មេ នាម
[មេ-ដៃ] me
មេម្រាមដៃ គឺម្រាមដៃដែលធំជាងគេ។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[មេ-ដៃ] me
មេម្រាមដៃ គឺម្រាមដៃដែលធំជាងគេ។
[មេ-ទឹក] me
ទឹកអន្លង់ជាដើមសម្រាប់បើក, បង្ហូរឬបាចដាក់ស្រែ។
[មេ-នប់-ពន់] me
(ម.ព. មេលេខ)។
[មេ-បត់] me
អ្នកដែលជាមេបើកបទពំនោលល្ខោនឬជាមេតាំងផ្ដើមមុនក្នុងការសូត្របទឬច្រៀង។
[មេ-បន់-ទុក] me
អ្នកដែលជាប្រធានក្នុងការទទួលរងបន្ទុក (អ្នកចិញ្ចឹមរក្សាគេ)។
[មេ-ព្រើល] me
មេនាំឱ្យព្រើល។
[មេ-ស្រែ] me
អ្នកដែលកាន់កាប់រក្សាស្រែព្រះកេរ្តិ៍ឬអ្នកដែលមានស្រែច្រើនជួលឱ្យគេធ្វើ។
[មេ-វ៉ូង] me
អ្នកនាំមុខគេ :
[មេ-នាក់-បា-នាក់] me
(ព.សា.) មនុស្សដែលមានអានុភាពស្មើនឹងគេរាល់គ្នា ឥតមានអ្នកណាសន្មតទុកដាក់ឱ្យជាប្រធានលើគេទេ ក៏ស្រាប់តែចេញទែង សម្ដែងអាការៈជាអ្នកត្រួតត្រាហែហៃលើគេក្នុងកិច្ចការអ្វីមួយ គឺតាំងខ្លួនឯងជាមេជាបាលើអ្នកទាំងអស់។
ពាក្យលាន់មាត់បន្លឺជាមុនដោយអាការៈក្រោធ ឬកំហែង, គំរាម ត្រូវគ្នានឹងឧទានសព្ទថា យី!, យើ!, ជើ!, ជើះ!, ព្ធយ៉ា!; បុរាណច្រើនតែប្រើក្នុងសេចក្ដីទេស្នា ឬកាព្យ : (សរសេរជា ហ្មេរ! ក៏មាន) :
[មេ] me≈
ពាក្យលាន់មាត់បន្លឺជាមុនដោយអាការៈក្រោធ ឬកំហែង, គំរាម ត្រូវគ្នានឹងឧទានសព្ទថា យី!, យើ!, ជើ!, ជើះ!, ព្ធយ៉ា!; បុរាណច្រើនតែប្រើក្នុងសេចក្ដីទេស្នា ឬកាព្យ : (សរសេរជា ហ្មេរ! ក៏មាន) :
មេពួក។
[មេ-កង] mekang
មេពួក។
(ព.ប្រ.) អ្នកដែលជាមេនាំគេឱ្យរបឹងរឹងរូស។
[មេ-កន់-ទ្រាញ] mekntreanh
ពាក្យហៅព្នងដែលជាមេត្រួតត្រាលើពួកក្រុមមួយៗ។
[មេ-កន់-ទ្រាញ] mekntreanh
(ព.ប្រ.) អ្នកដែលជាមេនាំគេឱ្យរបឹងរឹងរូស។
មេកានិកផ្អែកលើច្បាប់ចលនារបស់ញូតុន។
[មេ-កា-និក] mekanik≈
ផ្នែកមួយនៃរូបវិទ្យាសិក្សាអំពីកម្លាំងដែលមានអំពើទៅលើអង្គធាតុនិងចលនារបស់អង្គធាតុ។
[មេ-កា-និក-កង់-ទិក] mekanikkngotik≈
ផ្នែកមួយនៃរូបវិទ្យាដែលសិក្សាពីលក្ខណៈនៃរូបធាតុនិងពន្លឺនៅលើមាត្រដ្ឋានអាតូមនិងភាគល្អិតតូចជាងអាតូម។
[មេ-កា-និក-ក្លា-ស៊ិក] mekanikkleasik≈
