វចនានុក្រមខ្មែរ

រស នាម

[រស់-ជាត] ros

ជាតិរបស់រស (រសឆ្ងាញ់ពិសា)។

រស នាម

[រៈ-ស័ញ-ញ៉ា] ros

អណ្ដាត។

រស នាម

[រៈ-ស័ញ-ញូ] ros

អ្នកប្រាជ្ញខាងអក្សរសាស្ត្រ, ខាងតែងសេចក្ដី, ខាងកាព្យឃ្លោង។

រស នាម

[រស់-តេ-ជះ] ros

(ម.ព. រសតេជ័ស)។

រស នាម

[រស់-តេ-ជ័ស] ros

ឈាម។

រស នាម

[រស់-ធ័រ] ros

ដូចគ្នានឹង ធម្មរស :

រស នាម

[រស់-សៈ-ធាត] ros

បរទ។

រស នាម

[រស់-សៈ-នាត] ros

(ម.ព. រសធាតុ)។

រស នាម

[រៈ-សៈ-ណា-យក់] ros

ព្រះសិវៈ (ព្រះឥសូរ)។

រស នាម

[រៈ-សៈ-ណា-លិះ] ros

សុនខ។

រស នាម

[រស់-សៈ-ផល់] ros

ផ្លែឈើមានរស; ដើមដូង។

រស នាម

[រៈ-សៈ-ភ័ង] ros

ដំណើរខូចរស; ដំណើរទាស់អារម្មណ៍, ទាស់ចិត្ត; សេចក្ដីអផ្សុក។

រស នាម

[រស់-សៈ-រាច] ros

(ម.ព. រសនាថ)។

រស នាម

[រៈ-សៈ-វៈ-ដី] ros

រោងចម្អិនអាហារ, ផ្ទះបាយ។

រស នាម

[រស់-វិច-ជា] ros

វិជ្ជាប្រែធាតុឬផ្សំធាតុគឺចំណេះប្រែឬផ្សំធាតុរ៉ែផ្សេងៗ, ធាតុវិជ្ជា។

រស នាម

[រៈ-សៈ-វិត] ros

អ្នកចេះរសវិទ្យា; អ្នកស្លបរទ; ពេទ្យ។

រស នាម

[រស់-វិ-ទូ] ros

(ម.ព. រសវិទ)។

រស នាម

[រស់-វិត-ទ្យា] ros

(ម.ព. រសវិជ្ជា)។

រស នាម

[រៈ-សា-យ៉ៈ-ណៈ-វិត-ទ្យា] ros

(ម.ព. រសវិទ្យា)។

រស នាម

[រៈ-សិ-កា] ros

(ម.ព. រសក)។

រស នាម

[រស់-សេន] ros

(ម.ព. រសរាជ)។

រស នាម

[សុ-វ៉ាន់-ណៈ-រស់] ros

ទឹកមាស។

រស នាម

[ស្រឹង-គា-រៈ-រស់] ros

រសសេចក្ដីស្រឡាញ់, កម្លាំងស្នេហា។

រស នាម

[ហា-សៈ-នៈ-រស់] ros

រសនៃសេចក្ដីរីករាយ, កម្លាំងនៃសេចក្ដីត្រេកត្រអាល។

រស នាម

[អោ-សៈ-ថៈ-រស់] ros

រសឱសថ, ទឹកថ្នាំរម្ងាប់រោគ។

រស នាម

[អោ-សៈ-ធៈ-រស់] ros

(ម.ព. ឱសថរស)។

រសក

របកសំបក, របកស្បែកស្តើង, របកស្រទបជាដើម :

រសក កិរិយាសព្ទ

[រ-សក] rosok

របកសំបក, របកស្បែកស្តើង, របកស្រទបជាដើម :

រសជាតិ

ជាតិរបស់រស, រស់ឆ្ងាញ់ពិសា ជាតិរបស់អាហារ ដែលមានជាតិ ផ្អែម, ប្រៃ, ល្វីង, ជូរ, ចត់ជាដើម :

រសជាតិ នាម

[រស់-ជាតិ] rosocheate

ជាតិរបស់រស, រស់ឆ្ងាញ់ពិសា ជាតិរបស់អាហារ ដែលមានជាតិ ផ្អែម, ប្រៃ, ល្វីង, ជូរ, ចត់ជាដើម :

