ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

រលូង គុ.កិ., គុ.

[រ-លូង] rolung

ដែលបញ្ចេញសូរយំឬស្រែកឮខ្លាំង :

រលូត កិរិយាសព្ទ a

[រ-លូត] rolut

របូតចេញឯង, របូតចេញមកក្រៅដោយមិនទាន់ដល់កាលកំណត់ :

រលូត គុណនាម b

[រ-លូត] rolut

ដែលរបូតចេញឯង, ដែលរបូតចេញមកក្រៅដោយមិនទាន់ដល់កាលកំណត់ :

រលូន

ត្រសូលៗឬរទងៗ, ក្រងៗ ហាក់ដូចជាស្ទើរនឹងលូនបាន :

រលូន គុណនាម

[រ-លូន] rolun

ត្រសូលៗឬរទងៗ, ក្រងៗ ហាក់ដូចជាស្ទើរនឹងលូនបាន :

រលួត

ដែលរលាត់ដោយកួត, ត្រដុស, កោស, រូស :

រលួត កិរិយាសព្ទ a

[រ-លួត] roluot

រលាត់ដោយកួត, ត្រដុស, កោស, រូស :

រលួត គុណនាម b

[រ-លួត] roluot

ដែលរលាត់ដោយកួត, ត្រដុស, កោស, រូស :

រលួយ

ដែលខ្ជិលច្រអូសខ្លាំងស្ទើរលើកដៃលើកជើងមិនរួច :

រលួយ គុណនាម ១)

[រ-លួយ] roluoy

ដែលផុយជ្រាយ ដោយពុក, ដោយជោរ, ដោយឆ្អិន :

រលួយ គុណនាម ២)

[រ-លួយ] roluoy

(ព.ប្រ.) ដែលស្រយុតស្រយង់ចិត្ត :

រលួយ គុណនាម ៣)

[រ-លួយ] roluoy

ដែលខ្ជិលច្រអូសខ្លាំងស្ទើរលើកដៃលើកជើងមិនរួច :

រលួស

ដំឡូងមួយប្រភេទ ដើមជាវល្លិ ស្លឹកស្រដៀងនឹងស្លឹករលួស, ក្នុងមួយដើមមានមើមតែមួយ រាងច្រឡោសាច់សមានទឹកដមរលម សំបកស្វិត, ប្រើបរិភោគឆៅ មានរសផ្អែមស្រាលត្រជាក់, កំណើតពូជដើមដំបូងមកពីប្រទេសចិន :

រលួស នាម

[រ-លួស] roluos

ឈើមួយប្រភេទ ពួកអសារកព្រឹក្ស, ដើមខ្ចីមែកខ្ចីមានបន្លា, ស្លឹកស្ដើងទន់, ផ្កាក្រហម; ស្លឹកខ្ចីប្រើជារបោយបាន, ផ្លែខ្ចីប្រើជាបន្លែស្លកកូរបាន :

រលួស នាម

[រ-លួស] roluos

ដំឡូងមួយប្រភេទ ដើមជាវល្លិ ស្លឹកស្រដៀងនឹងស្លឹករលួស, ក្នុងមួយដើមមានមើមតែមួយ រាងច្រឡោសាច់សមានទឹកដមរលម សំបកស្វិត, ប្រើបរិភោគឆៅ មានរសផ្អែមស្រាលត្រជាក់, កំណើតពូជដើមដំបូងមកពីប្រទេសចិន :

រលួសផ្អុង

អសារកព្រឹក្សមួយប្រភេទ ពួករលួសស្លឹកតូចសាច់រឹងជាងរលួស, ដើមមានបន្លា, ច្រើនដុះនៅទំនាបឬក្នុងព្រៃរនាម :

រលួសផ្អុង នាម

[រ-លួស-ផ្អុង] roluosphaong

អសារកព្រឹក្សមួយប្រភេទ ពួករលួសស្លឹកតូចសាច់រឹងជាងរលួស, ដើមមានបន្លា, ច្រើនដុះនៅទំនាបឬក្នុងព្រៃរនាម :

រលើ គុ.កិ., គុ.

