ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

រាជ នាម

[រាច-ស្រឹង-គា] reach

សេចក្ដីស្រឡាញ់ ឬសេចក្ដីត្រេកត្រអាលរបស់ព្រះរាជា; ខ្មែរប្រើពាក្យនេះសំដៅសេចក្ដីថា ស្រីព្រះស្នំ ក៏មាន។

រាជ នាម

[រាច-សំ-ណាក់] reach

លំនៅរបស់ព្រះរាជា, ព្រះរាជវាំង។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-ស័ក] reach

(ម.ព. រាជសក្ដិ)។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-ហង់] reach

ស្ដេចហង្ស។

រាជ នាម

[រាច-ហ័ត-លេ-ខា] reach

អក្សរ, សំបុត្រ ដែលព្រះរាជាទ្រង់សរសេរដោយព្រះហស្តព្រះអង្គ; ការសរសេរចុះព្រះបរមនាមដោយព្រះហស្តព្រះអង្គ (ឡាយព្រះហស្ត)។ តាមច្បាប់រាជសព្ទខ្មែរថា សំបុត្រដែលម្ចាស់ផែនដីទ្រង់សរសេរទុកជាគ្រឿងចំណាំសម្រាប់ព្រះអង្គ ហៅថា ព្រះរាជហត្ថលេខា :

រាជ នាម

[រាច-អៈ-ម៉ាត] reach

មន្ត្រីទីប្រឹក្សាកិច្ចការផែនដីរបស់ព្រះរាជា ឬប្រឹក្សាជាមួយនឹងព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-អោ-រ៉ស់] reach

កូនប្រុសរបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រាច-អំ-ណ] reach

សេចក្ដីអររបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រាច-អំ-ណោយ] reach

របស់ដែលព្រះរាជាទ្រង់ព្រះរាជទាន។ ល។

រាជ នាម

[រា-ជា-ធិ-កា-រិ-កា] reach

(ម.ព. រាជាធិការី)។

រាជ នាម

[រា-ជា-ធិ-កា-រ៉ី] reach

អ្នកធ្វើការស្ដេច (អ្នករាជការឬខ្ញុំរាជការ) ហៅថា រាជាធិក្រឹត្យ ក៏បាន។

រាជ នាម

[រា-ជា-ធិ-ប៉ៈ-ដី] reach

ព្រះរាជាដែលជាធំជាងស្ដេចបទេសរាជ្យ (ស្ដេចដែលមានប្រទេសឯទៀតជាចំណុះ)។

រាជ នាម

[រា-ជា-ធិ-រាជ] reach

(ម.ព. រាជាធិបតី)។

រាជ នាម

[រា-ជា-នុញ-ញ៉ាត] reach

សេចក្ដីដែលព្រះរាជាទ្រង់យល់ព្រមហើយ។

រាជ នាម

[រា-ជា-នុ-ភាប] reach

អានុភាពនៃព្រះរាជា (អំណាចស្ដេច)។

រាជ នាម

[រា-ជា-ម៉ាត] reach

(ម.ព. រាជអមាត្យ)។

រាជ នាម

[រា-ជា-យុត-តៈ-កៈ-សៈ-ភា] reach

ក្រុមឬទីធ្វើការរបស់ពួកស្មៀនព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រា-ជា-យុត-តៈ-កា-ធិ-បៈ-ដី] reach

អធិបតីរបស់ក្រុមព្រះរាជាយុត្តកៈ (ចាងហ្វាងក្រុមស្មៀនហ្លួង)។

រាជ នាម

[រា-ជា-យុត-តៈ-កៈ] reach

ស្មៀនរបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រា-ជា-វៈ-លី] reach

លំដាប់ឬវង្សស្ដេច។

រាជ នាម

[រា-ជា-សៈ-នៈ] reach

អាសនៈសម្រាប់ព្រះរាជា, រាជបល្ល័ង្ក។

រាជ នាម

[រា-ជូ-បុ័ត-ឋាក] reach

អ្នកគាល់បម្រើព្រះរាជា (អ្នកបម្រើព្រះស្ងោយ, មហាតលិក) ; បើស្រីជា រាជូបដ្ឋាយិកា ឬ រាជោបដ្ឋាយិកា។