មេកានិកផ្អែកលើច្បាប់ចលនារបស់ញូតុន។
ខ្នាតនៃបន្ទុកព័ត៌មានឬទិន្នន័យកុំព្យូទ័រដែលស្មើនឹង១០២៤គីឡូបៃ។ ជាទូទៅ ក្នុងការនិយាយគេកំណត់យកមួយមេកាបៃស្មើនឹង១០០០គីឡូបៃ ហើយអក្សរកាត់គឺ Mb។
[មេ-កា-បៃ] mekabai≈
ខ្នាតនៃបន្ទុកព័ត៌មានឬទិន្នន័យកុំព្យូទ័រដែលស្មើនឹង១០២៤គីឡូបៃ។ ជាទូទៅ ក្នុងការនិយាយគេកំណត់យកមួយមេកាបៃស្មើនឹង១០០០គីឡូបៃ ហើយអក្សរកាត់គឺ Mb។
ខ្នាតនៃបន្ទុកព័ត៌មានឬទិន្នន័យកុំព្យូទ័រដែលស្មើនឹង១០២៤គីឡូប៊ីត។ ជាទូទៅ ក្នុងការនិយាយគេកំណត់យកមួយមេកាប៊ីតស្មើនឹង១០០០គីឡូប៊ីត ហើយអក្សរកាត់គឺ Mb ឬ Mbit។
[មេ-កា-ប៊ីត] mekabit≈
ខ្នាតនៃបន្ទុកព័ត៌មានឬទិន្នន័យកុំព្យូទ័រដែលស្មើនឹង១០២៤គីឡូប៊ីត។ ជាទូទៅ ក្នុងការនិយាយគេកំណត់យកមួយមេកាប៊ីតស្មើនឹង១០០០គីឡូប៊ីត ហើយអក្សរកាត់គឺ Mb ឬ Mbit។
ឈ្មោះក្រសួងសម្រេចកិច្ចការហត្ថកម្មផ្សេងៗខាងលើកថ្នល់, សង់ស្ពាន, សង់ផ្ទះ ...ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋសព្វថ្ងៃនេះ :
[មេ-កា] mekar
អ្នកដែលជាមេលើកិច្ចការនីមួយៗ។
[មេ-កា] mekar
ឈ្មោះក្រុមអ្នករាជការ ជាងឈើក្នុងព្រះបរមរាជវាំង :
[មេ-កា] mekar
ឈ្មោះក្រសួងសម្រេចកិច្ចការហត្ថកម្មផ្សេងៗខាងលើកថ្នល់, សង់ស្ពាន, សង់ផ្ទះ ...ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋសព្វថ្ងៃនេះ :
អ្នកទទួលខុសត្រូវចម្អិនអាហារ។
[មេ-កាំ-បិត] mekaambet≈
អ្នកទទួលខុសត្រូវចម្អិនអាហារ។
ឈ្មោះមហានទី គឺទន្លេធំមួយ មានក្បាលហូរចេញពីភ្នំទីបេត៍ (ប្រទេសចិនប៉ែកខាងលិច) កាត់ប្រទេសលាវចូលមកក្នុងប្រទេសខ្មែររហូតមកត្រង់ខាងមុខក្រុងភ្នំពេញ ចុះទៅក្នុងដែនកម្ពុជាក្រោមចូលទៅក្នុងសមុទ្រ (ចិន) ; ចម្ងាយប្រវែងមហានទីនេះប្រហែលជា ៤. ៥០០គីឡូម៉ែត្រ; ប្រើជា មេគង្គ (គង់) ក៏មា
[មេ-កុង] mekong
ឈ្មោះមហានទី គឺទន្លេធំមួយ មានក្បាលហូរចេញពីភ្នំទីបេត៍ (ប្រទេសចិនប៉ែកខាងលិច) កាត់ប្រទេសលាវចូលមកក្នុងប្រទេសខ្មែររហូតមកត្រង់ខាងមុខក្រុងភ្នំពេញ ចុះទៅក្នុងដែនកម្ពុជាក្រោមចូលទៅក្នុងសមុទ្រ (ចិន) ; ចម្ងាយប្រវែងមហានទីនេះប្រហែលជា ៤. ៥០០គីឡូម៉ែត្រ; ប្រើជា មេគង្គ (គង់) ក៏មា
