ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ម្ដេច កិរិយាសព្ទ

[ធ្វើ-ម្ដេច-ណ] mdech

ធ្វើយ៉ាងណាហ្ន៎!

ម្ដេច គុណកិរិយា

[ម្ដេច-ក្ដី] mdech

យ៉ាងណាក្ដី។

ម្ដេច គុណកិរិយា

[ម្ដេច-ក-ដោយ] mdech

អ្វីក៏ដោយ, យ៉ាងណាក៏ដោយ។

ម្ដេច គុណកិរិយា

[ម្ដេច-ទៅ-អេះ] mdech

យ៉ាងណាទៅអេះ?។

ម្ដេច គុណកិរិយា

[ម្ដេច-ហ] mdech

យ៉ាងណាហ៏?។

ម្ទេស

ម្ទេសមួយប្រភេទមានផ្លែទ្រើសជាងម្ទេសប្លោក មានពូជមកពីហាវ៉ៃ មានរសជាតិមិនហឺរ អាចប្រើជាបន្លែស្រស់បាន :

ម្ទេស នាម

[ម្ទេស] mtes

ឈ្មោះឈើដំណាំមួយប្រភេទ ដើមតូចៗទាបៗផ្លែប្រើជាគ្រឿងហឹរ; មានឈ្មោះច្រើនបែបគឺ :

ម្ទេស នាម

[ម្ទេស-ហា-វ៉ៃ] mtes

ម្ទេសមួយប្រភេទមានផ្លែទ្រើសជាងម្ទេសប្លោក មានពូជមកពីហាវ៉ៃ មានរសជាតិមិនហឺរ អាចប្រើជាបន្លែស្រស់បាន :

ម្នា

ពាក្យសាមញ្ញប្រើជាបរិវាររបស់ពាក្យ មនុស្សថា :

ម្នា បុព្វបទ

[ម្នា] mnea

ពាក្យសាមញ្ញប្រើជាបរិវាររបស់ពាក្យ មនុស្សថា :

ម្នាក់ គុណនាម

[ម្នាក់] mneak

មួយនាក់ :

ម្នាក់ គុណនាម

[ម្នាក់-ទៀត] mneak

មួយនាក់ទៀត, អ្នកមួយទៀត :

ម្នាង

ឋានន្តរសម្រាប់ស្ត្រីព្រះស្នំ :

ម្នាង នាម

[ម្នាង] mnieng

ឋានន្តរសម្រាប់ស្ត្រីព្រះស្នំ :

ម្នាល សព្វ., ឧ.

[ម្នាល] mneal

នែ, ហៃ; ពាក្យសម្រាប់អ្នកធំនិយាយទៅរកអ្នកតូច ឬមាតាបិតានិយាយទៅរកកូន :

ម្នាល គុណនាម

[ម្នាល] mneal

(ព.សា.) មួយនាល :

ម្នាស់

ឈ្មោះដំណាំពួកមួយ ស្លឹកមានបន្លាសណ្ឋានស្រដៀងនឹងស្លឹករំចេក ផ្លែមានក្រឡាដេរដាសជុំវិញ ហៅថា ភ្នែក សំបកផ្លែក្រាស់ វេលាទុំមានក្លិនក្រអូប មានរសផ្អែមលាយភ្លាវឬជូរបន្តិចៗ ប្រើជាអាហារ; ម្នាស់មានឈ្មោះផ្សេងៗគ្នាមាន ម្នាស់ប្រាសាទ, ម្នាស់ឃ្វាំ ឬ ម្នាស់ខម, ម្នាស់សំពៅ ជាដើម។

ម្នាស់ នាម

[ម្នាស់] mnies

ឈ្មោះដំណាំពួកមួយ ស្លឹកមានបន្លាសណ្ឋានស្រដៀងនឹងស្លឹករំចេក ផ្លែមានក្រឡាដេរដាសជុំវិញ ហៅថា ភ្នែក សំបកផ្លែក្រាស់ វេលាទុំមានក្លិនក្រអូប មានរសផ្អែមលាយភ្លាវឬជូរបន្តិចៗ ប្រើជាអាហារ; ម្នាស់មានឈ្មោះផ្សេងៗគ្នាមាន ម្នាស់ប្រាសាទ, ម្នាស់ឃ្វាំ ឬ ម្នាស់ខម, ម្នាស់សំពៅ ជាដើម។

ម្និល

ឈ្មោះក្រុងមួយរបស់កោះលុយសុងនិងហ្វីលិព្វីន; ពួកមនុស្សអ្នកក្រុងនេះក៏ហៅ ម្និល ឬ មនិល ដែរ (សរសេរជា ម៉ានិល ក៏បាន)។