រាជ នាម

[រា-ជូ-បុ័ត-ឋាន] reach

ការបម្រើឬការចូលគាល់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រា-ជូ-បុ័ត-ថ័ម] reach

សេចក្ដីទំនុកបម្រុង, ផ្ចុងផ្ដើម, បណ្ដុះបណ្ដាលរបស់ ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រា-ជូ-ប៉ៈ-ភោក] reach

គ្រឿងឧបភោគរបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រាជ-ជេន] reach

រាជាធិរាជ។

រាជ នាម

[រា-ជោ-បុ័ត-ឋាក] reach

(ម.ព. រាជូបដ្ឋាក)។

រាជ នាម

[រា-ជោ-បុ័ត-ឋាន] reach

(ម.ព. រាជូបដ្ឋាន)។

រាជ នាម

[រា-ជោ-បុ័ត-ថ័ម] reach

(ម.ព. រាជូបត្ថម្ភ)។

រាជ នាម

[រា-ជោ-ប៉ៈ-ភោក] reach

(ម.ព. រាជូបភោគ)។

រាជ នាម

[រា-ជោ-វាត] reach

ដំបូន្មានរបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រា-ជោ-វា-ទា-នុ-សា-សៈ-នី] reach

(ម.ព. រាជោវាទានុសាសន៍)។

រាជ នាម

[រា-ជោ-វា-ទា-នុ-សះ] reach

ពាក្យទូន្មាននិងពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-ខ័ន] reach

(ម.ព. រាជខណ្ឌ)។

រាជ នាម

[រាច] reach

(ម.ព. រាជសម្បត្តិ)។

រាជ នាម

[នាក់-រា-ជៈ-វង់] reach

បុត្រឬបុត្រីរបស់បិតាជាអ្នកអង្គម្ចាស់ មាតាមានជាតិថយចុះពីថ្នាក់អ្នកអង្គម្ចាស់មក, ឬបុត្រាបុត្រីរបស់មាតាបិតាជាអ្នករាជវង្សដូចគ្នា។

រាជ នាម

[រាច] reach

ត្រីឥតស្រកាមួយប្រភេទសន្តានត្រីប្រាតែធំជាងត្រីទន្លេទាំងអស់ រាប់ថាជាស្ដេចត្រីក្នុងទន្លេ :

រាជកកុធភណ្ឌ

គ្រឿងប្រដាប់សម្រាប់រាជ្យ, មាន ៥យ៉ាងគឺ មកុដ, ព្រះខ័ឌ្គ (ព្រះខ័ន), ស្វេតឆត្រ, សុព័ណ៌បាទុក, វាលវីជនី; មានន័យមួយផ្សេងថា មកុដ, ព្រះខ័ឌ្គ (ព្រះខ័ន), សុព័ណ៌បាទុក, ព្រះទណ្ឌៈ, ចាមរ!

រាជកកុធភណ្ឌ នាម

[រា-ជៈ-កៈ-កុ-ធៈ-ភ័ន] reachkakothphondar

គ្រឿងប្រដាប់សម្រាប់រាជ្យ, មាន ៥យ៉ាងគឺ មកុដ, ព្រះខ័ឌ្គ (ព្រះខ័ន), ស្វេតឆត្រ, សុព័ណ៌បាទុក, វាលវីជនី; មានន័យមួយផ្សេងថា មកុដ, ព្រះខ័ឌ្គ (ព្រះខ័ន), សុព័ណ៌បាទុក, ព្រះទណ្ឌៈ, ចាមរ!

រាជការ

ការងារ ឬកិច្ចការដែលត្រូវធ្វើសម្រាប់បម្រើព្រះរាជា ឬប្រទេសជាតិ, ពាក្យនេះប្រើសម្រាប់ប្រទេសដែលមានស្ដេចគ្រងរាជ្យ។

រាជការ នាម ១)

[រា-ជៈ-កា] reachokar

ការរបស់ព្រះរាជា; ការផែនដី, ការរក្សាប្រទេស (រាជការ្យ ម.ប្រ. ច្រ.ប្រ. រាជការ ជាង) :

រាជការ នាម ២)

