ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

មរណា នាម

[មៈ-រៈ-ណា-សន់-ណៈ-កាំ] morona

អំពើ (ល្អឬ អាក្រក់) ដែលធ្វើក្នុងកាលជិតស្លាប់។

មរណា នាម

[មៈ-រៈ-ណា-សន់-ណៈ-កាល] morona

កាលឬវេលាជិតស្លាប់។

មរណុបាយ

ឧបាយនឹងឱ្យស្លាប់, ឧបាយសម្លាប់, ឧបាយបម្រុងនឹងសម្លាប់។

មរណុបាយ នាម

[មៈ-រៈ-ណុ-បាយ] moronobay

ឧបាយនឹងឱ្យស្លាប់, ឧបាយសម្លាប់, ឧបាយបម្រុងនឹងសម្លាប់។

មរណោបាយ នាម

[មៈ-រៈ-ណោ-បាយ] meakreaknaobay≈

(ម.ព. មរណុបាយ)។

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណៈ] moronak

សេចក្ដីស្លាប់។

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណៈ-កាល] moronak

កាលកំណត់ដែលត្រូវស្លាប់, ពេលស្លាប់; ខ្មែរច្រើននិយាយសំដៅសេចក្ដីថា "ស្លាប់" ឬ "សេចក្ដីស្លាប់" :

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណៈ-ចេតៈ-ណា] moronak

ចេតនាដែលប៉ងនឹងសម្លាប់។

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណៈ-ទុក] moronak

ទុក្ខដែលកើតព្រោះមរណៈ, ទុក្ខដែលមានក្នុងវេលាជិតនឹងស្លាប់។

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណៈ-ទូត] moronak

បម្រើរបស់មរណៈ គឺជរាព្យាធិដែលទុក្ខដូចជាបម្រើរបស់សេចក្ដីស្លាប់ប្រើឱ្យមក, ហៅថា យមទូត ក៏បាន (ព.ប្រ.)។

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណៈ-ធ័រ] moronak

ធម្មតារបស់មរណៈឬមរណៈដែលរមែងមានជាធម្មតា។

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណៈ-នាម] moronak

នាមសម្រាប់បុគ្គលស្លាប់; សម្រាប់ប្រើចំពោះតែឥស្សរជនថ្នាក់ខ្ពស់មានក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យជាដើម, ដូចជា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះហរិរក្សរាមា, លុះទ្រង់សោយព្រះទិព្វជង្គតទៅហើយ, ថ្វាយព្រះមរណនាមជា ព្រះបរមកោដ្ឋ (ព្រះករុណាព្រះបរមកោដ្ឋ)។

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណៈ-ប័ន] moronak

សំបុត្រប្រាប់សេចក្ដីឱ្យអ្នកដទៃសម្លាប់គេ។

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណៈ-ភាប] moronak

ដំណើរស្លាប់, សេចក្ដីស្លាប់ (ស្លាប់) :

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណៈ-ភៃ] moronak

ភ័យអំពីមរណៈ, សេចក្ដីខ្លាចស្លាប់។

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណៈ-លេ-ខា] moronak

សាលក្រមកាត់ទោសប្រហារជីវិត។

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណៈ-វេ-លា] moronak

ពេលជិតស្លាប់, ពេលស្លាប់។

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណៈ-សង់-គ្រាម] moronak

ដូចគ្នានឹង មច្ចុសង្គ្រាម ដែរ។

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណៈ-ស័ញ-ញ៉ា] moronak

សញ្ញាក្នុងមរណៈ; ការកត់សម្គាល់ថាមានសេចក្ដីស្លាប់ :

