វចនានុក្រមខ្មែរ

ព្លែមៗ គុណកិរិយា

[ព្លែម-ព្លែម] pleaem

(ម.ព. ប្លែមៗ)។

ព្អឹះ

ដែលតឹង ឬណែនខ្លាំង, ដែលចង្អៀតចិត្តខ្លាំង :

ព្អឹះ គុ., គុ.កិ.

[ព្អឹះ] paueeah

ដែលតឹង ឬណែនខ្លាំង, ដែលចង្អៀតចិត្តខ្លាំង :

ភ

តួព្យញ្ជនៈទី២៤នៃអក្ខរក្រមព្យញ្ជនៈខ្មែរ និងជាតួព្យញ្ជនៈទី៤ក្នុងវគ្គទី៥។ តួព្យញ្ជនៈនេះមានអក្ខរសូរអន្តរជាតិ [pʰ] ជាព្យញ្ជនៈបបូរមាត់ ខ្យល់មាត់ សូរស្ទះ ធនិត អឃោសៈ។

ភ នាម

[ភ] pho≈

តួព្យញ្ជនៈទី២៤នៃអក្ខរក្រមព្យញ្ជនៈខ្មែរ និងជាតួព្យញ្ជនៈទី៤ក្នុងវគ្គទី៥។ តួព្យញ្ជនៈនេះមានអក្ខរសូរអន្តរជាតិ [pʰ] ជាព្យញ្ជនៈបបូរមាត់ ខ្យល់មាត់ សូរស្ទះ ធនិត អឃោសៈ។

ភក់ នាម

[ភក់] phok

ធូលីទទឹកជ្រាយ ឬកករដីជ្រាយ, ខាប់ :

ភក់ នាម

[ព័រ-ភក់] phok

ព័ណ៌ដែលពភ្លក់ដូចសម្បុរភក់។

ភក់ នាម

[ភក់-ល្បាប់] phok

ភក់ និងល្បាប់ ឬភក់ដែលកកខាប់ជាល្បាប់។

ភក្ដី

ភាពស្មោះត្រង់ សេចក្ដីស្មោះត្រង់ ការស្រឡាញ់ស្មោះ។

ភក្ដី នាម

[ភ័ក-ក្ដី] phokdei

ការចែក, ចំណែក; ការសេពគប់; សេចក្ដីរាប់អាន, សេចក្ដីស្រឡាញ់ស្មោះ, សេចក្ដីស្មោះត្រង់, សេចក្ដីស្លូតត្រង់, សេចក្ដីគោរព :

ភក្ដី នាម

[ញាត-ភ័ក] phokdei

សេចក្ដីស្រឡាញ់ស្មោះចំពោះញាតិឬញាតិដែលស្លូតត្រង់។

ភក្ដី នាម

[ភ័ក-ក្ដី-ភាប] phokdei

ភាពស្មោះត្រង់ សេចក្ដីស្មោះត្រង់ ការស្រឡាញ់ស្មោះ។

ភក្ដីអនុជិត

អ្នកឈ្នះរឿយៗ ហើយមានភាពស្មោះត្រង់; ឈ្មោះឋានន្តររបស់មន្ត្រីពីជំនាន់មុន។

ភក្ដីអនុជិត នាម

[ភ័ក-ក្ដី-អៈ-នុ-ជិត] phkakdeiaaknuchit≈

អ្នកឈ្នះរឿយៗ ហើយមានភាពស្មោះត្រង់; ឈ្មោះឋានន្តររបស់មន្ត្រីពីជំនាន់មុន។

ភក្ដ្រ នាម

[ស្រប់-ព្រះ-ភ័ក] sarbpreahphka≈

លុប ឬលាងមុខ។

ភក្សាហារ នាម

[ភ័ក-សា-ហា] phoksahar

ចំណីអាហារ ឬអាហារជាចំណី :