ម្និល នាម

[ម្និល] mnil

ឈ្មោះក្រុងមួយរបស់កោះលុយសុងនិងហ្វីលិព្វីន; ពួកមនុស្សអ្នកក្រុងនេះក៏ហៅ ម្និល ឬ មនិល ដែរ (សរសេរជា ម៉ានិល ក៏បាន)។

ម្នីម្នា

ដែលរវៀសរវៃ, ដែលរូតរះ, ដែលប្រញាប់ប្រញាល់ :

ម្នីម្នា គុណកិរិយា a

[ម្នី-ម្នា] mnimnea

រវៀសរវៃ, រូតរះ, រួសរាន់, ប្រញាប់ប្រញាល់ :

ម្នីម្នា គុណនាម b

[ម្នី-ម្នា] mnimnea

ដែលរវៀសរវៃ, ដែលរូតរះ, ដែលប្រញាប់ប្រញាល់ :

ម្នេញ

សេចក្ដីព្រួយឥតស្រាក, សេចក្ដីចំបែងចិត្ត; ដែលមានក្ដីព្រួយឥតស្រាក, ដែលចំបែងចិត្ត :

ម្នេញ កិរិយាសព្ទ a

[ម្នេញ] mnenh

ព្រួយប៉ផ្អុកឥតស្រាក, ព្រួយចំបែងចិត្ត :

ម្នេញ ន., គុ. b

[ម្នេញ] mnenh

សេចក្ដីព្រួយឥតស្រាក, សេចក្ដីចំបែងចិត្ត; ដែលមានក្ដីព្រួយឥតស្រាក, ដែលចំបែងចិត្ត :

ម្នោម្នេញ

ម្នេញក្នុងចិត្ត (ព.កា.) សរសេរជា ម្នោម្នេញ ក៏បាន)។

ម្នោម្នេញ គុណនាម

[ម្នោ-ម្នេញ] mnoumnenh

ម្នេញក្នុងចិត្ត (ព.កា.) សរសេរជា ម្នោម្នេញ ក៏បាន)។

ម្នៅៗ

(ព.ទ.បុ.) អត់បើអត់កំពុងនៅសុខៗ ធ្វើឱ្យកើតហេតុនាំឱ្យមានរវល់ដល់ខ្លួន។

ម្នៅៗ គុណកិរិយា

[ម្នៅ-ម្នៅ] mnov

មិននៅៗ (មិនព្រមនៅស្ងៀម), អត់បើអត់; ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្ដើមសេចក្ដីបន្ទោស ដោយមានស្ដាយក្រោយ :

ម្នៅៗ គុណកិរិយា

[ម្នៅ-ម្នៅ] mnov

(ព.ទ.បុ.) អត់បើអត់កំពុងនៅសុខៗ ធ្វើឱ្យកើតហេតុនាំឱ្យមានរវល់ដល់ខ្លួន។

ម្នះ

ដែលរឹងរូស, មុខរឹង, ចចេសមិនស្ដាប់បង្គាប់អ្នកប្រាប់។ ពាក្យនេះក្លាយពីពាក្យបាលី មានះ ដែលប្រកាន់កិរិយារឹងត្អឹង។

ម្នះ គុណនាម

[ម្នះ] mneah≈

ដែលរឹងរូស, មុខរឹង, ចចេសមិនស្ដាប់បង្គាប់អ្នកប្រាប់។ ពាក្យនេះក្លាយពីពាក្យបាលី មានះ ដែលប្រកាន់កិរិយារឹងត្អឹង។

ម្ភៃ

ចំនួន ១០ពីរដង (២០)។

ម្ភៃ នាម

[ម្ភៃ] mphey

ចំនួន ១០ពីរដង (២០)។

ម្យប់ នាម

[ម្យប់] myob

(ព.សា.) មួយយប់ :

ម្យប់ នាម

[ម្យប់-ម្យាម] myob

មួយយាមក្នុងមួយយប់ :

ម្យាម នាម

[ម្យាម] myeam

(ព.សា.) មួយយាម; មួយពេល :

ម្យីម្យា

(ព.សា.) ដូចគ្នានឹង មយីមយា ដែរ (ប្រើតាមទម្លាប់ស្រួលមាត់ ឬប្រើក្នុងកាព្យដែលមានទំនងឱ្យប្រើ)។

ម្យីម្យា គុណកិរិយា

[ម្យី-ម្យា] myimyea

(ព.សា.) ដូចគ្នានឹង មយីមយា ដែរ (ប្រើតាមទម្លាប់ស្រួលមាត់ ឬប្រើក្នុងកាព្យដែលមានទំនងឱ្យប្រើ)។

ម្យីម្យ៉ គុណកិរិយា

[ម្យី-ម្យ៉] myimyor

(ព.សា.) ដូចគ្នានឹង មយីមយា ដែរ។

ម្យ៉ាង

មួយយ៉ាងថែមទៀត, មួយយ៉ាងផ្សេងទៀត, មួយយ៉ាងដទៃទៀត។

ម្យ៉ាង គុណកិរិយា

[ម្យ៉ាង] myang

មួយយ៉ាង។

ម្យ៉ាង គុណកិរិយា

[ម្យ៉ាង-ដែ] myang

មួយយ៉ាងដែរ។

ម្យ៉ាង គុណកិរិយា

[ម្យ៉ាង-ទៀត] myang

មួយយ៉ាងទៀត។

ម្យ៉ាង ឈ.