(ម.ព. កូនកំព្រា)។
[មេ-កំ-ព្រា] mekamprea
(ម.ព. កូនកំព្រា)។
(ម.ព. ខ្ចាយមេក្រមី)។
[មេ-ក្រ-ម៉ី] mekrami
មេរោគ, មេរោគឆ្លង។
[មេ-ក្រ-ម៉ី] mekrami
(ព.ប្រ.) ខ្ចាយមេក្រមី, ចេញមេក្រមី ឬ បែកមេក្រមី បែកខ្ចាយសាយដំណឹងកេរ្តិ៍ឈ្មោះអាក្រក់លេចឮសុសសព្វទិសទី។
[មេ-ក្រ-ម៉ី] mekrami
(ព.ប្រ.) បែកខ្ចាយសាយដំណឹងកេរ្តិ៍ឈ្មោះអាក្រក់លេចឮសុសសព្វទិសទី។
[បែក-មេ-ក្រ-ម៉ី] mekrami
(ម.ព. ខ្ចាយមេក្រមី)។
អ្នកដែលជាប្រធានលើក្រុមឬពួកមួយៗ។
[មេ-ក្រុម] mekrom
អ្នកដែលជាប្រធានលើក្រុមឬពួកមួយៗ។
ឧបករណ៍រំពងសំឡេងដែលមានរាងដូចជាផ្កាត្រកួន ប្រើក្នុងពិធីផ្សេងៗ :
[មេ-ក្រូ] mekru≈
ឧបករណ៍រំពងសំឡេងដែលមានរាងដូចជាផ្កាត្រកួន ប្រើក្នុងពិធីផ្សេងៗ :
ឈ្មោះនាងទេពធីតាអ្នកនៅរក្សាសមុទ្រ (មានចែងក្នុង ជនកជាតក)។
[មេ-ខៈ-ឡា] mekhalea
ខ្សែរឹតចង្កេះ, ខ្សែក្រវាត់។
[មេ-ខៈ-ឡា] mekhalea
ឈ្មោះនាងទេពធីតាអ្នកនៅរក្សាសមុទ្រ (មានចែងក្នុង ជនកជាតក)។
ទាសីភរិយា។
[មេ-ខា] mekha
ទាសីភរិយា។
អ្នកនាំអាទិ៍ឬអ្នកដឹកនាំគេ ដើម្បីធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយ :
[មេ-ខ្យល់] mekhayl≈
ដុំពពកខ្មៅលេចឡើងដំបូង ដែលគេជឿថាបណ្ដាលឱ្យកើតខ្យល់ព្យុះ :
[មេ-ខ្យល់] mekhayl≈
អ្នកនាំអាទិ៍ឬអ្នកដឹកនាំគេ ដើម្បីធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយ :
(ម.ព. មេ{¥¥}៤{££})។
[មេ-ខ្លោង] mekhlaong
(ម.ព. មេ៤)។
(ម.ព. មេកុង)។
[មេ-កុង] mekong≈
(ម.ព. មេកុង)។
មេគណក្នុងក្រុង។
[មេ-គន់] mekon
មេគណៈ គឺមេរបស់ពួក; ឋានន្តរសម្រាប់បព្វជិតខេត្តក្រៅ ដែលមានព្រះរាជប្រកាសតាំងច្រើនតែជាទីព្រះគ្រូនេះព្រះគ្រូនោះ ឬជាទីរាជាគណៈក៏មានខ្លះ, មាននាទីជាអ្នកត្រួតត្រាមើលការខុសត្រូវរបស់សង្ឃក្នុងខេត្តមួយៗក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ :
[មេ-គន់] mekon
មន្ត្រីសង្ឃដែលមានសមណស័ក្ដិខ្ពស់ជាងអនុគណគ្រប់ស្រុកក្នុងខេត្ត។
