វចនានុក្រមខ្មែរ

រត្ត គុណនាម

[រ័ត-តៈ] rott

ដែលជ្រលក់ហើយ; ដែលផាត់ព័ណ៌ហើយ; ក្រហម។

រត្ត គុណនាម

[រ័ត-តៈ-ក័ម-ពល់] rott

សំពត់កម្ពលក្រហម។

រត្ត គុណនាម

[រ័ត-តៈ-គា-វី] rott

មេគោក្រហម។

រត្ត គុណនាម

[រ័ត-តៈ-រឿង-រ័ង-សី] rott

រស្មីក្រហមរុងរឿង (ព.កា.)។

រត្ត គុណនាម

[រ័ត-តៈ-សុ-វ៉ាន់] rott

មាសក្រហម (មាសឆ្អិន; មាសឱ្យដី)។

រត្ត នាម

[ទី-ឃៈ-រ័ត] rott

រាត្រីវែង, កាលមានរាត្រីវែង (កាលវែង, កាលអង្វែង) :

រត្ត នាម

[អ័ត-ឍៈ-រ័ត] rott

កន្លះរាត្រី, ពាក់កណ្ដាលយប់ (អធ្រាត្រ) :

រត្ត នាម

[រ័ត-ត័ញ-ញូ] rott

អ្នកដឹងរាត្រីគឺអ្នកដែលមានអាយុច្រើន(ចាស់) ជាអ្នកដឹងកិច្ចការផ្សេងៗច្រើន :

រត្ត នាម ១)

[រ័ត-តិ-ច] rott

សត្វដែលចេញរកស៊ីតែក្នុងវេលាយប់ វេលាថ្ងៃឈប់ដេក :

រត្ត នាម ២)

[រ័ត-តិ-ច] rott

ចោរ; ព្រាយអាកាស; បិសាចដើរយប់។

រត្ត គុណនាម

[រ័ត-តិ-ច] rott

ដែលចេញចរតែក្នុងវេលាយប់, ដែលចេញរកស៊ីតែក្នុងពេលយប់។

រត្ត នាម

[រ័ត-តិច-ឆេ-ទៈ] ឬ [រ័ត-តិច-ឆែត] rott

ដំណើរដាច់រាត្រី ... (ព.វិ.) ក្នុងវិធីធ្វើបរិវាសកម្ម)។

រត្ត នាម

[រ័ត-តិន-ទិប] rott

យប់និងថ្ងៃ, មួយយប់មួយថ្ងៃ :

រត្ត នាម

[រ័ត-តិ-ភាក] rott

ចំណែកនៃរាត្រី គឺពេលយប់ទាំងមូល, វេលាពេញមួយយប់ :

រត្ត នាម

[រ័ត-តុប-បល់] rott

ព្រលឹតក្រហម; លំចង់ក្រហម។

រត្ត—

(ម.ព. រត្ត{¥¥}១{££}{¥¥}២{££}) បើភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

