វចនានុក្រមខ្មែរ

រំ កិរិយាសព្ទ

[រំ] rum

ទទូរគ្របខ្លួនបង្ហប់កម្សួលចំហាយផ្សែងដែលស្ងោរថ្នាំ ឱ្យក្ដៅចេញញើសពីសព៌ាង្គកាយ ដើម្បីឱ្យស្រាលខ្លួន, ឱ្យស្បើយរោគ; ឆ្ពុងផ្ទាលផ្ទាល់ :

រំកាច់ នាម ១)

[រំ-កាច់] rumkach

កម្ទេចឈើ, កម្ទេចឧស, កម្ទេចចំណាំងតូចៗ, កម្ទេចរងើកភ្លើងជាដើម :

រំកាច់ គុណនាម ២)

[រំ-កាច់] rumkach

(ព.ប្រ.) ដែលតូចទាប, សាបរលាប :

រំកាច់មាស

ឈ្មោះពស់មួយប្រភេទ មាត្រតូចសម្បុរចម្រុះក្រហមខ្មៅអុជៗ :

រំកាច់មាស នាម

[រំ-កាច់-មាស] romkachameas

ឈ្មោះពស់មួយប្រភេទ មាត្រតូចសម្បុរចម្រុះក្រហមខ្មៅអុជៗ :

រំកាច់រំកោច

(ព.ប្រ.) តូចទាប, ថោកថយ, សាបរលាបណាស់; បន្តិចបន្តួច, បន្ទាប់បន្សំ, រាយរង :

រំកាច់រំកោច គុណនាម ១)

[រំ-កាច់-រំ-កោច] rumkachorumkaoch

តូចតាច, ល្អិតល្អោច, កម្ទេចកម្ទី :

រំកាច់រំកោច គុណនាម ២)

[រំ-កាច់-រំ-កោច] rumkachorumkaoch

(ព.ប្រ.) តូចទាប, ថោកថយ, សាបរលាបណាស់; បន្តិចបន្តួច, បន្ទាប់បន្សំ, រាយរង :

រំកិល

(ព.ប្រ.) បន្ធំឱ្យឡើងយសស័ក្ដិតាមលំដាប់ថ្នាក់ :

រំកិល កិរិយាសព្ទ ១)

[រំ-កិល] rumkel

ធ្វើឱ្យកិលឃ្លាតខុសពីទីដើម, រង្កៀកឱ្យកិល :

រំកិល កិរិយាសព្ទ ២)

[រំ-កិល] rumkel

លើកយកដោយថ្នាក់ថ្នមពីទីមួយទៅដាក់ឯទីដទៃ :

រំកិល កិរិយាសព្ទ ៣)

[រំ-កិល] rumkel

(ព.ប្រ.) បន្ធំឱ្យឡើងយសស័ក្ដិតាមលំដាប់ថ្នាក់ :

រំខាន

មិនសប្បាយចិត្ត, ខ្វល់ចិត្ត, ទើសទែងចិត្ត, អផ្សុក :

រំខាន កិរិយាសព្ទ

[រំ-ខាន] rumkhan

មិនសប្បាយចិត្ត, ខ្វល់ចិត្ត, ទើសទែងចិត្ត, អផ្សុក :

រំគងកែវស្នេហ៍ នាម

[រំ-គង-កែវ-ស្នែ] rumkongokaevsnaeh

ឈ្មោះបទភ្លេងខ្មែរមួយមេ :

រំគាយ

ធ្វើឱ្យរាយចេញ, រំសាយចេញ; អធិប្បាយឱ្យទូលាយសេចក្ដី :

រំគាយ កិរិយាសព្ទ

[រំ-គាយ] romkeay

ធ្វើឱ្យរាយចេញ, រំសាយចេញ; អធិប្បាយឱ្យទូលាយសេចក្ដី :

រំគាល កិ., គុ.

[រំ-គាល] rumkeal

(ព.បុ.) រលស់, ថយចំនួន :

រំគេញ កិ., គុ.