[មេ-គន់-ក្រុង] mekon
មេគណក្នុងក្រុង។
អធិបតីក្នុងរាជការគយ។
[មេ-គយ] meky≈
អធិបតីក្នុងរាជការគយ។
រង្វាស់ស្ថិតិម្យ៉ាងដោយរាប់ពីលេខ០ដល់លេខ១ដើម្បីឱ្យដឹងអំពីអសមធម៌ក្នុងសង្គមនិងរបាយទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងចំណោមប្រជាជនមួយក្រុម។ លេខ០មានន័យថា មានសមធម៌ទាំងស្រុង រីឯលេខ១មានន័យថា អសមធម៌ទាំងស្រុង។
[មេ-គុន-ជី-នី] mekunchini≈
រង្វាស់ស្ថិតិម្យ៉ាងដោយរាប់ពីលេខ០ដល់លេខ១ដើម្បីឱ្យដឹងអំពីអសមធម៌ក្នុងសង្គមនិងរបាយទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងចំណោមប្រជាជនមួយក្រុម។ លេខ០មានន័យថា មានសមធម៌ទាំងស្រុង រីឯលេខ១មានន័យថា អសមធម៌ទាំងស្រុង។
(ម.ព. មេគ្រួសារ)។
[មេ-គ្រួ] mekruo≈
ប្រធានឬមេផ្ទះក្នុងគ្រួសាររបស់កុលសម្ព័ន្ធខ្មែរលើ។
[មេ-គ្រួ] mekruo≈
(ម.ព. មេគ្រួសារ)។
អ្នកដែលទទួលខុសត្រូវក្នុងគ្រួសារមួយ, អ្នកដែលជាធំជាងគេក្នុងគ្រួសារ ជាបង្គោលនៃគ្រួសារ ជាតំណាងគ្រួសារផ្នែករដ្ឋបាល មានតួនាទីទទួលបន្ទុកខាងផ្លូវច្បាប់ រាល់កិច្ចការនានាក្នុងគ្រួសារ។
[មេ-គ្រួ-សា] mekruosa≈
អ្នកដែលទទួលខុសត្រូវក្នុងគ្រួសារមួយ, អ្នកដែលជាធំជាងគេក្នុងគ្រួសារ ជាបង្គោលនៃគ្រួសារ ជាតំណាងគ្រួសារផ្នែករដ្ឋបាល មានតួនាទីទទួលបន្ទុកខាងផ្លូវច្បាប់ រាល់កិច្ចការនានាក្នុងគ្រួសារ។
សូរមេឃគ្រហឹម, ផ្គរលាន់។
[មេក] mekh
ចំហាយដែលកើតជាទឹកអណ្ដែតឯអាកាស, ពពក :
[មេក] mekh
លំហអាកាសខាងលើដែលល្ហល្ហេវ :
[មេ-ឃៈ-ទ្វា] mekh
ចន្លោះពពក, ផ្ទៃមេឃ (ព.កា.)។
[មេ-ឃៈ-បុប-ផា] mekh
ផ្ការបស់មេឃ គឺភ្លៀង (ព.កា.)។
[មេ-ឃៈ-បុស] mekh
(ម.ព.មេឃបុប្ផា)។
[មេ-ឃៈ-មន់-ឌល់] mekh
មណ្ឌលមេឃ (ជើងមេឃ)។
[មេ-ឃៈ-វ័ន] mekh
ព័ណ៌មេឃ, សម្បុរផ្ទៃមេឃ (សំដៅមេឃប្រក្រតីដែលមានព័ណ៌ខៀវ)។
[មេ-ឃៈ-ស័ប] mekh
សូរមេឃគ្រហឹម, ផ្គរលាន់។
ឈ្មោះវិជ្ជាមួយប្រភេទ ប្រើវិធីសម្លឹងមេឃ ...ហើយទាយតាមចំណាំ, ហៅថា យឹតមេឃច្ឆាយ។
[មេ-ឃ័ច-ឆាយ] mekhchchhay
ស្រមោលមេឃ។
[មេ-ឃ័ច-ឆាយ] mekhchchhay