[រ-លើ] roler

ដែលមានដំណើរឬអាការៈងើបងើយងងើល :

រលើ គុ.កិ., គុ.

[រ-លាក់-រ-លើ] roler

(ម.ព. រលាក់)។

រលើង កិរិយាសព្ទ

[រ-លើង] rolaung

រលំដេកទាំងឫសដូចគេគាស់រំលើងឬរលំគាស់ដីឡើង :

រលើប គុណនាម

[រ-លើប] rolaub

រលោងសើម, រលោងភ្លឺសើម ឬរលោងហាក់ដូចជាសើម :

រលើប គុណនាម

[រ-លង់-រ-លើប] rolaub

(ម.ព. រលើបរលង់)។

រលើប គុណនាម

[រ-លើប-រ-លង់] rolaub

រលើបឡើងសម្បុររលង់, រលើបខ្លាំង។

រលើប គុណនាម

[រ-លើប-រ-លោង] rolaub

រលើបឡើងសម្បុររលោង។

រលើប គុណនាម

[រ-លោង-រ-លើប] rolaub

(ម.ព. រលើបរលោង)។

រលឿ

ដែលស្រដៀងគ្នា, ប្រដំប្រសងគ្នា, ស្ទើរតែនឹងដូចឬនឹងប៉ុនគ្នា :

រលឿ គុណនាម

[រ-លឿ] roloea

ដែលស្រដៀងគ្នា, ប្រដំប្រសងគ្នា, ស្ទើរតែនឹងដូចឬនឹងប៉ុនគ្នា :

រលៀក នាម

[រ-លៀក] roliek

ឈ្មោះឫស្សីព្រៃមួយប្រភេទមានបន្លា ដើមតូចជាងឫស្សីស្រុក ប្រហោងតូច សាច់ក្រាស់រឹង, ប្រើការបានច្រើនយ៉ាង; អ្នកធ្វើត្នោតតែងប្រើឫស្សីនេះជាបង្អោងត្នោត :

រលៀង គុណនាម

[រ-លៀង] roleang

ដែលផ្អៀងទាបម្ខាងបន្តិច :

រលេ គុណកិរិយា

[រ-លេ] role

ដែលហែលឬអណ្ដែតរេទន្ទាំ :

រលេ គុណកិរិយា

[រ-លេ-រ-លាំ] role

រលេងីកងាករំពើន ឬរលេទន្ទេងទន្ទាំ។

រលេងរលោង គុណនាម

[រ-លេង-រ-លោង] rolengroloung

(ម.ព. រលីងរលោង)។

រលេញ

ភ្លឹងគគាចឥតល្អៀង :

រលេញ គុ.កិ., គុ. ១)

[រ-លិញ] rolenh

ដែលញាប់រន្ថាន់លំគេញ :

រលេញ គុ.កិ., គុ. ២)

[រ-លិញ] rolenh

លឿនខ្មាញ់គគាចឥតល្អៀង :

រលេញ គុ.កិ., គុ. ៣)

[រ-លិញ] rolenh

រអឹកក្នុងចិត្តឥតស្រាក :

រលេញ គុ.កិ., គុ. ៤)

[រ-លិញ] rolenh

ភ្លឹងគគាចឥតល្អៀង :

រលេះ កិរិយាសព្ទ

[រ-លេះ] roleh

របេះឃ្លាតចេញ :

រលេះរលួយ គុណនាម ១)

[រ-លេះ-រ-លួយ] roleeahroluoy≈

ដែលខូចខាតជាទម្ងន់ ដែលផុយរលួយ រលេះបែកជាផ្នែកៗ ដែលគ្រាំគ្រា (ចិត្ត) :