ភគណ្ឌលា

រោគឫសដូងបាត; ហៅថា ភគន្ទររោគ ក៏បាន (សម្រាប់ប្រើជារាជសព្ទឬប្រើក្នុងកាព្យ)។

ភគណ្ឌលា នាម

[ភៈ-គ័ន-ឌៈ-លា] phokondalea

រោគឫសដូងបាត; ហៅថា ភគន្ទររោគ ក៏បាន (សម្រាប់ប្រើជារាជសព្ទឬប្រើក្នុងកាព្យ)។

ភគន្ទររោគ នាម

[ភៈ-គ័ន-ទៈ-រៈ-រោក] phokontorrouk

(ម.ព. ភគណ្ឌលា និង រោគ)។

ភគន្ទលា នាម

[ភៈ-គ័ន-ទៈ-រោក] pheakknoteakrok≈

(ម.ព. ភគណ្ឌលា)។

ពាក្យជាឥត្ថីលិង្គរបស់ពាក្យ ភគវ័ត ឬ ភគវ័ន្ត; តាមរូបសព្ទសម្រាប់ហៅស្ត្រីអ្នកមានបុណ្យអ្នកមានស័ក្ដិធំទាំងពួង; តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍, ច្រើនហៅ ព្រះឧមា ឬ ព្រះលក្ស្មី ថា ព្រះភគវតី; តាមសណ្ដាប់ប្រទេស, ប្រើហៅ ស្ត្រីជាព្រះអគ្គមហេសីនៃក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យក៏បាន :

ភគវតី នាម

[ភៈ-គៈ-វៈ-ដី] phokovotei

ពាក្យជាឥត្ថីលិង្គរបស់ពាក្យ ភគវ័ត ឬ ភគវ័ន្ត; តាមរូបសព្ទសម្រាប់ហៅស្ត្រីអ្នកមានបុណ្យអ្នកមានស័ក្ដិធំទាំងពួង; តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍, ច្រើនហៅ ព្រះឧមា ឬ ព្រះលក្ស្មី ថា ព្រះភគវតី; តាមសណ្ដាប់ប្រទេស, ប្រើហៅ ស្ត្រីជាព្រះអគ្គមហេសីនៃក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យក៏បាន :

ភគវន្ត នាម

[ភៈ-គៈ-វ័ន] phokovontor

(ម.ព. ភគវ័ត)។

ភគវន្តមុនី

អ្នកប្រាជ្ញមានជោគ, អ្នកប្រាជ្ញមានបុណ្យមានយស (ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ) :

ភគវន្តមុនី នាម

[ភៈ-គៈ-វ័ន-តៈ-មុនី] phokovontomuni

អ្នកប្រាជ្ញមានជោគ, អ្នកប្រាជ្ញមានបុណ្យមានយស (ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ) :

ភគវា

(ម.ព. ភគវ័ត)។

ភគវា គុ., ន.

[ភៈ-គៈ-វា] phokovea

(ម.ព. ភគវ័ត)។

ភគវាន

(ម.ព. ភគវា)។

ភគវាន គុ., ន.

[ភៈ-គៈ-វាន] pheakkeakvean≈

(ម.ព. ភគវា)។

ភគវ័ត

ដែលមានជោគ, មានបុណ្យ, មានយស; ឬលោកអ្នកមានជោគ, អ្នកមានបុណ្យ, អ្នកប្រាជ្ញ។ ពាក្យនេះ ខាងលទ្ធិពុទ្ធសាសនាហៅចំពោះតែព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ :

ភគវ័ត គុ., ន.

[ភៈ-គៈ-វ័ត] phokovoat

ដែលមានជោគ, មានបុណ្យ, មានយស; ឬលោកអ្នកមានជោគ, អ្នកមានបុណ្យ, អ្នកប្រាជ្ញ។ ពាក្យនេះ ខាងលទ្ធិពុទ្ធសាសនាហៅចំពោះតែព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ :

ភគវ័ន្ត

បង-ប្អូនស្រី; ហៅបានទាំងបងស្រី, ប្អូនស្រី; បើលុះតែមាន ជេដ្ឋ "បង" ឬ កនិដ្ឋ "ប្អូន" ផ្សំមកផងទើបមានសេចក្ដីប្លែកគ្នា។

ភគវ័ន្ត នាម

[ភៈ-គៈ-វ័ន] pheakkeakvno≈

(ម.ព. ភគវន្ត)។

ភគវ័ន្ត នាម

[ក-និត-ឋៈ-ភៈ-គិ-នី] kanitthakpheakkini≈

(រ.ស.) ប្អូនស្រី។

ភគវ័ន្ត នាម

[ជេត-ឋៈ-ភៈ-គិ-នី] chetthakpheakkini≈

(រ.ស.) បងស្រី។

ភគវ័ន្ត នាម

[ជេត-ឋៈ-ភៈ-គិ-នី] chetthakpheakkini≈

បង-ប្អូនស្រី; ហៅបានទាំងបងស្រី, ប្អូនស្រី; បើលុះតែមាន ជេដ្ឋ "បង" ឬ កនិដ្ឋ "ប្អូន" ផ្សំមកផងទើបមានសេចក្ដីប្លែកគ្នា។

