វចនានុក្រមខ្មែរ

ម៉ឹក

ឈ្មោះល្បែងម្យ៉ាងសម្រាប់កុមារៗ គឺពួកគេបោះកាក់និងលោតជើងមួយនៅលើក្រឡាគូសនៅលើដី តាមលំដាប់លំដោយ :

ម៉ឹក នាម

[ម៉ឹក] moek≈

ឈ្មោះល្បែងម្យ៉ាងសម្រាប់កុមារៗ គឺពួកគេបោះកាក់និងលោតជើងមួយនៅលើក្រឡាគូសនៅលើដី តាមលំដាប់លំដោយ :

ម៉ឹង

អេះ, ហ្ន៎ះ។ ពាក្យដែលច្រើននិយាយផ្សំនឹងពាក្យ ម្ល៉ឹង, ម៉្លោះ ថា :

ម៉ឹង គុណកិរិយា

[ម៉ឹង] mueng

អេះ, ហ្ន៎ះ។ ពាក្យដែលច្រើននិយាយផ្សំនឹងពាក្យ ម្ល៉ឹង, ម៉្លោះ ថា :

ម៉ឹងៗ ឧទានសព្ទ

[ម៉ឹង-ម៉ឹង] mueng

សូរសំឡេងរគាំងតូច។

ម៉ឹប

សូរឮដោយវាយវាត់ច្បិច (ប្រើជា មឹប ក៏មាន តាមសូរដែលឮ)។

ម៉ឹប ឧទានសព្ទ

[ម៉ឹប] mueb

សូរឮដោយវាយវាត់ច្បិច (ប្រើជា មឹប ក៏មាន តាមសូរដែលឮ)។

ម៉ឹម កិរិយាសព្ទ

[ម៉ឹម] muem

(ម.ព. ញ៉ិម)។

ម៉ឹមៗ កិរិយាសព្ទ

[ម៉ឹម] muem

(ម.ព. ម៉ិមៗ)។

ម៉ឺង ឧទានសព្ទ

[ម៉ឺង] mueung

សូរឮដោយគោះ ឬវាយអ្វីៗដែលរឹង ឬស្រួយ, តឹង។

ម៉ឺង គុណនាម

[ម៉ឺង] mueung

ដែលតឹង ឬរឹងខ្លាំងហាក់ដូចជាអ្វីៗដែលឮសូរម៉ឺង :

ម៉ឺង គុណកិរិយា

[ម៉ឺង-ម៉ាត់] mueung

ដែលតឹងតែង, ប្រាកដប្រជា :

ម៉ឺងៗ ឧទានសព្ទ

[ម៉ឺង-ម៉ឺង] meungmeung≈

(ម.ព. ម៉ឹងៗ)។

បណ្ដាស័ក្ដិមន្ត្រីមុនទីឃុន (រាប់តាមលំដាប់បណ្ដាស័ក្ដិពីថ្នាក់ក្រោមបំផុតឡើងរៀងទៅថ្នាក់លើថា ម៉ឺន ឬ ហ្មឺន, ឃុន, ហ្លួង, ព្រះ, ឧកញ៉ា), តាមបវេណីរាជ្យក្នុងកម្ពុជរដ្ឋពីកាលជាន់បុរាណ, កូនប្រុសរបស់សេនាបតីឬរបស់ស្ដេចត្រាញ់ ត្រូវហៅ ម៉ឺន តាំងពីនៅជាកុមារតូច ពុំចាំបាច់តាំងឡើយ (

ម៉ឺន គុណនាម

[ម៉ឺន] mern

ចំនួនសំខ្យាដប់ពាន់ (១០. ០០០)។

ម៉ឺន នាម

[ម៉ឺន] mern

បណ្ដាស័ក្ដិមន្ត្រីមុនទីឃុន (រាប់តាមលំដាប់បណ្ដាស័ក្ដិពីថ្នាក់ក្រោមបំផុតឡើងរៀងទៅថ្នាក់លើថា ម៉ឺន ឬ ហ្មឺន, ឃុន, ហ្លួង, ព្រះ, ឧកញ៉ា), តាមបវេណីរាជ្យក្នុងកម្ពុជរដ្ឋពីកាលជាន់បុរាណ, កូនប្រុសរបស់សេនាបតីឬរបស់ស្ដេចត្រាញ់ ត្រូវហៅ ម៉ឺន តាំងពីនៅជាកុមារតូច ពុំចាំបាច់តាំងឡើយ (