រលេះរលួយ គុណនាម ២)

[រ-លេះ-រ-លួយ] roleeahroluoy≈

(ព.ប្រ.) ដែលខ្ជិលច្រអូសខ្លាំង។

រលែក កិរិយាសព្ទ

[រ-លែក] roleaek

ចែក, បែក, ញែក, ជាភាគ :

រលែក កិរិយាសព្ទ

[ចែក-រ-លែក] roleaek

ចែកបែងឱ្យជាភាគស្មើគ្នាឬតិចច្រើនជាងគ្នា ប៉ុន្តែឱ្យបានគ្រប់គ្នា។

រលែក កិរិយាសព្ទ

[ដើ-រ-លែក-គ្នា] roleaek

ដើរបែកទាសចេញពីគ្នា។

រលែម គុណនាម

[រ-លែម] roleaem

ដែលស្រួចណាស់ :

រលែះ កិរិយាសព្ទ

[រ-លែះ] roleaeeah

(ម.ព. រលេះ)។

រលៃ

(ម.ព. លលៃ{¥¥}២{££})។

រលៃ គុណនាម

[រ-លៃ] rolei

(ម.ព. លលៃ២)។

រលោក គុណនាម

[រ-លោក] rolouk

ដែលជ្រាយពពុលខ្លាំងដោយបៀមទឹក :

រលោក គុណនាម

[រ-លោក-រ-លាំ] rolouk

រលោកជោកជាំនៅយូរ។

រលោង គុណនាម

[រ-លោង] roloung

ដែលឡើងសម្បុររលង់, បំព្រង :

រលោច បុព្វបទ

[រ-លោច] rolouch

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ រលាក, រលាត់, ថា :

រលោច បុព្វបទ

[រ-លាត់-រ-លោច] rolouch

(ម.ព. រលាត់)។

រលោរលាំ គុ.កិ., គុ.

[រ-លោ-រ-លាំ] rolouroloam

គគាត, ឈ្លានពានឥតញញើតឥតក្រែង :

រលំ កិរិយាសព្ទ ១)

[រ-លំ] rolum

ដួលដេកទាំងស្រុងទាំងជំហរ :

រលំ កិរិយាសព្ទ ២)

[រ-លំ] rolum

(ព.ប្រ.) ខាតវិនាសលែងតាំងឬលែងប្រកបទៅទៀតបាន :

រលំ កិរិយាសព្ទ

[ឈើ-ធំ-រ-លំ-សង់-កត់-ឈើ-តូច] rolum

(ព.ទ.បុ.) អ្នកធំបង្គ្រប ឬសង្កត់សង្កិនអ្នកតូចដោយអំណាច។

រលំ កិរិយាសព្ទ

[រ-លំ-ងា] rolum

ធ្លាក់ងារ ឬខុសខូចងារ។

រលំ កិរិយាសព្ទ

[រ-លំ-រ-លាយ] rolum

ខូចវិនាសទ្រព្យធនឬយសស័ក្ដិ។

រលះ គុ.កិ., គុ.

[រ-លះ] roleah

ដែលរូតរះប៉ាត់រញ៉ាត់ប្រញាប់ប្រញាល់ :

រលះរលាំង

ដែលរូតរះរហើតរហាំងប្រញាប់ប្រញាល់ខ្លាំង :

រលះរលាំង គុ.កិ., គុ.