រត្ត— នាម

[រ័ត-តៈ—] rtatak—≈

(ម.ព. រត្ត១២) បើភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

រត្នត្រ័យ នាម

[រ័ត-ត្នៈ-ត្រៃ] rotnatrai

(ម.ព. រតនត្រ័យ)។

រត្នត្រ័យ នាម

[រ័ត-ត្នៈ-ត្រៃ-ប្រ-ណាម] rotnatrai

ការបង្អោនកាយវាចាចិត្តគោរពព្រះរត្នត្រ័យ។

រត្នា នាម

[រ័ត-ត្នា] rotna

ដូចគ្នានឹង រតនា (ម.ព. រតនៈ)។

រត្នាករ នាម

[រ៍ត-ត្នា-ក] rotnakar

ដូចគ្នានឹង រតនាករ, ...រតនាវលី។

រត្នាវលី នាម

[រ័ត-ត្នា-វៈ-លី] rtatneaveakli≈

(ម.ព. រត្នាករ)។

រត្នៈ នាម

[រ័ត-ត្នៈ-គ័រ] rtatneakkro≈

(ម.ព. រតនគភ៌)។

រត្នៈ នាម

[រ័ត-ត្នៈ-គ័រ-ភា] rtatneakkrophea≈

(ម.ព. រតនគញ្ភ ក្នុង រតនៈ)។

រត្នៈ នាម

[រ័ត-ត្នៈ-ត្រៃ] rtatneaktrey≈

(ម.ព. រតនត្រ័យ)។

រត្នៈ នាម

[រ័ត-ត្ន័ប-ប្រៈ-ភា] rtatanbbreakphea≈

(ម.ព. រតនប្បភា ក្នុង រតនៈ)។

រត្នៈ នាម

[រ័ត-ត្នៈ-ពិ-ចិត] rtatneakpichet≈

(ម.ព. រតនវិចិត្រ ក្នុង រតនៈ)។

រត្នៈ នាម

[រ័ត-ត្នៈ-ព័ស] (ជើង ត)] rtatneakps]a(cheungt)a≈

(ម.ព. រតនវត្ថុ ក្នុង រតនៈ)។

រត្នៈ នាម

[រ័ត-ត្នៈ-សុ-ព័រ] rtatneaksopro≈

(ម.ព. រតនសុវណ្ណ ក្នុង រតនៈ)។

រត្នៈ—

(ម.ព. រតនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមនាមសព្ទដទៃ។

រត្នៈ— នាម

[រ័ត-ត្នៈ—] rtatneak—≈

(ម.ព. រតនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមនាមសព្ទដទៃ។

រថ នាម ១)

[រត់] roth

រទេះទឹមសេះ(រទេះសេះ) មានទ្រង់ទ្រាយផ្សេងៗ ទីទៃពីរទេះគោរទេះក្របី :

រថ នាម ២)

[រត់] roth

យានទំនើបថ្មីដែលមិនទឹមសត្វពាហនៈ ក៏គួរហៅ រថ បានដែរ។

រថ នាម ១)

[រត់-អូស] roth

យានស្រាលមានកង់ពីរ រាងខ្ពស់ស្រោងមានកន្លែងជិះ មានដំបូលសំពត់ក្រាស់សម្រាប់ដំឡើងបើកឬតម្លោះបិទបាន ពីខាងមុខមានដងពីរឃ្លាតឆ្ងាយពីគ្នា សម្រាប់មនុស្សម្នាក់ចូលក្នុងចន្លោះចាប់សង្កត់ដោយដៃទាំងពីរទាញអូសរត់លឿនទៅយ៉ាងធូរ។

រថ នាម ២)

[រត់-អូស] roth

រថធាក់មួយបែបទៀត មានកង់បីដែរ, ទ្រង់ទ្រាយតួរងបន្ទុកស្រដៀងនឹងរថអូសតែទាបជាង(សម្រាប់មនុស្សជិះ), មានទូកធ្វើដោយដែកចាប់ភ្ជាប់ពីខាងក្រោយរហូតទៅខាងមុខ, មានកន្លែងសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ជិះធាក់រុញពីក្រោយឱ្យលឿនទៅ។ យានបែបនេះ ក៏ហៅ រថធាក់រុញ ដែរ។

រថ នាម

[ភ័ន-ឌៈ-រត់] roth

យានដឹកទំនិញឬអីវ៉ាន់។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-កា] roth

អ្នកធ្វើរថ(ជាងរថ)។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-កា-រ៉ី] roth

(ម.ព. រថ)។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-កែត] roth

ទង់សម្រាប់រថ(ទង់រថ)។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-ចៈ-រ៉ិ-យ៉ា] roth

ការបង្ហាត់រថ គឺការបង្ហាត់សេះឱ្យថ្នឹកអូសរថឬការហាត់បររថ; ដំណើរទៅដោយរថ។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-ច័រ-យ៉ា] roth

(ម.ព. រថចរិយា)។

រថ នាម

[រត់-ត្រី-ច័ក] roth

រថធាក់មានកង់តូចបី ខាងក្រោយមួយខាងមុខពីរ ជិះធាក់ពីក្រោយរុញឱ្យលឿនទៅមុខ។

រថ នាម

[រត់-ធាក់] roth

យានស្រាលមានកង់តូចពីរ, មានឈ្នាន់, ច្រវាក់ ខ្សែពាន, ...សម្រាប់ជិះឱ្យលឿនទៅដោយកម្លាំងជើងធាក់។

រថ នាម

[រត់-ធាក់-ទ្វិ-ច័ក] roth

(ម.ព. រថធាក់)។

រថ នាម

[រត់-ធាក់-រុញ] roth

រថធាក់មានកង់តូចបី កង់មួយពីក្រោយកង់ពីរពីមុខ, មានតួរងបន្ទុកពីខាងមុខទ្រង់ទ្រាយដូចជាហឹបឬមានសណ្ឋានជាទ្រុង សម្រាប់ដាក់នំប៉័ងលក់ឬដាក់ទំនិញ ឬក៏វត្ថុអ្វីផ្សេងៗ, មនុស្សម្នាក់ជិះធាក់រុញពីខាងក្រោយឱ្យលឿនទៅ។

