ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

រចនាសម្ព័ន្ធ

រូបរាង គ្រឿងការកសាង អ្វីដែលរចនារួមគ្នា; របៀបសង់ផ្គុំ គ្រោង; របៀបដែលផ្នែកទាំងឡាយនៃអ្វីមួយត្រូវបានតភ្ជាប់គ្នា ផ្គុំ ឬរួបរួមគ្នា, អ្វីដែលផ្គុំឡើងពីផ្នែកជាច្រើន ជាពិសេសអគារ :

រចនាសម្ព័ន្ធ នាម

[រៈ-ចៈ-ណា-សំ-ព័ន] reakchaknasampno≈

រូបរាង គ្រឿងការកសាង អ្វីដែលរចនារួមគ្នា; របៀបសង់ផ្គុំ គ្រោង; របៀបដែលផ្នែកទាំងឡាយនៃអ្វីមួយត្រូវបានតភ្ជាប់គ្នា ផ្គុំ ឬរួបរួមគ្នា, អ្វីដែលផ្គុំឡើងពីផ្នែកជាច្រើន ជាពិសេសអគារ :

រចលេខា

ការគូរវាសឱ្យវិចិត្រ, ការគូរគំនូរ; ការសរសេរតែងសេចក្ដីឱ្យចុះរបៀប។

រចលេខា នាម

[រៈ-ចៈ-លេ-ខា] rochalekha

ការគូរវាសឱ្យវិចិត្រ, ការគូរគំនូរ; ការសរសេរតែងសេចក្ដីឱ្យចុះរបៀប។

រចល់

ជ្រួលជ្រើម, ជ្រួលច្របល់, ពោលពាក្យរញ៉ឡើងដោយជ្រួលជ្រើម :

រចល់ កិ., គុ.កិ.

[រ-ចល់] rochal

ជ្រួលជ្រើម, ជ្រួលច្របល់, ពោលពាក្យរញ៉ឡើងដោយជ្រួលជ្រើម :

រចិត

ដែលរចនា ដែលល្អិតល្អន់ ដែលវិចិត្រ។

រចិត គុណនាម

[រៈ-ចិត] reakchet≈

ដែលរចនា ដែលល្អិតល្អន់ ដែលវិចិត្រ។

រចេចរចាច គុណកិរិយា

[រ-ចេច-រ-ចាច] rochechrochach

សូរឮចេចៗចាចៗដោយច្រើន :

រចែករចោក

ដែលឈ្លោះប្រកែករអែករអោកឬដែលឈ្លោះទាស់ទែងបាក់បែកគ្នា :

រចែករចោក គុណកិរិយា

[រ-ចែក-រ-ចោក] rochaekrochaok

ដែលឈ្លោះប្រកែករអែករអោកឬដែលឈ្លោះទាស់ទែងបាក់បែកគ្នា :

រឆៀបរញេញ

ដែលបានឮដំណឹងរហាក់រហៀងមិនប្រាកដនាំឱ្យកើតសេចក្ដីរង្កៀស :

រឆៀបរញេញ គុណកិរិយា

[រ-ឆៀប-រ-ញេញ] rochhiebronhenh

ដែលបានឮដំណឹងរហាក់រហៀងមិនប្រាកដនាំឱ្យកើតសេចក្ដីរង្កៀស :

រឆេងរឆូង គុណនាម

[រ-ឆេង-រ-ឆូង] rochhengrochhoung

ដែលក្រហេងក្រហូងពេញពាស :

រឆេចរឆូច

ដែលមានស្នាមរវីមរវាមញោចចុះញោចឡើង :

រឆេចរឆូច គុណនាម

[រ-ឆេច-រ-ឆូច] rochhechrochhouch

ដែលមានស្នាមរវីមរវាមញោចចុះញោចឡើង :

រឆេតរឆូត

ដែលមានស្នាមឆូតក្រវេមក្រវាមពេញពាស :

រឆេតរឆូត គុណនាម

[រ-ឆេត-រ-ឆូត] rochhetrochhout

ដែលមានស្នាមឆូតក្រវេមក្រវាមពេញពាស :