ម៉ឺនុយ

(ប.ព.) បញ្ជីនៃជម្រើសទាំងឡាយដែលបង្ហាញនៅលើអេក្រង់កុំព្យូទ័រក្នុងកម្មវិធីឬឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់។

ម៉ឺនុយ នាម ១)

[ម៉ឺ-នុយ] meunuy≈

(ម.ព. អាហារប័ណ្ណ ក្នុង អាហារ)។

ម៉ឺនុយ នាម ២)

[ម៉ឺ-នុយ] meunuy≈

(ប.ព.) បញ្ជីនៃជម្រើសទាំងឡាយដែលបង្ហាញនៅលើអេក្រង់កុំព្យូទ័រក្នុងកម្មវិធីឬឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់។

ម៉ុង

មុខផ្នូរ គឺរបៀបឥដ្ឋឬស៊ីម៉ងត៍, ថ្ម ដាក់ពីខាងមុខផ្នូរសពចិនឬយួន។

ម៉ុង នាម

[ម៉ុង] mung

ផ្នូរសព គឺផ្នូរដែលបញ្ចុះសពចិនឬយួន។

ម៉ុង នាម

[មុក-ម៉ុង] mung

មុខផ្នូរ គឺរបៀបឥដ្ឋឬស៊ីម៉ងត៍, ថ្ម ដាក់ពីខាងមុខផ្នូរសពចិនឬយួន។

ម៉ុងសាយ

ក្រុមរបាំប្រពៃណីចិន រួមសម្ដែងដោយសិល្បករពាក់ក្រណាត់ច្នៃជារូបនាគ ហក់លោត ធ្វើត្រាប់តាមកាយវិការសត្វសាហាវពិតៗ កំដរដោយអ្នកវាយស្គរ វាយឆាប់លាន់ទ្រហឹងអឺងអាប់។ របាំនេះមានគោលបំណង បណ្ដេញឬកម្ចាត់ភាវៈអាក្រក់ឧបទ្រពចង្រៃផងទាំងពួង ដើម្បីនាំមកនូវសិរីសួស្ដីដល់ក្រុមគ្រួសារម្ចាស់ផ

ម៉ុងសាយ នាម

[ម៉ុង-សាយ] mongsay≈

ក្រុមរបាំប្រពៃណីចិន រួមសម្ដែងដោយសិល្បករពាក់ក្រណាត់ច្នៃជារូបនាគ ហក់លោត ធ្វើត្រាប់តាមកាយវិការសត្វសាហាវពិតៗ កំដរដោយអ្នកវាយស្គរ វាយឆាប់លាន់ទ្រហឹងអឺងអាប់។ របាំនេះមានគោលបំណង បណ្ដេញឬកម្ចាត់ភាវៈអាក្រក់ឧបទ្រពចង្រៃផងទាំងពួង ដើម្បីនាំមកនូវសិរីសួស្ដីដល់ក្រុមគ្រួសារម្ចាស់ផ

ម៉ុម

ក្រមុំ, នាងក្រមុំ; ពាក្យថ្នមឬទំយើសម្រាប់ហៅស្ត្រីជាទីស្រឡាញ់ :

ម៉ុម គុ., ន.

