ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

រិះ កិរិយាសព្ទ

[រិះ-គិត] ris

គិតហើយគិតទៀតរឿយៗ, ត្រិះរិះ។

រិះ កិរិយាសព្ទ

[រិះ-រក] ris

ពិចារណារក, គិតគ្នេររក។

រិះ កិរិយាសព្ទ

[រិះ-រេ] ris

គិតគ្នេរគ្នាន់លៃលកដោយរេគំនិតរកឱ្យបានងាយឱ្យបានស្រួល។

រី

ចំណែកឯ, ចំណែកខាង :

រី ឈ.

[រី] ri

ពាក្យសម្រាប់ប្រើនាំមុខនាមនាម ដែលជាប្រធានឬប្រើផ្ដើមសេចក្ដីក្នុងប្រយោគមួយៗ :

រី ឈ.

[រី-នឹង] ri

ទោះនឹង, បើនឹង :

រី ឈ.

[រី-ឯ] ri

ចំណែកឯ, ចំណែកខាង :

រីក កិរិយាសព្ទ ១)

[រីក] rik

បើក លាត លាស្រទាប់ឬត្របក; បែកញែកកំពាងមិនក្ដោប :

រីក កិរិយាសព្ទ ២)

[រីក] rik

ឡើងសាច់ធំជាងប្រក្រតីដើម :

រីក កិរិយាសព្ទ ៣)

[រីក] rik

ឡើងសាច់គគុះគគុល :

រីក គុណនាម

[រីក-ចិត] rik

(ព.ប្រ.) ស្រស់ចិត្ត។

រីក គុណនាម

[រីក-ថ្លើម] rik

ធំចិត្ត, ឡើងចិត្ត, ព្រហើន។

រីក គុណនាម

[រីក-មុក] rik

ស្រស់មុខ។

រីកចម្រើន កិ., គុ.

[រីក-ចំ-រ៉ើន] rikchamraeun≈

កើនឡើងលើសមុន លូតលាស់ ជឿនលឿន។

រីករាយ

ស្រស់ស្រាយ; សប្បាយចិត្ត, ស្រើបស្រួលចិត្ត :

រីករាយ កិរិយាសព្ទ

[រីក-រាយ] rikoreay

ស្រស់ស្រាយ; សប្បាយចិត្ត, ស្រើបស្រួលចិត្ត :

រីង

ស្គមរីងរ៉ាំរ៉ៃប៉ផ្ដឺតប៉ផ្ដក់ :

រីង កិរិយាសព្ទ ១)

[រីង] ring

ហួត, ខះ :

រីង កិរិយាសព្ទ ២)

[រីង] ring

(ព.ប្រ.) ថយទ្រព្យសម្បត្តិបន្តិចម្ដង ដូចទឹករីង :

រីង គុណនាម

[រីង] ring

ដែលបណ្ដាលឱ្យស្គមស្លឺតស្លាំងចុះសាច់បន្តិចម្ដងៗ :

រីង គុណនាម

[រីង-រ៉ៃ] ring

ស្គមរីងរ៉ាំរ៉ៃប៉ផ្ដឺតប៉ផ្ដក់ :

រីងស្ងួត

(ព.ប្រ.) ដែលវិនាសទ្រព្យដូចជាត្រពាំងរីងស្ងួត :

រីងស្ងួត គុណកិរិយា ១)

[រីង-ស្ងួត] ringsnguot≈

រីងត្រាតែស្ងួត :

រីងស្ងួត គុណកិរិយា ២)

[រីង-ស្ងួត] ringsnguot≈

(ព.ប្រ.) ដែលវិនាសទ្រព្យដូចជាត្រពាំងរីងស្ងួត :

រីត

ដូចគ្នានឹង រឺត ដែរ។

រីត កិរិយាសព្ទ

[រីត] rit

គ្រលីតឱ្យរាបសាច់ :

រីត កិរិយាសព្ទ

[រីត] rit

ដូចគ្នានឹង រឺត ដែរ។

រីតិ នាម

[រី-តិ] rite

ទំនៀម, សណ្ដាប់; បែប :

រីតិ៍ នាម

[រី-តិ] rite≈

(ម.ព. រីតិ)។

រឹង គុណនាម ១)

[រឹង] rerng

ទីទៃពីទន់ គឺដែលក្រទាំង, មិនទ្រុឌ, មិនជត, មិនពាប់, មិនពៀច, មិនរវ៉ែតរវ៉ត, មិនរង៉ិករង៉ក់។ល។ :

រឹង គុណនាម ២)

[រឹង] rerng

ដែលមានមានះ, ចចេស, របឹង មិនងាយព្រមតាម :

រឹង គុណនាម

[រឹង-ខ្លួន] rerng

អៀនខ្លួនមិនហ៊ានចូលទៅរកព្រោះមានសេចក្ដីឆ្គង។

រឹង គុណនាម

[រឹង-ទ-ទឹង] rerng

ទទឹងទាស់ដោយរឹងមិនព្រមតាម។

រឹង គុ.កិ., គុ.