រជក

អ្នកជ្រលក់សំពត់, ជាងជ្រលក់សំពត់ជាដើម; ជាងលាបថ្នាំព័ណ៌។

រជក នាម

[រៈ-ជៈ-កៈ] ឬ [រៈ-ជក់] rojok

អ្នកជ្រលក់សំពត់, ជាងជ្រលក់សំពត់ជាដើម; ជាងលាបថ្នាំព័ណ៌។

រជកី នាម

[រៈ-ជៈ-កី] rochokey

(ម.ព. រជក)។

រជតការិកា នាម

[រៈ-ជៈ-តៈ-កា-រិ-កា] reakcheaktakkarika≈

(ម.ព. រជតការ)។

រជតៈ នាម

[រៈ-ជៈ-តៈ] rochotak

ប្រាក់។

រជតៈ នាម

[រៈ-ជៈ-តៈ-កំា] rochotak

ការធ្វើប្រាក់, ការធ្វើគ្រឿងប្រាក់។

រជតៈ នាម

[រៈ-ជៈ-តៈ-កា] rochotak

អ្នកធ្វើប្រាក់, ជាងធ្វើគ្រឿងប្រាក់, អ្នកធ្វើប្រាក់។

រជតៈ នាម

[រៈ-ជៈ-តៈ-ភ័ន] rochotak

គ្រឿងប្រាក់។

រជតៈ គុណនាម

[រៈ-ជៈ-តៈ-ម៉ៃ] rochotak

ដែលធ្វើដោយប្រាក់, អ្វីៗដែលគេយកប្រាក់ធ្វើ។

រជនកម្ម

ការជ្រលក់; ការលាបថ្នាំរំលេចព័ណ៌។

រជនកម្ម នាម

[រៈ-ជៈ-នៈ-កំា] rochonokamm

ការជ្រលក់; ការលាបថ្នាំរំលេចព័ណ៌។

រជនី

ពេលព្រលប់, ក្បាលព្រលប់(ពាក្យទាំងនេះសុទ្ធតែសម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ)។

រជនី នាម

[រៈ-ជៈ-នី] rochoni

រាត្រី(យប់)។

រជនី នាម

[រៈ-ជៈ-នី-ក] rochoni

ព្រះចន្ទ។

រជនី នាម

[រៈ-ជៈ-នី-ច] rochoni

បិសាចដែលត្រាច់តែក្នុងវេលាយប់, ព្រាយហោះ; ព្រះចន្ទ្រ; ផ្កាយ; ចោរ; អ្នកដើរល្បាតក្នុងវេលាយប់; សត្វដែលចេញរកស៊ីតែក្នុងវេលាយប់(សត្វរត្តិចរ)។

រជនី នាម

[រៈ-ជៈ-នី-ជល់] rochoni

ទឹកសន្សើម។

រជនី នាម

[រៈ-ជៈ-នី-មុក] rochoni

ពេលព្រលប់, ក្បាលព្រលប់(ពាក្យទាំងនេះសុទ្ធតែសម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ)។

រជយ

ដោយដើរតៗគ្នាតាមលំដាប់លំដោយ :

រជយ គុណកិរិយា

[រ-ជយ] rochoy

ដោយដើរតៗគ្នាតាមលំដាប់លំដោយ :

រជិកា នាម

[រៈ-ជិ-កា] rochika

(ម.ព. រជក)។

រជើប គុណកិរិយា

[រ-ជើប] rochaub

ដោយផ្អើលជ្រើមពេញពាស :

រជើប គុណកិរិយា

[រ-ជើប-រ-ជោ] rochaub

ដោយផ្អើលជ្រើមចុះជ្រើមឡើងស៊ើបសួរគ្នាឱ្យដឹងការណ៍ពិត :

រជើប គុណកិរិយា

[រ-ជោ-រ-ជើប] rochaub

(ម.ព. រជើបរជោរ)។

រជោរ

ដោយផ្អើលជ្រួលឆោឡោ ជ្រួលច្របល់ដូចទឹកជោរ។

រជោរ គុណកិរិយា

[រ-ជោ] rochour

ដោយផ្អើលជ្រួលឆោឡោ ជ្រួលច្របល់ដូចទឹកជោរ។

រជ្ជកាល

កាលឬសម័យដែលក្សត្រិយ៍អង្គមួយៗទ្រង់សោយរាជ្យ :

រជ្ជកាល នាម

[រុ័ច-ជៈ-កាល] rochchokal

កាលឬសម័យដែលក្សត្រិយ៍អង្គមួយៗទ្រង់សោយរាជ្យ :

