ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

មានះ នាម a

[មា-នះ] meaneah

សេចក្ដីប្រកាន់, ដំណើរប្រកាន់ខ្លួន, សេចក្ដីរឹងត្អឹង :

មានះ គុណនាម b

[មា-នះ] meaneah

ដែលប្រកាន់, ដែលប្រកាន់ខ្លួន, រឹងត្អឹង :

មានះ កិរិយាសព្ទ c

[មា-នះ] meaneah

ប្រកាន់, ប្រកាន់ខ្លួន, មិនព្រមតាមគេ :

មាន់

មាន់ដែលមានរូបតូចជាងមាន់ទាំងពួង។

មាន់ នាម

[មាន់] morn

សត្វទ្វិបាទមួយប្រភេទជាជាតិបក្សី តែហើរបានដោយខ្សោយ, ជាសត្វចិញ្ចឹមហៅថា មាន់ស្រុក ឬ ហៅត្រឹមតែ មាន់ ក៏បាន, ជាសត្វនៅក្នុងព្រៃ ហៅថា មាន់ព្រៃ ក៏មាន; មាន់ស្រុកមានច្រើនបែប។

មាន់ នាម

[មាន់-កន់-ដូង] morn

(ម.ព. មាន់នាឡ)។

មាន់ នាម

[មាន់-ក្រ-ញ៉ាស់] morn

មាន់មានស្លាបក្រញាសច្រាងឡើងលើ។

មាន់ នាម

[មាន់-ក្រ-ញ៉ាស់] morn

មានស្លាបក្រញាសច្រាងឡើងលើ។

មាន់ នាម

[មាន់-គក] morn

មាន់មានរូបធំជ្រងកជាងមាន់ទាំងពួង។

មាន់ នាម

[មាន់-ចែ] morn

មាន់មានរូបតូចជាងមាន់ទាង បែបភាពស្រដៀងនឹងមាន់ព្រៃ។

មាន់ នាម

[មាន់-ទាង] morn

មាន់មានរូបធំចុះបន្ទាប់ពីមាន់គកមក។

មាន់ នាម

[មាន់-បី-សាស] morn

មាន់ដែលគេចិញ្ចឹមក្នុងរយៈពេលខ្លី អាចត្រឹម៣៥ថ្ងៃឬ៤៥ថ្ងៃ មានសាច់និងឆ្អឹងផុយ។ មាន់នេះគេអាចហៅខុសៗគ្នាទៅតាមតំបន់ នៅខាងសៀមរាបហៅមាន់ត្រូវមីន អ្នកខ្លះហៅមាន់កសិកម្ម ជាដើម។ (កសិ.) មាន់ដែលបានមកពីការបង្កាត់មាន់ឈ្មោលពូជណាមួយដូចជា Leghorn បង្កាត់ជាមួយមាន់ញី ពូជ ISA Brown បាន

មាន់ នាម

[មាន់-ម្រេច] morn

មាន់ដែលមានរូបតូចជាងមាន់ទាំងពួង។

មាន់ទឹក

សត្វបក្សីមួយប្រភេទ មានជើងវែង កវែងមាឌស្រដៀងនឹងកុកសាប់ នៅអាស្រ័យតែក្បែរមាត់ទឹកឬលើត្រឹបឬក៏បឿន។

មាន់ទឹក នាម

[មាន់-ទឹក] meanotuek

សត្វបក្សីមួយប្រភេទ មានជើងវែង កវែងមាឌស្រដៀងនឹងកុកសាប់ នៅអាស្រ័យតែក្បែរមាត់ទឹកឬលើត្រឹបឬក៏បឿន។

មាន់ទេស

មាន់ដែលមានពូជមកពីអាម៉េរិកខាងជើងមានរូបរាងធំជង្គ្រោង។

មាន់ទេស នាម

[មាន់-ទេស] meantes≈

មាន់ដែលមានពូជមកពីអាម៉េរិកខាងជើងមានរូបរាងធំជង្គ្រោង។

មាន់ទោរ

សត្វបក្សីមួយប្រភេទ មានជើងវែងចំពុះស្រួច សម្បុរក្រហម នៅអាស្រ័យលើត្រឹបឬបឿន។

មាន់ទោរ នាម

[មាន់-ទោ] mornotour

សត្វបក្សីមួយប្រភេទ មានជើងវែងចំពុះស្រួច សម្បុរក្រហម នៅអាស្រ័យលើត្រឹបឬបឿន។

មាន់នាឡ នាម

[មាន់-នាល] meanneal≈

មាន់ដែលត្រងិលឥតកន្ទុយ។

មាន់បារាំង

ឈ្មោះបក្សីធំមួយប្រភេទមានក្បាលនិងករុំដោយស្បែករយាក (ភ្នាស) ពណ៌ក្រហម :