[ម៉ុម] mum

ក្រមុំ, នាងក្រមុំ; ពាក្យថ្នមឬទំយើសម្រាប់ហៅស្ត្រីជាទីស្រឡាញ់ :

ម៉ូក

សូរឮដោយគោះឬវាយអ្វីៗដែលណែនស្រួយ (ថាតាមទម្លាប់ដែលឮ)។

ម៉ូក ឧទានសព្ទ

[ម៉ូក] muk

សូរឮដោយគោះឬវាយអ្វីៗដែលណែនស្រួយ (ថាតាមទម្លាប់ដែលឮ)។

ម៉ូង

សូរគងតូច :

ម៉ូង ឧទានសព្ទ

[ម៉ូង] mung

សូរគងតូច :

ម៉ូងគ្រុំ

ឈ្មោះភ្លេងបុរាណមួយវង់ មានស្គរធំមួយ (ស្គរនោះមានធ្លុះបន្តិច), មានគងមួយវង់, មានស្រឡៃតូចមួយ, មានគងធំ (គងមូង) មួយ, មានឫស្សីកំបែកមួយកំណាត់ មានអ្នកភ្លេងតែត្រឹម ៣នាក់គឺ ម្នាក់វាយគងវង់, ម្នាក់ផ្លុំស្រឡៃតូច, ម្នាក់ទៀតវាយស្គរធំផង វាយគងធំផង វាយឫស្សីកំបែកផង (វាយគោះឱ្យមានសូ

ម៉ូងគ្រុំ នាម

[ម៉ូង-គ្រុំ] mungkruum

ឈ្មោះភ្លេងបុរាណមួយវង់ មានស្គរធំមួយ (ស្គរនោះមានធ្លុះបន្តិច), មានគងមួយវង់, មានស្រឡៃតូចមួយ, មានគងធំ (គងមូង) មួយ, មានឫស្សីកំបែកមួយកំណាត់ មានអ្នកភ្លេងតែត្រឹម ៣នាក់គឺ ម្នាក់វាយគងវង់, ម្នាក់ផ្លុំស្រឡៃតូច, ម្នាក់ទៀតវាយស្គរធំផង វាយគងធំផង វាយឫស្សីកំបែកផង (វាយគោះឱ្យមានសូ

ម៉ូដឹម

(ប.ព.) ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកដែលអាចឱ្យបញ្ជូនទិន្នន័យ ឬផ្លាស់ប្ដូរព័ត៌មានតាមរយៈខ្សែទូរសព្ទពីកុំព្យូទ័រមួយទៅកុំព្យូទ័រមួយទៀត។

ម៉ូដឹម នាម

[ម៉ូ-ដឹម] moudoem≈

(ប.ព.) ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកដែលអាចឱ្យបញ្ជូនទិន្នន័យ ឬផ្លាស់ប្ដូរព័ត៌មានតាមរយៈខ្សែទូរសព្ទពីកុំព្យូទ័រមួយទៅកុំព្យូទ័រមួយទៀត។

ម៉ូដែល

គំរូ, សំណាក :

ម៉ូដែល នាម

[ម៉ូ-ដែល] moudael≈

គំរូ, សំណាក :

ម៉ូឌុល

(គណិត.) ទូទៅកម្មនៃលំហវ៉ិចទ័រ។

ម៉ូឌុល នាម

[ម៉ូ-ឌុល] moudul≈

(ភូមិ.) ធារមធ្យមប្រចាំឆ្នាំរបស់ផ្លូវទឹកមួយ :

ម៉ូឌុល នាម

[ម៉ូ-ឌុល] moudul≈

(គណិត.) ទូទៅកម្មនៃលំហវ៉ិចទ័រ។

ម៉ូណូកូទីលេដុង

រុក្ខជាតិមានគ្រាប់ដែលមានកូទីលេដុងមួយ។

ម៉ូណូកូទីលេដុង គុណនាម

[ម៉ូ-ណូ-កូ-ទី-លេ-ដុង] mounoukoutiledong≈

រុក្ខជាតិមានគ្រាប់ដែលមានកូទីលេដុងមួយ។

ម៉ូត

បែប, ទម្រង់ សម្រាប់របៀបរចនាសម្លៀកបំពាក់, សក់, ផ្ទះជាដើម។ ជួនសរសេរជា «ម៉ូដ» ក៏មាន :

ម៉ូត នាម

[ម៉ូត] mode

បែប, ទម្រង់ សម្រាប់របៀបរចនាសម្លៀកបំពាក់, សក់, ផ្ទះជាដើម។ ជួនសរសេរជា «ម៉ូដ» ក៏មាន :

ម៉ូតូ

យានមានកង់ពីរ ដែលដើរដោយកម្លាំងម៉ាស៊ីន :

