ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

រំលើង កិរិយាសព្ទ

[រំ-លើង] romlaung

(ម.ព. រម្លើង)។

រំលៀក

រំលែកអ្វីៗដែលច្រើនឱ្យរលស់ :

រំលៀក កិរិយាសព្ទ ១)

[រំ-លៀក] rumleak

បង្ខិត, រំកិល, បំបែរ, បង់ឃ្លាត មិនឱ្យនៅកៀកកិតគ្នា ឬឱ្យឃ្លាតចេញពីកន្លែងដើម :

រំលៀក នាម ២)

[រំ-លៀក] rumleak

រំលែកអ្វីៗដែលច្រើនឱ្យរលស់ :

រំលៀង

រំលែកចេញខ្លះ, បន្ថយឱ្យនៅតិច, រំលែកបន្តិចម្ដងៗ :

រំលៀង កិរិយាសព្ទ

[រំ-លៀង] romleang

រំលែកចេញខ្លះ, បន្ថយឱ្យនៅតិច, រំលែកបន្តិចម្ដងៗ :

រំលេច

ធ្វើឱ្យលេចព័ណ៌, ឱ្យលេចក្បាច់រចនា :

រំលេច កិរិយាសព្ទ

[រំ-លិច] rumlech

ធ្វើឱ្យលេចព័ណ៌, ឱ្យលេចក្បាច់រចនា :

រំលេប

ធ្វើឱ្យលេប, ឱ្យជ្រាបចូល, ឱ្យស្រូបចូល។

រំលេប កិរិយាសព្ទ

[រំ-លេប] rumleb

ធ្វើឱ្យលេប, ឱ្យជ្រាបចូល, ឱ្យស្រូបចូល។

រំលេម កិរិយាសព្ទ

[រំ-លេម] rumlem

ផ្សើមមិនឱ្យស្ងួតក :

រំលេះ

ជេរយឹតយោងរករំបល់រំលេះ។

រំលេះ នាម

[រំ-បល់-រំ-លេះ] rumleh

ជេរយឹតយោងរករំបល់រំលេះ។

រំលែក

ចូលរួមទុក្ខជាមួយ, ជួយរួមទុក្ខ :

រំលែក កិរិយាសព្ទ

[រំ-លែក] romlek

ធ្វើឱ្យញែកចេញខ្លះ, បំបែកចេញខ្លះ, ធ្វើឱ្យរលស់ចេញខ្លះ យកចេញខ្លះ, ចែកឱ្យខ្លះតាមការគួរ :

រំលែក កិរិយាសព្ទ

[រំ-លែក-ទុក] romlek

ចូលរួមទុក្ខជាមួយ, ជួយរួមទុក្ខ :

រំលែះ កិរិយាសព្ទ

[រំ-លេះ] rumleaeeah

(ម.ព. រំលេះ)។

រំលោក នាម

[រំ-លោក] rumlouk

(ម.ព. រម្លោក)។

រំលោង

ទំនាបដែលមានព្រៃស្រោង :

រំលោង នាម ១)

[រំ-លោង] rumloung

ព្រៃស្រោងក្នុងទំនាប :

រំលោង នាម ២)

[រំ-លោង] rumloung

ទំនាបដែលមានព្រៃស្រោង :

រំលោភ

បំពានដោយសេចក្ដីលោភ, បំពានបំពារទាំងអំណាច, បង្គ្របលើ, ប្រព្រឹត្តល្មើសលើ :

រំលោភ កិរិយាសព្ទ

[រំ-លោភ] rumlouph

បំពានដោយសេចក្ដីលោភ, បំពានបំពារទាំងអំណាច, បង្គ្របលើ, ប្រព្រឹត្តល្មើសលើ :

រំលំ កិរិយាសព្ទ

[រំ-លំ] rumlom

(ម.ព. រម្លំ)។

រំសាយ នាម

[រំ-សាយ] rumsay

(ម.ព. រម្សាយ)។

រំសុស កិរិយាសព្ទ

[រំ-សុស] rumsos

ធ្វើឱ្យឡើងត្រសុស :

រំសេវ

ផង់ផ្ទុះពួកមួយមានច្រើនបែបសម្រាប់ប្រើជាគ្រឿងដុតឱ្យផ្ទុះឬផ្សំក្នុងការបាញ់កាំភ្លើងជាដើម; ច្រើនហៅថា រំសេវ ជាង :

រំសេវ នាម

[រំ-សេវ] rumsev

ផង់ផ្ទុះពួកមួយមានច្រើនបែបសម្រាប់ប្រើជាគ្រឿងដុតឱ្យផ្ទុះឬផ្សំក្នុងការបាញ់កាំភ្លើងជាដើម; ច្រើនហៅថា រំសេវ ជាង :