[រា-ជៈ-កា] reachokar

ការងារ ឬកិច្ចការដែលត្រូវធ្វើសម្រាប់បម្រើព្រះរាជា ឬប្រទេសជាតិ, ពាក្យនេះប្រើសម្រាប់ប្រទេសដែលមានស្ដេចគ្រងរាជ្យ។

រាជកិច្ច

កិច្ចឬក្រឹត្យរបស់ព្រះរាជា; កិច្ចការផែនដី (ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋសព្វថ្ងៃប្រើពាក្យនេះជាឈ្មោះសៀវភៅ ដែលប្រាប់អំពីដំណើរកិច្ចការរាជការផ្សេងៗ) :

រាជកិច្ច នាម

[រា-ជៈ-កិច] reacheakkech≈

កិច្ចឬក្រឹត្យរបស់ព្រះរាជា; កិច្ចការផែនដី (ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋសព្វថ្ងៃប្រើពាក្យនេះជាឈ្មោះសៀវភៅ ដែលប្រាប់អំពីដំណើរកិច្ចការរាជការផ្សេងៗ) :

រាជក្រម

លិខិតគតិយុត្តដែលចេញដោយព្រះមហាក្សត្រដើម្បីប្រកាសឱ្យប្រើរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ផ្សេងៗ ដែលរដ្ឋសភានិងព្រឹទ្ធសភាបានអនុម័ត :

រាជក្រម នាម

[រាច-ក្រំ] reachkrum≈

លិខិតគតិយុត្តដែលចេញដោយព្រះមហាក្សត្រដើម្បីប្រកាសឱ្យប្រើរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ផ្សេងៗ ដែលរដ្ឋសភានិងព្រឹទ្ធសភាបានអនុម័ត :

រាជគ្រូ

គ្រូរបស់ព្រះរាជា; មន្ត្រីដែលព្រះរាជាទ្រង់តាំងឱ្យជាប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះអង្គឬឱ្យជាអ្នករំឭកដាស់តឿនព្រះអង្គ ក្រែងទ្រង់មានបើប្រព្រឹត្តភ្លាំងភ្លាត់ខុសចាកទសពិធរាជធម៌។

រាជគ្រូ នាម

[រា-ជៈ-គ្រូ] reacheakkru≈

គ្រូរបស់ព្រះរាជា; មន្ត្រីដែលព្រះរាជាទ្រង់តាំងឱ្យជាប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះអង្គឬឱ្យជាអ្នករំឭកដាស់តឿនព្រះអង្គ ក្រែងទ្រង់មានបើប្រព្រឹត្តភ្លាំងភ្លាត់ខុសចាកទសពិធរាជធម៌។

រាជង្គរក្ខ

អ្នករក្សាអង្គព្រះរាជា, ទាហានរក្សាព្រះអង្គ។

រាជង្គរក្ខ នាម

[រា-ជ័ង-គៈ-រ័ក] reachngokeakrka≈

អ្នករក្សាអង្គព្រះរាជា, ទាហានរក្សាព្រះអង្គ។

រាជឆ្ពឹស នាម

[រាច-ឆ្ពឹស] reachchhpoes

(ម.ព. រាជព្រឹក្ស)។

រាជតម្រិះ នាម

[រាច-តំ-រ៉ិះ] reachtamreah≈

សេចក្ដីត្រិះរិះរបស់ព្រះរាជា។

រាជតាទ្រិ

ភ្នំប្រាក់; ភ្នំមានសម្បុរដូចប្រាក់ (ភ្នំកៃលាស)។

រាជតាទ្រិ នាម

[រាច-តា-ទ្រិ] reachtatri

ភ្នំប្រាក់; ភ្នំមានសម្បុរដូចប្រាក់ (ភ្នំកៃលាស)។

រាជតាន្វិត គុណនាម

[រា-ជៈ-តាន-វិត] reachtanvit

ដែលជ្រលក់ទឹកប្រាក់, ដែលក្រឡៃប្រាក់ :

រាជទាន នាម a

[រា-ជៈ-ទាន] reacheaktean≈

អំណោយរបស់ព្រះរាជា។

រាជទាន កិរិយាសព្ទ b

[រា-ជៈ-ទាន] reacheaktean≈

(រ.ស.) ឱ្យ :

