ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

រុក្ខ នាម

[រុក-ខៈ-ចែត-ដី] rukkhar

ដើមឈើដែលមានគេគោរពរាប់អានថាជារបស់ស័ក្ដិសិទ្ធិ។

រុក្ខ នាម

[រុក-ខ័ច-ឆា-យ៉ា] rukkhar

ម្លប់ឈើ។

រុក្ខ នាម

[រុក-ខ័ប-ប៉ៈ-ទេស] rukkhar

ព្រៃ, ដងព្រៃ។

រុក្ខ នាម

[រុក-ខៈ-ផល់] rukkhar

ផ្លែឈើ។

រុក្ខ នាម

[រុក-ខៈ-ផ-ឡា-ផល់] rukkhar

ផ្លែឈើតូចធំ។

រុក្ខ នាម

[រុក-ខៈ-មូល] rukkhar

ទីប្របដើមឈើ។

រុក្ខ នាម

[រុក-ខៈ-មូ-លឹក] rukkhar

អ្នកកាន់ធុតង្គមួយប្រភេទ តមមិននៅក្នុងទីប្រក់ទីបាំង ត្រូវនៅអាស្រ័យតែក្នុងម្លប់ឈើ (ព.ពុ.)។

រុក្ខ នាម

[រុក-ខៈ-សា-ខា] rukkhar

មែកឈើ។

រុក្ខ នាម

[រុក-ខា-វៈ-យៈ-វៈ] rukkhar

អវយវៈរបស់ឈើ (មានមែក, សន្លឹកជាដើម)។

រុក្ខ គុណនាម

[រុក-ខា-សៃ] rukkhar

ដែលរស់នៅអាស្រ័យនឹងដើមឈើ ដូចជា ពពួកបញ្ញើក្អែក។

រុក្ខ នាម

[រុក-ខោ-សត់] rukkhar

រុក្ខជាតិប្រើជាឱសថ។

រុក្ខជាតិ នាម

[រុក-ខៈ-ជាត] rukkhakcheat≈

ជាតិឈើ, ឈើគ្រប់យ៉ាង។

រុក្ខជាតិ នាម

[រុក-ខៈ-ជាត-អោ-សុត] rukkhakcheataaosot≈

រុក្ខជាតិប្រើជាថ្នាំព្យាបាលរោគ :

រុក្ខទិវា

ថ្ងៃប្រារព្ធពិធីដាំដើមឈើជាផ្លួវការនៅប្រទេសកម្ពុជា :

រុក្ខទិវា នាម

[រុក-ខៈ-ទិ-វា] rukkhaktivea≈

ថ្ងៃប្រារព្ធពិធីដាំដើមឈើជាផ្លួវការនៅប្រទេសកម្ពុជា :

រុក្ខទេវតា នាម

[រុក-ខៈ-ទេ-វៈ-ដា] rukkhakteveakda≈

ទេវតាដែលអាស្រ័យនៅនាដើមឈើ។

រុក្ខបាល នាម

[រុក-ខៈ-បាល] rukkhakbal≈

អ្នករក្សាគ្រប់គ្រងការពារព្រៃឈើ :

រុក្ខរស

រសដែលជាសារធាតុរបស់រុក្ខជាតិ។

រុក្ខរស នាម

[រុក-ខៈ-រស់] rukkhakrsa≈

រសដែលជាសារធាតុរបស់រុក្ខជាតិ។

រុក្ខរំពា នាម

[រុក-ខៈ-រំ-ពា] rukkhakrumpea≈

រុក្ខជាតិដែលចាប់សត្វជាអាហារ :

រុក្ខវប្បកម្ម នាម

[រុក-ខៈ-វ័ប-ប៉ៈ-កាំ] rukkhakvbabakkaam≈

ការដាំរុក្ខជាតិតាមបែបបច្ចេកទេសទំនើប។

រុក្ខវប្បករ នាម

[រុក-ខៈ-វ័ប-ប៉ៈ-ក] rukkhakvbabakka≈

អ្នកដំាដុះរុក្ខជាតិតាមបែបបច្ចេកទេសទំនើប។

រុក្ខវិថី

ថ្នល់ទូលាយក្នុងទីក្រុងដែលមានដើមឈើរៀងជាជួរហូរហែអមតាមចិញ្ចើមផ្លូវ (ប៉ុន្តែទីទៃពីមហាវិថីនិងវិថីឯទៀត)។

រុក្ខវិថី នាម

[រុក-ខៈ-វិ-ថី] rukkhakvithei≈

ថ្នល់ទូលាយក្នុងទីក្រុងដែលមានដើមឈើរៀងជាជួរហូរហែអមតាមចិញ្ចើមផ្លូវ (ប៉ុន្តែទីទៃពីមហាវិថីនិងវិថីឯទៀត)។

រុក្ខវិទូ នាម

[រុក-ខៈ-វិ-ទូ] rukkhakvitu≈

អ្នកជំនាញខាងរុក្ខជាតិ។

រុក្ខវិទ្យា នាម

[រុក-ខៈ-វិត-ទ្យា] rukkhakvittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីរុក្ខជាតិ។

