោហិត នាម

លោហិត នាម

លោហិត នាម

លោហិត នាម

លោហិត នាម

លោហិត នាម

លោហិតបក្ខន្ទិកាពាធ នាម

លោហិតភក្ខ នាម

លោហិតភក្ស នាម

លោហិតាគារ នាម

លោហិតាពាធ នាម

លោហិតុប្បាទ នាម

លោហុស្សាហកម្ម នាម

លោហុស្សាហករ នាម

លោហៈ នាម ១)

លោហៈ នាម ២)

លោហៈ នាម

លោហៈ នាម

លោហៈ នាម

លោហៈ នាម

លោហៈ នាម

លោហៈ នាម

លោហៈ នាម

លោហៈ នាម

លោហៈ នាម

លោហៈ នាម

លោហៈ នាម

លោហៈ នាម

លោហៈ នាម

លោហៈ នាម

លោហៈ នាម

លោហៈ នាម

លោហៈឆ្លង នាម

លោហៈធ្ងន់ នាម

លោហៈប្រសើរ នាម

លោហៈស្រាល នាម

លោហៈអាល់កាឡាំង នាម

លោហៈអាល់កាឡាំងដី នាម

លោះ កិរិយាសព្ទ ១)

លោះ កិរិយាសព្ទ ២)

លោះ កិរិយាសព្ទ ៣)

លោះ កិរិយាសព្ទ ៤)

លោះ នាម

លោះលាយ គុណនាម

លៅ នាម

លំ គុ.កិ., គុ.

លំគេញ គុ.កិ., គុ.

លំចង់ នាម

លំញង គុណនាម

លំញង នាម

លំញ័រ នាម

លំដាប់ នាម ១)

លំដាប់ នាម ២)

លំដាប់ នាម ៣)

លំដោយ បុព្វបទ

លំទោន កិរិយាសព្ទ

លំនាច នាម ១)

លំនាច នាម ២)

លំនាំ នាម

លំនាំសមសារ នាម

លំនឹង នាម