ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

រម៉ឹម

ដែលមានមុខតូចៗចេញក្រមឹមៗមក :

រម៉ឹម គុណនាម

[រ-ម៉ឹម] romoem

ដែលមានមុខតូចៗចេញក្រមឹមៗមក :

រម៉ោក ឧទានសព្ទ

[រ-ម៉ោក] romaok

សូរឮម៉ោកៗរឿយៗ។

រម៉ោករម៉ាំង ឧទានសព្ទ

[រ-ម៉ោក-រ-ម៉ាំង] romaokromaamng≈

(ម.ព. រម៉ាំងរម៉ោក)។

រម្ងក

អន្ទាក់មានដងកាន់ទាក់ផ្ទាល់ដៃបាន :

រម្ងក នាម

[រំ-ងក] romngok

អន្ទាក់មានដងកាន់ទាក់ផ្ទាល់ដៃបាន :

រម្ងាច

កាយឬឆាយភ្លើងឱ្យរាចរាយដើម្បីឱ្យអន់ឆេះ, ឱ្យអន់រង្គំ :

រម្ងាច កិរិយាសព្ទ

[រំ-ងាច] romngeach

កាយឬឆាយភ្លើងឱ្យរាចរាយដើម្បីឱ្យអន់ឆេះ, ឱ្យអន់រង្គំ :

រម្ងាប់

ធ្វើឱ្យរងាប់, ឱ្យស្ងប់, ឱ្យបាត់ស្ងាត់, ឱ្យវិនាស :

រម្ងាប់ កិរិយាសព្ទ

[រំ-ងាប់] romngeab

ធ្វើឱ្យរងាប់, ឱ្យស្ងប់, ឱ្យបាត់ស្ងាត់, ឱ្យវិនាស :

រម្ងាស់

(ព.ប្រ.) យំអណ្ដឺតអណ្ដកក្រស្ងៀម។

រម្ងាស់ កិរិយាសព្ទ

[រំ-ងាស់] romngeas

ស្ងោរឱ្យពុះច្រើនអំពុះ, ស្ងោរទុកឱ្យពុះយូរដើម្បីឱ្យរលួយ, ឱ្យបែកខ្ទិះ, ឱ្យរីង :

រម្ងាស់ កិរិយាសព្ទ

[ជេ-រំ-ងាស់] romngeas

ជេររំលើកបើកកកាយមិនលែងងាយ។

រម្ងាស់ កិរិយាសព្ទ

[យំ-រំ-ងាស់] romngeas

(ព.ប្រ.) យំអណ្ដឺតអណ្ដកក្រស្ងៀម។

រម្ងើក គុណនាម

[រំ-ងើក] romngauk

ដែលមានដំណើរងើកៗ, ដែលយឺតពើកៗ :

រម្ងើក គុណនាម

[អា-រំ-ងើក] romngauk

(ព.ម.) ; (ព.ទ្រ.)។

រម្ដោះ កិរិយាសព្ទ

[រំ-ដោះ] rumdaoah≈

ធ្វើឱ្យរដោះ, រំលស់ :

រម្ភា

ស្ត្រីអប្សរ; ស្ត្រីពេស្យា :

រម្ភា នាម

[រំ-ភា] romphea

ស្ត្រីអប្សរ; ស្ត្រីពេស្យា :

រម្យ គុណនាម

[រំ] romyor

ដែលគួររីករាយ, គួរចាប់ចិត្ត; ពីរោះ; ល្អ :

រម្យ គុណនាម

[បូ-រ៉ី-រំ] romyor

(ម.ព. បុរីរម្យ)។

រម្យ នាម

[រ័ម-យ័ត-ឋាន] romyor

ដូចគ្នានឹង រមណីយដ្ឋាន ដែរ (ម.ព. រមណី)។

រម្យ នាម

[រ័ម-យ័ស-ស្ថាន] romyor

(ម.ព. រម្យដ្ឋាន)។

រម្យទម គុណនាម

[រំ-ទំ] romyotom

(ម.ព. រមទម)។

រម្យា

ដើមចម្ប៉ា; រាត្រី; (យប់) :

រម្យា នាម

[រ័ម-យា] romyea

ដើមចម្ប៉ា; រាត្រី; (យប់) :

រម្យ—

(ម.ព. រម្យ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

រម្យ— នាម

[រ័ម-យៈ—] rmoyeak—≈

(ម.ព. រម្យ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

រម្លត់ កិរិយាសព្ទ

[រំ-លត់] romlot

(ម.ព. រំលត់)។

រម្លត់ កិរិយាសព្ទ

[រំ-លត់] romlot

ធ្វើឱ្យរលត់រលាយ :