ឈ្មោះវិជ្ជាមួយប្រភេទ ប្រើវិធីសម្លឹងមេឃ ...ហើយទាយតាមចំណាំ, ហៅថា យឹតមេឃច្ឆាយ។
នាមដើមរបស់ឥន្ទ្រជិតជាបុត្រនៃក្រុងរាពណ៍ (ក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍)។
[មេ-ឃៈ-នាត] mekheakneat≈
សូរផ្គរលាន់។
[មេ-ឃៈ-នាត] mekheakneat≈
នាមដើមរបស់ឥន្ទ្រជិតជាបុត្រនៃក្រុងរាពណ៍ (ក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍)។
វិធីវាស់ស្ទង់សំណើមនៅក្នុងខ្យល់ ដី លំហអាកាស។
[មេ-ឃៈ-មាត] mekheakmeat≈
ឧបករណ៍សម្រាប់វាស់ស្ទង់សំណើមនៅក្នុងខ្យល់ ដី លំហអាកាស។
[មេ-ឃៈ-មាត-វិ-ធី] mekheakmeatvithi≈
វិធីវាស់ស្ទង់សំណើមនៅក្នុងខ្យល់ ដី លំហអាកាស។
មេឃុំខាំង; មេស្រុក, សព្វថ្ងៃនេះហៅ ចៅសង្កាត់, នាយសង្កាត់។
[មេ-ឃុំ] mekhuum
មេឃុំខាំង; មេស្រុក, សព្វថ្ងៃនេះហៅ ចៅសង្កាត់, នាយសង្កាត់។
ពាក្យជេរ ឬបញ្ចោរស្ត្រីដោយទុកដាក់ថាជាចោរឬថាដូចជាចោរ; ឬក៏ប្រើជាពាក្យសាមញ្ញច្រឡោះបោះជេរលេងប្រឡែងទៅរកស្ត្រីដែលស្និទ្ធស្នាល ដោយស្មោះស្មើក៏មាន :
[មេ-ចោ] mechaor
ចោរដែលជាប្រធានលើអស់ចោរក្នុងពួកណាមួយ។
[មេ-ចោ] mechaor
ពាក្យជេរ ឬបញ្ចោរស្ត្រីដោយទុកដាក់ថាជាចោរឬថាដូចជាចោរ; ឬក៏ប្រើជាពាក្យសាមញ្ញច្រឡោះបោះជេរលេងប្រឡែងទៅរកស្ត្រីដែលស្និទ្ធស្នាល ដោយស្មោះស្មើក៏មាន :
(ម.ព. មច្ឆា)។
[មេ-ឆា] mechha
(ម.ព. មច្ឆា)។
អ្នកដែលជាមេលើកិច្ចការអ្វីមួយ ហើយមានជំនាញច្បាស់លាស់ :
[មេ-ជាង] mecheang
អ្នកដែលជាមេលើកិច្ចការអ្វីមួយ ហើយមានជំនាញច្បាស់លាស់ :
ពាក្យផ្ដាំប្រដៅរបស់មេបាឬរបស់ចាស់ទុំ :
[មេ-ជី] mechi
(ព.បុ.) មេបា; ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យត្រកូលរៀមច្បង :
[បន់-ដាំ-មេ-ជី] mechi
ពាក្យផ្ដាំប្រដៅរបស់មេបាឬរបស់ចាស់ទុំ :
ឈ្មោះវល្លិព្រៃមួយប្រភេទ ដើមធំ ស្លឹកធំៗ ផ្លែធំៗ ស្រដៀងនឹងខ្លូតត្រឡាចយ៉ាងតូច, មានជ័រសដូចទឹកដោះ។
[មេ-ជ័រ] mechoar
ឈ្មោះសត្វល្អិតមួយប្រភេទ រូបរាងសណ្ឋានស្រដៀងនឹងគោម៉រស់នៅអាស្រ័យតែនឹងជ័រត្រាចឬជ័រឈើទាលខ្លួនប្រឡាក់ជ័រស្រមកជានិច្ច។