[ម្យ៉ាង-វិញ-ទៀត] myang

មួយយ៉ាងថែមទៀត, មួយយ៉ាងផ្សេងទៀត, មួយយ៉ាងដទៃទៀត។

ម្យ៉ែម្យ៉

(ព.សា.) ម្ញ៉ែម្ញ៉ដោយបញ្ចេញអាការៈកិរិយាម្ញ៉ិកម្ញ៉ក់ក្នុងលក្ខណៈមាយា :

ម្យ៉ែម្យ៉ គុ.កិ., គុ.

[ម្យ៉ែ-ម្យ៉] myemyor

(ព.សា.) ម្ញ៉ែម្ញ៉ដោយបញ្ចេញអាការៈកិរិយាម្ញ៉ិកម្ញ៉ក់ក្នុងលក្ខណៈមាយា :

ម្រយ

(ព.សា.) មួយរយគឺដប់ ១០ដង (១០០) :

ម្រយ នាម

[ម្រយ] mroy

(ព.សា.) មួយរយគឺដប់ ១០ដង (១០០) :

ម្រាក់

ក្លើនិងម្រាក់ គឺក្លើប្រុសនិងក្លើស្រី :

ម្រាក់ នាម

[ម្រាក់] mreak

(ព.បុ.) ក្លើស្រី គឺក្លើស្រីនិងស្រី ឬពាក្យប្រុសហៅស្រីជាប្រពន្ធរបស់ក្លើ :

ម្រាក់ នាម

[ក្លើ-ម្រាក់] mreak

ក្លើនិងម្រាក់ គឺក្លើប្រុសនិងក្លើស្រី :

ម្រាម

(រ.ស.) ហៅ ព្រះអង្គុលី, ហៅថា ព្រះអង្គុលីព្រះហស្ត (ម្រាមដៃ), ព្រះអង្គុលីព្រះបាទ (ម្រាមជើង)។

ម្រាម នាម ១)

[ម្រាម] mream

សរីរាវយវៈដែលបែកជាខ្នែងចេញពីទីបំផុតបាតដៃបាតជើង, ក្នុងម្ខាងៗមានប្រាំៗ :

ម្រាម នាម ២)

[ម្រាម] mream

(រ.ស.) ហៅ ព្រះអង្គុលី, ហៅថា ព្រះអង្គុលីព្រះហស្ត (ម្រាមដៃ), ព្រះអង្គុលីព្រះបាទ (ម្រាមជើង)។

ម្រីកៗ គុណកិរិយា

[ម្រីក-ម្រីក] mrik

ដែលចេញអាការៈរីកៗរឿយៗ :

ម្រឹកម្រៃ

ប៉ផ្អែបឥតស្រាក, ដែលសង្រេងសង្រៃមិនដាច់ :

ម្រឹកម្រៃ គុណកិរិយា

[ម្រឹក-ម្រៃ] mruekmrey

ប៉ផ្អែបឥតស្រាក, ដែលសង្រេងសង្រៃមិនដាច់ :

ម្រឹគ

ស្ដេចម្រឹគ (ច្រើនសំដៅសត្វសីហៈ)។

ម្រឹគ នាម

[ម្រ៉ឹក] mruek

សត្វចតុប្បាទព្រៃទូទៅមានសីហៈ, ខ្លា, ឈ្លូស, ប្រើស, ក្ដាន់, រមាំង ជាដើម :