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណៈ-សៈ-ម៉ៃ] moronak

(ម.ព. មរណវេលា)។

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណ័ស-សៈ-តិ] moronak

ដំណើរនឹកដល់សេចក្ដីស្លាប់, ការនឹកទៅរកសេចក្ដីស្លាប់។

មរណៈ នាម

[មៈ-រៈ-ណៈ-ហែត] moronak

ហេតុនៃសេចក្ដីស្លាប់, ដំណើរដែលនាំបណ្ដាលឱ្យស្លាប់។

មរណ៍ នាម

[ម] mo≈

(ម.ព. មរណៈ)។

មរតក

ជនជាអ្នកធ្វើសន្តតិកម្មដែលបានស្លាប់ទៅហើយ។

មរតក នាម ១)

[មៈ-រៈ-ដក់] morotok

បុគ្គលដែលស្លាប់ហើយ :

មរតក នាម ២)

[មៈ-រៈ-ដក់] morotok

ទ្រព្យដំណែលឬទ្រព្យសំបាច់របស់បុគ្គលស្លាប់ :

មរតក នាម

[មៈ-រៈ-ដក់-កៈ-ជន់] morotok

ជនជាអ្នកធ្វើសន្តតិកម្មដែលបានស្លាប់ទៅហើយ។

មរតកសាសន៍ នាម

[មៈ-រៈ-ដក់-សាស] meakreakdkasas≈

(ម.ព. បណ្ដាំមរតក)។

មរិចរស នាម

[មៈ-រិ-ចៈ-រស់] meakrichakrsa≈

រសហឹរនៃម្រេច។

មរុកន្តារ

ផ្លូវឆ្ងាយដាច់ស្រយាលប្រកបដោយខ្សាច់, វាលខ្សាច់ល្ហល្ហេវវែងឆ្ងាយគ្មានដើមឈើដុះ, សមុទ្រខ្សាច់។

មរុកន្តារ នាម

[មៈ-រុ-កន់-តា] ឬ [មៈ-រុ-កន់-តា-រ៉ៈ] morukntear

ផ្លូវឆ្ងាយដាច់ស្រយាលប្រកបដោយខ្សាច់, វាលខ្សាច់ល្ហល្ហេវវែងឆ្ងាយគ្មានដើមឈើដុះ, សមុទ្រខ្សាច់។

មលក្កា

ឈ្មោះទៀបកោះឬស្ទើរកោះមួយក្នុងឥណ្ឌូចិន នៅជាចន្លោះនៃសមុទ្រឥណ្ឌានិងសមុទ្រចិន, ក្រុងធំឈ្មោះ ស័ង្គប៉ូរ, ជាតិមនុស្សអ្នកទៀបកោះនេះហៅថា មឡាយូ។

មលក្កា នាម

[មៈ-ឡ័ក-កា] molokka

ឈ្មោះទៀបកោះឬស្ទើរកោះមួយក្នុងឥណ្ឌូចិន នៅជាចន្លោះនៃសមុទ្រឥណ្ឌានិងសមុទ្រចិន, ក្រុងធំឈ្មោះ ស័ង្គប៉ូរ, ជាតិមនុស្សអ្នកទៀបកោះនេះហៅថា មឡាយូ។

មលមោចនា

ការបញ្ចេញសារធាតុពីខ្លួន ដូចជា លាមក, សម្បោរ, ញើស ជាដើម, ការបញ្ចេញចោលកាកសំណល់ចេញពីខ្លួន។

មលមោចនា នាម

[មៈ-លៈ-មោ-ចៈ-ណា] meakleakmochakna≈

ការបញ្ចេញសារធាតុពីខ្លួន ដូចជា លាមក, សម្បោរ, ញើស ជាដើម, ការបញ្ចេញចោលកាកសំណល់ចេញពីខ្លួន។

មល្ល

ព្រះរាជាជាតិមល្លៈ; ពួកព្រះរាជាទាំងនេះ ដែលចាត់ការថ្វាយព្រះភ្លើងព្រះបរមសពនៃព្រះសក្យមុនីសម្ពុទ្ធ។

