វចនានុក្រមខ្មែរ

មោង នាម

[មោង] moung

ដំបងធំវែងមានគល់ទ្រមីង, ត្មោងធំវែង :

មោង នាម

[មោង] moung

ឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងខេត្តបាត់ដំបងប៉ែកខាងកើត ប្រទល់គ្នានឹងខេត្តពោធិ៍សាត់ :

មោង នាម

[មោង] moung

ឈ្មោះស្ទឹងមួយក្នុងស្រុកមោងដែលហូរចុះទៅក្នុងទន្លេសាប :

មោទកភាព

ភាពឬភាវៈជាអ្នករីករាយ, ភាវៈនៃសេចក្ដីត្រេកអរ, សេចក្ដីអរគុណ :

មោទកភាព នាម

[មោ-ទៈ-កៈ-ភាប] moutkopheap

ភាពឬភាវៈជាអ្នករីករាយ, ភាវៈនៃសេចក្ដីត្រេកអរ, សេចក្ដីអរគុណ :

មោទនភាព

ភាពជាទីគួរឱ្យកោតស្ញប់ស្ញែង ជាទីគួរឱ្យគោរពកោតសរសើរ :

មោទនភាព នាម

[មោ-ទៈ-នៈ-ភាប] moteakneakpheab≈

ភាពជាទីគួរឱ្យកោតស្ញប់ស្ញែង ជាទីគួរឱ្យគោរពកោតសរសើរ :

មោទនា

ការរីករាយ, ការស្រស់ស្រាយសប្បាយចិត្ត, សេចក្ដីត្រេកអរ (ម.ប្រ., ច្រើនប្រើ អនុមោទនា ជាង)។

មោទនា នាម

[មោ-ទៈ-នា] moutonea

ការរីករាយ, ការស្រស់ស្រាយសប្បាយចិត្ត, សេចក្ដីត្រេកអរ (ម.ប្រ., ច្រើនប្រើ អនុមោទនា ជាង)។

មោទនៈ

ដែលជាទីរីករាយ ត្រេកអរ, ដែលជាទីគាប់ចិត្ត :

មោទនៈ គុណនាម

[មោ-ទៈ-នៈ] moteakneak≈

ដែលជាទីរីករាយ ត្រេកអរ, ដែលជាទីគាប់ចិត្ត :

មោនភាព

ភាវៈស្ងៀម, ដំណើរស្ងៀម (មិនស្ដី)។

មោនភាព នាម

[មោ-នៈ-ភាប] mounopheap

ភាវៈស្ងៀម, ដំណើរស្ងៀម (មិនស្ដី)។

មោនេយ្យភាព

ភាពឬភាវៈជាអ្នកប្រាជ្ញ, បែបបទឬសណ្ដាប់ធ្នាប់របស់អ្នកប្រាជ្ញ :

មោនេយ្យភាព នាម

[មោ-នៃ-យៈ-ភាប] mouneyyopheap

ភាពឬភាវៈជាអ្នកប្រាជ្ញ, បែបបទឬសណ្ដាប់ធ្នាប់របស់អ្នកប្រាជ្ញ :

មោរកលាប

សំណុំឬបាច់កន្ទុយក្ងោក :

មោរកលាប នាម

[មោ-រៈ-កៈ-ឡាប] mourkaleab

សំណុំឬបាច់កន្ទុយក្ងោក :

មោរ៉ា

ឈ្មោះថ្មកែវមួយប្រភេទមានសម្បុរឡាយ (ជាពួកត្បូង) ប្រើជា ម៉ូរ៉ា ក៏មាន (តាមទម្លាប់ហៅ)។

មោរ៉ា នាម

[មោ-រ៉ា] moura

ឈ្មោះថ្មកែវមួយប្រភេទមានសម្បុរឡាយ (ជាពួកត្បូង) ប្រើជា ម៉ូរ៉ា ក៏មាន (តាមទម្លាប់ហៅ)។

មោលី

ខ្មែរហៅកំពូលស្រួចដែលធ្វើរបរស្មីកួចមូលលើព្រះសិរស៍ព្រះពុទ្ធរូបថា មោលី ដែរ :

មោលី នាម ១)

[មោ-លី] mouli

ជុក, កំប៉ោយ; ផ្នួងសក់ :

មោលី នាម ២)

[មោ-លី] mouli

ខ្មែរហៅកំពូលស្រួចដែលធ្វើរបរស្មីកួចមូលលើព្រះសិរស៍ព្រះពុទ្ធរូបថា មោលី ដែរ :

មោហន្ធ

មោហៈដែលមានអាការៈដូចជាខ្វាក់ឬដូចជាមនុស្សខ្វាក់។ ប្រើជា គុ. ក៏មាន :

មោហន្ធ ន., គុ.