ម្រឹគ នាម

[ម្រឹ-គៈ-ជាត] mruek

(ម.ព. មិគជាត)។

ម្រឹគ នាម

[ម្រឹ-គៈ-ជី-វ័ន] mruek

អ្នកចិញ្ចឹមជីវិតដោយការបរបាញ់ម្រឹគយកសាច់ជាដើមលក់ដូរ (ព្រានម្រឹគ)។

ម្រឹគ នាម

[ម្រឹ-គៈ-ទា-យៈ-ពន់´´] mruek

(ម.ព. មិគទាយពន)។

ម្រឹគ នាម

[ម្រឹ-គៈ-ពាន់] mruek

(ដូចគ្នានឹង មិគព័ន្ធន៍ ដែរ)។

ម្រឹគ នាម

[ម្រឹ-គៈ-រាច] mruek

ស្ដេចម្រឹគ (ឈ្មោល)។

ម្រឹគ នាម

[ម្រឹ-គៈ-រា-ជិ-នី] mruek

(ម.ព. ម្រឹគរាជ)។

ម្រឹគ នាម

[ម្រឹក-គី-ម្រឹក-គា] mruek

ពួកម្រឹគញីនិងម្រឹគឈ្មោល។

ម្រឹគ នាម

[ម្រឹក-គេន] mruek

ស្ដេចម្រឹគ (ច្រើនសំដៅសត្វសីហៈ)។

ម្រឹត

សេចក្ដីស្លាប់, បុគ្គលស្លាប់។

ម្រឹត គុណនាម

[ម្រឹត] mruet

ដែលស្លាប់ហើយ។

ម្រឹត នាម

[ម្រឹត] mruet

សេចក្ដីស្លាប់, បុគ្គលស្លាប់។

ម្រឹតក នាម

[ម្រឹ-ដក់] mroedka≈

(ម.ព. មរតក)។

ម្រឹត្យុ

សេចក្ដីស្លាប់, យមរាជ (ខ្មែរនិយាយក្លាយជា ម្រឹត្យូវ មកយូរហើយ)។

ម្រឹត្យុ នាម

[ម្រឹ-ត្យុ] mruetyo

សេចក្ដីស្លាប់, យមរាជ (ខ្មែរនិយាយក្លាយជា ម្រឹត្យូវ មកយូរហើយ)។

ម្រឹត្យុសយ្យា

ទីដេកស្លាប់, ដំណេកស្លាប់, កន្លែងដេកស្លាប់ (ហៅថា មច្ចុសេយ្យា ក៏បាន)។

ម្រឹត្យុសយ្យា នាម

[ម្រឹ-ត្យុ-សៃ-យ៉ា] mruetyosyyea

ទីដេកស្លាប់, ដំណេកស្លាប់, កន្លែងដេកស្លាប់ (ហៅថា មច្ចុសេយ្យា ក៏បាន)។

ម្រឹទិនី នាម

[ម្រឹ-ទិ-នី] mruetini

ដីល្អ, ដីមានជីជាតិ :

ម្រុម

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទមែកស្រួយងាយបាក់ ជាជាតិឈើចាញ់ទឹក, ស្លឹកខ្ចីប្រើជាបន្លែស្លស្រឡក់ ផ្លែវែងៗ សាច់រឹងមានសរសៃ ប្រើជាបន្លែស្លម្ជូរបាន (សរសេរ ម្រុំ ក៏បាន)។

ម្រុម នាម

[ម្រុម] mrum

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទមែកស្រួយងាយបាក់ ជាជាតិឈើចាញ់ទឹក, ស្លឹកខ្ចីប្រើជាបន្លែស្លស្រឡក់ ផ្លែវែងៗ សាច់រឹងមានសរសៃ ប្រើជាបន្លែស្លម្ជូរបាន (សរសេរ ម្រុំ ក៏បាន)។

ម្រុំ នាម

[ម្រុំ] mrum

(ម.ព. ម្រុម)។

ម្រើមព្រះ

ឈ្មោះសុខុមសត្វមួយប្រភេទ ពួកសហស្សបទី កើតនៅតែនឹងដីសើម ជ្រកអាស្រ័យនៅនឹងទីសុកមម៉ុកដែលមានស្លឹកឈើ ឬសំរាមជាដើម។

ម្រើមព្រះ នាម

[ម្រើម-ព្រះ] mraumpreah

ឈ្មោះសុខុមសត្វមួយប្រភេទ ពួកសហស្សបទី កើតនៅតែនឹងដីសើម ជ្រកអាស្រ័យនៅនឹងទីសុកមម៉ុកដែលមានស្លឹកឈើ ឬសំរាមជាដើម។

ម្រេច

គ្រាប់ម្រេចដែលជាអាចម៍សត្វបក្សីចំពួកខ្លះ មានពពេចជាដើម ព្រោះវាចឹកស៊ីផ្លែម្រេចទុំ (មានតម្លៃស្មើគ្នានឹងម្រេចសយ៉ាងល្អ)។

ម្រេច នាម

[ម្រេច] mrech

ឈ្មោះដំណាំឡើងជន្លង់មួយប្រភេទ ដើមនិងស្លឹកស្រដៀងនឹងម្លូតែស្លឹកតូចៗក្រាស់រឹងជាងម្លូ ផ្លែចេញជាស្មែង គ្រាម់មូលៗល្អិតៗមានក្លិនហឹរប្រហើរឆួល ប្រើជាគ្រឿងផ្សំម្ហូបឬជាថ្នាំក្ដៅ, ជាដំណាំមានប្រយោជន៍សំខាន់មួយប្រភេទ ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋមានដាំក្នុងខេត្តកំពតច្រើនជាងទីឯទៀត។