វចនានុក្រមខ្មែរ

រគោង គុណនាម

[រ-គោង] rokoung

ដែលគោងច្រើនអន្លើ :

រគោល

ដែលរដិបរដុបថ្គោលៗ :

រគោល គុណនាម

[រ-គោល] rokoul

ដែលរដិបរដុបថ្គោលៗ :

រឃាំង

ដែលមានរាងធំដំបងស្គមខ្លាំង :

រឃាំង គុណនាម

[រ-ឃំាង] rokheang

ដែលមានរាងធំដំបងស្គមខ្លាំង :

រឃិករឃុក

សូរឮឃិកឃុករឿយៗ ព្រោះរង្គោះរលុងហើយទង្គិចរណ្ដំ។

រឃិករឃុក គុណកិរិយា

[រ-ឃិក-រ-ឃុក] rokhikrokhuk

សូរឮឃិកឃុករឿយៗ ព្រោះរង្គោះរលុងហើយទង្គិចរណ្ដំ។

រឃិងរឃុង

សូរឮឃិងឃុងរឿយៗដោយបំពង់ឫស្សីទង្គិចរណ្ដំគ្នាជាដើម :

រឃិងរឃុង គុណកិរិយា

[រ-ឃិង-រ-ឃុង] rokhingrokhung

សូរឮឃិងឃុងរឿយៗដោយបំពង់ឫស្សីទង្គិចរណ្ដំគ្នាជាដើម :

រឃឹករឃុក

(ម.ព. រឃិករឃុក)។

រឃឹករឃុក គុណកិរិយា

[រ-ឃឹក-រ-ឃុក] rokhuekrokhuk

(ម.ព. រឃិករឃុក)។

រឃុករឃាក់

សូរឮឃុកឃាក់រឿយៗ ព្រោះទង្គិចរណ្ដំនឹងដីខ្ពស់ទាបរដិបរដុប ជាដើម :

រឃុករឃាក់ គុណកិរិយា

[រ-ឃុក-រ-ឃាក់] rokhukrokheak

សូរឮឃុកឃាក់រឿយៗ ព្រោះទង្គិចរណ្ដំនឹងដីខ្ពស់ទាបរដិបរដុប ជាដើម :

រឃុង

សូរឮឃុងៗរឿយៗ។

រឃុង គុណកិរិយា

[រ-ឃុង] rokhung

សូរឮឃុងៗរឿយៗ។

រឃុងរឃាំង

សូរឮឃុងឃាំងរឿយៗដោយសំបកប៉ោតទង្គិចរណ្ដំគ្នាជាដើម។

រឃុងរឃាំង គុណកិរិយា

[រ-ឃុង-រ-ឃំាង] rokhungrokhaerng

សូរឮឃុងឃាំងរឿយៗដោយសំបកប៉ោតទង្គិចរណ្ដំគ្នាជាដើម។

រង កិរិយាសព្ទ ១)

[រង] rong

ទ្រពីក្រោម, ដាក់ទ្រពីក្រោម :

រង នាម

[រង] rong

ប្រដាប់ សម្រាប់ទ្រពីក្រោម :

រង កិរិយាសព្ទ ២)

[រង] rong

ទទួលភារៈ, ទទួលបន្ទុក :

រង កិរិយាសព្ទ

[រង] rong

ទទួលទុក្ខវេទនា :

រង កិរិយាសព្ទ ៣)

[រង] rong

ទស់ទប់ការពារ :

រង គុណនាម ៤)

[រង] rong

ដែលជាលំដាប់ចុះមក :

រង កិរិយាសព្ទ

[រង-គ្រោះ] rong

ទទួលគ្រោះ :

រង នាម

[រង-រ៉ាប់] rong

ទទួលភារៈលើខ្លួន, ទទួលអះអាង។

រង នាម

[រង] rong

ពំនូកដីដែលពូនជាភ្លឺដាំដំឡូងជ្វាជាដើម មានជ្រលងទាបត្រង់ចន្លោះ :

រង គុណនាម

[រង] rong

ដែលឡើងថ្លាព្រោះភក់ឬកករធ្លាក់ចុះទៅខាងក្រោម :