មាន់បារាំង នាម

[មាន់-បា-រ៉ាំង] meanbaraamng≈

ឈ្មោះបក្សីធំមួយប្រភេទមានក្បាលនិងករុំដោយស្បែករយាក (ភ្នាស) ពណ៌ក្រហម :

មាន់ព្រៃ នាម

[មាន់-ព្រៃ] meanoprey

មាន់ដែលកើតនៅក្នុងព្រៃ។

មាន់រងាវ

ពេលដែលមាន់រងាវដំណាលនឹងវេលាទឹកសមុទ្រជោរមុនអធ្រាត្រ ...។

មាន់រងាវ នាម

[មាន់-រ-ងាវ] meanorongeav

ឈ្មោះពេលយប់ដែលមាន់តែងរងាវតាមចំណាំ។

មាន់រងាវ នាម

[មាន់-រ-ងាវ-កុះ] meanorongeav

ពេលដែលមាន់រងាវកុះស្រុះគ្នាជិតភ្លឺ។

មាន់រងាវ នាម

[មាន់-រ-ងាវ-ទឹក-ជោ] meanorongeav

ពេលដែលមាន់រងាវដំណាលនឹងវេលាទឹកសមុទ្រជោរមុនអធ្រាត្រ ...។

មាយា

ថ្ងៃបណ្ដើរកូន; ...។

មាយា នាម a

[មា-យា] meayea

កល, កិច្ចកល, ល្បិចល្បង; ពុត, ពុតត្បុត, ពុតពើ, ដំណើរលាក់ពុត, ដំណើរកកិចកកុច, របិញរបុញ :

មាយា គុណនាម b

[មា-យា] meayea

ដែលមានកល, ដែលមានល្បិច, ដែលលាក់ពុត, របិញរបុញ :

មាយា នាម

[មា-យា] meayea

ព្រះនាមព្រះមាតានៃព្រះសក្យមុនីគោតម :

មាយា នាម

[មា-យា] meayea

ថ្ងៃបណ្ដើរកូន; ...។

មាយី

ដែលមានមាយា; សម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ មាយា ថា :

មាយី គុណនាម

[មា-យី] meayi

ដែលមានមាយា; សម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ មាយា ថា :

មារ

ដំណើររារាំង; ការសម្លាប់; សេចក្ដីស្លាប់; ...។

មារ នាម

[មា] mear

ឈ្មោះទេវបុត្រដែលជាសត្រូវចំពោះព្រះពុទ្ធ។

មារ នាម ១)

[មា-ជ្រែក] mear

មារចូលជ្រែកក្នុងរូបកាយនៃមនុស្ស។

មារ នាម

[មា-រៈ-ពាន់] mear

ចំណងមារ; ចំណងកិលេស គឺគ្រឿងសៅហ្មងចិត្ត ដែលទុកដូចជាចំណងពួកសត្វ។

មារ នាម

[មា-រៈ-វិ-ជៃ] mear

ជម្នះមារ; អ្នកឈ្នះមារ (ព្រះពុទ្ធ)។

មារ នាម ២)

[មា-ជ្រែក] mear

(ព.ប្រ.) ហេតុអាក្រក់ ដែលស្រាប់តែបណ្ដាលឡើងភ្លាមនាំឱ្យទាស់ដំណើរកិច្ចការឬមនុស្សដែលជំទាស់កិច្ចការកំពុងស្រួលឱ្យរអាក់រអួល; និយាយថា មារជ្រែកឬមានមារមកជ្រែក ក៏បាន :

មារ នាម

[មា-រៈ-ពាន់] mear

ឈ្មោះគម្ពីរឬបរិច្ឆេទមួយសម្ដែងរឿងព្រះឧបគុត្តត្ថេរចងមារ។

មារ នាម

[មា-រៈ-វិ-ជៃ] mear

ព្រះពុទ្ធរូបដែលគង់ផ្គត់ព្រះភ្នែនដាក់ព្រះហស្តឆ្វេងផ្ងារ ព្រះអង្គុលីផ្ទាប់លើព្រះភ្នែនខាងឆ្វេង ព្រះហស្តស្ដាំសណ្ដូកផ្កាប់ព្រះអង្គុលីសំយុងផ្ទាប់លើព្រះភ្នែនខាងស្ដាំហៅថា ព្រះមារវិជ័យឬព្រះពុទ្ធរូបមារវិជ័យ (ព្រះពុទ្ធរូបផ្ចាញ់មារ)។