ម៉ូតូ នាម

[ម៉ូ-តូ] moutou≈

យានមានកង់ពីរ ដែលដើរដោយកម្លាំងម៉ាស៊ីន :

ម៉ូតូចោរ

ម៉ូតូដែលត្រូវបានគេលួចឬប្លន់យកមកលក់បន្ត។

ម៉ូតូចោរ នាម

[ម៉ូ-តូ-ចោ] moutouchao≈

ម៉ូតូដែលត្រូវបានគេលួចឬប្លន់យកមកលក់បន្ត។

ម៉ូតូឌុប

(ព.សា.) មធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនដោយម៉ូតូយកថ្លៃឈ្នួល :

ម៉ូតូឌុប នាម

[ម៉ូ-តូ-ឌុប] moutoudub≈

(ព.សា.) មធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនដោយម៉ូតូយកថ្លៃឈ្នួល :

ម៉ូទ័រ

(រូប.) ប្រដាប់អូសនិងទាញដោយចរន្តអគ្គិសនី; ឧបករណ៍សម្រាប់បំប្លែងថាមពលអគ្គិសនីឱ្យទៅជាថាមពលមេកានិក :

ម៉ូទ័រ នាម

[ម៉ូ-ទ័រ] moutro≈

(រូប.) ប្រដាប់អូសនិងទាញដោយចរន្តអគ្គិសនី; ឧបករណ៍សម្រាប់បំប្លែងថាមពលអគ្គិសនីឱ្យទៅជាថាមពលមេកានិក :

ម៉ូយ

(ព.សា.) អតិថិជន, អ្នកទិញទំនិញឬប្រើសេវាជាប្រចាំ :

ម៉ូយ នាម

[ម៉ូយ] mouy≈

(ព.សា.) អតិថិជន, អ្នកទិញទំនិញឬប្រើសេវាជាប្រចាំ :

ម៉េច

ម្ដេច (ព.សា.)។ ពាក្យសម្រាប់សួរគ្នាដោយឆ្ងល់, ដោយចង់ដឹង :

ម៉េច គុណកិរិយា

[ម៉ិច] mex

ម្ដេច (ព.សា.)។ ពាក្យសម្រាប់សួរគ្នាដោយឆ្ងល់, ដោយចង់ដឹង :

ម៉េតប្រាយ

និយាយសម្ដីមានក្នុងមានក្រៅ, និយាយសម្ដីលូកលើសើក្រោម :

ម៉េតប្រាយ នាម a

[ម៉ិត-ប្រាយ] metbray

លែបខាយ, ល្បិចល្បង, សម្ដីមានក្នុងមានក្រៅ, ពាក្យលូកលើសើក្រោម :

ម៉េតប្រាយ គុណនាម b

[ម៉ិត-ប្រាយ] metbray

ដែលមានក្នុងមានក្រៅ, ដែលលូកលើសើក្រោម :

ម៉េតប្រាយ កិរិយាសព្ទ c

[ម៉ិត-ប្រាយ] metbray

និយាយសម្ដីមានក្នុងមានក្រៅ, និយាយសម្ដីលូកលើសើក្រោម :

ម៉េត្រូ

ប្រព័ន្ធផ្លូវរថភ្លើងនៅក្រោមដី, រថភ្លើងដើរដោយចរន្តអគ្គិសនីដែលរត់លើប្រព័ន្ធផ្លូវក្រោមដីនេះ។

ម៉េត្រូ នាម

[ម៉េ-ត្រូ] metru≈

ប្រព័ន្ធផ្លូវរថភ្លើងនៅក្រោមដី, រថភ្លើងដើរដោយចរន្តអគ្គិសនីដែលរត់លើប្រព័ន្ធផ្លូវក្រោមដីនេះ។

ម៉ែ

ម្ដាយ។ ហៅម្ដាយមីងថា ម៉ែមីង ឬ ហៅជីដូនថា ម៉ែយាយ ក៏មាន។ បុរាណច្រើនហៅស្ត្រីដទៃដែលមានវ័យស្មើនឹងមាតាថា ម៉ែ (រាប់ថាជាពាក្យគោរព)។

ម៉ែ នាម

[ម៉ែ] mae

ម្ដាយ។ ហៅម្ដាយមីងថា ម៉ែមីង ឬ ហៅជីដូនថា ម៉ែយាយ ក៏មាន។ បុរាណច្រើនហៅស្ត្រីដទៃដែលមានវ័យស្មើនឹងមាតាថា ម៉ែ (រាប់ថាជាពាក្យគោរព)។

ម៉ែ!