រុក្ខសាស្ត្រ នាម

[រុក-ខៈ-សាស] rukkhaksas≈

វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីរុក្ខជាតិ។

រុក្ខា

ឈើទាំងឡាយ។ សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ) :

រុក្ខា នាម

[រុក-ខា] rukkha

ឈើទាំងឡាយ។ សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ) :

រុក្ខារក្ស

អ្នកដែលមានតួនាទីមើលថែរក្សាគ្រប់គ្រងនិងអភិរក្សព្រៃឈើ។

រុក្ខារក្ស នាម

[រុក-ខា-រ័ក] rukkharka≈

អ្នកដែលមានតួនាទីមើលថែរក្សាគ្រប់គ្រងនិងអភិរក្សព្រៃឈើ។

រុក្ខ—

(ម.ព. រុក្ខ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

រុក្ខ— នាម

[រុក-ខៈ—] rukkhak—≈

(ម.ព. រុក្ខ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

រុង

មានធំមានតូច :

រុង គុណនាម

[រុង] rung

(ព.បុ.) ធំ; ដែលចម្រើន។

រុង គុណនាម

[រុង] rung

ភពធំភពតូច។

រុង គុណនាម

[មាន-រុង-មាន-ឆ្មា] rung

មានធំមានតូច :

រុងរាំង

កំចោករោកខ្លាំង, កញ្ជ្រោកបោកបាចខ្លាំង, សម្ដែងអាការៈតូងតាង ឬគ្រុងគ្រាំង ឱ្យគេផ្អើលរចល់, ឱ្យកើតអផ្សុក :

រុងរាំង កិ., គុ.កិ.

[រុង-រាំង] rungreang

កំចោករោកខ្លាំង, កញ្ជ្រោកបោកបាចខ្លាំង, សម្ដែងអាការៈតូងតាង ឬគ្រុងគ្រាំង ឱ្យគេផ្អើលរចល់, ឱ្យកើតអផ្សុក :

រុងរឿង គុណនាម a

[រុង-រឿង] rungoroeang

ដែលភ្លឺត្រចះ, ត្រចង់, ស្រស់ប៉ប្រៃ; ដែលឆើត, ឆើតឆាយ; ល្អប្រព្រៃ; ថ្កុំថ្កើង, ថ្កើងថ្កាន, ប្រសើរ, ថ្លៃថ្លា :

រុងរឿង កិរិយាសព្ទ b

[រុង-រឿង] rungoroeang

ចេញអាការៈភ្លឺត្រចះ។

រុងរោចន៍ គុណនាម

[រុង-រោច] rungrouchan

ដែលរុងរឿង; ភ្លឺផ្លេក, ពណ្ណរាយ :

រុចិរ គុណនាម

[រុ-ចិ-រ៉ៈ] rucher

រុងរឿង; ល្អ, សមរម្យ; ជាទីពេញចិត្ត; ពីរោះ, ... (ព.កា.)។

រុចិរ គុណនាម

[រិ-ចិ-រៈ-បុប-ផា] rucher

(ម.ព. រុចិរបុស្ប)។

រុចិរ នាម

[រុ-ចិ-រ៉ៈ-បុស] rucher

ផ្កាដែលមានព័ណ៌រុងរឿង។

រុចិរ នាម

[រុ-ចិ-រ៉ៈ-ព័រ] rucher

ព័ណ៌, សម្បុរដ៏រុងរឿង។

រុចិរ គុណកិរិយា

[រុ-ចិ-រ៉ៈ-ភា-សា] rucher

សម្ដីពីរោះ។

រុចិរ នាម

[រុ-ចិ-រ៉ៈ-វ័ន-ណៈ] rucher

(ម.ព. រុចិរព័ណ៌)។

រុចិរ នាម

[រុ-ចិ-រ៉ៈ-វា-ចា] rucher

(ម.ព. រុចិរភាសា)។

រុចិរ នាម

[រុ-ចិ-រ៉ៈ-ស័ប] rucher

សូរ, សំឡេងពីរោះ។

រុចិរ គុណនាម

[រុ-ចិ-រ៉ា-ភា] rucher

ពន្លឺរុងរឿង។

រុចិរ គុណនាម

[រុ-ចិ-រ៉ោ-ភាស] rucher

(ម.ព. រុចិរាភា)។

រុចីរ គុណនាម

[រុ-ចី-រ៉ៈ] rucheirak≈

(ម.ព. រុចិរ)។

រុច្ចនៈ នាម

[រុច-ចៈ-ណៈ] ruchchoneak

សេចក្ដីគាប់ចិត្ត, ពេញចិត្ត, ត្រូវចិត្ត, ត្រូវអារម្មណ៍។ ប្រើជាបទសមាស, ដូចជា។

រុច្ចនៈ គុណនាម

[រុច-ចៈ-ណៈ-កាំ] ruchchoneak

អំពើត្រូវចិត្ត។

រុច្ចនៈ គុណនាម

[រុច-ចៈ-ណាត់-ឋាន] ruchchoneak

កន្លែងត្រូវចិត្ត។

រុច្ចនៈ គុណនាម

[រុច-ចៈ-ណៈ-ភាប] ruchchoneak

ភាវៈគាប់ចិត្ត, ដំណើរពេញចិត្ត។

រុច្ចនៈ គុណនាម

[រុច-ចៈ-ណា-កា] ruchchoneak

អាការៈគាប់ចិត្ត។

រុជា នាម

[រុ-ជា] ruchea

ជំងឺ, រោគ :