[រំ-គេញ] rumkenh

(ម.ព. លំគេញ)។

រំងាច កិរិយាសព្ទ

[រំ-ងាច] rumngeach

(ម.ព. រម្ងាច)។

រំងាប់ កិរិយាសព្ទ

[រំ-ងាប់] rumngeab

(ម.ព. រម្ងាប់)។

រំងាស់ កិរិយាសព្ទ

[រំ-ងាស់] rumngeas

(ម.ព. រម្ងាស់)។

រំងើក គុណនាម

[រំ-ងើក] rumngauk

(ម.ព. រម្ងើក)។

រំចាក

ឈ្មោះប្រទាលធំឬរុក្ខជាតិមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រដៀងនឹងរំចេកតែវែងៗជាង ច្រើនដុះនៅទីវាលដីល្បាយខ្សាច់ទឹកលិចក៏មិនងាប់, ស្លឹកប្រើការត្បាញសម្ពៀត, ការុង, កន្ទេល ជាដើមបាន :

រំចាក នាម

[រំ-ចាក] romchak

ឈ្មោះប្រទាលធំឬរុក្ខជាតិមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រដៀងនឹងរំចេកតែវែងៗជាង ច្រើនដុះនៅទីវាលដីល្បាយខ្សាច់ទឹកលិចក៏មិនងាប់, ស្លឹកប្រើការត្បាញសម្ពៀត, ការុង, កន្ទេល ជាដើមបាន :

ឈ្មោះប្រទាលធំ ឬរុក្ខជាតិមួយប្រភេទស្លឹកវែងៗ មានបន្លានៅហាមទាំងពីរខាង ដើមមានសាច់សាញជាសរសៃៗ មានឫសដុះសំយុងដូចជាពួរ ផ្កាចេញជាខ្ព មានដុំលំអងធំៗក្នុងស្រទាប់ ក្លិនក្រអូបឆ្អិត ស្លឹកប្រើការត្បាញកន្ទេល, សម្ពៀត ជាដើមបាន :

រំចេក នាម

[រំ-ចេក] rumchek

ឈ្មោះប្រទាលធំ ឬរុក្ខជាតិមួយប្រភេទស្លឹកវែងៗ មានបន្លានៅហាមទាំងពីរខាង ដើមមានសាច់សាញជាសរសៃៗ មានឫសដុះសំយុងដូចជាពួរ ផ្កាចេញជាខ្ព មានដុំលំអងធំៗក្នុងស្រទាប់ ក្លិនក្រអូបឆ្អិត ស្លឹកប្រើការត្បាញកន្ទេល, សម្ពៀត ជាដើមបាន :

រំជា

និយាយរំជែជន្លជន្លេញបង្កាច់ផ្សែផ្សំប្រមែប្រមុំហេតុទំនងឱ្យកើតឡើងជាសេចក្ដីចំពោះលើរូបមនុស្សដែលនៅៗមុខ ដើម្បីសើចលេងសប្បាយ :

រំជា កិរិយាសព្ទ

[រំ-ជា] rumchea

និយាយរំជែជន្លជន្លេញបង្កាច់ផ្សែផ្សំប្រមែប្រមុំហេតុទំនងឱ្យកើតឡើងជាសេចក្ដីចំពោះលើរូបមនុស្សដែលនៅៗមុខ ដើម្បីសើចលេងសប្បាយ :

រំជីក

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ សាច់ស្និទ្ធសម្បុរលឿងខ្ចី :

រំជីក នាម

[រំ-ជីក] romchik

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ សាច់ស្និទ្ធសម្បុរលឿងខ្ចី :

រំជីរំជា

និយាយរំជាលេងខ្ជីខ្ជាតាមតែរួចពីមាត់ :

រំជីរំជា កិរិយាសព្ទ

[រំ-ជី-រំ-ជា] rumchirumchea

និយាយរំជាលេងខ្ជីខ្ជាតាមតែរួចពីមាត់ :