ពាក្យលាន់មាត់បន្លឺជាមុនដោយអាការៈក្រោធឬស្ងើច, ស្ញែង, ភ្ញាក់, តឹងចិត្ត, មានសេចក្ដីថា ម្ដាយ! ឬត្រូវគ្នានឹងពាក្យថា ប៉ៃ!, យ៉!, ព្ធ!, ព្ធយា!; ជួនកាលលាន់មាត់ថា ម៉ែកូន!, ម៉ែអញ! ឬថា ម៉ែអើយ! (ម៉ែអ្ហើយ) ក៏មាន។

ម៉ែ! ឧទានសព្ទ

[ម៉ែ] mae≈

ពាក្យលាន់មាត់បន្លឺជាមុនដោយអាការៈក្រោធឬស្ងើច, ស្ញែង, ភ្ញាក់, តឹងចិត្ត, មានសេចក្ដីថា ម្ដាយ! ឬត្រូវគ្នានឹងពាក្យថា ប៉ៃ!, យ៉!, ព្ធ!, ព្ធយា!; ជួនកាលលាន់មាត់ថា ម៉ែកូន!, ម៉ែអញ! ឬថា ម៉ែអើយ! (ម៉ែអ្ហើយ) ក៏មាន។

ម៉ែត្រ

ចំនួនឬប្រវែងមួយពាន់ភាគដែលចែកឬដែលបែងចេញពីក្នុងមួយម៉ែត្រ អក្សរកាត់ (ម.ម.)។

ម៉ែត្រ នាម

[ម៉ែត] ឬ [ម៉ិត] maet

ឈ្មោះរង្វាស់បារាំងសែស ប្រវែងដប់ដេស៊ីម៉ែត្រឬមួយរយសង់ទីម៉ែត្រ ឬក៏មួយពាន់មិល្លីម៉ែត្រ, ជារង្វាស់ដែលក្នុងសម័យសព្វថ្ងៃនេះ ខ្មែរចេះប្រើពេញទាំងកម្ពុជរដ្ឋ, បើធៀបនឹងរង្វាស់របស់ខ្មែរពីដើមត្រូវគ្នានឹងប្រវែងពីរហត្ថជាងឈើ ដែលហៅថា ហត្ថខ្នាត (ពីរហត្ថខ្នាត), ធៀបនឹងហត្ថមនុស្សប្

ម៉ែត្រ នាម

[ដេ-កា-ម៉ែត] maet

ចម្ងាយ ឬប្រវែងដប់ម៉ែត្រ (ដា.ម.)។

ម៉ែត្រ នាម

[ដេ-ស៊ី-ម៉ែត] maet

ប្រវែងដប់សង់ទីម៉ែត្រ សរសេរកាត់ជា ដ.ម. :

ម៉ែត្រ នាម

[ម៉ែត-កា-រ៉េ] maet

ម៉ែត្រទ្វេគុណ មានទំហំទីបួនជ្រុងស្មើភាគ (ម.២) ; កុំប្រើពាក្យម៉ែត្រក្រឡា ព្រោះជាពាក្យគន្លាស់ពុំសមរម្យ, ត្រូវប្រើពាក្យ ម៉ែត្រទ្វេគុណ ឬម៉ែត្រការ៉េ (តាមបារាំង) វិញក៏បាន។

ម៉ែត្រ នាម

[ម៉េត-គុប] maet

ម៉ែត្រត្រីគុណ មានកម្ពស់មួយម៉ែត្របួនជ្រុងស្មើភាគ (ម.៣)។

ម៉ែត្រ នាម

[មិល-លី-ម៉ែត] maet

ចំនួនឬប្រវែងមួយពាន់ភាគដែលចែកឬដែលបែងចេញពីក្នុងមួយម៉ែត្រ អក្សរកាត់ (ម.ម.)។

ម៉ែឪ

មាតាបិតា អាណាព្យាបាល អ្នកដែលជាតំណាងម្ដាយឪពុក, (ព.ប្រ.) មេកោយ អ្នកដឹកនាំ :