រង នាម

[រង] rong

(រ.ស.) ខ្នើយ។

រង នាម

[រង-ព្រះ-ជង់] rong

(រ.ស.) ខ្នើយរងជង្គង់។

រង នាម

[រង-ព្រះ-បាត] rong

(រ.ស.) ខ្នើយជើង។

រង នាម

[រង-ព្រះ-សេ] rong

(រ.ស.) ខ្នើយកើយ។

រង គុណនាម

[រង] rong

(ម.ព. រុង)។

រងឆាយ

បន្ទះឈើដែលដាក់ថែមស៊ែមលើខ្នងរងស្បូវសម្រាប់ទ្រចុងក្បឿង ត្រង់ទីបំផុតចុងសំយាប។

រងឆាយ នាម

[រង-ឆាយ] rongochhay

បន្ទះឈើដែលដាក់ថែមស៊ែមលើខ្នងរងស្បូវសម្រាប់ទ្រចុងក្បឿង ត្រង់ទីបំផុតចុងសំយាប។

រងជើង

អំបោះឬសូត្រចុងអន្ទងដែលសល់បន្តិច ព្រោះខ្លីបោះត្រល់ត្បាញ មិនកើត :

រងជើង នាម

[រង-ជើង] rongochaung

អំបោះឬសូត្រចុងអន្ទងដែលសល់បន្តិច ព្រោះខ្លីបោះត្រល់ត្បាញ មិនកើត :

រងទឹក

ប្រឡាយតូចដែលលកក្រោមចុងសំយាបដំបូល ជាផ្លូវសម្រាប់បង្ហូរទឹកភ្លៀងដែលធ្លាក់អំពីដំបូល មិនឱ្យហូរចូលមកខាងក្នុង :

រងទឹក នាម

[រង-ទឹក] rongotuek

ប្រឡាយតូចដែលលកក្រោមចុងសំយាបដំបូល ជាផ្លូវសម្រាប់បង្ហូរទឹកភ្លៀងដែលធ្លាក់អំពីដំបូល មិនឱ្យហូរចូលមកខាងក្នុង :

រងល់

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រងោក ថា រងោករងល់ រងោកពាសពេញ។

រងល់ បុព្វបទ

[រ-ងល់] rongol

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រងោក ថា រងោករងល់ រងោកពាសពេញ។

រងស្បូវ

បន្ទះក្ដារ ជួនកាលមានក្បាច់ ជួនកាលមិនមានក្បាច់ វែងមួយជួរ ដែលគេដាក់នៅចុងក្បឿង ធ្លាក់មកដល់ខាងមុខបង្អស់។

រងស្បូវ នាម

[រង-ស្បូវ] rngosbouv≈

បន្ទះក្ដារ ជួនកាលមានក្បាច់ ជួនកាលមិនមានក្បាច់ វែងមួយជួរ ដែលគេដាក់នៅចុងក្បឿង ធ្លាក់មកដល់ខាងមុខបង្អស់។

រងា

អាកាសដែលបណ្ដាលឱ្យត្រជាក់ខ្លាំង ព្រឺសាច់ព្រឺរោម :

រងា គុណនាម a

[រ-ងា] rongea

ដែលមានសម្ផស្សត្រជាក់ខ្លាំងបណ្ដាលឱ្យជ្រួតជ្រាបព្រឺសាច់ព្រឺរោម :

រងា កិរិយាសព្ទ b

[រ-ងា] rongea

ទទួលសម្ផស្សត្រជាក់ខ្លាំង បណ្ដាលឱ្យត្រូវការសម្ផស្សក្ដៅជួយការពារឱ្យកក់ក្ដៅ :

រងា កិរិយាសព្ទ c

[រ-ងា] rongea

(ព.ប្រ.) ភ័យបារម្ភខ្លាចសត្រូវ ព្រោះឥតទីពំនាក់ឬព្រោះមិនមានគ្រឿងការពារ :

រងា នាម

[រ-ងា] rongea

អាកាសដែលបណ្ដាលឱ្យត្រជាក់ខ្លាំង ព្រឺសាច់ព្រឺរោម :

រងាក់

ដែលងក់ងើបៗបន្តិចៗដោយអាការៈលឿនគគាតឬដែលងើបៗដាក់ៗគ្រលែងបន្តិចៗ :

រងាក់ គុ.កិ., គុ.