រាជទូត

ព្រះរាជបម្រើអ្នកនាំព្រះរាជសាសន៍ទៅកាន់ប្រទេសដទៃ (ក្នុងបុរាណសម័យ) ; អ្នករាជការដែលចេញទៅនៅក្នុងប្រទេសដទៃជាតំណាងជាតិនិងប្រទេសរបស់ខ្លួន (ក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន)។

រាជទូត នាម

[រា-ជៈ-ទូត] reacheaktut≈

ព្រះរាជបម្រើអ្នកនាំព្រះរាជសាសន៍ទៅកាន់ប្រទេសដទៃ (ក្នុងបុរាណសម័យ) ; អ្នករាជការដែលចេញទៅនៅក្នុងប្រទេសដទៃជាតំណាងជាតិនិងប្រទេសរបស់ខ្លួន (ក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន)។

រាជទេយ្យ

របស់ឬរង្វាន់ដែលស្ដេចទ្រង់ព្រះរាជទាន។

រាជទេយ្យ នាម

[រា-ជៈ-ទៃ] reacheaktey≈

របស់ឬរង្វាន់ដែលស្ដេចទ្រង់ព្រះរាជទាន។

រាជទ្រព្យ

ទ្រព្យរបស់ព្រះរាជា (ទ្រព្យសម្រាប់ព្រះអង្គ មិនមែនសម្រាប់រាជ្យ; (ព.ផ្ទ.) រាជ្យទ្រព្យ)។

រាជទ្រព្យ នាម

[រា-ជៈ-ទ្រ័ប] reacheaktorb≈

ទ្រព្យរបស់ព្រះរាជា (ទ្រព្យសម្រាប់ព្រះអង្គ មិនមែនសម្រាប់រាជ្យ; (ព.ផ្ទ.) រាជ្យទ្រព្យ)។

រាជធានី

ទីក្រុងដែលជាទីតាំងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសមួយ :

រាជធានី នាម ១)

[រាច-ធា-នី] reachtheani

នគរ, ក្រុង ដែលព្រះរាជាទ្រង់គង់នៅ។

រាជធានី នាម ២)

[រាច-ធា-នី] reachtheani

ទីក្រុងដែលជាទីតាំងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសមួយ :

រាជធីតុបតី

កូនប្រសាប្រុសរបស់ព្រះរាជា (ហៅត្រឹមតែ ព្រះធីតុបតី ក៏បាន)។

រាជធីតុបតី នាម

[រាច-ធី-តុ-ប៉ៈ-ដី] reachthitobakdei≈

កូនប្រសាប្រុសរបស់ព្រះរាជា (ហៅត្រឹមតែ ព្រះធីតុបតី ក៏បាន)។

រាជនិពន្ធ

ក្រុមនាម៉ឺនអ្នកកាន់ការខាងព្រះរាជពង្សាវតារ ..., ហៅថា ក្រុមព្រះរាជនិពន្ធ។

រាជនិពន្ធ នាម ១)

[រាច-និ-ពន់] reachnipno≈

សេចក្ដីឬរឿងរ៉ាវដែលព្រះរាជាទ្រង់តែងដោយព្រះអង្គឯង។

រាជនិពន្ធ នាម ២)

[រាច-និ-ពន់] reachnipno≈

ក្រុមនាម៉ឺនអ្នកកាន់ការខាងព្រះរាជពង្សាវតារ ..., ហៅថា ក្រុមព្រះរាជនិពន្ធ។

រាជនីតិ

ច្បាប់ឬបែបបទសម្រាប់ព្រះរាជា សម្រាប់ព្រះរាជឱរស ដែលនឹងបានជាក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ, សម្រាប់គ្រប់គ្រងប្រទេស។

រាជនីតិ នាម

[រាច-នី-តិ] reachnite≈

ច្បាប់ឬបែបបទសម្រាប់ព្រះរាជា សម្រាប់ព្រះរាជឱរស ដែលនឹងបានជាក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ, សម្រាប់គ្រប់គ្រងប្រទេស។