រំសោះ

ធ្វើឱ្យសោះ, ឱ្យស្រស់ទឹក, ឱ្យស្រស់ទឹក, ឱ្យស្ងួត, ឱ្យអស់រសជាតិ :

រំសោះ កិរិយាសព្ទ

[រំ-សោះ] rumsaoh

ធ្វើឱ្យសោះ, ឱ្យស្រស់ទឹក, ឱ្យស្រស់ទឹក, ឱ្យស្ងួត, ឱ្យអស់រសជាតិ :

រំហ នាម

[រំ-ហ] rumh

(ម.ព. លម្ហ)។

រំហាច នាម

[រំ-ហាច] rumhach

(ម.ព. លម្ហាច)។

រំហុក

អំពីភ្លៀងដែលធ្លាក់គំហុកខ្លាំងរាល់ថ្ងៃ :

រំហុក គុ.កិ., គុ.

[រំ-ហុក] rumhok

អំពីភ្លៀងដែលធ្លាក់គំហុកខ្លាំងរាល់ថ្ងៃ :

រំហូត គុណកិរិយា

[រំ-ហូត] rumhout

(ម.ព. រម្ហូត)។

រំហូរ កិរិយាសព្ទ

[ដើ-កាត់-រំ-ហូ-ទឹក] rumhour

ដើរលុយកាត់ទឹកដែលហូរ។

រំហូរ នាម

[រំ-ហូ-ទឹក] rumhour

ការហូរនៃទឹក។

រំហួត កិរិយាសព្ទ

[រំ-ហួត] romhuot

ធ្វើឱ្យហួត :

រំហួត គុ.កិ., គុ.

[រំ-ហួត] romhuot

ដែលរាំងយូរហួតរីងទឹកអស់ :

រំហួត នាម

[រំ-ហួត] romhuot

ការហួត, ការហួតហែង។

រំហើយ កិ., ន.

[រំ-ហើយ] rumhaeuy

(ម.ព. លម្ហើយ)។

រំហែ កិរិយាសព្ទ

[រំ-ហែ] romhae

(ម.ព. លម្ហែ)។

រំហោក

ឈ្មោះពស់ពញ្លក់មួយប្រភេទមាត្រធំជាងពញ្លក់វល្លិ :

រំហោក កិរិយាសព្ទ ១)

[រំ-ហោក] rumhaok

ធ្វើឱ្យហោក :

រំហោក កិរិយាសព្ទ ២)

[រំ-ហោក] rumhaok

ដាប់ក្បាច់ទម្លុះពីម្ខាងទៅម្ខាង :

រំហោក នាម

[រំ-ហោក] rumhaok

ឈ្មោះក្បាច់ដែលដាប់ទម្លុះពីម្ខាងទៅម្ខាង :

រំហោក នាម

[រំ-ហោក] rumhaok

ឈ្មោះពស់ពញ្លក់មួយប្រភេទមាត្រធំជាងពញ្លក់វល្លិ :

រំហ័ស

ដំណើររហ័ស, ការប្រញាប់ :

រំហ័ស គុណនាម

[រំ-ហ័ស] rumhoas

ដែលរហ័ស, ប្រញាប់ :

រំហ័ស នាម

[រំ-ហ័ស] rumhoas

ដំណើររហ័ស, ការប្រញាប់ :

រំអា កិរិយាសព្ទ

[រំ-អា] romaa

(ម.ព. រម្អា)។

រំអិល នាម

[រំ-អិល] rumael

(ម.ព. រម្អិល)។

រំអុក

អុករឿយៗ, កម្ជេញដាក់ គឺពឹងរក, សូម; តឿនទារ ទទូចច្រំដែល, កន្ទក់កន្ទេញ នាំឱ្យព្រួយ ឱ្យជ្រេញចិត្ត :

រំអុក កិរិយាសព្ទ

[រំ-អុក] rumaok

អុករឿយៗ, កម្ជេញដាក់ គឺពឹងរក, សូម; តឿនទារ ទទូចច្រំដែល, កន្ទក់កន្ទេញ នាំឱ្យព្រួយ ឱ្យជ្រេញចិត្ត :

រំអុករំអែ

រំអុកចែប៉ប្រែ, រំអុកត្អូញត្អែរច្រំដែល :

រំអុករំអែ កិរិយាសព្ទ

[រំ-អុក-រំ-អែ] rumaokrumaae

រំអុកចែប៉ប្រែ, រំអុកត្អូញត្អែរច្រំដែល :