រជ្ជទាយាទ

អ្នកដែលត្រូវបានរាជសម្បត្តិជាមរតក, ព្រះរាជឱរសដែលបម្រុងនឹងបានសោយរាជ្យតំណាងព្រះវរបិតា :

រជ្ជទាយាទ នាម

[រុ័ច-ជៈ-ទា-យាត] rachchoteayeat

អ្នកដែលត្រូវបានរាជសម្បត្តិជាមរតក, ព្រះរាជឱរសដែលបម្រុងនឹងបានសោយរាជ្យតំណាងព្រះវរបិតា :

រជ្ជទេយ្យ

ប្រាក់មួយចំនួនតូចរបស់ស្ថាប័នរដ្ឋសម្រាប់ចំណាយលើរបស់តូចតាចដែលត្រូវការចាំបាច់ :

រជ្ជទេយ្យ នាម

[រ៉័ច-ជៈ-ទៃ] rchacheaktey≈

ប្រាក់មួយចំនួនតូចរបស់ស្ថាប័នរដ្ឋសម្រាប់ចំណាយលើរបស់តូចតាចដែលត្រូវការចាំបាច់ :

រជ្ជទេយ្យករ

អ្នកដែលមិនមែនជាគណនេយ្យករ តែមានតួនាទីជាគណនេយ្យករសាធារណៈក្នុងការប្រតិបត្តិការប្រមូលចំណូលចូលបេឡា និងទូទាត់ចំណាយ។

រជ្ជទេយ្យករ នាម

[រុ័ច-ជៈ-ទៃ-យៈ-ក] ruchcheakteyyeakka≈

អ្នកដែលមិនមែនជាគណនេយ្យករ តែមានតួនាទីជាគណនេយ្យករសាធារណៈក្នុងការប្រតិបត្តិការប្រមូលចំណូលចូលបេឡា និងទូទាត់ចំណាយ។

រជ្ជន្តរកាល នាម

[រុ័ច-ជ័ន-តៈ-រ៉ៈ-កាល] ruchchnotakrakkal≈

កាលជាចន្លោះនៃរាជ្យស្ដេច។

រជ្ជប្បវេណី នាម

[រុ័ច-ជ័ប-ប៉ៈ-វេ-នី] rochchobbovenei

ប្រពៃណីសម្រាប់រាជ្យ, ទំនៀមសម្រាប់រាជ្យតៗមក។

រជ្ជសម័យ នាម

[រុ័ច-ជៈ-សៈ-ម៉ៃ] rochchosomey

(ម.ព. រជ្ជកាល)។

រជ្ជសីមា

ព្រំប្រទល់នៃប្រទេសមួយនិងប្រទេសមួយទៀតដែលមានក្សត្រិយ៍សោយរាជ្យដូចគ្នាទាំង២ខាង។

រជ្ជសីមា នាម

[រុ័ច-ជៈ-សី-ម៉ា] rochchoseimea

ព្រំប្រទល់នៃប្រទេសមួយនិងប្រទេសមួយទៀតដែលមានក្សត្រិយ៍សោយរាជ្យដូចគ្នាទាំង២ខាង។

រជ្ជុករ

ភ្នាក់ងារខាងសុរិយោដី ទទួលបន្ទុកក្នុងការវាស់វែងផ្ទៃដី; អ្នកគូរប្លង់។

រជ្ជុករ នាម

[រុ័ច-ជុ-ក] ruchchuka≈

ភ្នាក់ងារខាងសុរិយោដី ទទួលបន្ទុកក្នុងការវាស់វែងផ្ទៃដី; អ្នកគូរប្លង់។

រជ្ជូបករណ៍ នាម

[រុ័ច-ជូ-ប៉ៈ-ក] rochchubkaron

សួយ, អាករ(សម្រាប់ផែនដី), ប្រាក់ពន្ធ។

រជ្ជូបការ

ការគ្រប់គ្រងរាជ្យ, ការទំនុកបម្រុងផែនដី។ ប្រើសំដៅសេចក្ដីថា " ប្រាក់សម្រាប់ទំនុកបម្រុងផែនដី" ក៏មាន។

រជ្ជូបការ នាម

[រុ័ច-ជូ-ប៉ៈ-កា] rachchubokar

ការគ្រប់គ្រងរាជ្យ, ការទំនុកបម្រុងផែនដី។ ប្រើសំដៅសេចក្ដីថា " ប្រាក់សម្រាប់ទំនុកបម្រុងផែនដី" ក៏មាន។