[មោ-ហន់] mouhanthor

មោហៈដែលមានអាការៈដូចជាខ្វាក់ឬដូចជាមនុស្សខ្វាក់។ ប្រើជា គុ. ក៏មាន :

មោហន្ធការ

មោហៈដែលដូចជាសេចក្ដីងងឹតឬដូចជាយប់, សេចក្ដីងងឹតសូន្យឈឹងពុំយល់ខុសត្រូវ :

មោហន្ធការ នាម

[មោ-ហន់-ធៈ-កា] mouhnthokar

មោហៈដែលដូចជាសេចក្ដីងងឹតឬដូចជាយប់, សេចក្ដីងងឹតសូន្យឈឹងពុំយល់ខុសត្រូវ :

មោហាគតិ

ដំណើរលម្អៀងព្រោះមោហៈ គឺសេចក្ដីលម្អៀងបំពាក់បំពានព្រោះការមិនយល់ខុសត្រូវ :

មោហាគតិ នាម

[មោ-ហា-គៈ-តិ] mouhakote

ដំណើរលម្អៀងព្រោះមោហៈ គឺសេចក្ដីលម្អៀងបំពាក់បំពានព្រោះការមិនយល់ខុសត្រូវ :

មោហោ

(ម.ព. មោហៈ)។

មោហោ នាម

[មោ-ហោ] mouhao

(ម.ព. មោហៈ)។

មោហៈ នាម

[មោ-ហៈ] mouhak

អវិជ្ជា, សេចក្ដីវង្វេង, សេចក្ដីល្ងង់ ឬភ័ន្តស្មារតីមិនយល់ការណ៍ពិត, មិនស្គាល់ខុសត្រូវ :

មោហៈ នាម

[មោ-ហៈ-ចិត] mouhak

ចិត្តដែលលាយឡំដោយមោហៈ, ចិត្តងងឹតល្ងង់។

មោហៈ នាម

[មោ-ហ័ប-ប្រ-ព័ន] mouhak

ចំណងមោហៈ, មោហៈដែលចងឆ្វាក់; អ្នកដែលមានមោហៈចងឆ្វាក់។

មោហៈ នាម

[មោ-ហៈ-មូល] mouhak

មោហៈដែលជាឫសអកុសល។

មោហ៍

(ម.ព. មោហៈ)។

មោហ៍ នាម

[មោ] mouh

(ម.ព. មោហៈ)។

មោះ

(ម.ព. មោះពុំគាប់)។

មោះ គុណកិរិយា

[មោះ] muoh

ថា, ជា, ដែលជា, ដែលត្រូវថាជា។ ពាក្យសម្រាប់ប្រើខៃសព្ទ ឬខៃសេចក្ដី ប្រើជម្រាលឬផ្ទេរសព្ទផ្ទេរសេចក្ដីដែលជាវេវចនៈនឹងគ្នា ឬដែលស្មើគ្នាឱ្យជ្រាលពីមួយទៅលើមួយ, ច្រើនតែដាក់ពាក្យ ថា មកផង, ដូចជា :

មោះ គុណកិរិយា

[គឺ-មោះ] muoh

គឺថា :

មោះ នាម

[មោះ] muoh

សេចក្ដីសៅហ្មង, ដំណើរឆ្គាំឆ្គង, មន្ទិល :

មោះ នាម

[មោះ-ពុំ-គាប់] muoh

សេចក្ដីសៅហ្មងឬដំណើរឆ្គាំឆ្គង ពុំគប្បីឬមិនសមគួរ។

មោះ នាម

[មោះ-មន់-ទិល] muoh

មន្ទិលសៅហ្មង មោះមៃឬមោះហ្មង ការទាស់ហេតុទាស់ដំណើរ, សេចក្ដីហ្មងឆ្គង, សេចក្ដីខុសឆ្គង។