មារ នាម

[មា-រៈ-ជិ] mear

អ្នកឈ្នះមារ (ព្រះពុទ្ធ)។

មារ នាម

[មា-រៈ-ជិត] mear

(ម.ព. មារជិ)។

មារ នាម

[មា-រៈ-ធី-ដា] mear

កូនស្រីរបស់មារ។

មារ នាម

[មា-រៈ-សេ-ណា] mear

សេនាមារ គឺពួករេហ៍ពលរបស់មារ កាលដែលលើកមកផ្ចាញ់ព្រះពុទ្ធ។

មារ នាម

[មា-រា-ធិ-រាជ] mear

ក្រុងមារ។

មារ នាម ១)

[មា] mear

អ្នករារាំង, ជំទាស់មិនឱ្យអ្នកដទៃធ្វើបុណ្យធ្វើកុសលកើត។

មារ នាម ២)

[មា] mear

ដំណើររារាំង; ការសម្លាប់; សេចក្ដីស្លាប់; ...។

មារគា នាម

[មា-រ-គា] mearokea

(ម.ព. មាគ៌ា)។

មារយាទ

អាចារៈ, សណ្ដាប់ធ្នាប់, របៀប, របប, ឫក, ឫកពា :

មារយាទ នាម

[មា-រៈ-យាត] ឬ [មា-យាត] mearoyeat

ខេត្ត, ដែន; ព្រំដែន; ភ្លឺ (ភ្លឺស្រែជាដើម) ; ...។

មារយាទ នាម

[មា-រៈ-យាត] ឬ [មា-យាត] mearoyeat

អាចារៈ, សណ្ដាប់ធ្នាប់, របៀប, របប, ឫក, ឫកពា :

មាលកសាលា

រោងមានរង្វង់, រោងរាងមូល (យ៉ាងដូចរោងមូលឥតមេដំបូលជាដើម) ; បារាំរាងមូល (ហៅថា មាលសាលា ក៏បាន)។

មាលកសាលា នាម

[មា-លៈ-កៈ-សា-ឡា] mealkasalea

រោងមានរង្វង់, រោងរាងមូល (យ៉ាងដូចរោងមូលឥតមេដំបូលជាដើម) ; បារាំរាងមូល (ហៅថា មាលសាលា ក៏បាន)។

មាលតី

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ជាពួកអារាមព្រឹក្ស ផ្កាសម្បុរស មានស្រទាប់ច្រើនដូចម្លិះរួត តែធំជាង ក្លិនក្រអូបឈ្ងប់ :

មាលតី នាម

[មា-លៈ-ដី] mealotei

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ជាពួកអារាមព្រឹក្ស ផ្កាសម្បុរស មានស្រទាប់ច្រើនដូចម្លិះរួត តែធំជាង ក្លិនក្រអូបឈ្ងប់ :

មាលសាលា នាម

[មា-លៈ-សា-ឡា] mealsalea

(ម.ព. មាលកសាលា)។

មាលា

(រ.ស.) មួក (ហៅដោយប្រៀបប្រដូចនឹងកម្រងផ្កា) :

មាលា នាម

[មា-លា] mealea

ផ្កាកម្រងឬកម្រងផ្កា, ភួងផ្កា។

មាលា នាម

[មា-លា-ចុំ-ពៈ-ដក់] mealea

ផ្កាកម្រងដែលធ្វើជាមួក, មួកភួងផ្កា។

មាលា នាម

[មា-លា-ធា-រី] mealea

អ្នកពាក់កម្រងផ្កា។

មាលា នាម

[មា-លា-ភា-រី] mealea

(ម.ព. មាលាធារី)។

មាលា នាម

[មា-លា-រិ-នី] mealea

(ព.កា.) (ម.ព. មាលាធារី)។

មាលា នាម

[វិច-ជុ-មា-លា] mealea

ខ្សែផ្លេកបន្ទោរ គឺពន្លឺផ្លេកបន្ទោរដែលដាលច្រវាត់។

មាលា នាម

[មា-លា] mealea

(រ.ស.) មួក (ហៅដោយប្រៀបប្រដូចនឹងកម្រងផ្កា) :

មាលាការ

អ្នកក្រងផ្កា, អ្នកលក់ផ្កាកម្រង។

មាលាការ នាម

[មា-លា-កា] mealeakar

អ្នកក្រងផ្កា, អ្នកលក់ផ្កាកម្រង។

មាលាវិក័តិ

ភួងផ្កាដែលក្រងលាយផ្កាច្រើនមុខចម្រុះឆ្លាស់គ្នា។

មាលាវិក័តិ នាម

[មា-លា-វិ-ក័ត] mealeavikate

ភួងផ្កាដែលក្រងលាយផ្កាច្រើនមុខចម្រុះឆ្លាស់គ្នា។

មាលី គុ., ន.

[មា-លី] meali

ដែលមានផ្កាកម្រង; អ្នកប្រដាប់ឬពាក់ផ្កាកម្រង :

មាលី គុ., ន.