មល្ល គុណនាម

[ម៉ល់-លៈ] ឬ [ម័ល-លៈ] moll

ដែលមាំទាំ, រឹងប៉ឹង។

មល្ល នាម

[ម៉ល់-លៈ] ឬ [ម័ល-លៈ] moll

អ្នកចំបាប់។

មល្ល នាម

[ម៉ល់-លៈ] ឬ [ម័ល-លៈ] moll

ឈ្មោះជាតិមនុស្សពួកមួយក្នុងមជ្ឈិមប្រទេសជាន់ពុទ្ធកាល។

មល្ល នាម

[ម៉ល់-លៈ-យុត] moll

ការចំបាប់គ្នា, លេងចំបាប់។

មល្ល នាម

[ម៉ល់-លៈ-រាច] moll

ព្រះរាជាជាតិមល្លៈ; ពួកព្រះរាជាទាំងនេះ ដែលចាត់ការថ្វាយព្រះភ្លើងព្រះបរមសពនៃព្រះសក្យមុនីសម្ពុទ្ធ។

មសារគល្ល នាម

[មៈ-សា-រៈ-គ័ល-លៈ] ឬ [មៈ-សា-រៈ-គ័ល] mosarkoll

ត្បូងភ្នែកឆ្មា :

មសិ នាម

[មៈ-សិ] mose

ម្រែង; ខ្មៅដុស, ទឹកសរសេរ (ទឹកខ្មៅ); សម្រាប់ប្រើជារាជសព្ទ (ទឹកសរសេរសម្រាប់ក្សត្រិយ៍) :

មសិ នាម

[មៈ-សិ-ធាន] mose

ដបទឹកសរសេរ (ដបទឹកខ្មៅ)។

មសិ នាម

[មៈ-ស្យា-ធា] mose

(ម.ព. មសិធាន)។

មស្សុ

ការកោរពុកមាត់ពុកចង្កា :

មស្សុ នាម

[ម័ស-សុ] mosso

ពុកចង្កា, ពុកមាត់ឬពុកចង្កានិងពុកមាត់; (រ.ស.) :

មស្សុ នាម

[ម័ស-សុ-កាំ] mosso

ការកោរពុកមាត់ពុកចង្កា :

មហកម្ម

ការធ្វើបូជា; ការឆ្លងបុណ្យ; ការសម្ពោទ្យឬពិធីសម្ពោធ :

មហកម្ម នាម

[មៈ-ហៈ-កាំ] mohokomm

ការធ្វើបូជា; ការឆ្លងបុណ្យ; ការសម្ពោទ្យឬពិធីសម្ពោធ :

មហណ្ណព

សមុទ្រធំ, មហាសមុទ្រ (ច្រើនប្រើក្នុងកាព្យ) :

មហណ្ណព នាម

[មៈ-ហន់-នប់] mohannap

សមុទ្រធំ, មហាសមុទ្រ (ច្រើនប្រើក្នុងកាព្យ) :

មហត្តរស

តម្លៃដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ ដោយកវី អ្នកនិពន្ធ ចេះរៀបរាប់ពីរូបរាង មហិទ្ធិឫទ្ធិ អំណាចរបស់តួអង្គណាមួយ ធ្វើឱ្យមានលក្ខណៈសម្បើមអស្ចារ្យ :

មហត្តរស នាម

[មៈ-ហ័ត-តៈ-រស់] meakhtatakrsa≈

តម្លៃដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ ដោយកវី អ្នកនិពន្ធ ចេះរៀបរាប់ពីរូបរាង មហិទ្ធិឫទ្ធិ អំណាចរបស់តួអង្គណាមួយ ធ្វើឱ្យមានលក្ខណៈសម្បើមអស្ចារ្យ :

មហទ្ធន

ដែលមានទ្រព្យច្រើន; អ្នកមានទ្រព្យច្រើន (អ្នកមាន) ; បើស្ត្រីជា មហទ្ធនា ឬ មហទ្ធនី (ព.កា.)។

មហទ្ធន គុ., ន.