រំជួល

ផ្អើលជ្រួលខ្លាំង។

រំជួល កិរិយាសព្ទ

[រំ-ជួល] rumchoul

ជ្រួល, កក្រើកជ្រួលឡើង, យោលខ្ជោលៗឡើង :

រំជួល នាម a

[រំ-ជួល] rumchoul

ដំណើរកក្រើកជ្រួលឡើង, អាការៈយោលខ្ជោលៗឡើង :

រំជួល នាម b

[រំ-ជួល] rumchoul

ដំណើរបក់បោកខ្លាំង :

រំជួល នាម c

[រំ-ជួល] rumchoul

ដំណើរជ្រួលច្របល់ខ្លាំង :

រំជួល នាម d

[រំ-ជួល] rumchoul

ដំណើរជ្រួលភ្នកនឹកខ្លាំង :

រំជួល នាម

[ខ្យល់-រំ-ជួល] rumchoul

ខ្យល់បក់បោកខ្លាំង។

រំជួល នាម

[ចិត-រំ-ជួល] rumchoul

ចិត្តជ្រួលភ្នកនឹកដល់ដោយស្នេហា ឬដោយមានចំណង់ខ្លាំង។

រំជួល កិរិយាសព្ទ

[ផ្អើល-រំ-ជួល] rumchoul

ផ្អើលជ្រួលខ្លាំង។

រំជើប

រំជួលខ្លាំង, ជ្រួលច្របល់សព្វទីកន្លែង។

រំជើប បុព្វបទ

[រំ-ជើប] romcherb

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រំជួល ថា :

រំជើប បុព្វបទ

[រំ-ជើប-រំ-ជួល] romcherb

រំជួលខ្លាំង, ជ្រួលច្របល់សព្វទីកន្លែង។

រំជេញ

រំជែឱ្យទាល់តែជ្រេញចិត្ត។

រំជេញ កិរិយាសព្ទ

[រំ-ជេញ] rumchenh

និយាយច្រំដែល ឬថានាយថាអាយនាំឱ្យជ្រេញចិត្ត :

រំជេញ កិរិយាសព្ទ

[រំ-ជែ-រំ-ជេញ] rumchenh

រំជែឱ្យទាល់តែជ្រេញចិត្ត។

រំជែ

និយាយចំអែចំអន់ថានាយថាអាយជែពព្រែចំពោះរឿងមនុស្សដែលនៅៗមុខ ដើម្បីសើចលេងសប្បាយ :

រំជែ កិរិយាសព្ទ

[រំ-ជែ] rumcheae

និយាយចំអែចំអន់ថានាយថាអាយជែពព្រែចំពោះរឿងមនុស្សដែលនៅៗមុខ ដើម្បីសើចលេងសប្បាយ :

រំជែក

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ប្រើជាថ្នាំ។

រំជែក នាម

[រំ-ជែក] romcheaek

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ប្រើជាថ្នាំ។

រំជំរំជែង

កក្រើករំពើកបោកបាចខ្លាំង ឬយោគយោលខ្ជោលៗបោកបាចខ្លាំង (ចំពោះតែរលកធំៗ) :

រំជំរំជែង កិរិយាសព្ទ

[រំ-ជំ-រំ-ជែង] rumchumrumcheaeng

កក្រើករំពើកបោកបាចខ្លាំង ឬយោគយោលខ្ជោលៗបោកបាចខ្លាំង (ចំពោះតែរលកធំៗ) :

រំញោច

ការភ្ញោចដោយកត្តាមេកានិក កត្តារូប(ពន្លឺ, កម្ដៅចរន្តអគ្គិសនី...) ឬកត្តាគីមី។

រំញោច នាម

[រំ-ញោច] rumnhouch

ការភ្ញោចដោយកត្តាមេកានិក កត្តារូប(ពន្លឺ, កម្ដៅចរន្តអគ្គិសនី...) ឬកត្តាគីមី។

រំញ័រ

ដំណើរញ័រ, ចលនាញ័រខ្លីៗជាប់ៗគ្នា :