ភគិនីភស្ដា

(រ.ស.) ប្ដីរបស់បងឬប្អូនស្រី គឺបងថ្លៃប្រុសឬប្អូនថ្លៃប្រុស។

ភគិនីភស្ដា នាម

[ភៈ-គិ-នី-ភ័ស-ស្ដា] phokiniphsda

(រ.ស.) ប្ដីរបស់បងឬប្អូនស្រី គឺបងថ្លៃប្រុសឬប្អូនថ្លៃប្រុស។

ភង្គពស្ត្រ

(ម.ព. ភង្គៈ)។

ភង្គពស្ត្រ នាម

[ភ័ង-គៈ-ព័ស] ឬ [ភ័ង-គៈ-ពស់] phngokeakps]arue[phngokeakpsa≈

(ម.ព. ភង្គៈ)។

ភង្គី

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទប្រើជាថ្នាំរម្ងាប់រោគ :

ភង្គី នាម

[ភ័ង-គី] phongki

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទប្រើជាថ្នាំរម្ងាប់រោគ :

ភង្គៈ

សំពត់ដែលត្បាញដោយអំបោះលាយចម្រុះគ្នាច្រើនមុខ :

ភង្គៈ នាម

[ភ័ង-គៈ] phongkeak

សំពត់ដែលត្បាញដោយអំបោះលាយចម្រុះគ្នាច្រើនមុខ :

ភណ្ឌ នាម

[ភ័ន] phondar

ទ្រព្យ, របស់; ដើមទុន; គ្រឿងប្រើប្រាស់; អីវ៉ាន់; ប្រដាប់, គ្រឿងប្រដាប់។ ច្រើនផ្សំជាមួយនឹងនាមសព្ទឯទៀត, ដូចជា។

ភណ្ឌ នាម

[កៈ-សិ-ភាន់] phondar

គ្រឿងភ្ជួររាស់។

ភណ្ឌ នាម

[នា-នា-ភ័ន] phondar

ទ្រព្យផ្សេងៗ, របស់ច្រើនមុខដែលដាក់ក្នុងកំឡុងជាមួយគ្នា។

ភណ្ឌ នាម

[ពិ-ធៈ-ភ័ន] phondar

(ម.ព. នានាភណ្ឌ)។

ភណ្ឌ នាម

[សេត-ឋៈ-ភ័ន] phondar

របស់ប្រសើរ, ទ្រព្យមានតម្លៃ។

ភណ្ឌទេយ្យ

របស់ដែលត្រូវឱ្យជាជំនួស គឺដែលយករបស់អ្វីមួយមកប្រើប្រាស់ឱ្យខូចវិនាសផងគេហើយ ត្រូវរករបស់សងវិញ ឬត្រូវសងជាតម្លៃ (សំណង)។

ភណ្ឌទេយ្យ នាម

[ភ័ន-ឌៈ-ទៃ] phondateyy

របស់ដែលត្រូវឱ្យជាជំនួស គឺដែលយករបស់អ្វីមួយមកប្រើប្រាស់ឱ្យខូចវិនាសផងគេហើយ ត្រូវរករបស់សងវិញ ឬត្រូវសងជាតម្លៃ (សំណង)។