[រឹង-មាត់] rerng

ងាស់មាត់និយាយមិនរហ័សឬមិនច្បាស់; ងាស់មាត់មិនហ៊ានហើបហានិយាយ ព្រោះញញើតចិត្តគេ។

រឹងត្អឹង គុណនាម

[រឹង-ត្អឹង] ruengtung

ដែលរឹងតម្អឹងមិនព្រមតាម :

រឹងប៉ឹង

រឹងមាំ, ម៉ឺងម៉ាត់, ពេញកម្លាំង :

រឹងប៉ឹង គុ.កិ., គុ.

[រឹង-ប៉ឹង] ruengboeng

រឹងមាំ, ម៉ឺងម៉ាត់, ពេញកម្លាំង :

រឹងរឹត

រឹតតែ, កាន់តែ, កាន់តែខ្លាំងឡើង :

រឹងរឹត គុណកិរិយា

[រឹង-រឹត] ruengoruet

រឹតតែ, កាន់តែ, កាន់តែខ្លាំងឡើង :

រឹងរឹតតែ គុណកិរិយា

[រឹង-រឹត-តែ] roengroettae≈

(ម.ព. រឹងរឹត)។

រឹងរូស

រឹងគគ្រីសគគ្រូស, រឹងមិនព្រមចុះរុះ, មិនព្រមទន់តាម :

រឹងរូស គុណនាម

[រឹង-រូស] ruengorus

រឹងគគ្រីសគគ្រូស, រឹងមិនព្រមចុះរុះ, មិនព្រមទន់តាម :

រឹត

ទ្រនុងស្លឹករឹត។

រឹត គុណកិរិយា a

[រឹត] ruet

កាន់តែ, ចេះតែ :

រឹត គុណកិរិយា b

[រឹត] ruet

ចម្រើនឡើង, ខ្លាំងឡើង :

រឹត គុណនាម

[រឹត-ដៃ] ruet

ខ្លាំងដៃ, រឹតឡើង :

រឹត គុណកិរិយា

[រឹត-តែ-រឹត] ruet

កាន់តែរឹតឡើង។

រឹត កិរិយាសព្ទ

[រឹត-រួត] ruet

រឹតព័ទ្ធរួតរួប :

រឹត កិរិយាសព្ទ

[រឹត] ruet

ធ្វើឱ្យតឹង, ទាញឱ្យតឹង :

រឹត នាម

[រឹត] ruet

ស្លឹកទ្រាំង ដែលកាត់ហាលថ្ងៃស្ងួតហើយសម្រាប់ប្រើការផ្សេងៗមានចារសាស្ត្រា, ត្បាញការុងជាដើម :

រឹត នាម

[ឆ្អឹង-រឹត] ruet

ទ្រនុងស្លឹករឹត។

រឹតតែ គុណកិរិយា

[រឹត-តែ] rettea

(ម.ព. រឹត)។

រឹតត្បិត កិរិយាសព្ទ

[រឹត-ត្បិត] ruettbett

ប្រិតប្រៀប, ប្រិតខ្លាំង :

រឹទ្ធិ នាម

[សេ-ណា-រឹត] ruetthi

ឫទ្ធិរបស់សេនា។

រឹប

រឹបដោយអូសយករបស់ទ្រព្យតាមអំណាចច្បាប់ (ចំពោះតែច្បាប់បើកអំណាចឱ្យ)។

រឹប កិរិយាសព្ទ ១)

[រឹប] rueb

ទាញសំរុកឱ្យចូលទៅមុខឬឱ្យថយក្រោយ :

រឹប កិរិយាសព្ទ ២)

[រឹប] rueb

អូសយកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកដែលមានទោស ដាក់ជារបស់រាជការ តាមលក្ខណៈច្បាប់បញ្ញត្ត :

រឹប គុ., គុ.កិ.

[រឹប-ជាន់] rueb

សង្កត់សង្កិនជិះជាន់យកទ្រព្យសម្បត្តិឥតមានត្រាប្រណី ដាក់ជារបស់រាជការឬយកជាប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ដោយអាងអាជ្ញាសឹកជាអំណាច។

រឹប គុ., គុ.កិ.

[រឹប-អូស] rueb

រឹបដោយអូសយករបស់ទ្រព្យតាមអំណាចច្បាប់ (ចំពោះតែច្បាប់បើកអំណាចឱ្យ)។

រឹម

ចុងក្បែរហាម, ចុងក្បែរជាយ :

រឹម នាម

[រឹម] ruem

ចុងក្បែរហាម, ចុងក្បែរជាយ :

រឹមៗ

ដែលលិចទឹកនៅសល់តែចុងបន្តិចៗ :

រឹមៗ គុណកិរិយា ១)

[រឹម-រឹម] ruem

ដែលហូរគ្រឿនៗ តែជ្រៅ :

រឹមៗ គុ.កិ., គុ. ២)

[រឹម-រឹម] ruem

ដែលលិចទឹកនៅសល់តែចុងបន្តិចៗ :