មោះ នាម

[មោះ-មិន-គាប់] muoh

(ម.ព. មោះពុំគាប់)។

មោះមុត

ដែលក្លាហាន, ដែលអង់អាច :

មោះមុត គុណនាម a

[មោះ-មុត] muoht

ដែលក្លាហាន, អង់អាច, ដែលមានចិត្តមុត ឥតញញើត :

មោះមុត គុណកិរិយា b

[មោះ-មុត] muoht

ដែលក្លាហាន, ដែលអង់អាច :

មៅ នាម

[មៅ] mov

សំបកក្រចៅ :

មំសភក្ស

ដែលស៊ីសាច់ជាអាហារ។

មំសភក្ស គុណនាម

[ម័ង-សៈ-ភ័ក] mngosakphka≈

ដែលស៊ីសាច់ជាអាហារ។

មំសភក្សបក្សី

ពពួកសត្វស្លាបដែលស៊ីសាច់ជាអាហារ :

មំសភក្សបក្សី នាម

[ម័ង-សៈ-ភ័ក-សៈ-ប័ក-សី] mngosakphkasakbkasei≈

ពពួកសត្វស្លាបដែលស៊ីសាច់ជាអាហារ :

មំសភក្សរុក្ខជាតិ

រុក្ខជាតិដែលស៊ីសាច់ជាអាហារ។

មំសភក្សរុក្ខជាតិ នាម

[ម័ង-សៈ-ភ័ក-សៈ-រុក-ខៈ-ជាត] mngosakphkasakrukkhakcheat≈

រុក្ខជាតិដែលស៊ីសាច់ជាអាហារ។

មំសភ័ក្ខ

ដែលស៊ីសាច់ជាអាហារ។

មំសភ័ក្ខ គុណនាម

[ម័ង-សៈ-ភ័ក] mngosakphka≈

ដែលស៊ីសាច់ជាអាហារ។

មំសវិក្រ័យក៍

អ្នកលក់សាច់។

មំសវិក្រ័យក៍ នាម

[ម័ង-សៈ-វិ-ក្រៃ] mngosakvikrey≈

អ្នកលក់សាច់។

មំសាសី

សត្វឬរុក្ខជាតិដែលស៊ីសាច់ជាអាហារ។

មំសាសី នាម

[ម័ង-សា-សី] mngosasei≈

សត្វឬរុក្ខជាតិដែលស៊ីសាច់ជាអាហារ។

មំសាហារសត្វ

(ម.ព. មំសាសី)។

មំសាហារសត្វ នាម

[ម័ង-សា-ហា-រៈ-ស័ត] mngosahareaksta≈

(ម.ព. មំសាសី)។

មំសំ នាម

[ម័ង-ស័ង] ឬ [មាំង-ស៊ាំង] mumsam

សម្រាប់អ្នកបួស, សម្រាប់គ្រហស្ថអ្នកកាន់សីល ឬសម្រាប់និយាយទៅរកឥស្សរជន ច្រើនហៅសាច់សត្វទាំងពួងថា មំសំ :

មំសៈ

(ម.ព. មំសំ)។

មំសៈ នាម ១)

[ម័ង-សៈ] mumsak

សាច់ :

មំសៈ នាម ២)

[ម័ង-សៈ] mumsak

(ម.ព. មំសំ)។

ម៉ក ឧទានសព្ទ ១)

[ម៉ក] mok

សូរឮដោយវាយ, គោះ, ផ្ទាត់អ្វីៗដែលរឹងណែន :

ម៉ក គុណកិរិយា ២)

[ម៉ក] mok

ដែលត្រូវត្រង់, ដែលចំឥតល្អៀង :

ម៉ក់

ពូកតូចៗសម្រាប់ទារក :

ម៉ក់ នាម

[ម៉ក់] mok

ពូកតូចៗសម្រាប់ទារក :

ម៉ក់ៗ

ដែលប៉ប្រិចភ្នែករង្វើលៗ ខ្លាំងៗដោយអាការៈខឹង, អន់ចិត្ត :