[រ-ងាក់] rongeak

ដែលងក់ងើបៗបន្តិចៗដោយអាការៈលឿនគគាតឬដែលងើបៗដាក់ៗគ្រលែងបន្តិចៗ :

រងាក់រងើក គុណកិរិយា

[រ-ងាក់-រ-ងើក] rongeakarongauk

ដែលរបះរបើងងើកៗរឿយៗដោយរលាក់ឬដោយអង្រួន :

រងាន់

(ព.ប្រ.) ដែលធុញទ្រាន់រវាតថយព្យាយាម :

រងាន់ គុណនាម ១)

[រ-ងាន់] rongean

ដែលមានរសផ្អែមខ្លាំងបណ្ដាលឱ្យទ្រាន់លំបាកលេប :

រងាន់ គុណនាម ២)

[រ-ងាន់] rongean

(ព.ប្រ.) ដែលធុញទ្រាន់រវាតថយព្យាយាម :

រងាប់ គុណកិរិយា

[រ-ងាប់] rongeab

ស្កាល, អន់, ថយចុះ, ស្ងប់ :

រងាល

ឈាមច្រាលជាក់ស្តែង។

រងាល គុណនាម

[រ-ងាល] rongeal

ដែលក្រហមទែងឡើងសម្បុរឈាមជាក់ស្តែង :

រងាល នាម

[ក្បាល-រ-ងាល] rongeal

ក្បាលថ្ពែករលីងយង់ឡើងសម្បុរឈាមរលោង (ព.ទ្រ.)។

រងាល នាម

[ឈាម-រ-ងាល] rongeal

ឈាមច្រាលជាក់ស្តែង។

រងាវ

សផ្ងាវរាងរលាំ :

រងាវ កិរិយាសព្ទ

[រ-ងាវ] rongeav

ប្រឹងពង់កអើតកម្ទរសំឡេង (ចំពោះតែបក្សីឈ្មោលពួកខ្លះ) :

រងាវ កិរិយាសព្ទ

[រ-ងាវ-តែ-ក្នុង-ព្រៃ] rongeav

(ព.ប្រ.) ហ៊ាននិយាយក្អេងក្អាង បានតែដោយលបលាក់។

រងាវ គុណនាម

[រ-ងាវ] rongeav

សផ្ងាវរាងរលាំ :

រងាវកក

ឈ្មោះបក្សីមួយប្រភេទ សន្តានចចាតជាសត្វឆាបជ្រមុជខ្លួនក្នុងទឹកចាប់ត្រីជាអាហារ :

រងាវកក នាម

[រ-ងាវ-កក] rongeavokok

ឈ្មោះបក្សីមួយប្រភេទ សន្តានចចាតជាសត្វឆាបជ្រមុជខ្លួនក្នុងទឹកចាប់ត្រីជាអាហារ :

រងីក

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រងែក ថា រងីករងែក រងែកក្រៃពេក។

រងីក បុព្វបទ

[រ-ងីក] rongik

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រងែក ថា រងីករងែក រងែកក្រៃពេក។

រងីរងើ

(ម.ព. រងេរងើ)។

រងីរងើ កិរិយាសព្ទ

[រ-ងី-រ-ងើ] rongironger

(ម.ព. រងេរងើ)។

រងុម

សូរឮងុមៗរឿយៗ។

រងុម នាម

[រ-ងុម] rongum

សូរឮងុមៗរឿយៗ។

រងុំ

(ម.ព. រងុម)។

រងុំ នាម

[រ-ងុម] ronguum

(ម.ព. រងុម)។

រងូ

ស្ករត្នោតដែលរំងាស់ខ្ចីភ្លើងធ្វើឱ្យរាវ, បើទុកក្នុងក្អមឱ្យយូរខែឡើងក្រាម ទៅជាស្ករក្រាមរងូ :

រងូ នាម

[រ-ងូ] rongu

ស្ករត្នោតដែលរំងាស់ខ្ចីភ្លើងធ្វើឱ្យរាវ, បើទុកក្នុងក្អមឱ្យយូរខែឡើងក្រាម ទៅជាស្ករក្រាមរងូ :