[មៈ-ហ័ត-ធន់] mohatthon

ដែលមានទ្រព្យច្រើន; អ្នកមានទ្រព្យច្រើន (អ្នកមាន) ; បើស្ត្រីជា មហទ្ធនា ឬ មហទ្ធនី (ព.កា.)។

មហទ្ធនា នាម

[មៈ-ហ័ត-ធៈ-នា] meakhtatheaknea≈

(ម.ព. មហទ្ធន)។

មហទ្ធនី នាម

[មៈ-ហ័ត-ធៈ-នី] meakhtatheakni≈

(ម.ព. មហទ្ធន)។

មហន្ត

អន្តរាយធំ, សេចក្ដីវិនាសធំ :

មហន្ត គុណនាម

[មៈ-ហន់-តៈ] ឬ [មៈ-ហន់] mohantor

ធំ; ច្រើន; ប្រសើរ; សម្បើម ...។

មហន្ត នាម

[មៈ-ហន់-តៈ-គុន] mohantor

គុណធំ, គុណធ្ងន់។

មហន្ត នាម

[មៈ-ហន់-តៈ-ទោស] mohantor

ទោសធំ, ទោសធ្ងន់។

មហន្ត នាម

[មៈ-ហន់-តៈ-រ៉ាយ] mohantor

អន្តរាយធំ, សេចក្ដីវិនាសធំ :

មហន្ធការ គុណនាម

[មៈ-ហន់-ធៈ-កា] mohanthokar

ដែលមានងងឹតខ្លាំង :

មហន្ធការ នាម

[មៈ-ហន់-ធៈ-កា] mohanthokar

ងងឹតធំ, ងងឹតខ្លាំង។

មហយ្យកា នាម

[មៈ-ហៃ-យៈ-កា] mohoyyoka

(ម.ព. មហយ្យកោ)។

មហយ្យកោ នាម

[មៈ-ហៃ-យៈ-កោ] mohayyokao

ជីតាទួត; (រ.ស.) :

មហល្លកភាព នាម

[មៈ-ហល់-លៈ-កៈ-ភាប] mohallokapheap

ភាពនៃមនុស្សចាស់, បែបបទជាមនុស្សចាស់ :

មហល្លកៈ គុណនាម

[មៈ-ហល់-លៈ-កៈ] mohollokak

ចាស់, ដែលមានអាយុច្រើន។

មហល្លកៈ នាម

[មៈ-ហល់-លៈ-កៈ] mohollokak

មនុស្សចាស់, តាឬជីតា។

មហល្លិកា គុណនាម

[មៈ-ហល់-លិ-កា] meakhlolika≈

(ម.ព. មហល្លកៈ)។

មហស្ចារ្យ នាម

[មៈ-ហ័ស-ស្ចា] mohascharyor

អស្ចារ្យធំ, អស្ចារ្យខ្លាំង :

មហា គុណនាម

[មៈ-ហា] moha

ធំ; ច្រើន; ប្រសើរ; សម្បើម; ខ្លាំង ...។ :

មហា នាម ១)

[មៈ-ហា-ត្មា] moha

(ម.ព. មហាត្ម័ន)។

មហា នាម

[មៈ-ហា-នាក] moha

នាគធំ; ដំរីធំ ...។

មហា នាម

[មៈ-ហា-រ័ត] moha

ដែនធំ។

មហា គុ., ន.

[មៈ-ហា-វ័ក] moha

វគ្គធំ, ដែលមានវគ្គធំៗ។

មហា នាម ២)

[មៈ-ហា-ត្មា] moha

អ្នកដែលមានចិត្តជាបុណ្យ, ដែលមានចិត្តឱបអរសាទរក្នុងដំណើរចង់ឱ្យអ្នកទាំងពួងបានសេចក្ដីសុខ (អ្នកប្រាជ្ញខាងផ្លូវទូន្មានចិត្ត, ហាត់ចិត្ត; ច្រើនហៅសំដៅមហាឫសី, យោគី ឬព្រះអរហន្ត)។