រឹល

ប្រាជ្ញាទាល, ទាល់, ទញ់, តុះ។

រឹល គុណនាម

[រឹល] ruel

ដែលទាលព្រោះសឹក; ដែលអន់មុត; ដែលរេចខ្លី :

រឹល នាម

[គំ-និត-រឹល] ruel

(ព.ប្រ.) គំនិតឬចិត្តដែលស្រុញទញ់ទាល់ ឥតលូសលាស់ចម្រើន។

រឹល នាម

[ចិត-រឹល] ruel

(ម.ព. គំនិតរឹល)។

រឹល នាម

[ចំ-ណេះ-រឹល] ruel

ចំណេះដែលឥតលូតលាស់ មានតែគាំងឬភ្លេចភ្លាំងទៅវិញ។

រឹល នាម

[ប្រាច-ញ៉ា-រឹល] ruel

ប្រាជ្ញាទាល, ទាល់, ទញ់, តុះ។

រឹស្យា គុណនាម

[រឹស-ស្យា] ruesya

(ម.ព. ឫស្យា)។

រឹះ

ពាក្យសម្រាប់ប្រើផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ រាំង ថា រាំងរឹះ រាំងឥតមានភ្លៀងសោះ; ច្រើននិយាយថា ខែប្រាំងរាំងរឹះ។

រឹះ បុព្វបទ

[រឹះ] rueeah

ពាក្យសម្រាប់ប្រើផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ រាំង ថា រាំងរឹះ រាំងឥតមានភ្លៀងសោះ; ច្រើននិយាយថា ខែប្រាំងរាំងរឹះ។

រឺត

ថ្នាំសម្រាប់លាបរឹតរម្ងាប់រោគស្ពឹកស្រពន់ជាដើម (និយាយថា រីត ក៏មាន តាមទម្លាប់ប្រើ)។

រឺត កិរិយាសព្ទ

[រឺត] rueut

ចាប់ច្របាច់ច្បូតរឿយៗ :

រឺត កិរិយាសព្ទ

[ថ្នាំ-រឺត] rueut

ថ្នាំសម្រាប់លាបរឹតរម្ងាប់រោគស្ពឹកស្រពន់ជាដើម (និយាយថា រីត ក៏មាន តាមទម្លាប់ប្រើ)។

រុក

រុកខ្លាំងរឿយៗ; សំរុកចូលឬចូលសំរុកទាំងអំណាច, សំរុកចូលឥតក្រែង។ល។

រុក កិរិយាសព្ទ ១)

[រុក] ruk

បុកចូល; រុល, សំរុក, ត្រសុល ចូល :

រុក កិរិយាសព្ទ ២)

[រុក] ruk

(ព.ប្រ.) និយាយផ្ទញ់ឬស្ទាក់ផ្លូវស្ទាក់ដំណើរឱ្យគាំងឆ្លើយតបតមិនរួច :

រុក នាម

[បុក-រុក] ruk

រុកខ្លាំងរឿយៗ; សំរុកចូលឬចូលសំរុកទាំងអំណាច, សំរុកចូលឥតក្រែង។ល។

រុកកួន

រុករានដោយគុំគួន, រុករានឱ្យបាននេះបាននោះ, ឱ្យបានប្រយោជន៍មកខ្លួន; ទទូចដោយរំអុកឱ្យត្រាតែបាន :

រុកកួន កិរិយាសព្ទ

[រុក-កួន] rukakoun

រុករានដោយគុំគួន, រុករានឱ្យបាននេះបាននោះ, ឱ្យបានប្រយោជន៍មកខ្លួន; ទទូចដោយរំអុកឱ្យត្រាតែបាន :

រុករ

ឈ្មោះវល្លិរឹងមួយប្រភេទ សំបកខាងក្រៅលឿងចាស់ សំបកខាងក្នុងនិងសាច់លឿងខ្ចី មានរសហឹររមាស់ឆៀបៗ ប្រើជាថ្នាំកម្ចាត់រោគ :

រុករ នាម

[រុក-រ] rukor

ឈ្មោះវល្លិរឹងមួយប្រភេទ សំបកខាងក្រៅលឿងចាស់ សំបកខាងក្នុងនិងសាច់លឿងខ្ចី មានរសហឹររមាស់ឆៀបៗ ប្រើជាថ្នាំកម្ចាត់រោគ :

រុករក

ស្វែងរកអ្វីមួយដែលស្ថិតក្នុងអាថ៌កំបាំង :

រុករក កិរិយាសព្ទ

[រុក-រក] rukrka≈

ស្វែងរកអ្វីមួយដែលស្ថិតក្នុងអាថ៌កំបាំង :

រុករាន

រុកទន្ទ្រានចូលរានយកទី; ដើររុករាន ដើរទន្ទ្រានចូលឥតក្រែង :

រុករាន កិរិយាសព្ទ

[រុក-រាន] rukorean

រុកទន្ទ្រានចូលរានយកទី; ដើររុករាន ដើរទន្ទ្រានចូលឥតក្រែង :

រុក្ខ

រុក្ខជាតិប្រើជាឱសថ។