រំអួយ កិរិយាសព្ទ a

[រំ-អួយ] rumauoy

ធ្វើពុតចំទួយខ្លួន, ឈឺចាប់ឬនឿយហត់បន្តិចបន្តួច សម្ដែងអាការៈមាយាថ្ងូរឬត្អួញត្អែរធ្វើហាក់ដូចជានឿយហត់ខ្លាំងឬឈឺខ្លាំង :

រំអួយ គុណនាម b

[រំ-អួយ] rumauoy

ដែលធ្វើពុតចំទួយខ្លួន, ដែលសម្ដែងអាការៈមាយា :

រំអួយ កិរិយាសព្ទ

[រំ-អួយ-រំ-អែ] rumauoy

(ម.ព. រំអែរំអួយ)។

រំអើក

និយាយតំណាលឬរំឭកដំណើរដើម ឬក៏រឿងដើម :

រំអើក កិរិយាសព្ទ

[រំ-អើក] rumaaeuk

និយាយតំណាលឬរំឭកដំណើរដើម ឬក៏រឿងដើម :

រំអែង កិរិយាសព្ទ

[រំ-អែង] rumaaeng

(ម.ព. រម្អែង)។

រំអែរំអួយ កិរិយាសព្ទ a

[រំ-អែ-រំ-អួយ] rumaaerumauoy

រំអួយពេក។

រំឥល នាម

[រំ-អិល] rumael≈

(ម.ព. រម្អិល)។

រំឭក កិរិយាសព្ទ

[រំ-លឹក] rumk

(ម.ព. រម្លឹក)។

រះ កិរិយាសព្ទ

[រះ] reah

ចេញពន្លឺត្រចះពីក្នុងស្រទាប់មេឃ នៅវេលាព្រហាមឬវេលាយប់ (តាមកាលកំណត់) :

រះ កិរិយាសព្ទ

[រះ] reah

សរសេររបះ (។) នេះ រាំងឃ្លាឬសង្កាត់សេចក្ដីមួយៗឱ្យដាច់ស្រឡះដោយឡែក : (និយាយថា ខណ្ឌ ក៏បាន ខណ្ឌរបះតូច, សរសេរខណ្ឌ :

រះ កិរិយាសព្ទ

[រះ] reah

រេបែរឱ្យបានទាំងពីរខាង គឺខាងណេះផងខាងណោះផង :

រះ កិ., គុ.កិ.

[រះ] reah

វាយរាយឱ្យត្រូវសព្វអន្លើ :

រះ កិរិយាសព្ទ ១)

[រះ-សន់-សើម] reah

ដើរកាត់ទីមានស្មៅវែង ឬកាត់ព្រៃដែលកំពុងទទឹកជោកដោយសន្សើម។

រះ នាម ២)

[រះ-សន់-សើម] reah

(ព.ប្រ.) ទៅឬមកពីព្រហាមដោយដំណើររលះរលាំង :

រះ កិរិយាសព្ទ

[និ-យាយ-រះ] reah

និយាយប៉ាតឱ្យត្រូវសព្វ។

រះមុខ

វិសគ៌ៈ ឬវិសជ៌នីយ (ៈ) នេះ សម្រាប់ប្រើរះពីមុខអក្សរ, ដូចជា ខ្លះ, ម្លិះ, លុះ, ចេះ, ឈ្មោះ ជាដើម។

រះមុខ កិរិយាសព្ទ

[រះ-មុក] reahmukh

សរសេរវិសគ៌ៈ រៈពីមុខអក្សរ ខុស, ច្បាស់, ចាស់, ណាស់, ប្រើ "ស" ប្រកបយ៉ាងនេះត្រូវហើយ, សរសេររះមុខជា ខុះ, ច្បះ, ចះ, ណះ យ៉ាងនេះមិនត្រូវទេ។

រះមុខ នាម

[រះ-មុក] reahmukh

វិសគ៌ៈ ឬវិសជ៌នីយ (ៈ) នេះ សម្រាប់ប្រើរះពីមុខអក្សរ, ដូចជា ខ្លះ, ម្លិះ, លុះ, ចេះ, ឈ្មោះ ជាដើម។

រះសំបែង

ពាក្យសាមញ្ញសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សង់ផ្ទះ ឬ ធ្វើផ្ទះ ថា :

រះសំបែង បុព្វបទ

[រះ-សំ-បែង] reahsambaeng

ពាក្យសាមញ្ញសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សង់ផ្ទះ ឬ ធ្វើផ្ទះ ថា :