រងួយ

ដែលមើលទៅឃើញរងោកមីរគ្រុយៗ :

រងួយ គុណកិរិយា

[រ-ងួយ] rongouy

ដែលមើលទៅឃើញរងោកមីរគ្រុយៗ :

រងើក នាម

[រ-ងើក] rongauk

អង្កត់ឧសឬអង្កត់ធ្យូងដែលឆេះកាត់រង្គំឥតអណ្ដាត :

រងើម

ដែលចេញខ្លាញ់ឡើងរលើប :

រងើម គុណនាម

[រ-ងើម] rongaum

ដែលចេញខ្លាញ់ឡើងរលើប :

រងៀក

ដែលទន់ល្វែត :

រងៀក គុណនាម

[រ-ងៀក] rongeak

ដែលទន់ល្វែត :

រងៀម

ដែលអស់កម្លាំងល្វឹងល្វើយទន់ត្របកភ្នែកបើកស្ទើរមិនរួច :

រងៀម គុ.កិ., គុ.

[រ-ងៀម] rongeam

ដែលអស់កម្លាំងល្វឹងល្វើយទន់ត្របកភ្នែកបើកស្ទើរមិនរួច :

រងេរងើ

ដែលងេងើៗរឿយៗ; ដែលទញ់ទាល់វិលវល់ស្មារតីមមិងមមាំង។

រងេរងើ គុ.កិ., គុ.

[រ-ងេ-រ-ងើ] rongerongau

ដែលងេងើៗរឿយៗ; ដែលទញ់ទាល់វិលវល់ស្មារតីមមិងមមាំង។

រងែក

ដែលដួលឬដេករណែលដោយទន់ខ្សោយថយកម្លាំង :

រងែក គុណកិរិយា

[រ-ងែក] rongeaek

ដែលដួលឬដេករណែលដោយទន់ខ្សោយថយកម្លាំង :

រងៃ

(ម.ព. ទឹករងៃ ក្នុង ទឹក)។

រងៃ នាម

[រ-ងៃ] rongei

(ម.ព. ទឹករងៃ ក្នុង ទឹក)។

រងោក

ក្បាលច្រើនត្រៀបត្រា ដេរដាស ដែលមើលទៅឃើញសុទ្ធតែក្បាល :

រងោក គុ.កិ., គុ.

[រ-ងោក] rongouk

ដែលមើលទៅឃើញច្រើនត្រៀប :

រងោក នាម

[ក្បាល-រ-ងោក] rongouk

ក្បាលច្រើនត្រៀបត្រា ដេរដាស ដែលមើលទៅឃើញសុទ្ធតែក្បាល :

រងំ គុណនាម

[រ-ងំ] rongum

ដែលមានសូរសព្ទរណ្ដំគោរម្យគួរស្ដាប់ :

រង៉ាក់រង៉ើក

ប៉ផ្ងាក់ប៉ផ្ងើកដោយរលាក់ខ្លាំង :

រង៉ាក់រង៉ើក គុណកិរិយា

[រ-ង៉ាក់-រ-ង៉ើក] rongakrngauk

ប៉ផ្ងាក់ប៉ផ្ងើកដោយរលាក់ខ្លាំង :

រង៉ាប់រងួ

ដែលមួម៉ៅ ត្អួរចុះត្អួរឡើង :

រង៉ាប់រងួ គុណកិរិយា

[រ-ង៉ាប់-រ-ងួ] rongabaronguo

ដែលមួម៉ៅ ត្អួរចុះត្អួរឡើង :

រង៉ាប់រងើ

ដែលងេងងោង ឬងេងើរកកល់ក្អួតចង្អោរ ព្រោះពុលថ្នាំជាដើម។

រង៉ាប់រងើ គុ.កិ., គុ.

[រ-ង៉ាប់-រ-ងើ] rongaborongau

ដែលងេងងោង ឬងេងើរកកល់ក្អួតចង្អោរ ព្រោះពុលថ្នាំជាដើម។

រង៉ិករង៉ក់

ដែលទន់ល្មៃពត់ពេន :