ម៉ក់ៗ គុណកិរិយា

[ម៉ក់-ម៉ក់] mok

ដែលប៉ប្រិចភ្នែករង្វើលៗ ខ្លាំងៗដោយអាការៈខឹង, អន់ចិត្ត :

ម៉ង់តុល

សារធាតុដែលមានក្លិនប្រហើរឆួលចម្រាញ់មកពីជីរអង្កាមឬរុក្ខជាតិដទៃទៀត ឬក៏ផលិតវាដោយវិធីសំយោគគីមី។

ម៉ង់តុល នាម

[ម៉ង់-តុល] mngotol≈

សារធាតុដែលមានក្លិនប្រហើរឆួលចម្រាញ់មកពីជីរអង្កាមឬរុក្ខជាតិដទៃទៀត ឬក៏ផលិតវាដោយវិធីសំយោគគីមី។

ម៉ង់ៗ

ដែលនៅតែម្នាក់ឯង, ដែលនៅត្រមោចត្រមង់ក្នុងទីស្ងាត់ជ្រងំ គ្មានគ្នាជាគម្រប់ពីរ :

ម៉ង់ៗ គុណកិរិយា

[ម់ង់-ម៉ង់] mong

ដែលនៅតែម្នាក់ឯង, ដែលនៅត្រមោចត្រមង់ក្នុងទីស្ងាត់ជ្រងំ គ្មានគ្នាជាគម្រប់ពីរ :

ម៉ឆែ

ថ្នាំផង់ព័ណ៌ខៀវ សម្រាប់ប្រើជាថ្នាំគំនូរ, ថ្នាំលាបលន ឬប្រើជាថ្នាំជ្រលក់; ឬក៏ជាដុំរឹងមានសាច់ម៉ដ្ឋត្រាំទឹករលាយក៏មាន ហៅថា ម៉ឆែដុំ (របស់មកពីប្រទេសក្រៅ)។

ម៉ឆែ នាម

[ម៉-ឆែ] mochhae

ថ្នាំផង់ព័ណ៌ខៀវ សម្រាប់ប្រើជាថ្នាំគំនូរ, ថ្នាំលាបលន ឬប្រើជាថ្នាំជ្រលក់; ឬក៏ជាដុំរឹងមានសាច់ម៉ដ្ឋត្រាំទឹករលាយក៏មាន ហៅថា ម៉ឆែដុំ (របស់មកពីប្រទេសក្រៅ)។

ម៉ដ្ដ

ដែលមានសាច់រលីង, ល្អិតខៃ, ស្និទ្ធជិត :

ម៉ដ្ដ គុណនាម

[ម៉ត់] modd

ដែលមានសាច់រលីង, ល្អិតខៃ, ស្និទ្ធជិត :

ម៉ដ្ឋ

(ម.ព. ម៉ដ្ដ)។

ម៉ដ្ឋ គុណនាម

[ម៉ត់] mta≈

(ម.ព. ម៉ដ្ដ)។

ម៉ត់

(ម.ព. ហ្មត់)។

ម៉ត់ គុណនាម

[ម៉ត់] mot

(ម.ព. ហ្មត់)។

ម៉ត់ចត់

(ម.ព. ហ្មត់ចត់)។

ម៉ត់ចត់ គុណនាម

[ម៉ត់-ចត់] motochot

(ម.ព. ហ្មត់ចត់)។

ម៉ត់ម៉ង

(ម.ព. ហ្មត់ហ្មង)។

ម៉ត់ម៉ង គុណនាម

[ម៉ត់-ម៉ង] motamang

(ម.ព. ហ្មត់ហ្មង)។

ម៉ត់ហ្មង

ដែលអស់សេចក្ដីសៅហ្មង, អស់មន្ទិល; សុទ្ធសូន្យ; ល្អប្រពៃ; ស្អាតប្រពៃ; ស្អាតបាត :

ម៉ត់ហ្មង គុណនាម

[ម៉ត់-ម៉ង] mtamngo≈

ដែលអស់សេចក្ដីសៅហ្មង, អស់មន្ទិល; សុទ្ធសូន្យ; ល្អប្រពៃ; ស្អាតប្រពៃ; ស្អាតបាត :