ភណ្ឌនិកេតនវិទ្យា

ការសិក្សាអំពីសារមន្ទីរ។

ភណ្ឌនិកេតនវិទ្យា នាម

[ភ័ន-ឌៈ-និ-កេ-តៈ-ណៈ-វិត-ទ្យា] phnodeakniketaknakvittyea≈

ការសិក្សាអំពីសារមន្ទីរ។

ភណ្ឌនៈ

(ម.ព. ភណ្ឌនការណ៍)។

ភណ្ឌនៈ នាម

[ភ័ន-ឌៈ-នៈ] phondoneak

ជម្លោះ។

ភណ្ឌនៈ នាម

[ភ័ន-ឌៈ-នៈ-កា] phondoneak

ដំណើរឈ្លោះប្រកែក ឬហេតុដែលនាំបណ្ដាលឱ្យកើតជាជម្លោះ។

ភណ្ឌនៈ នាម

[ភ័ន-ឌៈ-នៈ-កា-រិ-ណី] ឬ [ភ័ន-ឌៈ-នៈ-កា-រិ-នី] phondoneak

(ម.ព. ភណ្ឌនការី)។

ភណ្ឌនៈ នាម

[ភ័ន-ឌៈ-នៈ-កា-រ៉ី] phondoneak

អ្នកបង្កជម្លោះ, អ្នកដែលហៃនាំឈ្លោះ។

ភណ្ឌនៈ នាម

[ភ័ន-ឌៈ-នៈ-ហែត] phondoneak

(ម.ព. ភណ្ឌនការណ៍)។

ភណ្ឌហាសិនី

ស្រីពេស្យា (ស្រីផ្កាមាស)។

ភណ្ឌហាសិនី នាម

[ភ័ន-ឌៈ-ហា-សិ-ណី] phondahaseni

ស្រីពេស្យា (ស្រីផ្កាមាស)។

ភណ្ឌាគមន៍

អីវ៉ាន់, ទំនិញ ដែលទើបមកដល់។

ភណ្ឌាគមន៍ នាម

[ភ័ន-ឌា-គំ] phnodeakum≈

អីវ៉ាន់, ទំនិញ ដែលទើបមកដល់។

ភណ្ឌាគារ

ឃ្លាំង, ឃ្លាំងដាក់ទ្រព្យ។

ភណ្ឌាគារ នាម

[ភ័ន-ឌា-គា] phondakear

ឃ្លាំង, ឃ្លាំងដាក់ទ្រព្យ។

ភណ្ឌាគារពិសេស

ឃ្លាំងពិសេសដែលទទួលបានសិទ្ធិពីនាយកទីចាត់ការគយនិងរដ្ឋាករសម្រាប់ថែរក្សាទំនិញ។

ភណ្ឌាគារពិសេស នាម

[ភ័ន-ឌា-គា-ពិ-សែស] phnodeakeapisaes≈

ឃ្លាំងពិសេសដែលទទួលបានសិទ្ធិពីនាយកទីចាត់ការគយនិងរដ្ឋាករសម្រាប់ថែរក្សាទំនិញ។

ភណ្ឌាគារសព្វធន

ឃ្លាំងកំពង់ផែពាណិជ្ជកម្មសម្រាប់ផ្ទុកទំនិញគ្រប់ប្រភេទ។

ភណ្ឌាគារសព្វធន នាម

[ភ័ន-ឌា-គា-សប់-ពៈ-ធន់] phnodeakeasbapeakthno≈

ឃ្លាំងកំពង់ផែពាណិជ្ជកម្មសម្រាប់ផ្ទុកទំនិញគ្រប់ប្រភេទ។

ភណ្ឌាគារិក

អ្នករក្សាឃ្លាំង, នាយឃ្លាំង។

ភណ្ឌាគារិក នាម

[ភ័ន-ឌា-គា-រិក] ឬ [ភ័ន-ឌា-គា-រិក] phondakearik

អ្នករក្សាឃ្លាំង, នាយឃ្លាំង។

ភណ្ឌាគារិកា

ឃ្លាំងដាក់របស់សង្ឃ, ឃ្លាំងសង្ឃ។

ភណ្ឌាគារិកា នាម

[ភ័ន-ឌា-គា-រិ-កា] phnodeakearika≈

(ម.ព. ភណ្ឌាគារិក)។

ភណ្ឌាគារិកា នាម

[រា-ជៈ-ភ័ន-ឌា-គា] reacheakphnodeakea≈

ឃ្លាំងដាក់ព្រះរាជទ្រព្យ (ឃ្លាំងហ្លួង)។

ភណ្ឌាគារិកា នាម

[សង់-ឃៈ-ភ័ន-ឌា-គា] sngokheakphnodeakea≈

ឃ្លាំងដាក់របស់សង្ឃ, ឃ្លាំងសង្ឃ។

ភណ្ឌិកា

កញ្ចប់, ប្រអប់ ដែលអាចដាក់អីវ៉ាន់មិនលើសពីដប់គីឡូក្រាម។

ភណ្ឌិកា នាម

[ភ័ន-ឌិ-កា] phnodika≈

កញ្ចប់, ប្រអប់ ដែលអាចដាក់អីវ៉ាន់មិនលើសពីដប់គីឡូក្រាម។

ភណ្ឌិល

អ្នកនាំដំណើរទៅមក, អ្នកនាំសំបុត្រ, អ្នករត់សំបុត្រ (ហៅថា ភណ្ឌិលជន ឬ ភណ្ឌិលបុរស ក៏បាន)។

ភណ្ឌិល នាម

[ភ័ន-ឌិល] ឬ [ភ័ន-ឌិ-លៈ] phondel

អ្នកនាំដំណើរទៅមក, អ្នកនាំសំបុត្រ, អ្នករត់សំបុត្រ (ហៅថា ភណ្ឌិលជន ឬ ភណ្ឌិលបុរស ក៏បាន)។