រសនា

ប្រែថា "ខ្សែក្រវាត់ស្ត្រី; តម្រេក; សេចក្ដីឆ្ងាញ់ពិសា; សំឡេង" ក៏បាន។

រសនា នាម

[រៈ-សៈ-ណា] reaksakna≈

(ម.ព. រសញ្ញា)។

រសនា នាម

[រៈ-សៈ-ណា] reaksakna≈

ប្រែថា "ខ្សែក្រវាត់ស្ត្រី; តម្រេក; សេចក្ដីឆ្ងាញ់ពិសា; សំឡេង" ក៏បាន។

រសាក

រលាផ្នត់; រលាបព័ណ៌, សៅឬហើរសម្បុរ :

រសាក កិរិយាសព្ទ

[រ-សាក] rosak

រលាផ្នត់; រលាបព័ណ៌, សៅឬហើរសម្បុរ :

រសាច

ដែលបែកខ្ញែកដូចគេសាច, ប្រសាច :

រសាច គុណកិរិយា

[រ-សាច] rosach

ដែលបែកខ្ញែកដូចគេសាច, ប្រសាច :

រសាត់

(ព.ប្រ.) ចេញចោលស្រុកចោលលំនៅសាត់អណ្ដែតពីនេះទៅនោះពីនោះទៅឯណោះតាមតែប្រទះ។

រសាត់ កិរិយាសព្ទ ១)

[រ-សាត់] rosat

ប៉ើង, ហើរ តាមខ្យល់ :

រសាត់ កិរិយាសព្ទ ២)

[រ-សាត់] rosat

អណ្ដែតតាមខ្សែទឹក :

រសាត់ កិរិយាសព្ទ ៣)

[រ-សាត់] rosat

រលុះរបូតឃ្លាតចេញ :

រសាត់ កិរិយាសព្ទ ១)

[រ-សាត់-អន់-ដែត] rosat

ផ្លាស់ទីលើទឹកឬហោះហើរក្នុងអាកាសទៅតាមកម្លាំងខ្យល់ :

រសាត់ កិរិយាសព្ទ ២)

[រ-សាត់-អន់-ដែត] rosat

តែលតោល គ្មានគោលដៅពិតប្រាកដ :

រសាត់ កិរិយាសព្ទ

[រ-សាត់-ដូច-ចក] rosat

(ព.ប្រ.) ចេញចោលស្រុកចោលលំនៅសាត់អណ្ដែតពីនេះទៅនោះពីនោះទៅឯណោះតាមតែប្រទះ។

រសាប់រសល់

បណ្ដាលឱ្យស្កៀបរមាស់ស្អុះស្អាប់ អផ្សុកអប្បសាន្ត ក្រវល់ក្រវាយមិនសុខមិនសាប់ :

រសាប់រសល់ កិរិយាសព្ទ

[រ-សាប់-រ-សល់] rosaborosol

បណ្ដាលឱ្យស្កៀបរមាស់ស្អុះស្អាប់ អផ្សុកអប្បសាន្ត ក្រវល់ក្រវាយមិនសុខមិនសាប់ :

រសាប់រសាយ

រសាប់រសល់ខ្វល់រសាយគំនិត, រសាយព្យាយាម :

រសាប់រសាយ កិរិយាសព្ទ

[រ-សាប់-រ-សាយ] rosabarosay

រសាប់រសល់ខ្វល់រសាយគំនិត, រសាយព្យាយាម :

រសាយ កិរិយាសព្ទ

[រ-សាយ] rosay

របូតកំនួច, របូតចំណង :

រសាយ កិរិយាសព្ទ

[រ-សាយ-កំ-ហឹង] rosay

បាត់ខឹង។

រសាយ កិរិយាសព្ទ

[រ-សាយ-គំ-និត] rosay

អស់ផ្លូវគិត, ទាល់គំនិត។

រសាយ កិរិយាសព្ទ

[រ-សាយ-ចិត] rosay

អស់បំណង; ស្រាកស្រាលរយាលចាកសេចក្ដីស្រឡាញ់។

រសាយ កិរិយាសព្ទ

[រ-សាយ-ជំ-នឿ] rosay

បាត់ជឿឬអន់ជឿ។

រសាយ កិរិយាសព្ទ

[រ-សាយ-ដៃ] rosay

អស់កម្លាំងដៃ, អស់ចង់កាន់ការនោះតទៅទៀត; ទាល់ផ្លូវទាល់ឧបាយ។

រសាយ កិរិយាសព្ទ

[រ-សាយ-ព្យា-យាម] rosay

ឃ្លាតចាកព្យាយាម, លែងចង់ខំប្រឹងតទៅទៀត។

រសាយនវិទ

(ម.ព. រសវិទូ)។

រសាយនវិទ នាម

[រៈ-សា-យ៉ៈ-ណៈ-វិត] rosaynovit

(ម.ព. រសវិទូ)។

រសាវ

អំពីការវារឡើងស្រាលៗ (នៃសុខុមសត្វយ៉ាងល្អិតៗ) :