រាជនេតិ

ឈ្មោះច្បាប់ដំបូន្មានបុរាណមួយជាស្នាព្រះហស្តព្រះបាទស្រីធម្មរាជា (ព្រះរាជសម្ភារ)។ ហៅថា ច្បាប់ព្រះរាជសម្ភារ ដូច្នេះក៏បាន។

រាជនេតិ នាម

[រា-ជៈ-នេត] reacheaknet≈

ឈ្មោះច្បាប់ដំបូន្មានបុរាណមួយជាស្នាព្រះហស្តព្រះបាទស្រីធម្មរាជា (ព្រះរាជសម្ភារ)។ ហៅថា ច្បាប់ព្រះរាជសម្ភារ ដូច្នេះក៏បាន។

រាជបញ្ជា

សេចក្ដីបង្គាប់នៃព្រះរាជា, ព្រះរាជឱង្ការត្រាស់បង្គាប់។

រាជបញ្ជា នាម

[រាច-បាញ់-ជា] reachbanhchea≈

សេចក្ដីបង្គាប់នៃព្រះរាជា, ព្រះរាជឱង្ការត្រាស់បង្គាប់។

រាជបណ្ឌិត្យស្ថាន

សភា ឬ រាជសភា សម្រាប់ក្រុមបណ្ឌិត ឬក្រុមរាជបណ្ឌិត គឺក្រុមអ្នកប្រាជ្ញអ្នកបង្កើតវិទ្យាសាស្ត្រផ្សេងៗមានអក្សរសាស្ត្រជាដើម ព្រមទាំងមានសិទ្ធិ អាចញ៉ាំងវិទ្យាសាស្ត្រនោះៗឱ្យប្រព្រឹត្តទៅស្មើក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួនផងទៀត (ហៅ រាជបណ្ឌិត្យសភា ក៏បាន) "។ ពួកបណ្ឌិតក្នុងស្ថានឬសភានេះហ

រាជបណ្ឌិត្យស្ថាន នាម

[រាច-បន់-ឌិត-ស្ថាន] reachbandetysthan

សភា ឬ រាជសភា សម្រាប់ក្រុមបណ្ឌិត ឬក្រុមរាជបណ្ឌិត គឺក្រុមអ្នកប្រាជ្ញអ្នកបង្កើតវិទ្យាសាស្ត្រផ្សេងៗមានអក្សរសាស្ត្រជាដើម ព្រមទាំងមានសិទ្ធិ អាចញ៉ាំងវិទ្យាសាស្ត្រនោះៗឱ្យប្រព្រឹត្តទៅស្មើក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួនផងទៀត (ហៅ រាជបណ្ឌិត្យសភា ក៏បាន) "។ ពួកបណ្ឌិតក្នុងស្ថានឬសភានេះហ

រាជបុត្រ

បុត្រប្រុសរបស់ព្រះរាជា (ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រា)។

រាជបុត្រ នាម

[រា-ជៈ-បុត] reachbotror

បុត្រប្រុសរបស់ព្រះរាជា (ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រា)។

រាជបុត្រា នាម

[រា-ជៈ-បុត-ត្រា] reacheakbottrea≈

(ម.ព. រាជបុត្រ)។

រាជបុត្រី

កូនស្រីរបស់ព្រះរាជា (ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រី)។

រាជបុត្រី នាម

[រា-ជៈ-បុត-ត្រី] reacheakbottri≈

កូនស្រីរបស់ព្រះរាជា (ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រី)។

រាជបុរោហិត នាម

[រាច-បុ-រ៉ោ-ហិត] reachboraohet≈

បុរោហិតរបស់ព្រះរាជា។

រាជព្រឹក្ស

ឈើដែលគេសន្មតឱ្យឈ្មោះថាស្ដេច (ស្ដេចឈើ) ឬឈើរបស់ស្ដេច; ឈើមានផ្កាល្អរុងរឿង។ ខ្មែរហៅឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកធំៗរាងជមស្រួច ផ្កាជាចង្កោមវែងៗ សម្បុរលឿងខ្ចី ផ្លែមូលវែងៗ, ច្រើនដុះនៅដីទួលឬលើក្បាលដំបូក (អ្នកស្រុកខ្លះហៅ រាជឆ្ពឹស អ.ថ. រាច)។