រម្លប់ កិរិយាសព្ទ

[រំ-លប់] romlob

(ម.ព. រម្លុប)។

រម្លស់ កិរិយាសព្ទ

[រំ-លស់] romlos

(ម.ព. រំលស់)។

រម្លាក នាម

[រំ-លាក] romleak

ស្នាមដំបៅរលាក :

រម្លាយ កិរិយាសព្ទ ១)

[រំ-លាយ] romleay

ធ្វើឱ្យរលាយ :

រម្លាយ កិរិយាសព្ទ ២)

[រំ-លាយ] romleay

ធ្វើឱ្យខូច, ឱ្យវិនាស, បំបាត់បំបង់ :

រម្លាយ កិរិយាសព្ទ ៣)

[រំ-លាយ] romleay

ដុត, បូជា(ចំពោះសព) :

រម្លីង

(ព.ប្រ.) លក់ចាយឬបំផ្លាញឱ្យអស់គ្មានសល់ :

រម្លីង កិរិយាសព្ទ ១)

[រំ-លីង] romling

ធ្វើឱ្យរលីង :

រម្លីង កិរិយាសព្ទ ២)

[រំ-លីង] romling

(ព.ប្រ.) លក់ចាយឬបំផ្លាញឱ្យអស់គ្មានសល់ :

រម្លឹក

ធ្វើឱ្យរឭកឃើញ គឺឱ្យនឹកឃើញ, ឱ្យភ្ញាក់ស្មារតី, ឱ្យចាំឡើងវិញ :

រម្លឹក កិរិយាសព្ទ

[រំ-លឹក] rumlerk

ធ្វើឱ្យរឭកឃើញ គឺឱ្យនឹកឃើញ, ឱ្យភ្ញាក់ស្មារតី, ឱ្យចាំឡើងវិញ :

រម្លុប

ធ្វើឱ្យរលុប ឬប្រើគេឱ្យលុប :

រម្លុប កិរិយាសព្ទ

[រំ-លុប] romlob

ធ្វើឱ្យរលុប ឬប្រើគេឱ្យលុប :

រម្លុះ

ប្រឡាយធំដែលទឹកហូរច្រោះធ្លុះធ្លាយឬដែលជីកឱ្យធ្លុះធ្លាយនាំទឹកឱ្យហូរច្រោះរលុះថែមឡើងទៀត ចេញពីស្ទឹង, ពីព្រែកមកកាន់ទីវាលឬនាំឱ្យស្ទឹង, ឱ្យព្រែកហូរចួបគ្នា :

រម្លុះ កិរិយាសព្ទ a

[រំ-លុះ] romluh

ធ្វើឱ្យរលុះ, ឱ្យច្រោះធ្លាយ :

រម្លុះ នាម b

[រំ-លុះ] romluh

ប្រឡាយធំដែលទឹកហូរច្រោះធ្លុះធ្លាយឬដែលជីកឱ្យធ្លុះធ្លាយនាំទឹកឱ្យហូរច្រោះរលុះថែមឡើងទៀត ចេញពីស្ទឹង, ពីព្រែកមកកាន់ទីវាលឬនាំឱ្យស្ទឹង, ឱ្យព្រែកហូរចួបគ្នា :

រម្លូត

ធ្វើឱ្យរបូតចុះឬឱ្យរបូតចេញ :

រម្លូត កិរិយាសព្ទ ១)

[រំ-លូត] romlut

ធ្វើឱ្យរលូត :

រម្លូត កិរិយាសព្ទ ២)

[រំ-លូត] romlut

ធ្វើឱ្យរបូតចុះឬឱ្យរបូតចេញ :

រម្លើង កិរិយាសព្ទ

[រំ-លើង] romlerng

ធ្វើឱ្យរលើង :

រម្លើង កិរិយាសព្ទ

[គាស់-រំ-លើង] romlerng

បង្ខូចបង្ខុសឱ្យគេចេញឃ្លាតផុតពីមុខការឬឱ្យគេថ្លោះធ្លាក់យសស័ក្ដិ។

រម្លើង កិរិយាសព្ទ

[រំ-លើង-រឹស-គល់] romlerng

(ព.ប្រ.) សើរើ សកេរ្តិ៍ សគល់គេមិនឱ្យមានសល់ឬផ្ដន្ទាព្យាបាទបំផ្លាញគេឱ្យរលើងរលំ។

រម្លើង កិរិយាសព្ទ

[រំ-លើង-រឹស-រំ-លើង-គល់] romlerng

(ម.ព. រំលើងឫសគល់)។

រម្លំ

(ព.ប្រ.) ធ្វើឱ្យវិនាសប្រយោជន៍ ឬយសស័ក្ដិ :