ភណ្ឌុកម្ម

ការធ្វើឱ្យត្រងោល (ការកោរសក់) ; ដំណើរប្រាប់ដល់សង្ឃក្នុងវត្តអំពីកិច្ចកោរសក់បំបួសកុលបុត្រតាមពុទ្ធានុញ្ញាត ... (ព.វិ.)។

ភណ្ឌុកម្ម នាម

[ភ័ន-ឌុ-កាំ] phondokomm

ការធ្វើឱ្យត្រងោល (ការកោរសក់) ; ដំណើរប្រាប់ដល់សង្ឃក្នុងវត្តអំពីកិច្ចកោរសក់បំបួសកុលបុត្រតាមពុទ្ធានុញ្ញាត ... (ព.វិ.)។

ភណ្ឌូកម្ម

(ម.ព. ភណ្ឌុកម្ម)។

ភណ្ឌូកម្ម នាម

[ភ័ន-ឌូ-កាំ] phnodukaam≈

(ម.ព. ភណ្ឌុកម្ម)។

ភណ្ឌៈ

(ម.ព. ភណ្ឌ)។

ភណ្ឌៈ នាម

[ភ័ន-ឌៈ] phnodeak≈

(ម.ព. ភណ្ឌ)។

ភតិក នាម

[ភ-តិ-កៈ] photekak≈

(ម.ព. ភតិការ)។

ភតិកម្ម

ការឈ្នួល :

ភតិកម្ម នាម

[ភៈ-តិ-កាំ] photekamm

ការឈ្នួល :

ភតិការ

អ្នកធ្វើការឈ្នួល, អ្នកស៊ីឈ្នួល, កម្មករ, គូលី :

ភតិការ នាម

[ភៈ-តិ-កា] photekar

អ្នកធ្វើការឈ្នួល, អ្នកស៊ីឈ្នួល, កម្មករ, គូលី :

ភតិការក

(ម.ព. ភតិការ)។

ភតិការក នាម

[ភៈ-តិ-កា-រ៉ៈ-កៈ] photekarok

(ម.ព. ភតិការ)។

ភតិការភាព

ភាពជាអ្នកធ្វើការស៊ីឈ្នួលគេ។

ព្លែមៗ គុណកិរិយា

ព្អឹះ គុ., គុ.កិ.

ភ នាម

ភក់ នាម

ភក់ នាម

ភក់ នាម

ភក្ដិ នាម

ភក្ដី នាម

ភក្ដី នាម

ភក្ដី នាម

ភក្ដីអនុជិត នាម

ភក្ដ្រ នាម

ភក្ដ្រ នាម

ភក្សា នាម

ភក្សាហារ នាម

ភគណ្ឌលា នាម

ភគន្ទររោគ នាម

ភគន្ទលា នាម

ភគវតី នាម

ភគវន្ត នាម

ភគវន្តមុនី នាម

ភគវា គុ., ន.

ភគវាន គុ., ន.

ភគវ័ត គុ., ន.

ភគវ័ន្ត នាម

ភគវ័ន្ត នាម

ភគវ័ន្ត នាម

ភគវ័ន្ត នាម

ភគិនីភស្ដា នាម

ភង្គពស្ត្រ នាម

ភង្គី នាម

ភង្គៈ នាម

ភណ្ឌ នាម

ភណ្ឌ នាម

ភណ្ឌ នាម

ភណ្ឌ នាម

ភណ្ឌ នាម

ភណ្ឌទេយ្យ នាម

ភណ្ឌនិកេតនវិទ្យា នាម

ភណ្ឌនៈ នាម

ភណ្ឌនៈ នាម

ភណ្ឌនៈ នាម

ភណ្ឌនៈ នាម

ភណ្ឌនៈ នាម

ភណ្ឌហាសិនី នាម

ភណ្ឌាគមន៍ នាម

ភណ្ឌាគារ នាម

ភណ្ឌាគារពិសេស នាម

ភណ្ឌាគារសព្វធន នាម

ភណ្ឌាគារិក នាម

ភណ្ឌាគារិកា នាម

ភណ្ឌាគារិកា នាម

ភណ្ឌាគារិកា នាម

ភណ្ឌិកា នាម

ភណ្ឌិល នាម

ភណ្ឌុកម្ម នាម

ភណ្ឌូកម្ម នាម

ភណ្ឌៈ នាម

ភតិក នាម

ភតិកម្ម នាម

ភតិការ នាម

ភតិការក នាម