ម៉ប

ពាក្យសាមញ្ញសម្រាប់ហៅស្ត្រីចាស់ដែលធ្វើឆ្មប :

ម៉ប នាម

[ម៉ប] mob

ពាក្យសាមញ្ញសម្រាប់ហៅស្ត្រីចាស់ដែលធ្វើឆ្មប :

ម៉ា សព្វនាម

[ម៉ា] ma

ខ្មែរហៅសំដៅ ជីដូន ឬ ម្ដាយរបស់ឪពុកឬម្ដាយខ្លួន។

ម៉ាក នាម

[ម៉ាក] mak≈

សញ្ញាដែលមើលឃើញ ហើយអាចសម្គាល់លក្ខណៈខុសគ្នានៃទំនិញឬសេវានៃសហគ្រាសនីមួយៗ :

ម៉ាក់

ម៉ែ, ម្ដាយ។ ពាក្យទំយើសម្រាប់កូនក្មេងហៅម្ដាយ (ច្រើននិយាយចំពោះតែអ្នកក្រុង)។ ពាក្យ ម៉ាក់ នេះមានប្រភពដើមជា មា ឬ ម៉ា, មាន៑ (សំ.បា. ថា "រាប់, រាប់រក, រាប់អាន") ចេញមកជា មាតា, មាត្ឫ, ម៉ែ, ម្ដាយ, ម៉ាក់, ម៉ាម៉ង់, មែរ ...ចេញទៅទៀតជា មាតុច្ឆា "ម្ដាយមីងខាងម្ដាយ", មាតុលៈ "ឪព

ម៉ាក់ នាម

[ម៉ាក់] mak

ម៉ែ, ម្ដាយ។ ពាក្យទំយើសម្រាប់កូនក្មេងហៅម្ដាយ (ច្រើននិយាយចំពោះតែអ្នកក្រុង)។ ពាក្យ ម៉ាក់ នេះមានប្រភពដើមជា មា ឬ ម៉ា, មាន៑ (សំ.បា. ថា "រាប់, រាប់រក, រាប់អាន") ចេញមកជា មាតា, មាត្ឫ, ម៉ែ, ម្ដាយ, ម៉ាក់, ម៉ាម៉ង់, មែរ ...ចេញទៅទៀតជា មាតុច្ឆា "ម្ដាយមីងខាងម្ដាយ", មាតុលៈ "ឪព

ម៉ាក្រូម៉ាឃិធីង

សំណុំសកម្មភាពនិងដំណើរការកិច្ចទីផ្សារនៃទំនិញឬសេវាក្នុងកម្រិតប្រទេសឬសង្គមជាតិដោយមានការទទួលខុសត្រូវសង្គម។

ម៉ាក្រូម៉ាឃិធីង នាម

[ម៉ា-ក្រូ-ម៉ា-ឃិ-ធីង] makrumakhithing≈

សំណុំសកម្មភាពនិងដំណើរការកិច្ចទីផ្សារនៃទំនិញឬសេវាក្នុងកម្រិតប្រទេសឬសង្គមជាតិដោយមានការទទួលខុសត្រូវសង្គម។

ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច

ផ្នែកមួយនៃវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចសិក្សាអំពីប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូល ដែលផ្ដោតទៅលើចំណូលជាតិ កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និកម្មភាព អតិផរណាជាដើម។

ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច នាម

[ម៉ា-ក្រូ-សេត-ឋៈ-កិច] makrusetthakkech≈

ផ្នែកមួយនៃវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចសិក្សាអំពីប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូល ដែលផ្ដោតទៅលើចំណូលជាតិ កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និកម្មភាព អតិផរណាជាដើម។

ម៉ាក្សនិយម

លទ្ធិទស្សនវិជ្ជា សេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងសង្គម ដែលបង្កើតដោយកាល់ម៉ាក្ស (Karl Marx) និង ប្រេដេរិច អង់គែល (Frédéric Engels) ដែលក្នុងនោះ មានសម្ភារនិយមបដិសំយោគ (Dialectical Materialism) សម្ភារនិយមប្រវត្តិសាស្ត្រ (Historical Materialism) និងសេដ្ឋកិច្ចនយោបាយ (Political