រថ នាម

[រត់-ធាក់-អូស] roth

រថមានកង់តូចបី ពីខាងមុខមួយ ពីខាងក្រោយពីរ, មានទូកធ្វើដោយដែកចាប់ភ្ជាប់ពីខាងក្រោយរហូតទៅខាងមុខ, មានកន្លែងរងបន្ទុកនៅខាងក្រោយសណ្ឋានស្រដៀងនឹងរថអូស តែទាបជាង, មនុស្សម្នាក់ជិះពីខាងមុខធាក់អូសឱ្យលឿនទៅ។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-នា-យក់] roth

អ្នកត្រួតត្រាលើក្រុមរក្សារថ, អ្នកត្រួតពួករថ។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-ប័ញ-ជ] roth

រាងរថ, ផ្ទះរថ, តួរថ។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-បត់] roth

(ម.ព. រថវិថី)។

រថ នាម

[រត់-បន់-តោង] roth

រថធាក់ទ្វិចក្រ បន្តោងសណ្ដោងតួរងបន្ទុក(ដែលសម្រាប់មនុស្សជិះឬដាក់អីវ៉ាន់ក៏បាន, មនុស្សជិះយ៉ាងច្រើនបានបួននាក់) ពីខាងមុខមានមនុស្សម្នាក់ជិះធាក់ទាញអូសឱ្យលឿនទៅ(ហៅតាមពាក្យបារាំងសែសថា អាឡារ៉ឺម៉ក à la remorque)។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-បាត] roth

ជើងរថ, កង់រថ។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-ពា-ហៈ] roth

(ម.ព. រថវាហៈ)។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-ភ័ន] roth

គ្រឿងរថ, ប្រដាប់រថ។

រថ នាម

[រត់-ភ្លើង] roth

រទេះភ្លើង, អយស្ម័យយាន(ម.ព. រទេះ)។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-យា-ត្រា] roth

ដំណើរហែដោយរថ, ក្បួនហែដោយរថ, ក្បួនរថ។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-យុត] roth

ការច្បាំងគ្នាដោយជិះរថ។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-យោ-ធា] roth

ពួកទាហានរថ, ពួកទាហានរក្សារថ។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-រេ-នូ] roth

ឈ្មោះគ្រឿងរាប់យ៉ាងល្អិតមួយប្រភេទប្រមាណ៣៦តជ្ជារី។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-វា-ហៈ] roth

អ្នកនាំរថ គឺសេះទឹមអូសរថ, អ្នកបររថ(សារថី)។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-វិ-ទ្យា] roth

វិជ្ជាធ្វើរថ; ចំណេះបររថ។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-វិ-ថី] roth

ផ្លូវរថ។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-វិ-ទ្យា] roth

(ម.ព. រថវិជ្ជា)។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-សា-ឡា] roth

រោងរថ។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-សាស] roth

ក្បួន, ច្បាប់ សម្រាប់រៀនឱ្យចេះបររថ ឬ ឱ្យចេះធ្វើការរថ។

រថ នាម

[រៈ-ថៈ-សិក-សា] roth

ការរៀនធ្វើរថ, ការរៀនបររថ។

រថក្រោះ

រថចម្បាំងយោធាដែលមានកង់ច្រវាក់ធំៗ និងបំពាក់ដោយកាំភ្លើងធំ។

រថក្រោះ នាម

[រត់-ក្រោះ] rothakraoh

រថចម្បាំងយោធាដែលមានកង់ច្រវាក់ធំៗ និងបំពាក់ដោយកាំភ្លើងធំ។

រថពាសដែក

យានយន្តយោធាដែលមានកង់កៅស៊ូ មានស្រទាប់ការពារគ្រាប់កាំភ្លើងនិងបំពាក់ដោយកាំភ្លើងធំមួយ :

រថពាសដែក នាម

[រត់-ពាស-ដែក] rtapeasdaek≈

យានយន្តយោធាដែលមានកង់កៅស៊ូ មានស្រទាប់ការពារគ្រាប់កាំភ្លើងនិងបំពាក់ដោយកាំភ្លើងធំមួយ :

រថយន្ត

ប្រភេទរថយន្តតូចដែលប្រើជាលក្ខណៈគ្រួសារ ជាទូទៅផ្ទុកមនុស្សមិនលើសពីប្រាំបួននាក់ដោយគិតទាំងអ្នកបើកបរ។

រថយន្ត នាម

[រត់-យន់] ruth yun

រថមួយប្រភេទដែលជាទូទៅមានកង់បួន មានទ្រង់ទ្រាយផ្សេងៗច្រើនបែប, មានចង្កូត, មានគ្រឿងទប់, ...បើកឱ្យលឿនទៅមុខឬឱ្យថយមកក្រោយក៏បានដោយកម្លាំងគ្រឿងយន្តប្រើថាមពលឥន្ធនៈឬថាមពលផ្សេងទៀត :