រុញ កិរិយាសព្ទ

[រុញ] runh

ច្រានទៅមុខ, ច្រានជម្រុល :

រុញ កិរិយាសព្ទ

[រុញ-សំ-ដី] runh

(ព.ប្រ.) ពោលពាក្យស្ទាក់ផ្លូវស្ទាក់ដំណើរឬផ្ទញ់ផ្ទាល់។

រុញច្រាន កិរិយាសព្ទ

[រុញ-ច្រាន] runhchrean≈

(ព.ប្រ.) ជំរុញ :

រុញអង្រែ កិរិយាសព្ទ

[រុញ-អង់-រែ] runhaangreae

(ម.ព. ទល់អង្រែ)។

រុណ្ណ នាម

[រុន-ណៈ] runn

កិរិយាយំ។

រុណ្ណ នាម

[រុន-ណៈ-កា] runn

ហេតុដែលនាំបណ្ដាលឱ្យយំ។

រុណ្ណ នាម

[រុន-ណៈ-ភាប] runn

ភាវៈឬដំណើរយំ។

រុណ្ណ នាម

[រុន-ណៈ-កា] runn

អាការៈយំ :

រុណ្ណ នាម

[រោន-ណា-កា] runn

(ម.ព. រុណ្ណាការ)។

រុណ្ណ—

(ម.ព. រុណ្ណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

រុណ្ណ— នាម

[រុន-ណៈ—] runnak—≈

(ម.ព. រុណ្ណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

រុត

(ព.ប្រ.) ចរច្រប់រក, ត្រាច់ចររក។

រុត កិរិយាសព្ទ

[រុត] rut

គ្របសង្គ្រុបដោយអង្រុត (ដើម្បីចាប់ត្រី) :

រុត កិរិយាសព្ទ

[រុត-រក] rut

(ព.ប្រ.) ចរច្រប់រក, ត្រាច់ចររក។

រុន

កក់មួយប្រភេទ ដើមមូល ស្លឹកធំៗ, សំបកឬខ្នងមានប្រយោជន៍ប្រើការធ្វើជាខ្នួច ឬត្បាញធ្វើកន្ទេលជាដើម; រុនមាន ២ប្រភេទគឺ រុនទឹក ដុះក្នុងទីមានទឹកឬដាំលើគោកមានដីសើមក៏រស់; រុនភ្នំ ដុះក្នុងទីក្បែរជ្រោះភ្នំ ដើមធំវែងសាច់រឹង ប្រើធ្វើជាដំបងបាន :

រុន នាម

[រុន] run

កក់មួយប្រភេទ ដើមមូល ស្លឹកធំៗ, សំបកឬខ្នងមានប្រយោជន៍ប្រើការធ្វើជាខ្នួច ឬត្បាញធ្វើកន្ទេលជាដើម; រុនមាន ២ប្រភេទគឺ រុនទឹក ដុះក្នុងទីមានទឹកឬដាំលើគោកមានដីសើមក៏រស់; រុនភ្នំ ដុះក្នុងទីក្បែរជ្រោះភ្នំ ដើមធំវែងសាច់រឹង ប្រើធ្វើជាដំបងបាន :

រុយ នាម ១)

[រុយ] ruy

សុខុមសត្វមួយប្រភេទ មានស្លាបហើរបាន ចូលចិត្តរោមអសោចិ៍។ រុយមានច្រើនប្រភេទគឺ រុយខៀវ រុយសម្បុរខៀវ; រុយដង្កូវ រុយដែលបែងជុះចេញដង្កូវល្អិតៗ; រុយបាយ រុយមាត្រតូចជាងរុយដង្កូវ ចូលចិត្តរោមបាយសម្លនំចំណី; រុយស្វា រុយតូចៗពួកមមាច ច្រើនរោមគោក្របី។

រុយ នាម ២)

[រុយ] ruy

(ព.ប្រ.) មនុស្សអែបអបប្លមស៊ី ឬ ជំហមស៊ី (ព. ម.)។

រុយ នាម

[មៈ-នុស-រុយ] ruy

(ម.ព. រុយ)។

រុល កិរិយាសព្ទ

[រុល] rul

ត្បុលជម្រុល :

រុំ

រុំដោយជិតដិត។