រំញ័រ នាម

[រំ-ញ័រ] rumnhro≈

ដំណើរញ័រ, ចលនាញ័រខ្លីៗជាប់ៗគ្នា :

រំដាក

ដែលរយាកខ្លាំង, ដែលមានកន្សោមដោះយាររយាក :

រំដាក គុណនាម

[រំ-ដាក] rumdak

ដែលរយាកខ្លាំង, ដែលមានកន្សោមដោះយាររយាក :

រំដួល

ឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងខេត្តស្វាយរៀង :

រំដួល នាម ១)

[រំ-ដួល] romdoul

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ទ្រង់ទ្រាយផ្កាស្ទើរចាប់ច្រឡំគ្នានឹងផ្កាក្រវាន់ តែច្រើនទ្រើសជាង ក្លិនក្រអូបខុសគ្នាពីផ្កាក្រវាន់ ក្រអូបក្នុងវេលាល្ងាចផ្សាយក្លិនឆ្ងាយដូចគ្នា, ផ្លែជាចង្កោម ទុំឡើងសម្បុរក្រមៅបរិភោគបាន :

រំដួល នាម ២)

[រំ-ដួល] romdoul

ឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងខេត្តស្វាយរៀង :

រំដេក

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រំដាក ថា រំដេករំដាក ដែលរំដាកក្រៃពេក :

រំដេក បុព្វបទ

[រំ-ដេក] romdek

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រំដាក ថា រំដេករំដាក ដែលរំដាកក្រៃពេក :

រំដេង

ឈ្មោះប្រទាលពួកក្រកោ, មាន ២ប្រភេទគឺ រំដេងសម្ល ប្រើមើមជាគ្រឿងសម្ល ឬប្រើជាថ្នាំ គេដាំជារបរមួយប្រភេទ (ហៅត្រឹមតែ រំដេង ទទេក៏បាន) ; រំដេងខ្មៅ មានមើមស្វាយក្រមៅ ប្រើជាថ្នាំ។

រំដេង នាម

[រំ-ដេង] romdeng

ឈ្មោះប្រទាលពួកក្រកោ, មាន ២ប្រភេទគឺ រំដេងសម្ល ប្រើមើមជាគ្រឿងសម្ល ឬប្រើជាថ្នាំ គេដាំជារបរមួយប្រភេទ (ហៅត្រឹមតែ រំដេង ទទេក៏បាន) ; រំដេងខ្មៅ មានមើមស្វាយក្រមៅ ប្រើជាថ្នាំ។

រំដេញ

ឈ្មោះឈើរនាម, មាន ២ប្រភេទគឺ រំដេញក្អែក ផ្លែសម្បុរពភ្លក់បន្តិច; រំដេញភ្លុក ផ្លែសម្បុរស្ទើរលឿងរាងទ្រវែងទ្រើសជាងផ្លែរំដេញក្អែក វេលាទុំបរិភោគក៏បាន។

រំដេញ នាម

[រំ-ដេញ] rumdenh

ឈ្មោះឈើរនាម, មាន ២ប្រភេទគឺ រំដេញក្អែក ផ្លែសម្បុរពភ្លក់បន្តិច; រំដេញភ្លុក ផ្លែសម្បុរស្ទើរលឿងរាងទ្រវែងទ្រើសជាងផ្លែរំដេញក្អែក វេលាទុំបរិភោគក៏បាន។

រំដេញមាស

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ពួកញព្រៃឫសមានសម្បុរលឿងចាស់ ប្រើជាថ្នាំ។

រំដេញមាស នាម

[រំ-ដេញ-មាស] rumdenhomeas

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ពួកញព្រៃឫសមានសម្បុរលឿងចាស់ ប្រើជាថ្នាំ។

រំដោះ

(ម.ព. រម្ដោះ)។

រំដោះ កិរិយាសព្ទ

[រំ-ដោះ] rumdaoh

(ម.ព. រម្ដោះ)។

រំទំ

(ម.ព. រមទម)។

រំទំ គុណនាម

[រំ-ទំ] romtom

(ម.ព. រមទម)។

រំបល់

ពាក្យសាមញ្ញជាឧទានឬជេរគ្នាលេងដោយស្និទ្ធស្នាល :