ម៉ែឪ នាម

[ម៉ែ-អូវ] maeaouv≈

មាតាបិតា អាណាព្យាបាល អ្នកដែលជាតំណាងម្ដាយឪពុក, (ព.ប្រ.) មេកោយ អ្នកដឹកនាំ :

ម៉ៃ

ចាប់មន្ទិលដោយស្មានព្រោះបានឮ ឬបានដឹងរហាក់រហៀង។

ម៉ៃ កិរិយាសព្ទ

[ម៉ៃ] mey

ចាប់មន្ទិល ឬចាប់ពិភាល់ទៅរកដោយដៅស្មាន :

ម៉ៃ កិរិយាសព្ទ

[នឹក-ម៉ៃ] mey

ចាប់ពិភាល់ដោយនឹកសង្ស័យ។

ម៉ៃ កិរិយាសព្ទ

[ម៉ៃ-ដាក់] mey

ចាប់ពិភាល់ចំពោះត្រង់។

ម៉ៃ កិរិយាសព្ទ

[ម៉ៃ-អា-ថៃ] mey

ចាប់មន្ទិលដោយស្មានព្រោះបានឮ ឬបានដឹងរហាក់រហៀង។

ម៉ៃសាក់

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទមានសាច់ជាប់ប្រើការធន់បានយូរ ជាឈើមានប្រយោជន៍សំខាន់ក្នុងការឈើ។ តាមដោយធ្លាប់បានដឹងថា ម៉ៃសាក់មាន ៣ប្រភេទមានសាច់និងសម្បុរផ្សេងៗពីគ្នាគឺ ម៉ៃសាក់ដែក, ម៉ៃសាក់មាស, ម៉ៃសាក់អាចម៍ក្របី។

ម៉ៃសាក់ នាម

[ម៉ៃ-សាក់] maisak≈

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទមានសាច់ជាប់ប្រើការធន់បានយូរ ជាឈើមានប្រយោជន៍សំខាន់ក្នុងការឈើ។ តាមដោយធ្លាប់បានដឹងថា ម៉ៃសាក់មាន ៣ប្រភេទមានសាច់និងសម្បុរផ្សេងៗពីគ្នាគឺ ម៉ៃសាក់ដែក, ម៉ៃសាក់មាស, ម៉ៃសាក់អាចម៍ក្របី។

ម៉ៃស័ក

(ម.ព. ម៉ៃសាក់)។

ម៉ៃស័ក នាម

[ម៉ៃ-សាក់] meysak

(ម.ព. ម៉ៃសាក់)។

ម៉ោង

ម៉ោងដែលកំណត់នៅល្វែងម៉ោងសូន្យ :

ម៉ោង នាម ១)

[ម៉ោង] morng

ឈ្មោះមាត្រារាប់វេលាមួយជុំទ្រនិចវែងនៃនាឡិកា គឺវេលា ៦០នាទី (៦០មិនុត) :

ម៉ោង នាម ២)

[ម៉ោង] morng

ក្នុងយប់មួយថ្ងៃមួយហៅថាមួយថ្ងៃ មាន ២៤ម៉ោង គឺ ២៤នាឡិកា, រាប់ថា ម៉ោង ១ពីវេលាក្រោយអធ្រាត្ររៀងទៅដល់ថ្ងៃត្រង់ បាន ១២ម៉ោង ហៅថាកន្លះថ្ងៃម្ដង, រាប់ថា ម៉ោង ១៣គឺវេលាក្រោយថ្ងៃត្រង់រៀងមកដល់អធ្រាត្រទៀត បាន ១២ម៉ោង ហៅថាកន្លះថ្ងៃម្ដងទៀត, រួមជាមួយថ្ងៃគត់ មាន ២៤ម៉ោង; ក្នុងយប់មួយ