រសាវ នាម ១)

[រ-សាវ] rosav

សូរឮខ្សាវៗតិចៗ :

រសាវ គុណកិរិយា ២)

[រ-សាវ] rosav

អំពីការវារឡើងស្រាលៗ (នៃសុខុមសត្វយ៉ាងល្អិតៗ) :

រសិក

អាហារឆ្ងាញ់ពិសា។

រសិក គុណនាម

[រៈ-សិ-កៈ] ឬ [រៈ-សិក] rosek

ដែលមានរស។

រសិក នាម

[រៈ-សិ-កៈ-ផល់] rosek

ផ្លែឈើមានរស។

រសិក នាម

[រៈ-សិ-កៈ-ភោ-ជន់] rosek

ភោជនឆ្ងាញ់។

រសិក នាម

[រៈ-សិ-កា-ហា] rosek

អាហារឆ្ងាញ់ពិសា។

រសិក—

(ម.ព. រសិក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

រសិក— នាម

[រៈ-សិ-កៈ—] reaksekak—≈

(ម.ព. រសិក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

រសី

(ម.ព. ឫស្សី)។

រសី នាម

[រ-សី] rosei

(ម.ព. ឫស្សី)។

រសឹប

ដែលស្រុះគ្នារញឹក :

រសឹប គុណកិរិយា

[រ-សឹប] rosoeb

សូរឮល្អិតៗ ស្រាលៗ ហាក់ដូចគេខ្សឹបគ្នាតិចៗ :

រសឹប គុណកិរិយា

[រ-សឹប-រ-សាវ] rosoeb

រសឹបៗ រសាវៗ។

រសឹប គុណកិរិយា ១)

[រ-សឹប] rosoeb

ដែលសុខុមសត្វយ៉ាងល្អិតៗវារស្រាលៗ :

រសឹប គុណកិរិយា ២)

[រ-សឹប] rosoeb

ដែលស្រុះគ្នារញឹក :

រសឹបរសៀប

ដែលឮដំណឹងបន្តិចបន្តួចរហាក់រហៀងមិនទាន់ច្បាស់ប្រាកដ :

រសឹបរសៀប គុណកិរិយា

[រ-សឹប-រ-សៀប] rosoebrosieb

ដែលឮដំណឹងបន្តិចបន្តួចរហាក់រហៀងមិនទាន់ច្បាស់ប្រាកដ :

រសឹបរសៀវ

ដែលឮដំណឹងដោយសារគេខ្សឹបខ្សៀវគ្នាឬគេខ្សឹបខ្សៀវប្រាប់ :

រសឹបរសៀវ គុណកិរិយា

[រ-សឹប-រ-សៀវ] rosoebrosiev

ដែលឮដំណឹងដោយសារគេខ្សឹបខ្សៀវគ្នាឬគេខ្សឹបខ្សៀវប្រាប់ :

រសុក

ដែលចូលឈូឆរបន្តគ្នាដូចគេចាប់ត្រសុក :

រសុក គុណកិរិយា

[រ-សុក] rosok

ដែលចូលឈូឆរបន្តគ្នាដូចគេចាប់ត្រសុក :

រសុល

ដែលត្បុលសុលៗចូល។

រសុល គុណកិរិយា

[រ-សុល] rosol

ដែលត្បុលសុលៗចូល។

រសុស គុណនាម

[រ-សុះ] rosos

ដែលសុសសព្វសាច់ :

រសូវ

ដែលសូវៗរឿយៗ :

រសូវ គុណកិរិយា

[រ-សូវ] rosouv

ដែលសូវៗរឿយៗ :

រសើប

(ព.ប្រ.) ស្ញើបឬស្រៀវចិត្ត, រមាស់ចិត្ត :

រសើប កិ., គុ. ១)

[រ-សើប] rosaeub

ស្ញើបព្រឺ ញោចញាក់ កន្ត្រាក់កន្ត្រើន ដោយឃើញគេលើកអ្វីៗជន្ល ឬដោយគេស្ទាប, អង្អែលស្រាលៗបន្ថើរៗត្រូវត្រង់សរីរៈកន្លែងខ្លះ មានកញ្ជឹងក, ក្លៀកជាដើម នាំឱ្យចង់សើចផងក៏មាន :