រំបល់ នាម ១)

[រំ-បល់] rumbal

អាសន្នរោគគ្រប់យ៉ាង :

រំបល់ នាម ២)

[រំ-បល់] rumbal

ពាក្យជេរដោយទ្រគោះ :

រំបល់ នាម ៣)

[រំ-បល់] rumbal

ពាក្យសាមញ្ញជាឧទានឬជេរគ្នាលេងដោយស្និទ្ធស្នាល :

រំប៉ើក

ដែលប្លើកចុះប្លើកឡើង :

រំប៉ើក គុណកិរិយា ១)

[រំ-ប៉ើក] rumperk

ដែលប៉ើកៗរឿយៗ :

រំប៉ើក គុណកិរិយា ២)

[រំ-ប៉ើក] rumperk

ដែលប្លើកចុះប្លើកឡើង :

រំពង

សូរខ្ទរខ្លាំង, សូរគឹកកង :

រំពង គុ.កិ., គុ.

[រំ-ពង] rompong

ដែលមានសូរគឹកកង, ខ្ទរខ្លាំង :

រំពង នាម

[រំ-ពង] rompong

សូរខ្ទរខ្លាំង, សូរគឹកកង :

រំពត់

សណ្ឋានដែលវៀចរមួលឬកែក :

រំពត់ កិរិយាសព្ទ

[រំ-ពត់] rompot

ពត់ឯងវៀចរមួលឬកែកល្អៀងសាច់ មិនត្រង់មិនរត់សាច់ដូចដើម :

រំពត់ គុណនាម

[រំ-ពត់] rompot

ដែលរមួលឬកែកខុសពីសណ្ឋានត្រង់ :

រំ កិរិយាសព្ទ

រំកាច់ នាម ១)

រំកាច់ គុណនាម ២)

រំកាច់មាស នាម

រំកាច់រំកោច គុណនាម ១)

រំកាច់រំកោច គុណនាម ២)

រំកិល កិរិយាសព្ទ ១)

រំកិល កិរិយាសព្ទ ២)

រំកិល កិរិយាសព្ទ ៣)

រំខាន កិរិយាសព្ទ

រំគងកែវស្នេហ៍ នាម

រំគាយ កិរិយាសព្ទ

រំគាល កិ., គុ.

រំគេញ កិ., គុ.

រំងក នាម

រំងាច កិរិយាសព្ទ

រំងាប់ កិរិយាសព្ទ

រំងាស់ កិរិយាសព្ទ

រំងើក គុណនាម

រំចាក នាម

រំចីដៃ នាម

រំចេក នាម

រំជា កិរិយាសព្ទ

រំជីក នាម

រំជីរំជា កិរិយាសព្ទ

រំជួល កិរិយាសព្ទ

រំជួល នាម a

រំជួល នាម b

រំជួល នាម c

រំជួល នាម d

រំជួល នាម

រំជួល នាម

រំជួល កិរិយាសព្ទ

រំជើប បុព្វបទ

រំជើប បុព្វបទ

រំជេញ កិរិយាសព្ទ

រំជេញ កិរិយាសព្ទ

រំជែ កិរិយាសព្ទ

រំជែក នាម

រំជំរំជែង កិរិយាសព្ទ

រំញោច នាម

រំញ័រ នាម

រំដាក គុណនាម

រំដួល នាម ១)

រំដួល នាម ២)

រំដេក បុព្វបទ

រំដេង នាម

រំដេញ នាម

រំដេញមាស នាម

រំដោះ កិរិយាសព្ទ

រំទំ គុណនាម

រំបល់ នាម ១)

រំបល់ នាម ២)

រំបល់ នាម ៣)

រំប៉ើក គុណកិរិយា ១)

រំប៉ើក គុណកិរិយា ២)

រំពង គុ.កិ., គុ.

រំពង នាម

រំពត់ កិរិយាសព្ទ

រំពត់ គុណនាម