រជ្ជៈ

ផ្នែកធំបំផុតនៃវគ្គីសាស្ត្រ។ រជ្ជៈមានពីរប្រភេទ គឺ រជ្ជៈរុក្ខជាតិ និង រជ្ជៈសត្វ :

រជ្ជៈ នាម

[រ៉័ច-ជៈ] rchacheak≈

ផ្នែកធំបំផុតនៃវគ្គីសាស្ត្រ។ រជ្ជៈមានពីរប្រភេទ គឺ រជ្ជៈរុក្ខជាតិ និង រជ្ជៈសត្វ :

រញង់

ដែលនៅមូលគ្នាមើលទៅឃើញរងួយ :

រញង់ គុណកិរិយា

[រ-ញង់] ronhong

ដែលនៅមូលគ្នាមើលទៅឃើញរងួយ :

រញម

ស្រពោន, សម្លប ព្រោះខ្លាច ឬព្រោះអស់កម្លាំង :

រញម គុណនាម ១)

[រ-ញម] ronhom

ស្រពោន, ស្លោម :

រញម គុណនាម ២)

[រ-ញម] ronhom

ស្រពោន, សម្លប ព្រោះខ្លាច ឬព្រោះអស់កម្លាំង :

រញា នាម

[រ-ញា] ronhea

ឈ្មោះឈើរនាមមួយប្រភេទ ផ្កាមានក្លិនក្រអូប :

រញី នាម

[រ-ញី] ronhi

ឈ្មោះសត្វចតុប្បាទមួយប្រភេទ ក្នុងពួកសត្វឡើងតោងដើមព្រឹក្សាលតាជាតិ ជាសត្វមានដំណើរយឺតៗ មានអាការៈអៀនប្រៀន។

រញីរញ័រ គុ., គុ.កិ.

[រ-ញី-រ-ញ័រ] ronhironhro≈

ដែលញ័រឥតដាច់ :

រញីវ

នឹកចង់, ផ្អូកនឹកឬនឹកខឹងមិនដាច់ :

រញីវ កិ., គុ.កិ.

[រ-ញីវ] ronhiv

នឹកចង់, ផ្អូកនឹកឬនឹកខឹងមិនដាច់ :

រញឹក

ដែលញឹកដៃដោយប្រញាប់ប្រញាល់ តែរាល់គ្នា :

រញឹក គុណកិរិយា

[រ-ញឹក] ronhuek

ដែលញឹកដៃដោយប្រញាប់ប្រញាល់ តែរាល់គ្នា :

រញឹករញ៉ី

ដែលរញ៉ីយ៉ាងញឹក, ដែលចេញអាការៈដណ្ដើមដៃគ្នាយ៉ាងញឹកញាប់ :

រញឹករញ៉ី គុណកិរិយា

[រ-ញឹក-រ-ញ៉ី] ronhuekronhei

ដែលរញ៉ីយ៉ាងញឹក, ដែលចេញអាការៈដណ្ដើមដៃគ្នាយ៉ាងញឹកញាប់ :

រញូរញេញ

កើតក្ដៅក្ដួលមិនស្រួលចិត្ត; មួម៉ៅព្រោះទាស់ចិត្ត; ក្ដៅមុខក្ដៅមាត់រកកល់គ្រុន :

រញូរញេញ កិ., គុ.កិ.

[រ-ញូ-រ-ញេញ] ronhuronhenh

កើតក្ដៅក្ដួលមិនស្រួលចិត្ត; មួម៉ៅព្រោះទាស់ចិត្ត; ក្ដៅមុខក្ដៅមាត់រកកល់គ្រុន :

រញៀវ

ដែលមូលជុំគ្នាខ្ញៀវ :

រញៀវ គុណកិរិយា ១)

[រ-ញៀវ] ronheav

ដែលរមាស់ឬស្កៀបមិនស្រាក :

រញៀវ គុណកិរិយា ២)

[រ-ញៀវ] ronheav

ដែលមូលជុំគ្នាខ្ញៀវ :

រញេញ កិ., គុ.កិ.

[រ-ញេញ] ronhenh

រញីវ :

រញោរញេញ កិ., គុ.កិ.

[រ-ញោ-រ-ញេញ] ronhouronhenh

(ម.ព. រញូរញេញ)។

រញ៉

ដែលនិយាយរាល់មាត់ព្រមគ្នា :