[រ-លះ-រ-លាំង] roleahroleang

ដែលរូតរះរហើតរហាំងប្រញាប់ប្រញាល់ខ្លាំង :

រល់ គុណនាម

[រល់] rol

ធំខ្លីក្រអុច :

រវច

ដែលបក់ឬកម្រើកខ្វើកៗខ្វិចៗរឿយៗ :

រវច គុណកិរិយា

[រ-វច] rovoch

ដែលបក់ឬកម្រើកខ្វើកៗខ្វិចៗរឿយៗ :

រវម

សូរសម្រែកវូមៗ ឬ វ៉ូមៗ ច្រើនដង :

រវម គុណកិរិយា

[រ-វម] rovom

សូរសម្រែកវូមៗ ឬ វ៉ូមៗ ច្រើនដង :

រវល់

ជាប់ជំពាក់ដោយកិច្ចធុរៈនីមួយ :

រវល់ នាម a

[រ-វល់] bc

កិច្ច, ធុរៈ នីមួយ :

រវល់ គុណនាម b

[រ-វល់] bc

ដែលជាប់កិច្ច, ជាប់ធុរៈ :

រវល់ កិរិយាសព្ទ c

[រ-វល់] bc

ជាប់ជំពាក់ដោយកិច្ចធុរៈនីមួយ :

រវាង នាម

[រ-វាង] roveang

ចន្លោះ, ចន្លោះកាល; ចន្លោះកណ្ដាល, រយៈពីទីមួយទៅទីមួយ; សង្កាត់; វេលាឬឱកាសដែលកំពុងតែ :

រវាង នាម

[រ-វាង] roveang

ជម្រៅនាវា :

រវាត

លាស, ឃ្លាត, កន្ធែកចេញ; រសាយថយកម្លាំង, ថយអំណាច :

រវាត កិ., គុ.

[រ-វាត] roveat

លាស, ឃ្លាត, កន្ធែកចេញ; រសាយថយកម្លាំង, ថយអំណាច :

រវាន នាម

[រ-វាន] rovean

ក្រួសដែលក្ដាំងនៅក្នុងដី ឬដីដែលមានក្រួសលាយ :

រវាន់ កិ., គុ.កិ.

[រ-វ័ន] rovean

(ម.ព. រវ័ណ្ឌ)។

រវាម

ដែលវារ, លូន ឬដើររសេមរសាម :

រវាម គុណនាម

[រ-វាម] roveam

ដែលចេញលំនាំក្រវាមៗ ឬលេចថ្គោលៗឡើងរសេមរសាម :

រវាម គុណកិរិយា

[រ-វាម] roveam

ដែលវារ, លូន ឬដើររសេមរសាម :

រវាំង

ប្រុងត្រចៀកស្ដាប់ឱ្យឮច្បាស់។

រវាំង កិរិយាសព្ទ

[រ-វាំង] roveang

មើលថែទាំ, រក្សា; គយគន់មើលម្ដងៗ ដោយមិនធ្វេស; ប្រុង, ប្រយ័ត្ន :

រវាំង កិរិយាសព្ទ

[រ-វាំង-ត្រ-ចៀក] roveang

ប្រុងត្រចៀកស្ដាប់ឱ្យឮច្បាស់។

រវាំងព្រៃ

សត្វបក្សីមួយប្រភេទ ច្រើននៅអាស្រ័យក្នុងព្រៃស្រោង :

រវាំងព្រៃ នាម

[រ-វាំង-ព្រៃ] roveangprey

សត្វបក្សីមួយប្រភេទ ច្រើននៅអាស្រ័យក្នុងព្រៃស្រោង :

រវិ នាម

[រៈ-វិ] rovi

ព្រះអាទិត្យ។

រវិ នាម

[រៈ-វិ-ច] rovi

ដំណើរព្រះអាទិត្យ។

រវិ នាម

[រៈ-វិ-បត់] rovi

ផ្លូវព្រះអាទិត្យ។

រវិ នាម

[រៈ-វិ-ពង់] rovi

(ម.ព. រវិវង្ស)។

រវិ នាម

[រៈ-វិ-ពា] rovi

ថ្ងៃអាទិត្យ។

រវិ នាម

[រៈ-វិ-យាត-ត្រា] rovi

(ម.ព. រវិចរណ៍)។

រវិ នាម

[រៈ-វិ-រ័ង-សី] rovi

រស្មីព្រះអាទិត្យ។