រម្លំ កិរិយាសព្ទ ១)

[រំ-លំ] romlum

ធ្វើឱ្យរលំ :

រម្លំ កិរិយាសព្ទ ២)

[រំ-លំ] romlum

(ព.ប្រ.) ធ្វើឱ្យវិនាសប្រយោជន៍ ឬយសស័ក្ដិ :

រម្សាយ

លាតកន្ទុយភ្លឹងព្រោះថយកម្លាំងណាស់ :

រម្សាយ នាម

[រំ-សាយ] romseay

ធ្វើឱ្យរសាយ, ឱ្យលាតលា, ឱ្យរាត់រាយចេញពីគ្នា :

រម្សាយ នាម

[រំ-សាយ-កន់-ទុយ] romseay

លាតកន្ទុយភ្លឹងព្រោះថយកម្លាំងណាស់ :

រម្ហ គុណនាម

[រំ-ហ] romhor

(ម.ព. លម្ហ)។

រម្ហាច គុណនាម

[រំ-ហាច] romheach

(ម.ព. លម្ហាច)។

រម្ហូត គុណកិរិយា

[រំ-ហូត] romhut

ដែលបង្ហួសរហូត :

រម្ហើយ កិរិយាសព្ទ

[រំ-ហើយ] romhauy

(ម.ព. លម្ហើយ)។

រម្ហែ កិរិយាសព្ទ

[រំ-ហែ] romhae

(ម.ព. លម្ហែ)។

រម្អា

(ព.ទ.បុ.) ប្រើកលឧបាយព្យូហ៍ឱ្យខ្លាចរអា ប៉ុន្តែមិនបម្រុងនឹងបៀតបៀនទេ ប្រហែលដូចជាគេគ្រាន់តែលើកស្នាផ្គងឡើង ឱ្យក្អែកខ្លាចប៉ុណ្ណោះ។

រម្អា កិរិយាសព្ទ

[រំ-អា] romaea

ធ្វើឱ្យរអា, ពោលពាក្យកម្ទរឱ្យរអា, ឱ្យភ័យ :

រម្អា កិរិយាសព្ទ

[លើក-ស្នា-រំ-អា-ក្អែក] romaea

(ព.ទ.បុ.) ប្រើកលឧបាយព្យូហ៍ឱ្យខ្លាចរអា ប៉ុន្តែមិនបម្រុងនឹងបៀតបៀនទេ ប្រហែលដូចជាគេគ្រាន់តែលើកស្នាផ្គងឡើង ឱ្យក្អែកខ្លាចប៉ុណ្ណោះ។

រម្អិល កិរិយាសព្ទ

[រំ-អិល] romail

ធ្វើឱ្យរអិល (ព.ប្រ.)។

រម្អិល នាម

[រំ-អិល] romail

វត្ថុរាវឬខាប់ដែលរអិល, អាបោធាតុឬអាការៈរាវក្នុងខ្លួនមនុស្សឬសត្វដែលរអិល :

រម្អិល នាម

[ត្រី-រំ-អិល] romail

ត្រីដែលមានរំអិល។

រម្អែង

ធ្វើឱ្យរអែង, ឱ្យក្រែងខ្លាច :

រម្អែង កិរិយាសព្ទ

[រំ-អែង] romaeaeng

ធ្វើឱ្យរអែង, ឱ្យក្រែងខ្លាច :

រយ គុណនាម ១)

[រយ] roy

ចំនួន ១០ដប់ដង (១០០)។

រយ គុណនាម ២)

[រយ] roy

ដែលរាប់ជាចំនួនរយ, មិនមានតម្លៃឬមិនប្រសើរជាងគេ, ដែលគ្រាន់តែហែគេ, សាមញ្ញឬសាមាន្យ :

រយ នាម

[មៈ-នុស-អន់-ដាត-រយ] roy

(ព.ប្រ.) មនុស្សដែលនិយាយត្រឡប់ត្រឡិនសម្ដីទាំងរយម៉ាត់យកជាការពុំបាន។

រយ គុណនាម

[រយ] roy

ដែលចងក្រងជាសេចក្ដីសម្រាយពាក្យរាយលំនាំទេសនា :

រយាក គុណនាម

[រ-យាក] royeak

ដែលគ្រាំគ្រាជ្រោកជ្រាក, រខាក :