[មា-លិ-នី] meali

(ម.ព. មាលី)។

មាលីបទ

កម្រងស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ ជាប្រលោមលោក រឿងខ្លី កំណាព្យ ចម្រៀង រឿងល្ខោន សេចក្ដីដកស្រង់ជាដើម ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសប្រមូលចងក្រងជាឯកសារមួយឬជាភាគទៅតាមសម័យកាលណាមួយដោយបង្ហាញនាមអ្នកនិពន្ធ ប្រវត្តិស្នាដៃ អត្ថន័យសង្ខេបខ្លះៗនៃស្នាដៃ :

មាលីបទ នាម

[មា-លី-បទ] mealibto≈

កម្រងស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ ជាប្រលោមលោក រឿងខ្លី កំណាព្យ ចម្រៀង រឿងល្ខោន សេចក្ដីដកស្រង់ជាដើម ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសប្រមូលចងក្រងជាឯកសារមួយឬជាភាគទៅតាមសម័យកាលណាមួយដោយបង្ហាញនាមអ្នកនិពន្ធ ប្រវត្តិស្នាដៃ អត្ថន័យសង្ខេបខ្លះៗនៃស្នាដៃ :

មាល័យ

កម្រងផ្កា, ភួងផ្កា (ព.កា.) ហៅមនុស្សប្រុសដូច មាលាការ ដែរក៏បាន)។

មាល័យ នាម

[មា-ឡៃ] mealey

កម្រងផ្កា, ភួងផ្កា (ព.កា.) ហៅមនុស្សប្រុសដូច មាលាការ ដែរក៏បាន)។

មាល្បាយ

(ព.បុ.) ក្រៃ, ក្រៃពេក; ម្ល៉េះ; ណាស់; អម្បាយ :

មាល្បាយ គុណកិរិយា

[មា-ល្បាយ] mealbeay

(ព.បុ.) ក្រៃ, ក្រៃពេក; ម្ល៉េះ; ណាស់; អម្បាយ :

មាស នាម

[មាស] meas

ខែ; ព្រះចន្ទ្រ។

មាស នាម

[ឆ័ម-មាស] meas

ប្រជុំនៃខែ ៦, ចំនួន ៦ខែ :

មាស នាម

[មា-សា] meas

ខែទាំងឡាយ, ច្រើនខែ (ព.កា.)។

មាស នាម

[អៈ-នុ-មាស] meas

លំដាប់ខែ, រាល់ខែ :

មាស នាម ១)

[មាស] meas

រតនវត្ថុពួកមួយជាធាតុបរិសុទ្ធ មានសាច់ទន់ស្វិតជាងប្រាក់ សម្បុរលឿង ជារបស់មានតម្លៃ សម្រាប់ប្រើការធ្វើជាគ្រឿងប្រដាប់កាយនិងការរចនាវិចិត្រផ្សេងៗឬជួនកាលប្រទេសខ្លះប្រើជារបស់ចាយជាជំនួសប្រាក់ក៏មាន :

មាស គុ., ន. ២)

[មាស] meas

(ព.ប្រ.) ដែលមានលម្អឬមានតម្លៃដូចមាស; អ្នកថ្លៃ; ពាក្យសម្រាប់ហៅដោយសេចក្ដីថ្នាក់ថ្នមទៅរកមនុស្សជាទីស្រឡាញ់ ដែលមានអានុភាពស្មើគ្នាឬតូចជាងខ្លួន :

មាស នាម

[មាស-ផ្កា-កាប់-បាស់] meas

មាសមួយប្រភេទមានសម្បុរលឿងខ្ចីស្រដៀងនឹងផ្កាកប្បាសលឿង។

មាស នាម

[មាស-សន់-ឡឹក] meas

មាសដែលផែយ៉ាងស្ដើងស្ទើរនឹងទៅជាទឹក ហើយកាត់ជាបំណែកតូចៗ ដាក់ក្នុងផ្នត់ក្រដាសរៀបជារបៀបដាក់ក្នុងប្រអប់សម្រាប់ប្រើការបិទឬទឹបគ្រឿងរចនាផ្សេងៗ។

មាសក

ឈ្មោះប្រាក់មួយប្រភេទ សម្រាប់ចាយក្នុងសម័យបុរាណ :

មាសក នាម ១)

[មា-សក់] measok

ទម្ងន់ដែលស្មើគ្នានឹងសណ្ដែករាជមាសមួយគ្រាប់។

មាសក នាម ២)

[មា-សក់] measok

ឈ្មោះប្រាក់មួយប្រភេទ សម្រាប់ចាយក្នុងសម័យបុរាណ :

មាសម័យ

ដែលធ្វើហើយដោយមាស, ដែលយកមាសសុទ្ធធ្វើ :

មាសម័យ គុណនាម

[មាស-មៃ] measomey

ដែលធ្វើហើយដោយមាស, ដែលយកមាសសុទ្ធធ្វើ :